• Эхлэл
  • Цаг агаар
  • Валют ханш
  • Улс төр
  • Эдийн засаг
  • Үзэл бодол
  • Спорт
  • Нийгэм
  • Дэлхий
  • Энтертайнмэнт
  • Зурхай



Э.Энхжин: Шүдний чулуу нь тулгуур эдийг гэмтээдэг

“Зууны мэдээ” сонин “Эрүүл мэнд” буландаа шүдний өвчлөл, арчилгааны талаар “Ener family dental clinic” шүдний эмнэлгийн эмч Э.Энхжинг урьж, ярилцлаа.

 

-Шүд нь хоол тэжээлийг бутлаж жижиглэх, хэл яриа,  гоо сайхны үүрэгтэй. Сүүлийн үед хүмүүс ихэвчлэн шүдний ямар өвчлөлтэй байна?

-Хүн бүрийн шүдний зовуурь, өвчлөл харилцан адилгүй. Давамгайлж байгаа өвчин нь шүдний цоорол. Хүмүүс цоорлоо хүндрүүлснийхээ дараа эмнэлэгт хандаж байгаа нь харамсалтай. Энэ нь бүх насныханд хамааралтай. Үйлчлүүлэгчдээсээ харахад шүдээ дутуу угаасан, арчилгаа муутайгаас цоорол үүссэн нь ажиглагддаг. Мөн нүүрс ус, чихэрлэг зүйл их иддэгтэй холбоотой. Түүнчлэн шүдээ угаагаагүйгээс өвчлөл үүсэж байна гэсэн үг.

-Урт хугацаанд шүд өвдөхөөр хүмүүс янз бүрийн эм хэрэглэдэг. Энэ нь хэр зохистой вэ?

-Дур мэдэж эм тариа хэрэглэх нь буруу. Өвчин намдаах эм удаан хугацаанд хэрэглэсэн ирдэг. Энэ нь тухайн шүдний үрэвсэл нь, шүдний гаралтай үрэвсэл, буглаа, ясны хальсны үрэвсэлээр хүндэрч эмчилгээ авахгүйд хүрдэг сөрөг нөлөөтэй. Шүдээ өвдөхөөс өмнө урьдчилан сэргийлэх үзлэгт хамрагдан хүндрэлээс сэргийлэх үзлэгт хамрагдах, өвдсөн даруйд шүдний эмчид хандах ёстой.

-Шүдний цооролт хүндэрсэн тохиолдолд ямар эрсдэлтэй вэ?

-Ихэвчлэн өвдсөнийхөө дараа эмнэлэгт ирж байна. Уг нь бол өвдөхөөсөө өмнө улирал тутам урьдчилан сэргийлэх үзлэгт хамрагдах хэрэгтэй. Эмнэлэгт үзүүлэхгүй явсаар цоорол нь хүндэрч, үрэвсэж, хавдсан байдалтай ирэх нь түгээмэл. Өвчнөө хүндрүүлсэн тохиолдолд тухайн хүндээ зовуурь ихтэй. Мөн цаг хугацаа их орно, эмчилгээний өртөг өндөр болдог. Цоорол хүндэрсэн тохиолдолд сувгийн эмчилгээ хийж тухайн шүдийг эмчилдэг. Сувгийн эмчилгээ хийх явцад зовуурь багассантай холбоотой эмчилгээгээ дутуу хийлгэж улам хүндрүүлдэг. Энэ нь маш буруу бөгөөд эмчилгээ үр дүнгүй болж үрэвсэл нь хүндэрч даамжрах эрсдэлтэй. Ингээд шүдээ авахуулахаас аргагүй байдалд ордог.

-Та өвдсөн үедээ эмнэлэгт ирж байгаа гэж онцоллоо. Хэдий хугацааны давтамжтай мэргэжлийн эмчид шүдээ үзүүлэх шаардлагатай вэ?

-Шүдээ эрүүл байлгахаар зорьж байгаа бол улирал нэг удаа ирээд үзүүлээд мэргэжлийн эмчээс заавар зөвлөгөө авах нь зөв. Хэрэв өвчлөлтэй байвал бага дээр нь эмчлүүлээд амны хөндийгөө эрүүл болгох ёстой. Арчилгаагаа тааруулаад эмчээс зөвлөгөө аваад эмчлүүлээд явахад шүд эрүүл байх бүрэн боломжтой. Шүдний эрүүл мэндэд амны хөндийн арчилгаа чухал. Идэж байгаа хоол хүнсэндээ анхаарах ёстой. Чихэрлэг болон гурилан бүтээгдэхүүн өдөр тутамдаа тааруулж хэрэглэвэл шүд эрүүл байхын үндэс. Мөн хоол хүнсээ идэх давтамжаа өөрчлөх нь зөв. Өдрийн туршид таван удаа шүлсээрээ дамжуулж амны хөндий цэвэршдэг. Амны хөндийн цэвэрших хугацаа нь 40 минут. Хүн өдөрт таван удаагийн давтамжтай хоол идэх ёстой. Хүмүүсийн гаргадаг нэг алдаа нь чихэрлэг ундаа, чихэр, печень олон давтамжтай идээд шүдээ угаадаггүй.  Нэг дор нь тодорхой хэмжээнд идээд шүдээ угаахыг зөвлөмөөр байна.

-Тэгвэл шүд арчилгаандаа юуг анхаарах чухал вэ?

-Зөвхөн оо сойз ашиглаад амны хөндий цэвэрхэн боллоо гэж ойлгох нь өрөөсгөл. Шүдний оо сойзоо зөв ашиглаж чаддаггүй хүмүүс байдаг. Бүрэн цэвэрлэгээ хийх хэрэгтэй. Оо сойзоор шүдээр угаалгаа гэхэд амны хөндийг 70 хувь цэвэрлэж байгаа. Үлдсэн хувийг нь шүдний утас, хэлний өнгөр хусагч ашиглаж устгах хэрэгтэй. Өдөрт гурван удаа шүдээ угааж болно. Өглөөний угаалт 3-4 минут байхад хангалттай. Өглөөний цайгаа идсэнийхээ дараа угаавал зохистой. Хэрэв тааламжгүй байвал усаар амаа зайлаад хоолоо идэж болно.  Өдөр бас энэ хэмжээнд байна. Харин орой шүдний нэмэлт бүтээгдэхүүн ашиглаад зургаан минутын турш шүдээ арчлах нь эрүүл байх энгийн бөгөөд үр дүнтэй арга. Шүдээ арчлахдаа эхлээд завсрын утсаараа цэвэрлэнэ. Дараа нь хэлний өнгөрөө цэвэрлэнэ. Ингээд шүдээ угаана.

-Шүдний сойз арчилгаанд чухал нөлөөтэй. Сойзоо сонгохдоо юуг анхаарах хэрэгтэй бол?

-Тааралдсан сойзоороо шүдээ угаах нь зохисгүй. Үүдэн хоёр шүдний хэмжээтэйгээ ижил үстэй сойз авах нь зөв. Мөн сойзны үс нь дунд зэргийн хатуу байвал зохистой. Хатуу зөөлөн хоёрын дундуур байна. Хэт зөөлөн үстэй сойз шүдний өнгөр бүрэн арилгадаггүй. Дунджаар гурван сард нэг удаа солих нь зохистой. Оо сонгохдоо өөрийн шүдэндээ тохируулж авна. Буйлны үрэвсэлтэй бол тухайн эмчилгээнд таарсныг нь сонгох. Тодорхой хэмжээнд эмчлэгдвэл өөр оо хослуулж хэрэглэх ёстой. Цайруулах фтортой оог хэрэглээндээ тааруулах нь чухал. Ундны ус нь фтор ихтэй газрын хүмүүс аль болох фтор багатай оо хэрэглэх нь зөв.

-Сүүлийн үед иргэдийн дунд шүдний чулуу элбэг байна. Чулуу юунаас шалтгаалдаг вэ?

-Шүдэн дээр тогтсон өнгөр хуримтлагдсаар чулуу болдог. Тэгэхээр тухайн хүн чулуутай болох эсэх нь арчилгаанаас хамаарах нь. Чулуу хэт их үүсээд цэвэрлүүлэхгүй яваад байвал тулгуур эдийн үрэвсэл буюу дөш ясны гэмтэнэ. Ер нь чулуунаас хамаараад шүд унах эрсдэлтэй. Мөн биеийн өвчлөл хамаарна. Мөн тамхи татдаг хүмүүсийн шүд чулуужих нь бий.

-Шүд эрүүл байснаар бусад эрхтэндээ ямар нөлөөтэй вэ?

-Амны хөндийг өвчлүүлээд байгаа бактерыг устгаж, эмчлүүлэхгүйгээр хоол идвэл бусад эд эрхтэнд нөлөөлнө. Зүрх судас, ходоод, гэдэс, бөөрөнд сөрөг нөлөөтэй. Шүд бол хүний эрүүл мэндийн чухал эд эрхтэн. Гадаад үзэмж талаасаа ч гэсэн бүтэн, эрүүл шүдтэй хүн үзэсгэлэнтэй харагддаг. Аль нэг шүд нь унаад удаан явснаар зуултын гажиг үүсдэг. Зарим шүд байрлалаасаа хөдөлж, сунадаг. Мөн шүднээсээ болоод хоол ундаа бүрэн зажилж идэж чаддаггүй. Үүнээс шалтгаалаад хоол боловсруулах замын хүндрэл гарах эрсдэлтэй.

-Шүд унаад удаан явах нь буруу гэлээ. Тиймээс хиймэл шүд хийлгэх нь зөв үү?

-Шүдээ алдах нь цоорлын хүндрэл, тулгуур эдийн үрэвслээс хамаарч байгаа. Хэрэв эдгээр хүчин зүйлээс шалтгаалаад шүд нь унасан тохиолдолд хиймэл эрхтнээр сэргээнэ. Тухайн хүний сонголтоос хамаараад авагддаг, авагддаггүй шүд хийлгэж болно. Шүд хийлгэлгүй удаан явснаар нүүр нэг тал руугаа мурийна. Мөн хэл ярианд өөрчлөлт гарна. Шүдээ алдсанаас 14-21 хоногийн хооронд хиймэл шүд хийлгэвэл эрсдэлгүй.

-Хүүхдийн шүдний өвчлөл хэр элбэг байна. Эцэг эхчүүдийн гаргадаг алдаа юу вэ?

-Хүүхдийн шүдний өвчлөлөөр манай улс өндөр үзүүлэлттэй байгаа гэсэн судалгаа гарсан. Нэг шүд өвчиллөө гэхэд нэгэндээ нөлөөлдөг. Мөн гажигтай болно. Бага насны хүүхдүүдийн шүдийг аав ээж нь анзаардаггүй. Магадгүй дахиад шүд ургана гэж боддог байх. Анхнаас нь хүүхдийнхээ шүдийг зөв арчлаад зөв ургуулах хэрэгтэй. Мөн идэж байгаа хүнсэнд нь анхаарах чухал. Шүд нь бүрэн гүйцэд ургаагүй байхад чихэрлэг бүтээгдэхүүн өгөх нь хамгийн том алдаа. Үүнээс шалтгаалаад шүд хурдан хугацаанд цоордог. Тиймээс хүүхдийн шүд ургасан цагаас нь зөв техник, хэрэгслээр арчлах ёстой. Нярай хүүхдийн шүд ургаагүй байх үед нь цэвэрхэн, зориулалтын зүйлээр амны хөндийг нь цэвэрлэнэ. 2-4 настай үед нь эцэг эхчүүд шүдийг нь угаах. Үүнээс цааш угаалтыг нь хянах хэрэгтэй.

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

2024 ОНЫ ЕСДҮГЭЭР САРЫН 25. ЛХАГВА ГАРАГ. № 186 (7430)

    ХУВААЛЦАХ ЖИРГЭХ


МЭДЭЭНИЙ СЭТГЭГДЭЛ
ХОЛБООТОЙ МЭДЭЭ
Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 44 зөрчил бүртгэгдлээ
Цас цэвэрлэгээнд 1400 орчим ажилтан, албан хаагч ажиллаж, 350 гаруй тонн давс, бодис цацаад байна
Нийслэлийн хэмжээнд “Шар дарцаг” аян эхэллээ
Нийслэлийн 7000 өрхийг дулаалж, цахилгаан халаалтад шилжүүлнэ



Веб сайтад агуулагдсан мэдээлэл зохиогчийн эрхийн хуулиар хамгаалагдсан тул зөвшөөрөлгүй хуулбарлах хориотой.

Copyright © MMINFO.MN All Rights Reserved. Powered by HUREEMEDIA.





  • Эхлэл
  • Цаг агаар
  • Валют ханш
  • Улс төр
  • Эдийн засаг
  • Үзэл бодол
  • Спорт
  • Нийгэм
  • Дэлхий
  • Энтертайнмэнт
  • Зурхай



Э.Энхжин: Шүдний чулуу нь тулгуур эдийг гэмтээдэг

“Зууны мэдээ” сонин “Эрүүл мэнд” буландаа шүдний өвчлөл, арчилгааны талаар “Ener family dental clinic” шүдний эмнэлгийн эмч Э.Энхжинг урьж, ярилцлаа.

 

-Шүд нь хоол тэжээлийг бутлаж жижиглэх, хэл яриа,  гоо сайхны үүрэгтэй. Сүүлийн үед хүмүүс ихэвчлэн шүдний ямар өвчлөлтэй байна?

-Хүн бүрийн шүдний зовуурь, өвчлөл харилцан адилгүй. Давамгайлж байгаа өвчин нь шүдний цоорол. Хүмүүс цоорлоо хүндрүүлснийхээ дараа эмнэлэгт хандаж байгаа нь харамсалтай. Энэ нь бүх насныханд хамааралтай. Үйлчлүүлэгчдээсээ харахад шүдээ дутуу угаасан, арчилгаа муутайгаас цоорол үүссэн нь ажиглагддаг. Мөн нүүрс ус, чихэрлэг зүйл их иддэгтэй холбоотой. Түүнчлэн шүдээ угаагаагүйгээс өвчлөл үүсэж байна гэсэн үг.

-Урт хугацаанд шүд өвдөхөөр хүмүүс янз бүрийн эм хэрэглэдэг. Энэ нь хэр зохистой вэ?

-Дур мэдэж эм тариа хэрэглэх нь буруу. Өвчин намдаах эм удаан хугацаанд хэрэглэсэн ирдэг. Энэ нь тухайн шүдний үрэвсэл нь, шүдний гаралтай үрэвсэл, буглаа, ясны хальсны үрэвсэлээр хүндэрч эмчилгээ авахгүйд хүрдэг сөрөг нөлөөтэй. Шүдээ өвдөхөөс өмнө урьдчилан сэргийлэх үзлэгт хамрагдан хүндрэлээс сэргийлэх үзлэгт хамрагдах, өвдсөн даруйд шүдний эмчид хандах ёстой.

-Шүдний цооролт хүндэрсэн тохиолдолд ямар эрсдэлтэй вэ?

-Ихэвчлэн өвдсөнийхөө дараа эмнэлэгт ирж байна. Уг нь бол өвдөхөөсөө өмнө улирал тутам урьдчилан сэргийлэх үзлэгт хамрагдах хэрэгтэй. Эмнэлэгт үзүүлэхгүй явсаар цоорол нь хүндэрч, үрэвсэж, хавдсан байдалтай ирэх нь түгээмэл. Өвчнөө хүндрүүлсэн тохиолдолд тухайн хүндээ зовуурь ихтэй. Мөн цаг хугацаа их орно, эмчилгээний өртөг өндөр болдог. Цоорол хүндэрсэн тохиолдолд сувгийн эмчилгээ хийж тухайн шүдийг эмчилдэг. Сувгийн эмчилгээ хийх явцад зовуурь багассантай холбоотой эмчилгээгээ дутуу хийлгэж улам хүндрүүлдэг. Энэ нь маш буруу бөгөөд эмчилгээ үр дүнгүй болж үрэвсэл нь хүндэрч даамжрах эрсдэлтэй. Ингээд шүдээ авахуулахаас аргагүй байдалд ордог.

-Та өвдсөн үедээ эмнэлэгт ирж байгаа гэж онцоллоо. Хэдий хугацааны давтамжтай мэргэжлийн эмчид шүдээ үзүүлэх шаардлагатай вэ?

-Шүдээ эрүүл байлгахаар зорьж байгаа бол улирал нэг удаа ирээд үзүүлээд мэргэжлийн эмчээс заавар зөвлөгөө авах нь зөв. Хэрэв өвчлөлтэй байвал бага дээр нь эмчлүүлээд амны хөндийгөө эрүүл болгох ёстой. Арчилгаагаа тааруулаад эмчээс зөвлөгөө аваад эмчлүүлээд явахад шүд эрүүл байх бүрэн боломжтой. Шүдний эрүүл мэндэд амны хөндийн арчилгаа чухал. Идэж байгаа хоол хүнсэндээ анхаарах ёстой. Чихэрлэг болон гурилан бүтээгдэхүүн өдөр тутамдаа тааруулж хэрэглэвэл шүд эрүүл байхын үндэс. Мөн хоол хүнсээ идэх давтамжаа өөрчлөх нь зөв. Өдрийн туршид таван удаа шүлсээрээ дамжуулж амны хөндий цэвэршдэг. Амны хөндийн цэвэрших хугацаа нь 40 минут. Хүн өдөрт таван удаагийн давтамжтай хоол идэх ёстой. Хүмүүсийн гаргадаг нэг алдаа нь чихэрлэг ундаа, чихэр, печень олон давтамжтай идээд шүдээ угаадаггүй.  Нэг дор нь тодорхой хэмжээнд идээд шүдээ угаахыг зөвлөмөөр байна.

-Тэгвэл шүд арчилгаандаа юуг анхаарах чухал вэ?

-Зөвхөн оо сойз ашиглаад амны хөндий цэвэрхэн боллоо гэж ойлгох нь өрөөсгөл. Шүдний оо сойзоо зөв ашиглаж чаддаггүй хүмүүс байдаг. Бүрэн цэвэрлэгээ хийх хэрэгтэй. Оо сойзоор шүдээр угаалгаа гэхэд амны хөндийг 70 хувь цэвэрлэж байгаа. Үлдсэн хувийг нь шүдний утас, хэлний өнгөр хусагч ашиглаж устгах хэрэгтэй. Өдөрт гурван удаа шүдээ угааж болно. Өглөөний угаалт 3-4 минут байхад хангалттай. Өглөөний цайгаа идсэнийхээ дараа угаавал зохистой. Хэрэв тааламжгүй байвал усаар амаа зайлаад хоолоо идэж болно.  Өдөр бас энэ хэмжээнд байна. Харин орой шүдний нэмэлт бүтээгдэхүүн ашиглаад зургаан минутын турш шүдээ арчлах нь эрүүл байх энгийн бөгөөд үр дүнтэй арга. Шүдээ арчлахдаа эхлээд завсрын утсаараа цэвэрлэнэ. Дараа нь хэлний өнгөрөө цэвэрлэнэ. Ингээд шүдээ угаана.

-Шүдний сойз арчилгаанд чухал нөлөөтэй. Сойзоо сонгохдоо юуг анхаарах хэрэгтэй бол?

-Тааралдсан сойзоороо шүдээ угаах нь зохисгүй. Үүдэн хоёр шүдний хэмжээтэйгээ ижил үстэй сойз авах нь зөв. Мөн сойзны үс нь дунд зэргийн хатуу байвал зохистой. Хатуу зөөлөн хоёрын дундуур байна. Хэт зөөлөн үстэй сойз шүдний өнгөр бүрэн арилгадаггүй. Дунджаар гурван сард нэг удаа солих нь зохистой. Оо сонгохдоо өөрийн шүдэндээ тохируулж авна. Буйлны үрэвсэлтэй бол тухайн эмчилгээнд таарсныг нь сонгох. Тодорхой хэмжээнд эмчлэгдвэл өөр оо хослуулж хэрэглэх ёстой. Цайруулах фтортой оог хэрэглээндээ тааруулах нь чухал. Ундны ус нь фтор ихтэй газрын хүмүүс аль болох фтор багатай оо хэрэглэх нь зөв.

-Сүүлийн үед иргэдийн дунд шүдний чулуу элбэг байна. Чулуу юунаас шалтгаалдаг вэ?

-Шүдэн дээр тогтсон өнгөр хуримтлагдсаар чулуу болдог. Тэгэхээр тухайн хүн чулуутай болох эсэх нь арчилгаанаас хамаарах нь. Чулуу хэт их үүсээд цэвэрлүүлэхгүй яваад байвал тулгуур эдийн үрэвсэл буюу дөш ясны гэмтэнэ. Ер нь чулуунаас хамаараад шүд унах эрсдэлтэй. Мөн биеийн өвчлөл хамаарна. Мөн тамхи татдаг хүмүүсийн шүд чулуужих нь бий.

-Шүд эрүүл байснаар бусад эрхтэндээ ямар нөлөөтэй вэ?

-Амны хөндийг өвчлүүлээд байгаа бактерыг устгаж, эмчлүүлэхгүйгээр хоол идвэл бусад эд эрхтэнд нөлөөлнө. Зүрх судас, ходоод, гэдэс, бөөрөнд сөрөг нөлөөтэй. Шүд бол хүний эрүүл мэндийн чухал эд эрхтэн. Гадаад үзэмж талаасаа ч гэсэн бүтэн, эрүүл шүдтэй хүн үзэсгэлэнтэй харагддаг. Аль нэг шүд нь унаад удаан явснаар зуултын гажиг үүсдэг. Зарим шүд байрлалаасаа хөдөлж, сунадаг. Мөн шүднээсээ болоод хоол ундаа бүрэн зажилж идэж чаддаггүй. Үүнээс шалтгаалаад хоол боловсруулах замын хүндрэл гарах эрсдэлтэй.

-Шүд унаад удаан явах нь буруу гэлээ. Тиймээс хиймэл шүд хийлгэх нь зөв үү?

-Шүдээ алдах нь цоорлын хүндрэл, тулгуур эдийн үрэвслээс хамаарч байгаа. Хэрэв эдгээр хүчин зүйлээс шалтгаалаад шүд нь унасан тохиолдолд хиймэл эрхтнээр сэргээнэ. Тухайн хүний сонголтоос хамаараад авагддаг, авагддаггүй шүд хийлгэж болно. Шүд хийлгэлгүй удаан явснаар нүүр нэг тал руугаа мурийна. Мөн хэл ярианд өөрчлөлт гарна. Шүдээ алдсанаас 14-21 хоногийн хооронд хиймэл шүд хийлгэвэл эрсдэлгүй.

-Хүүхдийн шүдний өвчлөл хэр элбэг байна. Эцэг эхчүүдийн гаргадаг алдаа юу вэ?

-Хүүхдийн шүдний өвчлөлөөр манай улс өндөр үзүүлэлттэй байгаа гэсэн судалгаа гарсан. Нэг шүд өвчиллөө гэхэд нэгэндээ нөлөөлдөг. Мөн гажигтай болно. Бага насны хүүхдүүдийн шүдийг аав ээж нь анзаардаггүй. Магадгүй дахиад шүд ургана гэж боддог байх. Анхнаас нь хүүхдийнхээ шүдийг зөв арчлаад зөв ургуулах хэрэгтэй. Мөн идэж байгаа хүнсэнд нь анхаарах чухал. Шүд нь бүрэн гүйцэд ургаагүй байхад чихэрлэг бүтээгдэхүүн өгөх нь хамгийн том алдаа. Үүнээс шалтгаалаад шүд хурдан хугацаанд цоордог. Тиймээс хүүхдийн шүд ургасан цагаас нь зөв техник, хэрэгслээр арчлах ёстой. Нярай хүүхдийн шүд ургаагүй байх үед нь цэвэрхэн, зориулалтын зүйлээр амны хөндийг нь цэвэрлэнэ. 2-4 настай үед нь эцэг эхчүүд шүдийг нь угаах. Үүнээс цааш угаалтыг нь хянах хэрэгтэй.

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

2024 ОНЫ ЕСДҮГЭЭР САРЫН 25. ЛХАГВА ГАРАГ. № 186 (7430)



МЭДЭЭНИЙ СЭТГЭГДЭЛ


Бидний тухай Редакцийн бодлого Сурталчилгаа байршуулах Холбоо барих

Веб сайтад агуулагдсан мэдээлэл зохиогчийн эрхийн хуулиар хамгаалагдсан тул зөвшөөрөлгүй хуулбарлах хориотой.

Copyright © MMINFO.MN All Rights Reserved. Powered by HUREEMEDIA.





Эхлэл Улс төр Эдийн засаг Үзэл бодол Спорт Нийгэм Дэлхий Энтертайнмэнт Зурхай
  • Нийтлэл
  • •
  • Ярилцлага
  • •
  • Сурвалжлага
  • •
  • Азийн АШТ
  • •
  • Фото мэдээ
  • •
  • Оддын амьдрал
БҮХ СЭДЭВ
  • •Засгийн газар
  • •Чуулган
  • •Ерөнхийлөгч
  • •Байнгын хороо
  • •Аймгуудын мэдээлэл
  • •Уул уурхай
  • •Сагсанбөмбөг
  • •Степпе Арена
  • •Сэрэмжлүүлэг
  • •Халуун сэдэв
  • •Сурвалжлага
  • •Видео мэдээ
  • •Ярилцлага
ХУРААХ
Хяналтын сонсголыг зохион...
Боловсролын сайд П.Наранбаяр...

Э.Энхжин: Шүдний чулуу нь тулгуур эдийг гэмтээдэг

НЯМСҮРЭН 2024-09-25
    ХУВААЛЦАХ ЖИРГЭХ
Э.Энхжин: Шүдний чулуу нь тулгуур эдийг гэмтээдэг

“Зууны мэдээ” сонин “Эрүүл мэнд” буландаа шүдний өвчлөл, арчилгааны талаар “Ener family dental clinic” шүдний эмнэлгийн эмч Э.Энхжинг урьж, ярилцлаа.

 

-Шүд нь хоол тэжээлийг бутлаж жижиглэх, хэл яриа,  гоо сайхны үүрэгтэй. Сүүлийн үед хүмүүс ихэвчлэн шүдний ямар өвчлөлтэй байна?

-Хүн бүрийн шүдний зовуурь, өвчлөл харилцан адилгүй. Давамгайлж байгаа өвчин нь шүдний цоорол. Хүмүүс цоорлоо хүндрүүлснийхээ дараа эмнэлэгт хандаж байгаа нь харамсалтай. Энэ нь бүх насныханд хамааралтай. Үйлчлүүлэгчдээсээ харахад шүдээ дутуу угаасан, арчилгаа муутайгаас цоорол үүссэн нь ажиглагддаг. Мөн нүүрс ус, чихэрлэг зүйл их иддэгтэй холбоотой. Түүнчлэн шүдээ угаагаагүйгээс өвчлөл үүсэж байна гэсэн үг.

-Урт хугацаанд шүд өвдөхөөр хүмүүс янз бүрийн эм хэрэглэдэг. Энэ нь хэр зохистой вэ?

-Дур мэдэж эм тариа хэрэглэх нь буруу. Өвчин намдаах эм удаан хугацаанд хэрэглэсэн ирдэг. Энэ нь тухайн шүдний үрэвсэл нь, шүдний гаралтай үрэвсэл, буглаа, ясны хальсны үрэвсэлээр хүндэрч эмчилгээ авахгүйд хүрдэг сөрөг нөлөөтэй. Шүдээ өвдөхөөс өмнө урьдчилан сэргийлэх үзлэгт хамрагдан хүндрэлээс сэргийлэх үзлэгт хамрагдах, өвдсөн даруйд шүдний эмчид хандах ёстой.

-Шүдний цооролт хүндэрсэн тохиолдолд ямар эрсдэлтэй вэ?

-Ихэвчлэн өвдсөнийхөө дараа эмнэлэгт ирж байна. Уг нь бол өвдөхөөсөө өмнө улирал тутам урьдчилан сэргийлэх үзлэгт хамрагдах хэрэгтэй. Эмнэлэгт үзүүлэхгүй явсаар цоорол нь хүндэрч, үрэвсэж, хавдсан байдалтай ирэх нь түгээмэл. Өвчнөө хүндрүүлсэн тохиолдолд тухайн хүндээ зовуурь ихтэй. Мөн цаг хугацаа их орно, эмчилгээний өртөг өндөр болдог. Цоорол хүндэрсэн тохиолдолд сувгийн эмчилгээ хийж тухайн шүдийг эмчилдэг. Сувгийн эмчилгээ хийх явцад зовуурь багассантай холбоотой эмчилгээгээ дутуу хийлгэж улам хүндрүүлдэг. Энэ нь маш буруу бөгөөд эмчилгээ үр дүнгүй болж үрэвсэл нь хүндэрч даамжрах эрсдэлтэй. Ингээд шүдээ авахуулахаас аргагүй байдалд ордог.

-Та өвдсөн үедээ эмнэлэгт ирж байгаа гэж онцоллоо. Хэдий хугацааны давтамжтай мэргэжлийн эмчид шүдээ үзүүлэх шаардлагатай вэ?

-Шүдээ эрүүл байлгахаар зорьж байгаа бол улирал нэг удаа ирээд үзүүлээд мэргэжлийн эмчээс заавар зөвлөгөө авах нь зөв. Хэрэв өвчлөлтэй байвал бага дээр нь эмчлүүлээд амны хөндийгөө эрүүл болгох ёстой. Арчилгаагаа тааруулаад эмчээс зөвлөгөө аваад эмчлүүлээд явахад шүд эрүүл байх бүрэн боломжтой. Шүдний эрүүл мэндэд амны хөндийн арчилгаа чухал. Идэж байгаа хоол хүнсэндээ анхаарах ёстой. Чихэрлэг болон гурилан бүтээгдэхүүн өдөр тутамдаа тааруулж хэрэглэвэл шүд эрүүл байхын үндэс. Мөн хоол хүнсээ идэх давтамжаа өөрчлөх нь зөв. Өдрийн туршид таван удаа шүлсээрээ дамжуулж амны хөндий цэвэршдэг. Амны хөндийн цэвэрших хугацаа нь 40 минут. Хүн өдөрт таван удаагийн давтамжтай хоол идэх ёстой. Хүмүүсийн гаргадаг нэг алдаа нь чихэрлэг ундаа, чихэр, печень олон давтамжтай идээд шүдээ угаадаггүй.  Нэг дор нь тодорхой хэмжээнд идээд шүдээ угаахыг зөвлөмөөр байна.

-Тэгвэл шүд арчилгаандаа юуг анхаарах чухал вэ?

-Зөвхөн оо сойз ашиглаад амны хөндий цэвэрхэн боллоо гэж ойлгох нь өрөөсгөл. Шүдний оо сойзоо зөв ашиглаж чаддаггүй хүмүүс байдаг. Бүрэн цэвэрлэгээ хийх хэрэгтэй. Оо сойзоор шүдээр угаалгаа гэхэд амны хөндийг 70 хувь цэвэрлэж байгаа. Үлдсэн хувийг нь шүдний утас, хэлний өнгөр хусагч ашиглаж устгах хэрэгтэй. Өдөрт гурван удаа шүдээ угааж болно. Өглөөний угаалт 3-4 минут байхад хангалттай. Өглөөний цайгаа идсэнийхээ дараа угаавал зохистой. Хэрэв тааламжгүй байвал усаар амаа зайлаад хоолоо идэж болно.  Өдөр бас энэ хэмжээнд байна. Харин орой шүдний нэмэлт бүтээгдэхүүн ашиглаад зургаан минутын турш шүдээ арчлах нь эрүүл байх энгийн бөгөөд үр дүнтэй арга. Шүдээ арчлахдаа эхлээд завсрын утсаараа цэвэрлэнэ. Дараа нь хэлний өнгөрөө цэвэрлэнэ. Ингээд шүдээ угаана.

-Шүдний сойз арчилгаанд чухал нөлөөтэй. Сойзоо сонгохдоо юуг анхаарах хэрэгтэй бол?

-Тааралдсан сойзоороо шүдээ угаах нь зохисгүй. Үүдэн хоёр шүдний хэмжээтэйгээ ижил үстэй сойз авах нь зөв. Мөн сойзны үс нь дунд зэргийн хатуу байвал зохистой. Хатуу зөөлөн хоёрын дундуур байна. Хэт зөөлөн үстэй сойз шүдний өнгөр бүрэн арилгадаггүй. Дунджаар гурван сард нэг удаа солих нь зохистой. Оо сонгохдоо өөрийн шүдэндээ тохируулж авна. Буйлны үрэвсэлтэй бол тухайн эмчилгээнд таарсныг нь сонгох. Тодорхой хэмжээнд эмчлэгдвэл өөр оо хослуулж хэрэглэх ёстой. Цайруулах фтортой оог хэрэглээндээ тааруулах нь чухал. Ундны ус нь фтор ихтэй газрын хүмүүс аль болох фтор багатай оо хэрэглэх нь зөв.

-Сүүлийн үед иргэдийн дунд шүдний чулуу элбэг байна. Чулуу юунаас шалтгаалдаг вэ?

-Шүдэн дээр тогтсон өнгөр хуримтлагдсаар чулуу болдог. Тэгэхээр тухайн хүн чулуутай болох эсэх нь арчилгаанаас хамаарах нь. Чулуу хэт их үүсээд цэвэрлүүлэхгүй яваад байвал тулгуур эдийн үрэвсэл буюу дөш ясны гэмтэнэ. Ер нь чулуунаас хамаараад шүд унах эрсдэлтэй. Мөн биеийн өвчлөл хамаарна. Мөн тамхи татдаг хүмүүсийн шүд чулуужих нь бий.

-Шүд эрүүл байснаар бусад эрхтэндээ ямар нөлөөтэй вэ?

-Амны хөндийг өвчлүүлээд байгаа бактерыг устгаж, эмчлүүлэхгүйгээр хоол идвэл бусад эд эрхтэнд нөлөөлнө. Зүрх судас, ходоод, гэдэс, бөөрөнд сөрөг нөлөөтэй. Шүд бол хүний эрүүл мэндийн чухал эд эрхтэн. Гадаад үзэмж талаасаа ч гэсэн бүтэн, эрүүл шүдтэй хүн үзэсгэлэнтэй харагддаг. Аль нэг шүд нь унаад удаан явснаар зуултын гажиг үүсдэг. Зарим шүд байрлалаасаа хөдөлж, сунадаг. Мөн шүднээсээ болоод хоол ундаа бүрэн зажилж идэж чаддаггүй. Үүнээс шалтгаалаад хоол боловсруулах замын хүндрэл гарах эрсдэлтэй.

-Шүд унаад удаан явах нь буруу гэлээ. Тиймээс хиймэл шүд хийлгэх нь зөв үү?

-Шүдээ алдах нь цоорлын хүндрэл, тулгуур эдийн үрэвслээс хамаарч байгаа. Хэрэв эдгээр хүчин зүйлээс шалтгаалаад шүд нь унасан тохиолдолд хиймэл эрхтнээр сэргээнэ. Тухайн хүний сонголтоос хамаараад авагддаг, авагддаггүй шүд хийлгэж болно. Шүд хийлгэлгүй удаан явснаар нүүр нэг тал руугаа мурийна. Мөн хэл ярианд өөрчлөлт гарна. Шүдээ алдсанаас 14-21 хоногийн хооронд хиймэл шүд хийлгэвэл эрсдэлгүй.

-Хүүхдийн шүдний өвчлөл хэр элбэг байна. Эцэг эхчүүдийн гаргадаг алдаа юу вэ?

-Хүүхдийн шүдний өвчлөлөөр манай улс өндөр үзүүлэлттэй байгаа гэсэн судалгаа гарсан. Нэг шүд өвчиллөө гэхэд нэгэндээ нөлөөлдөг. Мөн гажигтай болно. Бага насны хүүхдүүдийн шүдийг аав ээж нь анзаардаггүй. Магадгүй дахиад шүд ургана гэж боддог байх. Анхнаас нь хүүхдийнхээ шүдийг зөв арчлаад зөв ургуулах хэрэгтэй. Мөн идэж байгаа хүнсэнд нь анхаарах чухал. Шүд нь бүрэн гүйцэд ургаагүй байхад чихэрлэг бүтээгдэхүүн өгөх нь хамгийн том алдаа. Үүнээс шалтгаалаад шүд хурдан хугацаанд цоордог. Тиймээс хүүхдийн шүд ургасан цагаас нь зөв техник, хэрэгслээр арчлах ёстой. Нярай хүүхдийн шүд ургаагүй байх үед нь цэвэрхэн, зориулалтын зүйлээр амны хөндийг нь цэвэрлэнэ. 2-4 настай үед нь эцэг эхчүүд шүдийг нь угаах. Үүнээс цааш угаалтыг нь хянах хэрэгтэй.

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

2024 ОНЫ ЕСДҮГЭЭР САРЫН 25. ЛХАГВА ГАРАГ. № 186 (7430)

ФОТО:

Сэдвүүд : #Ярилцлага   #Эрүүл мэнд  
ХОЛБООТОЙ МЭДЭЭ
Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 44 зөрчил бүртгэгдлээ
Цас цэвэрлэгээнд 1400 орчим ажилтан, албан хаагч ажиллаж, 350 гаруй тонн давс, бодис цацаад байна
Нийслэлийн хэмжээнд “Шар дарцаг” аян эхэллээ
Нийслэлийн 7000 өрхийг дулаалж, цахилгаан халаалтад шилжүүлнэ
ШУУРХАЙ МЭДЭЭ
11 цагийн өмнө өмнө

Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхийн чөлөөлөгдөх хүсэлтийг УИХ-ын чуулганаар хэлэлцэн шийднэ

23 цагийн өмнө өмнө

"Ачит Ихт" компани үйлдвэрийн орчинд экологийн тэнцвэрийг хадгалагч тарвага нутагшууллаа

23 цагийн өмнө өмнө

Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 44 зөрчил бүртгэгдлээ

23 цагийн өмнө өмнө

Ерөнхий сайд Н.Учрал 2027 оны улсын төсвийн онцлох шийдвэрүүдийг танилцууллаа

23 цагийн өмнө өмнө

Цас цэвэрлэгээнд 1400 орчим ажилтан, албан хаагч ажиллаж, 350 гаруй тонн давс, бодис цацаад байна

23 цагийн өмнө өмнө

Нийслэлийн хэмжээнд “Шар дарцаг” аян эхэллээ

23 цагийн өмнө өмнө

Нийслэлийн 7000 өрхийг дулаалж, цахилгаан халаалтад шилжүүлнэ

23 цагийн өмнө өмнө

“Тавантолгой түлш” ХХК 51.2 мянган тонн түлшний нөөц бүрдүүллээ

23 цагийн өмнө өмнө

Ачаалал ихтэй 10 чиглэлд автобусны хүртээмжийг нэмэгдүүллээ

23 цагийн өмнө өмнө

Төсвийн хуулийн онцлох заалтууд

23 цагийн өмнө өмнө

2026.11.16: Улстөрчдийн хэн, юу хэлэв

23 цагийн өмнө өмнө

Үс засуулбал нас уртасна

23 цагийн өмнө өмнө

Ялимгүй цас орно, өдөртөө 8-10 хэм хүйтэн байна

1 өдрийн өмнө өмнө

6,2 тэрбум төгрөгийн өмч хөрөнгийг авран хамгаалж ажиллалаа

1 өдрийн өмнө өмнө

Н.Учрал: Нөөцийн мах бэлтгэн нийлүүлэх тогтолцоог үндсээр нь шинэчилж байна

1 өдрийн өмнө өмнө

Ахуйн хэрэглээний жижиг газны баллон тэсэрч, иргэн гэмтжээ

1 өдрийн өмнө өмнө

Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 51 зөрчил бүртгэгдлээ

1 өдрийн өмнө өмнө

Ус амьдралыг тэтгэдэг бол Мод усыг хамгаалдаг

1 өдрийн өмнө өмнө

Өмгөөлөгчид цагдан хорих хугацааг нэг сараар тогтмол сунгадаг практикийг шүүмжиллээ

1 өдрийн өмнө өмнө

Дөрвөн ногоон мэнгэтэй хөх морь өдөр

1 өдрийн өмнө өмнө

Цас орно, өдөртөө 5-7 хэм хүйтэн байна

2026-11-14 өмнө

Г.Хосбаяр: Эдгээр 10 аймагт утааны асуудал маш хүнд байгаа

2026-11-14 өмнө

C.Бямбацогт: Ард түмнийхээ амьжиргаа орлогыг хамгаалсан, аж ахуйн нэгжүүдээ дэмжсэн төсвийг баталлаа

2026-11-14 өмнө

Л.Мөнхбаясгалан: Алт, зэс, нүүрс дуусдаг юм, ус ч дуусна

2026-11-14 өмнө

“Сугалаагүй цэцэрлэг” бодлогын дүнд хүүхдийн хамран сургалт 96 хувьд хүрчээ

2026-11-14 өмнө

Төрийн албаны гүйцэтгэлийн удирдлагын цахим системд 444 байгууллагын 23,482 албан хаагч бүртгэгджээ

2026-11-14 өмнө

Эгийн голын усан цахилгаан станц төслийг байгаль орчинд сөрөг нөлөөгүй хэрэгжүүлэх боломжтой гэсэн урьдчилсан дүгнэлт гарчээ

2026-11-14 өмнө

Туул гол дагуу Нисэх, Сонсголон орчимд 14.5 га талбайд олон жил хуримтлагдсан хог хаягдлыг цэвэрлэлээ

2026-11-14 өмнө

Үс засуулбал эд, мал арвижна

2026-11-14 өмнө

Ялимгүй цас орно, өдөртөө 2-4 хэм хүйтэн байна

САНАЛ БОЛГОХ
2026-11-12 өмнө

NBA-ын 3 дахь долоо хоногийн шилдэг тоглогчдын бичлэг (2026-27)

2026-11-13 өмнө

Төрийн өмчит компаниудын ногдол ашгийг иргэдэд хүртээх бодлого үр дүнгээ өгч эхэлж байна

2026-11-13 өмнө

Н.Учрал: Говийн усны асуудлыг нэн тэргүүнд тавина

2026-11-12 өмнө

NBA-ын 3 дахь долоо хоногийн шилдэг тохолтын бичлэг (2026-27)

2026-11-11 өмнө

“Чингис хаан” тэргүүн зэргийн одонг Шинжлэх ухааны академид хүртээлээ

2026-11-14 өмнө

C.Бямбацогт: Ард түмнийхээ амьжиргаа орлогыг хамгаалсан, аж ахуйн нэгжүүдээ дэмжсэн төсвийг баталлаа

2026-11-11 өмнө

Есөн улаан мэнгэтэй шарагчин үхэр өдөр

2026-11-11 өмнө

Өдөртөө 7-9 хэм дулаан байна

2026-11-11 өмнө

“Оюу толгой” ХХК 2027 оноос ногдол ашиг олгоно гэдгээ захидлаар мэдэгдлээ

2026-11-12 өмнө

Н.Учрал: Оюу Толгойн ногдол ашгийг иргэдийн дансанд шилжүүлэх эсэх асуудал дээр Засгийн газар хуулиа л барина

2026-11-12 өмнө

Их Засаг ба Хууль засаглахуй: “Их Засаг” бол ганц бичиг баримт биш, Үндсэн хуулийн цогц юм

2026-11-13 өмнө

Инженерийн хангамжийн байгууллагуудын өвөлжилтийн бэлтгэл, бэлэн байдлыг шалгалаа

2026-11-14 өмнө

Г.Хосбаяр: Эдгээр 10 аймагт утааны асуудал маш хүнд байгаа

2026-11-12 өмнө

Хүүхдийн биед тохирсон ширээ, сандлын хөрөнгө оруулалтыг ирэх оны төсөвт тусгая

2026-11-13 өмнө

Их цас орно, өдөртөө 1-3 хэм дулаан байна

2026-11-13 өмнө

З.Мэндсайхан: “Рио Тинто” групп ногдол ашгийг гурван үе шаттайгаар төвлөрүүлэхээ илэрхийлсэн

2026-11-12 өмнө

Монгол Улс дэлхийн дижитал ба хиймэл оюуны өрсөлдөх чадварын үнэлгээгээр 70 орноос 67-рт эрэмбэлэгдлээ

2026-11-12 өмнө

Химийн иж бүрэн кабинет байгуулж хүлээлгэн өглөө

2026-11-12 өмнө

Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 64 зөрчил бүртгэгдлээ

2026-11-12 өмнө

Хөөрөг 20, даалин 10 гэх мэтийн хохирогч иргэд тогтоогдоогүй байна

2026-11-12 өмнө

Хүннү эйр – Монгол Улсыг Дэлхийтэй холбосон 15 жил

2026-11-13 өмнө

Үс засуулбал бие эрхтний хүч сайжирна

2026-11-13 өмнө

Л.Оюун-Эрдэнэ: Манай могой Б.Энхбаяр “Бодь-110” гэхээр л хачин их цочдог хүн дээ

2026-11-14 өмнө

“Сугалаагүй цэцэрлэг” бодлогын дүнд хүүхдийн хамран сургалт 96 хувьд хүрчээ

2026-11-11 өмнө

“Шинэ цагийн малчин" аяныг үндэсний хэмжээнд өрнүүлэх арга хэмжээний төлөвлөгөөг баталлаа

2026-11-12 өмнө

Хүннү хотын дэд бүтцийн бүтээн байгуулалтууд үргэлжилж байна

2026-11-14 өмнө

Төрийн албаны гүйцэтгэлийн удирдлагын цахим системд 444 байгууллагын 23,482 албан хаагч бүртгэгджээ

2026-11-11 өмнө

Г.Тэмүүлэн: Шүгэл үлээгчийг хамгаалах тогтолцоог бүрдүүлж, амь нас, эрүүл мэндэд халдсан, эсхүл халдах эрсдэл үүссэн бол нэн даруй хамгаалалтад авна

2026-11-14 өмнө

Л.Мөнхбаясгалан: Алт, зэс, нүүрс дуусдаг юм, ус ч дуусна

2026-11-14 өмнө

Эгийн голын усан цахилгаан станц төслийг байгаль орчинд сөрөг нөлөөгүй хэрэгжүүлэх боломжтой гэсэн урьдчилсан дүгнэлт гарчээ

Бидний тухай Редакцийн бодлого Сурталчилгаа байршуулах Холбоо барих Дээшээ буцах


Веб сайтад агуулагдсан мэдээлэл зохиогчийн эрхийн хуулиар хамгаалагдсан тул зөвшөөрөлгүй хуулбарлах хориотой.

Copyright © MMINFO.MN All Rights Reserved. Powered by HUREEMEDIA.