Өвөрхангай аймгийн ХХААГ-ын дарга Ч.Ганхуягтай цаг үеийн асуудлаар ярилцлаа.

-2025-2026 оны өвөлжилт, хаваржилтын нөхцөл байдлын талаар мэдээлэл өгөхгүй юу?
-Манай аймгийн хувьд зуншлага боломжийн байсан. Ялангуяа говийн сумдууд эрт ногоо идсэн газрын гарц сайн гарсан. Наймдугаар сард хур бороо бага байсантай холбоотой ногоо хатаж сөл эрт тасарсан. Арваннэгдүгээр сарын 5-6-ны үед орсон цасны улмаас өвөлжилтийн нөхцөл байдал нэлээн хүндэрч эхэлж байна. Зарим сумдад 20 см хүртэл зузаантай цас орж, зарим газарт гуу жалгандаа 0-40 см хүртэл хунгарласан. Аймгийн хэмжээнд өвсний нөөцийг 80 орчим хувьтай, тэжээлийн нөөц 50 орчим хувьтай бэлтгэж байна. 

-Өвөлжилтийн бэлтгэл ажлын хүрээнд аймгийн хэмжээнд малаа эдийн засгийн эргэлтэд оруулах ажил ямар түвшинд явж байна вэ?
-Аймгийн хэмжээнд 2025 оны эхэнд 5.1 сая толгой мал тоолуулсан. Мөн 1.8 сая төл хүлээж авсан. Өвлийг эрсдэл багатай давахын тулд дөрвөн сая орчим толгой малыг өвөлжүүлэх бодлого барьж ажиллаж байна. Аймгийн хэмжээнд 1.3 сая орчим толгой малыг худалдан борлуулж, 300 гаруй мянган толгой малыг дотоодын хүнсэнд хэрэглэх төлөвлөгөөтэй байгаа. Одоогийн байдлаар  800 орчим толгой малыг хүнсэнд болон зах зээлд борлуулж, эдийн засгийн эргэлтэд оруулсан. Цас орж өвөлжилт хүндэрч байгаатай холбогдуулан малчид малаа худалдах, мах бэлтгэх ажил идэвхжиж байна. Энэ жилийн хувьд мал махны үнэ боломжийн байгаа. Арвайхээр, Хархорин, Баян-Өндөр, Баянгол, Уянга суманд мал нядлах, боловсруулах үйлдвэр, цехүүд  ажиллаж байна. 

-Аймгийн хэмжээнд хэчнээн малчин өрх бусад аймаг руу отор нүүдэл хийх төлөвтэй байна вэ?
-Өнөөдрийн байдлаар Баянхонгор, Өмнөговь, Дундговь, Дорноговь, Булган аймагт 120 гаруй малчин өрх отор нүүдэл хийхээр тоо судалгаа гарсан.  Харин аймаг дотроо 100 орчим айл өрх бусад сумд руу отор нүүдэл хийхээр мэдээлэл өгсөн байна. Цаашид отор нүүдэл хийх малчин айл өрх нэмэгдэхээр байгаа. Цаг агаарын байдал хүндэрсэн үед отор нүүдэл хийж яваа малчдад төрийн үйлчилгээг үзүүлэх ажлыг аймаг, сумдын хооронд харилцан тохиролцоод явах болов уу. 

-Танай аймгийн хувьд бэлчээрийн даацын түвшин ямар байна вэ. Энэ асуудал дээр хэрхэн анхаарч, ямар бодлого хэрэгжүүлж байгаа вэ?
-Бэлчээрийн даац 2-5 дахин хэтэрсэн гэсэн судалгаа гарсан. Тиймээс малын тоо толгойг бэлчээрт нийцүүлэхэд анхаарч ажиллаж байна. Энэ хүрээнд малыг чанаржуулах,  нэг малаас гарах ашиг шимийг нэмэгдүүлэх, бүс нутагтаа зохицсон малыг өсгөх тал дээр бодлого баримталж ажиллаж байгаа. 
Манай аймгийн хувьд зарим аймаг, бүсүүд шиг эрчимжсэн аж ахуй хөгжүүлээд явах  боломж бага. Цэвэр бэлчээрийн мал аж ахуйд суурилсан. Цаашид малын тэжээлийг их хэмжээгээр тарьж, хагас эрчимжсэн малыг өсгөн үржүүлэх боломжийг эрэлхийлэх ёстой. Тиймээс аймгийн хэмжээнд гол баримталж байгаа зүйл нь малын тэжээлийн тариалалтыг нэмэгдүүлэхэд анхаарч байна. Энэ жил малын тэжээл тариалалтыг нэмэгдүүлэх зорилт тодорхой түвшинд хангагдаад явж байна.  

-Аймгийн хэмжээнд хэчнээн хөдөө аж ахуйн хоршоо үйл ажиллагаа явуулдаг вэ?
-“Шинэ хоршоо-Чинээлэг малчин” хөдөлгөөний хүрээнд 625 хоршоо шинээр байгуулагдсан. Аймгийн хэмжээнд 833 малчны хөдөө аж ахуйн хоршоо үйл ажиллагаа явуулж байна. Арилжааны Хас банк, Хаан банк, Төрийн банкаас 49.1 тэрбум төгрөгийн хөнгөлөлттэй зээлийг 277 хоршоо авсан. Энэ 277 хоршоонд 1400 орчим малчин өрх хамрагдсан.

Эх сурвалж: "Зууны мэдээ" сонин

2025 ОНЫ АРАВНЭГДҮГЭЭР САРЫН 12. ЛХАГВА ГАРАГ. № 214 (7711)