• Эхлэл
  • Цаг агаар
  • Валют ханш
  • Улс төр
  • Эдийн засаг
  • Үзэл бодол
  • Спорт
  • Нийгэм
  • Дэлхий
  • Энтертайнмэнт
  • Зурхай



МУИС-ийн нэрийг МҮИС ашигласны хохирогч нь Монгол Улс болдог

Боловсролын сайд Л.Энх-Амгалан дөрвөн жилийн өмнөх “асуудал”-тайгаа дахин туллаа. Учир нь, тэрээр өмнө нь Боловсрол, шинжлэх ухааны сайд байхдаа “...МУИС-ийн нэрний давхардлыг арилгах асуудлыг хуулийн хүрээнд шийдүүлж, удахгүй нэг талд нь гаргана. Би МҮИС гэдэг нэрийг хууль бусаар авч ашиглан, ашиг орлого олох хэрэгсэл болгож байгааг буруутгаж байна. Дээр нь, МУИС-ийн оюуны өмч болох нэрийг нь давхардуулж олгосон тухайн үеийн Боловсролын яамны албан тушаалтнууд, Улсын бүртгэлийн газрыг буруутгаж байгаа юм. Нэрийн давхардал үүссэн нь оюуны өмчийн хулгай” гэж үздэг байсан. Тэрээр 2021 оны есдүгээр сарын 2-нд “…МҮИС бол МУИС-тай адилхан нэр авснаар олон мянган хүүхдийн ирээдүйн боловсролд эрсдэл үүсгэсэн, гэмт хэргийн шинж чанартай харагдаж байна. МҮИС хэмээх нэр Монгол түмний өмч. Хэн нэгний хувийн компани үүнийг өмчилж, бизнес хийх эрх байхгүй” гэж байв. Тиймээс, уг асуудалд нэлээд анхаарал тавьж ажилласан. Улмаар, 2022 оны аравдугаар сарын 5-нд МУИС-ийн 80 жилийн ойд оролцохдоо “...Монгол Улсад орчин цагийн дээд боловсролын тогтолцоо үүссэний 80 жилийн ой тохиож байна. Энэ түүхийг МУИС бүтээсэн. АИХ-ын тогтоолоор 1992 онд МУИС-ийн нэрийг МҮИС гэж нэрлэсэн. Энэ нэр МУИС-ийн оюуны өмч гэсэн үг. Энэ түүхийг хэн нэгэн этгээд хууль бус үйлдлээр өмчилж, ашиглаж болохгүй. Энэ бол гэмт хэрэг. Тийм учраас 80 жилийн ойн хурал дээр энэ түүхэн нэр МУИС-даа хадгалагдан үлдэх ёстой” гэж байжээ.

Сайд яагаад ингэж хандах болсон нь учиртай. Уг нь, МУИС англи нэршлийнхээ “Mongolian National University”,“MNU” хувилбарыг Монгол Улсын “Барааны тэмдэг, газар зүйн заалтын тухай” хуулийн дагуу Оюуны өмчийн газраар дүгнэлт гаргуулжаад баталгаажуулсан. МУИС дээрх нэршлүүдийг 12278, 12279 дугаартайгаар хууль ёсоор эзэмшдэг. Гэтэл олон жилийн туршид гадаадад ч, дотоодод ч тус сургуулийг МҮИС-тай андуурсан тохиолдлууд тасралтгүй гарсан. Тодруулбал, МҮИС хэмээх нэрний товчлол нь МУИС-тай андуурагддаг. Зарим иргэд “…Хүүхдээ МУИС-д орууллаа гэсэн чинь хувийн нэг сургууль болж таарлаа. Бид хүүхдээ тэнд сургахгүй. МУИС-д сургахыг хүсч байна” гэж өргөдөл хүсэлт гаргадаг. Гадаадаас ч, МУИС-д сурахаар ирсэн оюутнууд МУИС гээд МҮИС-д элссэн тохиолдол цөөнгүй гарчээ. Энэ талаар, 10 гаруй жилийн өмнө ШӨХТГ-т гомдол мэдээлэл очиж байсан удаатай.

Сүүлдээ, “…МУИС-ийн нэрийг МҮИС ашиглаад байж болохгүй юм байна” гэдэг ойлголт нийгэмд үүсэж энэ асуудлаарх маргаан 2020 оноос хойш шүүхээр явсан. Тэгж явсаар, Дээд шүүх 2025 оны хоёрдугаар сарын 3-нд уг маргааныг эцэслэсэн. Ингэхдээ, МУИС-ийн нэр хэвээр үлдээж, МҮИС хууль зөрчсөн гэж үзсэн. Тодруулбал, 2020 оноос эхлэн МУИС, МҮИС хоёр сургуулийн нэр, бараа тэмдэгтийн маргаан гурван шатны шүүхээр орж шийдэгдсэн. Улмаар, 2022 онд УБЕГ-ын байцаагч МҮИС нэрийг хүчингүй болгосон. Үүнээс үүдэн МҮИС-ээс УБЕГ-ын байцаагчийг “…МҮИС нэрийг цуцалсан” гэх шалтгаанаар шүүхэд дахин нэхэмжлэх гаргасан байдаг. Тэгж тэгж өнгөрсөн хавар буюу 2025 оны хоёрдугаар сарын 4-нд уг асуудлаар Дээд шүүх эцсийн шийдвэр болох тогтоолоо гаргачихсан байдаг. Түүнд “…Их сургуулийн үйл ажиллагаа явуулах лицензтэй “Монголын үндэсний их сургууль” нь нэрээ өөрчлөөгүй, өөрчлөн байгуулагдаагүй байхад 2013 онд “Монголын үндэсний их сургууль” ХХК-ийг “…Их сургуулийн үйл ажиллагаа явуулах сургалтын лицензтэй” гэж шинээр бүртгэсэн. Энэ нь хууль тогтоомжид заасан үндэслэлгүй бөгөөд тийм захиргааны актыг гаргах эрх хэмжээгүй этгээд шийдвэр гаргасан” хэмээн шийджээ. Өөрөөр хэлбэл, МҮИС-ийн нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож, МУИС-ийн гомдлыг хангаж уг маргааныг эцэслэн шийдвэрлэсэн. “…Маргаан ингээд дууссан” гэж байтал Боловсролын яамны Төрийн нарийн бичгийн дарга Х.Батжаргал санаатай, санамсаргүй нь тодорхойгүйгээр 2025 оны арваннэгдүгээр сарын 27-нд УБЕГ-ын дарга Д.Даваанямын нэр дээр “Шүүхийн магадлал хэрэгжүүлэх тухай” 02/5026 тоот албан бичгийг илгээсэн байна. Түүндээ “…Захиргааны хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн 2024 оны гуравдугаар сарын 27-ны өдрийн 221/МА2024/0213 дугаар шүүхийн магадлалаар БСШУ-ы сайдын 2022 оны аравдугаар сарын 25-ны өдрийн “Тушаал хүчингүй болгох тухай” А/421 дүгээр тушаалын 1 дэх заалтыг хүчингүй болгохоор тогтоосон байна. Дээрх шүүхийн магадлалыг хэрэгжүүлж гаргасан Боловсролын сайдын 2025 оны аравдугаар сарын 14-ний өдрийн “Тушаалын холбогдох заалтыг хүчингүй болгох тухай” А/491 дүгээр тушаалыг хавсралтаар хүргүүлж байна. Зөвшөөрлийн тухай хуулийн 4 дүгээр зүйлийн 4.1, Иргэний хуулийн 26 дугаар зүйлийн 26.1, Хуулийн этгээдийн улсын бүртгэлийн хуулийн этгээдийн 5 дугаар зүйлийн 5.1, 7 дугаар зүйлийн 7.1.11 дүгээр зүйлд заасны дагуу улсын бүртгэлд бүртгүүлж, иргэний эрх зүйн чадвар нь үүссэн, татвар төлөгчөөр бүртгүүлсэн хуулийн этгээд зөвшөөрөл авах хүсэлт гаргахаар заасан. Иймд тус сургуулийн их сургуулийн ангиллыг сэргээсэн байх тул Боловсролын ерөнхий хуулийн 18 дугаар зүйлийн 18.1-д “…Боловсролын сургалтын байгууллага нь цэцэрлэг, ЕБС, мэргэжлийн боловсролын сургууль, политехник коллеж, коллеж, дээд сургууль, их сургууль байна” гэж заасны дагуу МҮИС-ийг улсын бүртгэлд бүртгэж өгөхийг уламжилж байна” гэсэн байгаа юм.

Үүнийг нь МҮИС-ийнхан барьж аваад шүүх рүү харайлгачихсан. Ингээд, нэрийн маргаан дахин сэдэрсэн байна. Харин УИХ-ын гишүүн Л.Энх-Амгалан Боловсролын сайдаар томилогдсоныхоо дараахан яамныхаа хурал дээр “…Үндэсний гэдэг тодотголтой их сургуулиудыг “…Ийм нэртэй байж болохгүй ээ” гэж хуульчлаад явсан. Яагаад үндэсний гэдэг нэрийг энэ сургуулиуд очоод авчихсан юм бэ. Тэр МҮИС гэдэг нэр хууль бус гэдэг дээр бүх шийдвэрүүд нь гарсан. Тэр нэр яагаад өөрчлөн зохион байгуулагдахгүй байгаа юм. Хэнээсээ айгаад байгаа юм бэ” хэмээн бухимджээ.

Ер нь бол, сүүлийн жилүүдэд дээрх байдлаар МУИС-ийн нэрийг ашиглаж, нэр хүндийг нь үнэгүйдүүлэх оролдлого гарч буй юм. Үүнийгээ МҮИС хүлээн зөвшөөрөлгүй, ямар нэг арга саам хайж олоод шүүхээр заргалдсаар байгаа юм. Ингэхдээ, “…Шүүх дээрх шийдвэрүүдийг гаргахдаа МҮИС-ийн төгсөгчдийн эрх ашиг зөрчсөн”, “…Хувийн бизнесийг дээрэмдэж байна” гэж гомдоллодог. Гэтэл, МУИС-ийн нэрийг МҮИС-ийнхтай андуурснаар гадаад, дотоодоос суралцагчид хохирсон байдаг. Сонсоход, хэдэн хүний асуудал мэт боловч, цаад хор хөнөөл нь хэмжихэд хэцүү юм. Явсаар, МУИС-ийн нэрийг МҮИС ашигласны хохирогч нь Монгол Улс болдог. Учир нь, МУИС бол 1942 онд байгуулагдсан, Монголын хамгийн том, судалгааны тэргүүлэх, анхны их сургууль юм. Мөн улс орны хөгжлийн тулгуур, мэдлэгийн цөм болсон үндэсний тэргүүлэх сургууль гэгддэг. Тэр утгаараа, нийгэм, эдийн засгийн салбарт өндөр үүрэг гүйцэтгэдэг билээ. Хамгийн хачирхалтай нь, улсынхаа хамгийн том их сургуультай нэр булаацалдсан явдал Монголд л ганц гарч байгаа бололтой. Бусад улс оронд хэн нэгэн бизнесмэн МҮИС шиг хувийн сургууль байгуулах байтугай, тэр талаар бодох ч боломжгүй юм байна. Яагаад гэвэл, МУИС шиг их сургуулийнх нь нэр хуулиар хамгаалагддаг. Нэр байтугай үйл ажиллагааны давхардал ч үүсгэх бололцоо олгодоггүй байна. Тэгж л, МУИС шиг их сургуулиа дархалж өгсөн байдаг. Тэр утгаараа, өнөөгийн МҮИС шиг МУИС-тай заргалдах нь манайхаас бусад улсад хуулийн бөгөөд ёс зүйн томоохон зөрчил гэж болно.

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

2026 ОНЫ ДӨРӨВДҮГЭЭР САРЫН 21. МЯГМАР ГАРАГ. № 75 (7817)

 

Хуурамч мэдээлэл хаа сайгүй тархах болсон энэ үед баримттай, эх сурвалжтай, үнэн бодитой мэдээллийг “Зууны мэдээ” сониноос аваарай.

Үнэн мэдээллийг хамтдаа хамгаалцгаая.

Бие даасан сэтгүүл зүйг дэмжин "Зууны мэдээ" захиалаарай. www.zuuniimedee.mn

    ХУВААЛЦАХ ЖИРГЭХ


МЭДЭЭНИЙ СЭТГЭГДЭЛ
ХОЛБООТОЙ МЭДЭЭ
Монголын бахархлаар халхавч хийсэн 1XBET
Л.Оюун-Эрдэнийн үед АТГ-ын мөрдөгчийн магадгүй “хууль зөрчин” гаргуулсан татварын байцаагчдын дүгнэлт бусдыг яллах баримт болжээ
“Монгол бахархлын өдөр”-ийг хэрхэн тэмдэглэх вэ?
Сэтгүүл зүйн салбар: Чиг хандлага, гарц, шийдэл



Веб сайтад агуулагдсан мэдээлэл зохиогчийн эрхийн хуулиар хамгаалагдсан тул зөвшөөрөлгүй хуулбарлах хориотой.

Copyright © MMINFO.MN All Rights Reserved. Powered by HUREEMEDIA.





  • Эхлэл
  • Цаг агаар
  • Валют ханш
  • Улс төр
  • Эдийн засаг
  • Үзэл бодол
  • Спорт
  • Нийгэм
  • Дэлхий
  • Энтертайнмэнт
  • Зурхай



МУИС-ийн нэрийг МҮИС ашигласны хохирогч нь Монгол Улс болдог

Боловсролын сайд Л.Энх-Амгалан дөрвөн жилийн өмнөх “асуудал”-тайгаа дахин туллаа. Учир нь, тэрээр өмнө нь Боловсрол, шинжлэх ухааны сайд байхдаа “...МУИС-ийн нэрний давхардлыг арилгах асуудлыг хуулийн хүрээнд шийдүүлж, удахгүй нэг талд нь гаргана. Би МҮИС гэдэг нэрийг хууль бусаар авч ашиглан, ашиг орлого олох хэрэгсэл болгож байгааг буруутгаж байна. Дээр нь, МУИС-ийн оюуны өмч болох нэрийг нь давхардуулж олгосон тухайн үеийн Боловсролын яамны албан тушаалтнууд, Улсын бүртгэлийн газрыг буруутгаж байгаа юм. Нэрийн давхардал үүссэн нь оюуны өмчийн хулгай” гэж үздэг байсан. Тэрээр 2021 оны есдүгээр сарын 2-нд “…МҮИС бол МУИС-тай адилхан нэр авснаар олон мянган хүүхдийн ирээдүйн боловсролд эрсдэл үүсгэсэн, гэмт хэргийн шинж чанартай харагдаж байна. МҮИС хэмээх нэр Монгол түмний өмч. Хэн нэгний хувийн компани үүнийг өмчилж, бизнес хийх эрх байхгүй” гэж байв. Тиймээс, уг асуудалд нэлээд анхаарал тавьж ажилласан. Улмаар, 2022 оны аравдугаар сарын 5-нд МУИС-ийн 80 жилийн ойд оролцохдоо “...Монгол Улсад орчин цагийн дээд боловсролын тогтолцоо үүссэний 80 жилийн ой тохиож байна. Энэ түүхийг МУИС бүтээсэн. АИХ-ын тогтоолоор 1992 онд МУИС-ийн нэрийг МҮИС гэж нэрлэсэн. Энэ нэр МУИС-ийн оюуны өмч гэсэн үг. Энэ түүхийг хэн нэгэн этгээд хууль бус үйлдлээр өмчилж, ашиглаж болохгүй. Энэ бол гэмт хэрэг. Тийм учраас 80 жилийн ойн хурал дээр энэ түүхэн нэр МУИС-даа хадгалагдан үлдэх ёстой” гэж байжээ.

Сайд яагаад ингэж хандах болсон нь учиртай. Уг нь, МУИС англи нэршлийнхээ “Mongolian National University”,“MNU” хувилбарыг Монгол Улсын “Барааны тэмдэг, газар зүйн заалтын тухай” хуулийн дагуу Оюуны өмчийн газраар дүгнэлт гаргуулжаад баталгаажуулсан. МУИС дээрх нэршлүүдийг 12278, 12279 дугаартайгаар хууль ёсоор эзэмшдэг. Гэтэл олон жилийн туршид гадаадад ч, дотоодод ч тус сургуулийг МҮИС-тай андуурсан тохиолдлууд тасралтгүй гарсан. Тодруулбал, МҮИС хэмээх нэрний товчлол нь МУИС-тай андуурагддаг. Зарим иргэд “…Хүүхдээ МУИС-д орууллаа гэсэн чинь хувийн нэг сургууль болж таарлаа. Бид хүүхдээ тэнд сургахгүй. МУИС-д сургахыг хүсч байна” гэж өргөдөл хүсэлт гаргадаг. Гадаадаас ч, МУИС-д сурахаар ирсэн оюутнууд МУИС гээд МҮИС-д элссэн тохиолдол цөөнгүй гарчээ. Энэ талаар, 10 гаруй жилийн өмнө ШӨХТГ-т гомдол мэдээлэл очиж байсан удаатай.

Сүүлдээ, “…МУИС-ийн нэрийг МҮИС ашиглаад байж болохгүй юм байна” гэдэг ойлголт нийгэмд үүсэж энэ асуудлаарх маргаан 2020 оноос хойш шүүхээр явсан. Тэгж явсаар, Дээд шүүх 2025 оны хоёрдугаар сарын 3-нд уг маргааныг эцэслэсэн. Ингэхдээ, МУИС-ийн нэр хэвээр үлдээж, МҮИС хууль зөрчсөн гэж үзсэн. Тодруулбал, 2020 оноос эхлэн МУИС, МҮИС хоёр сургуулийн нэр, бараа тэмдэгтийн маргаан гурван шатны шүүхээр орж шийдэгдсэн. Улмаар, 2022 онд УБЕГ-ын байцаагч МҮИС нэрийг хүчингүй болгосон. Үүнээс үүдэн МҮИС-ээс УБЕГ-ын байцаагчийг “…МҮИС нэрийг цуцалсан” гэх шалтгаанаар шүүхэд дахин нэхэмжлэх гаргасан байдаг. Тэгж тэгж өнгөрсөн хавар буюу 2025 оны хоёрдугаар сарын 4-нд уг асуудлаар Дээд шүүх эцсийн шийдвэр болох тогтоолоо гаргачихсан байдаг. Түүнд “…Их сургуулийн үйл ажиллагаа явуулах лицензтэй “Монголын үндэсний их сургууль” нь нэрээ өөрчлөөгүй, өөрчлөн байгуулагдаагүй байхад 2013 онд “Монголын үндэсний их сургууль” ХХК-ийг “…Их сургуулийн үйл ажиллагаа явуулах сургалтын лицензтэй” гэж шинээр бүртгэсэн. Энэ нь хууль тогтоомжид заасан үндэслэлгүй бөгөөд тийм захиргааны актыг гаргах эрх хэмжээгүй этгээд шийдвэр гаргасан” хэмээн шийджээ. Өөрөөр хэлбэл, МҮИС-ийн нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож, МУИС-ийн гомдлыг хангаж уг маргааныг эцэслэн шийдвэрлэсэн. “…Маргаан ингээд дууссан” гэж байтал Боловсролын яамны Төрийн нарийн бичгийн дарга Х.Батжаргал санаатай, санамсаргүй нь тодорхойгүйгээр 2025 оны арваннэгдүгээр сарын 27-нд УБЕГ-ын дарга Д.Даваанямын нэр дээр “Шүүхийн магадлал хэрэгжүүлэх тухай” 02/5026 тоот албан бичгийг илгээсэн байна. Түүндээ “…Захиргааны хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн 2024 оны гуравдугаар сарын 27-ны өдрийн 221/МА2024/0213 дугаар шүүхийн магадлалаар БСШУ-ы сайдын 2022 оны аравдугаар сарын 25-ны өдрийн “Тушаал хүчингүй болгох тухай” А/421 дүгээр тушаалын 1 дэх заалтыг хүчингүй болгохоор тогтоосон байна. Дээрх шүүхийн магадлалыг хэрэгжүүлж гаргасан Боловсролын сайдын 2025 оны аравдугаар сарын 14-ний өдрийн “Тушаалын холбогдох заалтыг хүчингүй болгох тухай” А/491 дүгээр тушаалыг хавсралтаар хүргүүлж байна. Зөвшөөрлийн тухай хуулийн 4 дүгээр зүйлийн 4.1, Иргэний хуулийн 26 дугаар зүйлийн 26.1, Хуулийн этгээдийн улсын бүртгэлийн хуулийн этгээдийн 5 дугаар зүйлийн 5.1, 7 дугаар зүйлийн 7.1.11 дүгээр зүйлд заасны дагуу улсын бүртгэлд бүртгүүлж, иргэний эрх зүйн чадвар нь үүссэн, татвар төлөгчөөр бүртгүүлсэн хуулийн этгээд зөвшөөрөл авах хүсэлт гаргахаар заасан. Иймд тус сургуулийн их сургуулийн ангиллыг сэргээсэн байх тул Боловсролын ерөнхий хуулийн 18 дугаар зүйлийн 18.1-д “…Боловсролын сургалтын байгууллага нь цэцэрлэг, ЕБС, мэргэжлийн боловсролын сургууль, политехник коллеж, коллеж, дээд сургууль, их сургууль байна” гэж заасны дагуу МҮИС-ийг улсын бүртгэлд бүртгэж өгөхийг уламжилж байна” гэсэн байгаа юм.

Үүнийг нь МҮИС-ийнхан барьж аваад шүүх рүү харайлгачихсан. Ингээд, нэрийн маргаан дахин сэдэрсэн байна. Харин УИХ-ын гишүүн Л.Энх-Амгалан Боловсролын сайдаар томилогдсоныхоо дараахан яамныхаа хурал дээр “…Үндэсний гэдэг тодотголтой их сургуулиудыг “…Ийм нэртэй байж болохгүй ээ” гэж хуульчлаад явсан. Яагаад үндэсний гэдэг нэрийг энэ сургуулиуд очоод авчихсан юм бэ. Тэр МҮИС гэдэг нэр хууль бус гэдэг дээр бүх шийдвэрүүд нь гарсан. Тэр нэр яагаад өөрчлөн зохион байгуулагдахгүй байгаа юм. Хэнээсээ айгаад байгаа юм бэ” хэмээн бухимджээ.

Ер нь бол, сүүлийн жилүүдэд дээрх байдлаар МУИС-ийн нэрийг ашиглаж, нэр хүндийг нь үнэгүйдүүлэх оролдлого гарч буй юм. Үүнийгээ МҮИС хүлээн зөвшөөрөлгүй, ямар нэг арга саам хайж олоод шүүхээр заргалдсаар байгаа юм. Ингэхдээ, “…Шүүх дээрх шийдвэрүүдийг гаргахдаа МҮИС-ийн төгсөгчдийн эрх ашиг зөрчсөн”, “…Хувийн бизнесийг дээрэмдэж байна” гэж гомдоллодог. Гэтэл, МУИС-ийн нэрийг МҮИС-ийнхтай андуурснаар гадаад, дотоодоос суралцагчид хохирсон байдаг. Сонсоход, хэдэн хүний асуудал мэт боловч, цаад хор хөнөөл нь хэмжихэд хэцүү юм. Явсаар, МУИС-ийн нэрийг МҮИС ашигласны хохирогч нь Монгол Улс болдог. Учир нь, МУИС бол 1942 онд байгуулагдсан, Монголын хамгийн том, судалгааны тэргүүлэх, анхны их сургууль юм. Мөн улс орны хөгжлийн тулгуур, мэдлэгийн цөм болсон үндэсний тэргүүлэх сургууль гэгддэг. Тэр утгаараа, нийгэм, эдийн засгийн салбарт өндөр үүрэг гүйцэтгэдэг билээ. Хамгийн хачирхалтай нь, улсынхаа хамгийн том их сургуультай нэр булаацалдсан явдал Монголд л ганц гарч байгаа бололтой. Бусад улс оронд хэн нэгэн бизнесмэн МҮИС шиг хувийн сургууль байгуулах байтугай, тэр талаар бодох ч боломжгүй юм байна. Яагаад гэвэл, МУИС шиг их сургуулийнх нь нэр хуулиар хамгаалагддаг. Нэр байтугай үйл ажиллагааны давхардал ч үүсгэх бололцоо олгодоггүй байна. Тэгж л, МУИС шиг их сургуулиа дархалж өгсөн байдаг. Тэр утгаараа, өнөөгийн МҮИС шиг МУИС-тай заргалдах нь манайхаас бусад улсад хуулийн бөгөөд ёс зүйн томоохон зөрчил гэж болно.

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

2026 ОНЫ ДӨРӨВДҮГЭЭР САРЫН 21. МЯГМАР ГАРАГ. № 75 (7817)

 

Хуурамч мэдээлэл хаа сайгүй тархах болсон энэ үед баримттай, эх сурвалжтай, үнэн бодитой мэдээллийг “Зууны мэдээ” сониноос аваарай.

Үнэн мэдээллийг хамтдаа хамгаалцгаая.

Бие даасан сэтгүүл зүйг дэмжин "Зууны мэдээ" захиалаарай. www.zuuniimedee.mn



МЭДЭЭНИЙ СЭТГЭГДЭЛ


Бидний тухай Редакцийн бодлого Сурталчилгаа байршуулах Холбоо барих

Веб сайтад агуулагдсан мэдээлэл зохиогчийн эрхийн хуулиар хамгаалагдсан тул зөвшөөрөлгүй хуулбарлах хориотой.

Copyright © MMINFO.MN All Rights Reserved. Powered by HUREEMEDIA.





Эхлэл Улс төр Эдийн засаг Үзэл бодол Спорт Нийгэм Дэлхий Энтертайнмэнт Зурхай
  • Нийтлэл
  • •
  • Ярилцлага
  • •
  • Сурвалжлага
  • •
  • Азийн АШТ
  • •
  • Фото мэдээ
  • •
  • Оддын амьдрал
БҮХ СЭДЭВ
  • •Засгийн газар
  • •Чуулган
  • •Ерөнхийлөгч
  • •Сэрэмжлүүлэг
  • •Байнгын хороо
  • •Уул уурхай
  • •Степпе Арена
  • •Сагсанбөмбөг
  • •Аймгуудын мэдээлэл
  • •Сурвалжлага
  • •Гэмт хэрэг
  • •Видео мэдээ
  • •Яам, Агентлаг
  • •Ярилцлага
  • •Эрүүл мэнд
ХУРААХ
Үс засуулвал бие эрхтний хүч...
П.Наранбаяр: Өмнөх сайд нар руу...

МУИС-ийн нэрийг МҮИС ашигласны хохирогч нь Монгол Улс болдог

ГАРЬД 2026-04-21
    ХУВААЛЦАХ ЖИРГЭХ
МУИС-ийн нэрийг МҮИС ашигласны хохирогч нь Монгол Улс болдог

Боловсролын сайд Л.Энх-Амгалан дөрвөн жилийн өмнөх “асуудал”-тайгаа дахин туллаа. Учир нь, тэрээр өмнө нь Боловсрол, шинжлэх ухааны сайд байхдаа “...МУИС-ийн нэрний давхардлыг арилгах асуудлыг хуулийн хүрээнд шийдүүлж, удахгүй нэг талд нь гаргана. Би МҮИС гэдэг нэрийг хууль бусаар авч ашиглан, ашиг орлого олох хэрэгсэл болгож байгааг буруутгаж байна. Дээр нь, МУИС-ийн оюуны өмч болох нэрийг нь давхардуулж олгосон тухайн үеийн Боловсролын яамны албан тушаалтнууд, Улсын бүртгэлийн газрыг буруутгаж байгаа юм. Нэрийн давхардал үүссэн нь оюуны өмчийн хулгай” гэж үздэг байсан. Тэрээр 2021 оны есдүгээр сарын 2-нд “…МҮИС бол МУИС-тай адилхан нэр авснаар олон мянган хүүхдийн ирээдүйн боловсролд эрсдэл үүсгэсэн, гэмт хэргийн шинж чанартай харагдаж байна. МҮИС хэмээх нэр Монгол түмний өмч. Хэн нэгний хувийн компани үүнийг өмчилж, бизнес хийх эрх байхгүй” гэж байв. Тиймээс, уг асуудалд нэлээд анхаарал тавьж ажилласан. Улмаар, 2022 оны аравдугаар сарын 5-нд МУИС-ийн 80 жилийн ойд оролцохдоо “...Монгол Улсад орчин цагийн дээд боловсролын тогтолцоо үүссэний 80 жилийн ой тохиож байна. Энэ түүхийг МУИС бүтээсэн. АИХ-ын тогтоолоор 1992 онд МУИС-ийн нэрийг МҮИС гэж нэрлэсэн. Энэ нэр МУИС-ийн оюуны өмч гэсэн үг. Энэ түүхийг хэн нэгэн этгээд хууль бус үйлдлээр өмчилж, ашиглаж болохгүй. Энэ бол гэмт хэрэг. Тийм учраас 80 жилийн ойн хурал дээр энэ түүхэн нэр МУИС-даа хадгалагдан үлдэх ёстой” гэж байжээ.

Сайд яагаад ингэж хандах болсон нь учиртай. Уг нь, МУИС англи нэршлийнхээ “Mongolian National University”,“MNU” хувилбарыг Монгол Улсын “Барааны тэмдэг, газар зүйн заалтын тухай” хуулийн дагуу Оюуны өмчийн газраар дүгнэлт гаргуулжаад баталгаажуулсан. МУИС дээрх нэршлүүдийг 12278, 12279 дугаартайгаар хууль ёсоор эзэмшдэг. Гэтэл олон жилийн туршид гадаадад ч, дотоодод ч тус сургуулийг МҮИС-тай андуурсан тохиолдлууд тасралтгүй гарсан. Тодруулбал, МҮИС хэмээх нэрний товчлол нь МУИС-тай андуурагддаг. Зарим иргэд “…Хүүхдээ МУИС-д орууллаа гэсэн чинь хувийн нэг сургууль болж таарлаа. Бид хүүхдээ тэнд сургахгүй. МУИС-д сургахыг хүсч байна” гэж өргөдөл хүсэлт гаргадаг. Гадаадаас ч, МУИС-д сурахаар ирсэн оюутнууд МУИС гээд МҮИС-д элссэн тохиолдол цөөнгүй гарчээ. Энэ талаар, 10 гаруй жилийн өмнө ШӨХТГ-т гомдол мэдээлэл очиж байсан удаатай.

Сүүлдээ, “…МУИС-ийн нэрийг МҮИС ашиглаад байж болохгүй юм байна” гэдэг ойлголт нийгэмд үүсэж энэ асуудлаарх маргаан 2020 оноос хойш шүүхээр явсан. Тэгж явсаар, Дээд шүүх 2025 оны хоёрдугаар сарын 3-нд уг маргааныг эцэслэсэн. Ингэхдээ, МУИС-ийн нэр хэвээр үлдээж, МҮИС хууль зөрчсөн гэж үзсэн. Тодруулбал, 2020 оноос эхлэн МУИС, МҮИС хоёр сургуулийн нэр, бараа тэмдэгтийн маргаан гурван шатны шүүхээр орж шийдэгдсэн. Улмаар, 2022 онд УБЕГ-ын байцаагч МҮИС нэрийг хүчингүй болгосон. Үүнээс үүдэн МҮИС-ээс УБЕГ-ын байцаагчийг “…МҮИС нэрийг цуцалсан” гэх шалтгаанаар шүүхэд дахин нэхэмжлэх гаргасан байдаг. Тэгж тэгж өнгөрсөн хавар буюу 2025 оны хоёрдугаар сарын 4-нд уг асуудлаар Дээд шүүх эцсийн шийдвэр болох тогтоолоо гаргачихсан байдаг. Түүнд “…Их сургуулийн үйл ажиллагаа явуулах лицензтэй “Монголын үндэсний их сургууль” нь нэрээ өөрчлөөгүй, өөрчлөн байгуулагдаагүй байхад 2013 онд “Монголын үндэсний их сургууль” ХХК-ийг “…Их сургуулийн үйл ажиллагаа явуулах сургалтын лицензтэй” гэж шинээр бүртгэсэн. Энэ нь хууль тогтоомжид заасан үндэслэлгүй бөгөөд тийм захиргааны актыг гаргах эрх хэмжээгүй этгээд шийдвэр гаргасан” хэмээн шийджээ. Өөрөөр хэлбэл, МҮИС-ийн нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож, МУИС-ийн гомдлыг хангаж уг маргааныг эцэслэн шийдвэрлэсэн. “…Маргаан ингээд дууссан” гэж байтал Боловсролын яамны Төрийн нарийн бичгийн дарга Х.Батжаргал санаатай, санамсаргүй нь тодорхойгүйгээр 2025 оны арваннэгдүгээр сарын 27-нд УБЕГ-ын дарга Д.Даваанямын нэр дээр “Шүүхийн магадлал хэрэгжүүлэх тухай” 02/5026 тоот албан бичгийг илгээсэн байна. Түүндээ “…Захиргааны хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн 2024 оны гуравдугаар сарын 27-ны өдрийн 221/МА2024/0213 дугаар шүүхийн магадлалаар БСШУ-ы сайдын 2022 оны аравдугаар сарын 25-ны өдрийн “Тушаал хүчингүй болгох тухай” А/421 дүгээр тушаалын 1 дэх заалтыг хүчингүй болгохоор тогтоосон байна. Дээрх шүүхийн магадлалыг хэрэгжүүлж гаргасан Боловсролын сайдын 2025 оны аравдугаар сарын 14-ний өдрийн “Тушаалын холбогдох заалтыг хүчингүй болгох тухай” А/491 дүгээр тушаалыг хавсралтаар хүргүүлж байна. Зөвшөөрлийн тухай хуулийн 4 дүгээр зүйлийн 4.1, Иргэний хуулийн 26 дугаар зүйлийн 26.1, Хуулийн этгээдийн улсын бүртгэлийн хуулийн этгээдийн 5 дугаар зүйлийн 5.1, 7 дугаар зүйлийн 7.1.11 дүгээр зүйлд заасны дагуу улсын бүртгэлд бүртгүүлж, иргэний эрх зүйн чадвар нь үүссэн, татвар төлөгчөөр бүртгүүлсэн хуулийн этгээд зөвшөөрөл авах хүсэлт гаргахаар заасан. Иймд тус сургуулийн их сургуулийн ангиллыг сэргээсэн байх тул Боловсролын ерөнхий хуулийн 18 дугаар зүйлийн 18.1-д “…Боловсролын сургалтын байгууллага нь цэцэрлэг, ЕБС, мэргэжлийн боловсролын сургууль, политехник коллеж, коллеж, дээд сургууль, их сургууль байна” гэж заасны дагуу МҮИС-ийг улсын бүртгэлд бүртгэж өгөхийг уламжилж байна” гэсэн байгаа юм.

Үүнийг нь МҮИС-ийнхан барьж аваад шүүх рүү харайлгачихсан. Ингээд, нэрийн маргаан дахин сэдэрсэн байна. Харин УИХ-ын гишүүн Л.Энх-Амгалан Боловсролын сайдаар томилогдсоныхоо дараахан яамныхаа хурал дээр “…Үндэсний гэдэг тодотголтой их сургуулиудыг “…Ийм нэртэй байж болохгүй ээ” гэж хуульчлаад явсан. Яагаад үндэсний гэдэг нэрийг энэ сургуулиуд очоод авчихсан юм бэ. Тэр МҮИС гэдэг нэр хууль бус гэдэг дээр бүх шийдвэрүүд нь гарсан. Тэр нэр яагаад өөрчлөн зохион байгуулагдахгүй байгаа юм. Хэнээсээ айгаад байгаа юм бэ” хэмээн бухимджээ.

Ер нь бол, сүүлийн жилүүдэд дээрх байдлаар МУИС-ийн нэрийг ашиглаж, нэр хүндийг нь үнэгүйдүүлэх оролдлого гарч буй юм. Үүнийгээ МҮИС хүлээн зөвшөөрөлгүй, ямар нэг арга саам хайж олоод шүүхээр заргалдсаар байгаа юм. Ингэхдээ, “…Шүүх дээрх шийдвэрүүдийг гаргахдаа МҮИС-ийн төгсөгчдийн эрх ашиг зөрчсөн”, “…Хувийн бизнесийг дээрэмдэж байна” гэж гомдоллодог. Гэтэл, МУИС-ийн нэрийг МҮИС-ийнхтай андуурснаар гадаад, дотоодоос суралцагчид хохирсон байдаг. Сонсоход, хэдэн хүний асуудал мэт боловч, цаад хор хөнөөл нь хэмжихэд хэцүү юм. Явсаар, МУИС-ийн нэрийг МҮИС ашигласны хохирогч нь Монгол Улс болдог. Учир нь, МУИС бол 1942 онд байгуулагдсан, Монголын хамгийн том, судалгааны тэргүүлэх, анхны их сургууль юм. Мөн улс орны хөгжлийн тулгуур, мэдлэгийн цөм болсон үндэсний тэргүүлэх сургууль гэгддэг. Тэр утгаараа, нийгэм, эдийн засгийн салбарт өндөр үүрэг гүйцэтгэдэг билээ. Хамгийн хачирхалтай нь, улсынхаа хамгийн том их сургуультай нэр булаацалдсан явдал Монголд л ганц гарч байгаа бололтой. Бусад улс оронд хэн нэгэн бизнесмэн МҮИС шиг хувийн сургууль байгуулах байтугай, тэр талаар бодох ч боломжгүй юм байна. Яагаад гэвэл, МУИС шиг их сургуулийнх нь нэр хуулиар хамгаалагддаг. Нэр байтугай үйл ажиллагааны давхардал ч үүсгэх бололцоо олгодоггүй байна. Тэгж л, МУИС шиг их сургуулиа дархалж өгсөн байдаг. Тэр утгаараа, өнөөгийн МҮИС шиг МУИС-тай заргалдах нь манайхаас бусад улсад хуулийн бөгөөд ёс зүйн томоохон зөрчил гэж болно.

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

2026 ОНЫ ДӨРӨВДҮГЭЭР САРЫН 21. МЯГМАР ГАРАГ. № 75 (7817)

 

Хуурамч мэдээлэл хаа сайгүй тархах болсон энэ үед баримттай, эх сурвалжтай, үнэн бодитой мэдээллийг “Зууны мэдээ” сониноос аваарай.

Үнэн мэдээллийг хамтдаа хамгаалцгаая.

Бие даасан сэтгүүл зүйг дэмжин "Зууны мэдээ" захиалаарай. www.zuuniimedee.mn

ФОТО:

Сэдвүүд : #Нийтлэл  
ХОЛБООТОЙ МЭДЭЭ
Монголын бахархлаар халхавч хийсэн 1XBET
Л.Оюун-Эрдэнийн үед АТГ-ын мөрдөгчийн магадгүй “хууль зөрчин” гаргуулсан татварын байцаагчдын дүгнэлт бусдыг яллах баримт болжээ
“Монгол бахархлын өдөр”-ийг хэрхэн тэмдэглэх вэ?
Сэтгүүл зүйн салбар: Чиг хандлага, гарц, шийдэл
ШУУРХАЙ МЭДЭЭ
2 цагийн өмнө өмнө

Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийг үүрэгт ажлаас нь чөлөөлөв

3 цагийн өмнө өмнө

М.Нарантуяа-Нара: Энэ танхимд Ерөнхийлөгч орж ирэхээр яагаад бүгд "гөлөг" болчихдог юм бэ

3 цагийн өмнө өмнө

У.Хүрэлсүх: Эх орныхоо эрх ашгаас урвасан хэнтэй ч монгол төр тохиролцох ёсгүй

8 цагийн өмнө өмнө

Битүүмжлэгдсэн автомашиныг зарж, 375 сая төгрөг залилжээ

12 цагийн өмнө өмнө

Токиогийн “Их дуулга”-д оролцох Монголын жүдочид тодорлоо

12 цагийн өмнө өмнө

Хүүхэд залуусын хөгжлийг дэмжигч "Ачит Ихт" компани

13 цагийн өмнө өмнө

Говь-Алтай аймагт 3.7 магнитудын хүчтэй газар хөдөлжээ

13 цагийн өмнө өмнө

Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 62 зөрчил бүртгэгдлээ

14 цагийн өмнө өмнө

Дүүжин замын тээврээр аюулгүй зорчих зааврыг танилцуулж байна

14 цагийн өмнө өмнө

Дөрвөн чиглэлд шөнийн автобус иргэдэд үйлчилж байна

14 цагийн өмнө өмнө

Төрийн өмчит компанийн тоог 85 болгон бууруулахаар тусгажээ

14 цагийн өмнө өмнө

Ц.Идэрбат: Тариалангийн үйлдвэрлэл эрхлэгчдэд олгох хөнгөлөлттэй зээлийн хүртээмжийг нэмэгдүүлнэ

14 цагийн өмнө өмнө

“Евро-3” болон түүнээс дээш стандартын АИ-92 автобензиний үнийг 1,000 хүртэл төгрөгөөр бууруулна

14 цагийн өмнө өмнө

Хууль бус хөрөнгө хураан авах тухай хуулийн төслийг УИХ-д өргөн барина

14 цагийн өмнө өмнө

Н.Учрал: Төрийн тэргүүний эхлүүлсэн жишгийн дагуу бүгд шалгуулах ёстой

14 цагийн өмнө өмнө

Хуулийн төсөл: Хаврын морин уралдааныг зөвшөөрнө, зөвшөөрөхгүй

14 цагийн өмнө өмнө

Ерөнхийлөгчийн албан тушаалаасаа чөлөөлөгдөх хүсэлтийг өнөөдөр шийдвэрлэнэ

14 цагийн өмнө өмнө

Үс засуулбал эрч хүч ихэснэ

14 цагийн өмнө өмнө

Цас орохгүй, өдөртөө 3-5 хэм хүйтэн байна

1 өдрийн өмнө өмнө

Б.Бямбасүрэн: Бэлтгэл хийж байгаад тамирчин болсон

1 өдрийн өмнө өмнө

Засгийн газрын ээлжит хуралдаан болж байна

1 өдрийн өмнө өмнө

Ерөнхийлөгчийн албан тушаалаасаа чөлөөлөгдөх хүсэлтийг өнөөдөр хэлэлцэнэ

1 өдрийн өмнө өмнө

С.Бямбацогт: Зээлийн хүү 60 хувь хүртэл өсөж байхад зохицуулах чиг үүргээ гүйцэтгээгүй Санхүүгийн зохицуулах хорооны бүх удирдлагуудыг чөлөөлнө

1 өдрийн өмнө өмнө

Э.Батшугар: Вакцинаар сэргийлж болох өвчнийг бууруулахад Засгийн газраас анхаарч ажиллана

1 өдрийн өмнө өмнө

“Оюу толгойн ашгаас иргэн бүрд 857,000 төгрөгийг хувь дансанд нь шилжүүлж өгөх асуудлаар хуулийн төсөл санаачлан хэлэлцүүлэх” тухай ажлын хэсгийг байгууллаа

1 өдрийн өмнө өмнө

“Онцгой хотхон”-ы 512 айлын орон сууцны барилга угсралтын ажлыг шуурхайлахыг үүрэг болголоо

1 өдрийн өмнө өмнө

Н.Учрал: Эх хэл бол үндэстний оюун санааны дархлаа, тусгаар тогтнолын баталгаа юм

1 өдрийн өмнө өмнө

Үс засуулбал өвчин өчүүхэн ирнэ

1 өдрийн өмнө өмнө

Ялимгүй цас орно, өдөртөө 6-8 хэм хүйтэн байна

2 өдрийн өмнө өмнө

Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхийн чөлөөлөгдөх хүсэлтийг УИХ-ын чуулганаар хэлэлцэн шийднэ

САНАЛ БОЛГОХ
2026-11-12 өмнө

NBA-ын 3 дахь долоо хоногийн шилдэг тоглогчдын бичлэг (2026-27)

2026-11-13 өмнө

Төрийн өмчит компаниудын ногдол ашгийг иргэдэд хүртээх бодлого үр дүнгээ өгч эхэлж байна

2026-11-14 өмнө

C.Бямбацогт: Ард түмнийхээ амьжиргаа орлогыг хамгаалсан, аж ахуйн нэгжүүдээ дэмжсэн төсвийг баталлаа

2026-11-12 өмнө

NBA-ын 3 дахь долоо хоногийн шилдэг тохолтын бичлэг (2026-27)

2026-11-13 өмнө

Н.Учрал: Говийн усны асуудлыг нэн тэргүүнд тавина

2026-11-12 өмнө

Н.Учрал: Оюу Толгойн ногдол ашгийг иргэдийн дансанд шилжүүлэх эсэх асуудал дээр Засгийн газар хуулиа л барина

2026-11-12 өмнө

Их Засаг ба Хууль засаглахуй: “Их Засаг” бол ганц бичиг баримт биш, Үндсэн хуулийн цогц юм

2026-11-12 өмнө

Хүүхдийн биед тохирсон ширээ, сандлын хөрөнгө оруулалтыг ирэх оны төсөвт тусгая

2026-11-12 өмнө

Монгол Улс дэлхийн дижитал ба хиймэл оюуны өрсөлдөх чадварын үнэлгээгээр 70 орноос 67-рт эрэмбэлэгдлээ

2026-11-12 өмнө

Химийн иж бүрэн кабинет байгуулж хүлээлгэн өглөө

2026-11-14 өмнө

Г.Хосбаяр: Эдгээр 10 аймагт утааны асуудал маш хүнд байгаа

2026-11-13 өмнө

Инженерийн хангамжийн байгууллагуудын өвөлжилтийн бэлтгэл, бэлэн байдлыг шалгалаа

2026-11-12 өмнө

Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 64 зөрчил бүртгэгдлээ

2026-11-12 өмнө

Хөөрөг 20, даалин 10 гэх мэтийн хохирогч иргэд тогтоогдоогүй байна

2026-11-14 өмнө

“Сугалаагүй цэцэрлэг” бодлогын дүнд хүүхдийн хамран сургалт 96 хувьд хүрчээ

2026-11-13 өмнө

Их цас орно, өдөртөө 1-3 хэм дулаан байна

2026-11-12 өмнө

Хүннү эйр – Монгол Улсыг Дэлхийтэй холбосон 15 жил

2026-11-13 өмнө

З.Мэндсайхан: “Рио Тинто” групп ногдол ашгийг гурван үе шаттайгаар төвлөрүүлэхээ илэрхийлсэн

2026-11-13 өмнө

Л.Оюун-Эрдэнэ: Манай могой Б.Энхбаяр “Бодь-110” гэхээр л хачин их цочдог хүн дээ

2026-11-14 өмнө

Л.Мөнхбаясгалан: Алт, зэс, нүүрс дуусдаг юм, ус ч дуусна

2026-11-13 өмнө

Үс засуулбал бие эрхтний хүч сайжирна

2026-11-14 өмнө

Төрийн албаны гүйцэтгэлийн удирдлагын цахим системд 444 байгууллагын 23,482 албан хаагч бүртгэгджээ

2026-11-12 өмнө

Хүннү хотын дэд бүтцийн бүтээн байгуулалтууд үргэлжилж байна

2026-11-14 өмнө

Эгийн голын усан цахилгаан станц төслийг байгаль орчинд сөрөг нөлөөгүй хэрэгжүүлэх боломжтой гэсэн урьдчилсан дүгнэлт гарчээ

2026-11-14 өмнө

Ялимгүй цас орно, өдөртөө 2-4 хэм хүйтэн байна

2026-11-14 өмнө

Туул гол дагуу Нисэх, Сонсголон орчимд 14.5 га талбайд олон жил хуримтлагдсан хог хаягдлыг цэвэрлэлээ

2026-11-14 өмнө

Үс засуулбал эд, мал арвижна

2026-11-13 өмнө

"Химийн масс олимпиад"-д Орхон аймгийн ЕБС-ийн 2055 сурагч хамрагджээ

2 өдрийн өмнө өмнө

2026.11.16: Улстөрчдийн хэн, юу хэлэв

2026-11-12 өмнө

“Comeup 2026” олон улсын арга хэмжээнд Монгол Улсыг төлөөлөн оролцох шилдэг гурван стартап тодорлоо

Бидний тухай Редакцийн бодлого Сурталчилгаа байршуулах Холбоо барих Дээшээ буцах


Веб сайтад агуулагдсан мэдээлэл зохиогчийн эрхийн хуулиар хамгаалагдсан тул зөвшөөрөлгүй хуулбарлах хориотой.

Copyright © MMINFO.MN All Rights Reserved. Powered by HUREEMEDIA.