Х.БАЯР

Эрх баригчид нийслэлийн автозамын түгжрэлийг бууруулахад нийтийн тээврийн үйлчилгээг сайжруулна гэсэн үлгэр домог өчнөөн жил ярив. Олон зуун автобус оруулж ирж автобусны паркийг сайжруулна хэмээсэн нь сүүлдээ худал хулгай, булхай луйвар байсан нь илэрч, нэг насаараа хотын мэрийн суудалд тухлах санаатай байсан Д.Сумъяабазар аваргыг албан тушаалаас нь огцруулж өндөрлөв. Түгжрэл бууруулах сайд хэмээн зүгээр суун цалин авч байсан Ж.Сүхбаатар ч үнэнд гүйцэгдэн огцорч УИХ-д Байнгын хороон дарга болж томров. 

Олон зуун супер автобус авчирч гийгүүлэх, энэ дундаас мөнгө цавчихаасаа илүүтэй өнөө байгаа хүчин чадлаа бүрэн дүүрэн ашиглаж, маршрут чиглэл, явах хуваарийг нь  тодорхой болгож сайжруулах ажил бишгүй нэг байх юмсанж. 

Бүр эхний ээлжинд автобус хоорондын зайг тодорхой болгочихмоор байх юм. Нэг чиглэлийн хамаг автобус нь нэг талдаа гарчхаад нэг буудал дээр нь өчнөөн хүн зогсоод хүлээж байхад нөгөө эсрэг чиглэлийн буудал дээр нь хэдхэн минутын зайтай гурав дөрвөөрөө ирж байх жишээний. Яахав мэдээж замын түгжрэлээс болоод арын автобус нь өмнөхөө гүйцээд ирэх тохиолдол байдаг л байх, гэхдээ л хоорондын зайг нь тохируулаад өгвөл болмоор.

Автобусны буудал дахь зогсоолын халаасыг таксичид эзлээд ярайтал зогсчихдог, хэдэн автобус нь нэг бол буудалдаа орж чадахгүй тээр хойно зогсох, эсвэл хоёрдугаар эгнээнд зогсч зорчигчдоо чирэгдүүлдэг, хойш урагш нь гүйлгэдэг явдал буудал бүр дээр. Хувийн таксины зарим жолооч бүр автобусны зогсоол дээр машинаа тавьж түгжчихээд дэлгүүр хэсээд алга болно. Тэгээд ард нь тулаад зогсчихсон автобус хөдөлж чадахгүй өчнөөн хугацаа алдана. 

Торгуулийн төлөвлөгөөгөө биелүүлэх гэж гэрлэн дохиотой уулзвар дээр шүгэл хангинуулан зохиомол түгжрэл үүсгэж байгаа цагдаа нар үүнийг үл тооно. Тээврийн цагдаагийнхан байсгээд л нэг аян зарлаж, торгууль хуримтлуулдгаа больчихоогүй л бол “автобусны буудал” гэсэн нэг арга хэмжээ зохион байгуулаач. Үгүй юм гэхэд хяналтын камерынхаа бичлэгийг шүүгээд буудал дээр машинаа тавьж автобусны хөдөлгөөнд саад учруулж байгаа жолооч нартай тооцоо бодвол уг нь нөгөө нийтийн тээврийн үйлчилгээг сайжруулж, авто замын түгжрэлийг бууруулна гэдэг том том амлалтынх нь нэг хэсэг болмоор. Ганцхан ийм ажлыг  хийхэд “ногоон автобус” оруулж ирэх шиг хэдэн тэрбум төгрөг халаасанд нь орохгүй болохоор хайхрахгүй орхиод байдаг юм уу даа.

Нэгдүгээр эгнээ ч гэсэн дээ, эхэн үедээ овоо цэгцтэй зөвхөн автобуснууд л зорчдог байсан одоо аажим аажимдаа суларсаар хэн дуртай яаруу жолооч нар  л нэгдүгээр эгнээний чөлөөтэйг ашиглан давхиж орж ирээд автобуснуудад гай болох нь улам л элбэгшээд. Хяналтын камерт энэ бүхэн бичигдэж, торгууль төлөөс тавьдаг л юм шиг. Гэхдээ торгуулиа төлдөг нь ховор. 

“Энэ оны наймдугаар сарын 1-ний байдлаар замын хөдөлгөөний дүрэм зөрчсөн 463 мянга орчим торгууль баталгаажсанаас жолооч нарын 76 хувь нь төлөөгүй байна. Мөн өнгөрсөн онд 830 мянган торгууль бичигдсэнээс 47 хувь нь торгуулиа төлөөгүй байгаа” гэсэн мэдээлэл гарч байсан. Тэгэхээр манай цагдаагийнхан том том жиптэй баяцуул, дарга нараас торгуулиа нэхээд байж чаддаггүй айдаг эргүүл, зохицуулалтад гарч байгаа цагдаа нар нь ч аль машин торгуультайг мэдэхгүй болохоор зөрчил гаргагч жолооч нар бүр даварчихсан хэрэг. 

Торгуулиа төлөлгүй нэг сараас хэтэрсэн бүх жолооч нарыг хөдөлгөөнд оролцуулахгүй зогсоочих л доо. Тэгвэл Тээврийн цагдаагийнхан ч торгуулийн мөнгөө олоод авна, нийслэлийн замын хөдөлгөөн ч хэсэгтээ сийрэгхэн байх юм биш үү. Энэ бол хүний хувийн машиныг тэгш сондгойгоор явуулна гэж өмчид нь халдсанаас хамаагүй цэвэр ажиллагаа болох биш үү. 

Эх сурвалж: Монголын мэдээ сонин

2023 оны аравдугаар сарын 12. Пүрэв. №158 (5886)