• Эхлэл
  • Цаг агаар
  • Валют ханш
  • Улс төр
  • Эдийн засаг
  • Үзэл бодол
  • Спорт
  • Нийгэм
  • Дэлхий
  • Энтертайнмэнт
  • Зурхай



Бэлчээрийн даац гамшиг, цөлжилт нүүрлэх шалтгаан болж байна

Мал аж ахуй бол манай улсын эдийн засгийн гол тулгуурын нэг төдийгүй уламжлагдан ирсэн монгол ахуй, өв соёл юм. Манай улсын нийт газар нутгийн 70  гаруй хувийг малын бэлчээрийн зориулалтаар ашигладаг. Гэвч хамгийн сүүлийн үеийн судалгааны дүгнэлтээс үзэхэд бэлчээрийн 65 хувь нь талхлагдсан байна.  Тухайлбал, нийт бэлчээр нутгийн 40 гаруй хувьд бэлчээрийн даац 1-3 дахин, 25 орчим хувьд нь 3-5 дахин, 20 орчимд хувьд нь олон дахин хэтэрсэн судалгаа байна. Бэлчээрийн даацын хэтрэлт, талхлагдал нь эмзэг, нимгэн хөрстэй манай улсын хувьд ган зудын давтамж ихсэж, цөлжилт нүүрлэх гол шалтгаан болоод байгаа юм. Сүүлийн 20 жилд гэхэд л уур амьсгалын өөрчлөлтөөс шалтгаалсан цаг агаарын гамшигт үзэгдэл өмнөх 10 жилтэй харьцуулахад  хоёр дахин нэмэгдсэн. Тиймээс мал аж ахуйн зөв менежмент, бэлчээрийн зүй зохистой ашиглалтаас тал нутгийн экосистемийн асуудал бүрэн хамаарч байна. Эдгээр олон асуудлыг шийдвэрлэх, уур амьсгалын өөрчлөлтөөс үүдсэн бэлчээрийн доройтлыг багасгаж бодлогын таатай орчныг бүрдүүлэхэд дэмжлэг үзүүлэх замаар малчдын амьжиргааг дээшлүүлэх зорилго бүхий Ногоон алт, Малын эрүүл мэнд  урт хугацааны хөгжлийн төслийг хэрэгжүүлсэн.  Тэгвэл 17 жил хэрэгжсэн “Ногоон алт-Малын эрүүл мэнд” төслийг Монгол Улсын Засгийн газар, түүний харъяа байгууллага, аймгуудад хүлээлгэн өгч, Монголын Бэлчээрийн IV форумыг зохион байгууллаа. Бэлчээрийн даацыг бууруулах, тоонд биш чанарт төвлөрсөн мал аж ахуйн зөв менежментийг төлөвшүүлэхэд чиглэсэн илтгэлүүдээс онцлон хүргэе.

 

УИХ-ын гишүүн Г.Тэмүүлэн:

БЭЛЧЭЭРИЙН ГАЗРЫН АСУУДЛЫГ ЗОХИЦУУЛАХ ХУУЛЬТАЙ БОЛНО

-Бэлчээр, газартай холбоотой асуудлыг зохицуулах, бие даасан хууль эрхзүйн орчныг бүрдүүлэх зорилгоор “Бэлчээрийн талаарх үндэсний зөвлөлдөх санал асуулга” зөвлөгөөнийг УИХ-аас санаачлан хэрэгжүүлэхээр болсон. Зөвлөгөөнөөр бэлчээрийн ашиглалт, хамгаалалт, нөхөн сэргээлт, өмчлөл, талуудын оролцоог хангах зэрэг асуудлыг олон нийтийн саналыг авч нэгтгэн хууль эрх зүйн орчныг бүрдүүлэхээр УИХ-аас төлөвлөн ажиллаж байна. Малын ашиг шимийг дээшлүүлэхээс илүүтэй тоо толгойд суурилсан эдийн засгийн буруу хандлага сөргөөр нөлөөлж байна. Тйимээс бэлчээрийн даац, төлөв байдлын үнэлгээнд тулгуурлан сүргийн бүтцийг тохируулах эдийн засгийн зөв хөшүүргийг төрөөс шийдвэрлэх нь зүйтэй. Нэн ялангуяа бэлчээр, тэжээл, усан хангамжийг зохистой ашиглах, хамгаалах, менежментийн бодлогыг боловсронгуй болгох шаардлагатай. Мөн бэлчээрийн чанарт өөрчлөлт үзүүлэх үүднээс 200 гаруй га талбайд малын тэжээл тариалж төрөөс дэмжихээр болсон.

 

АНУ-ын Хөдөө аж ахуйн яамны Хорнадагийн судалгааны төвийн захирал Брандон Бестелмэйр: 

ЭКОСИСТЕМИЙН ҮЙЛЧИЛГЭЭНИЙ МЕНЕЖМЕНТИЙН ЗОРИЛГО НЬ ОЛОН НИЙТЭД СУУРИЛСАН ХҮРТЭЭМЖТЭЙ БАЙХ ЁСТОЙ

-Бэлчээр доройтсоноор урт хугацааны олон сөрөг үр дагавар гардаг. Тиймээс экосистемийн үйлчилгээг зохицуулж, хэвийн хэмжээнд байлгах нь зүйтэй. Экосистемийн үйлчилгээний менежментийн зорилго нь олон нийтэд суурилсан хүртээмжтэй байх ёстой байдаг. Нутгийн малчдыг хамтын менежтентэд оруулж бэлчээрийн хилийг тодорхой болгож өгснөөр хэрэгцээг тодорхойлж гэрээ байгуулах, экосистемийг нөхөн сэргээх төлөвлөгөө гаргах гэсэн арга замаар экосистемийг нөхөн сэргээх нь чухал. Түүнчлэн бэлчээрийг хамгаалахад төрөөс дэмжих хэрэгтэй. Тухайлбал, бэлчээрийн мониторингийн өгөгдлийн чанар, үзүүлэлтүүдийг нэмэгдүүлэхэд дэмжлэг үзүүлэх хэрэгтэй. Экосистемийг нөхөн сэргээх, хамгаалахад нүүрстөрөгчийг хөрсөнд барьж тогтоох нь чухал байдаг. Нүүрстөрөгчийг багасгахын тулд экологийн төлөв байдалтай холбоотой хяналт шинжилгээг тооцох хэрэгтэй. Жишээлбэл, АНУ-д уур амьсгал, байршлын хувьд ялгаатай, экологийн янз бүрийн нөхцөлд хөрсний төлөв байдал, салхины элэгдэл олон үзүүлэлтүүдэд хэмжилт хийдэг. Эдгээр тоон мэдээллээ хадгалж мэдээллийн сан үүсгэснээр экосистемийн хамгаалал, нөхөн сэргээлтэд ашиглах боломжтой. Тэгэхээр экосистемийг хамгаалах, сэргээхэд хамгийн зөв арга зам бол хяналт, шинжилгээний хөтөлбөрийг тогтворжуулах юм. Мөн хяналт, шинжилгээг экосистемийн янз бүрийн газар нутгаас авч энэ хүрээнд ач холбогдлоор нь эрэмбэлэх нь чухал.

 

Газар зохион байгуулалт, геодези зураг зүйн газрын Суурь судалгаа, мониторингийн хэлтсийн дарга Б.Дөл:

ФОТО МОНИТОРИНГИЙН ЦЭГИЙГ НЭМЭХ ШААРДЛАГАТАЙ

-Фото мониторинг, бэлчээрийн менежмент, газрын төлөвлөлттэй холбоотой цаашид хийж хэрэгжүүлэх шаардлагатай хэд хэдэн ажил бий. Тухайлбал, бэлчээрийн мониторингийн цэгийг тогтвортой байлгаж цэгүүдийг нэмэх шаардлагатай байна. Манай Газар зохион байгуулалт, геодези зураг зүйн газраас фото мониторинг, хээрийн судалгааны чиглэлээр холбогдох төрийн байгууллагууд,  хүний нөөцийг чадавхжуулах сургалтын үйл ажиллагаанд дэмжлэг үзүүлэх боломжтой. Мөн гадаадын оронд амжилттай хэрэгжиж буй туршлагыг монгол орны нөхцөл байдалд тохируулан туршлага солилцоход нээлттэй байх болно. Фото мониторингийн тогтвортой байдлыг хангахад манай агентлагийн зүгээс хоёр асуудлыг дэвшүүлэн ажиллаж байна. Нэгдүгээрт, орон нутгийн газрын даамлыг тогтмол мэргэжил арга зүйн сургалтаар хангаж ажиллаж байна. Хоёрдугаарт, серверийн найдвартай байдлыг хангах, тоног төхөөрөмжийг сайжруулахад анхаарч байна. Говь, тал хээрийн бүсийн аймгуудад фото мониторингийн судалгааны цэгүүд хол байрласан, цаг хугацаа, санхүү шаарддаг. Гэсэн хэдий ч улсын болон орон нутгийн төсөвт тусгагдаагүй тул санхүүгийн бэрхшээл тулгардаг. Тиймээс энэ чиглэлд мөн анхаарч ажиллана.

 

Газар зохион байгуулалт, геодези зураг зүйн газрын зөвлөх У.Будбаатар:

EGAZAR.GOV.MN ГАРАЛ ҮҮСЛИЙН БАТАЛГАА БОЛНО

-Бэлчээрийн мэдээллийн систем буюу “Ленд менежер” санг бүрдүүлэн ажиллаж байна. Нэгдүгээрт, бэлчээр ашиглалтын хэсэгт улирлын бэлчээрийн хил заагийг бүртгэх, бэлчээр ашиглалтын гэрээ байгуулах, өргөдлийг бүртгэх, захирамж шийдвэрийг бүртгэх, гэрээ үүсгэх түүнийгээ хадгалах гэсэн олон функцыг багтаасан. Үүнтэй уялдуулан олон нийтэд зориулсан нээлттэй бэлчээр ашиглалтын мэдээллийг харж болох цахим хуудсыг /www.egazar.gov.mn/ ажиллуулж байгаа. Эндээс бэлчээрийн фото мониторингийн цэг бүрийн мэдээллийг харж болно. Тухайлбал, бэлчээрийн ургамлын бүрхэц, хэмжээ, сэргэх чадавхийн ангилал, гадаргын хэлбэр, бүс бүслүүрийг харах боломжтой. Энэ систем нь сумын газар зохион байгуулалтын төлөвлөгөө буюу бэлчээрийн төлөвлөгөө гаргахад суурь мэдээлэл болон ашиглагдах ач холбогдолтой. Мөн улсын хэмжээнд бэлчээрийн төлөв байдлыг хянана. Түүнээс гадна малын гаралтай түүхий эдийг зах зээлд нийлүүлэхэд бэлчээрийн гарал үүслийг батлах нэг шалгуур үзүүлэлт болох юм.

 

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

2021.9.10 БААСАН № 178 (6655)

    ХУВААЛЦАХ ЖИРГЭХ


МЭДЭЭНИЙ СЭТГЭГДЭЛ
ХОЛБООТОЙ МЭДЭЭ
Хүүхэд залуусын хөгжлийг дэмжигч "Ачит Ихт" компани
Б.Бямбасүрэн: Бэлтгэл хийж байгаад тамирчин болсон
"Ачит Ихт" компани үйлдвэрийн орчинд экологийн тэнцвэрийг хадгалагч тарвага нутагшууллаа
"Химийн масс олимпиад"-д Орхон аймгийн ЕБС-ийн 2055 сурагч хамрагджээ



Веб сайтад агуулагдсан мэдээлэл зохиогчийн эрхийн хуулиар хамгаалагдсан тул зөвшөөрөлгүй хуулбарлах хориотой.

Copyright © MMINFO.MN All Rights Reserved. Powered by HUREEMEDIA.





  • Эхлэл
  • Цаг агаар
  • Валют ханш
  • Улс төр
  • Эдийн засаг
  • Үзэл бодол
  • Спорт
  • Нийгэм
  • Дэлхий
  • Энтертайнмэнт
  • Зурхай



Бэлчээрийн даац гамшиг, цөлжилт нүүрлэх шалтгаан болж байна

Мал аж ахуй бол манай улсын эдийн засгийн гол тулгуурын нэг төдийгүй уламжлагдан ирсэн монгол ахуй, өв соёл юм. Манай улсын нийт газар нутгийн 70  гаруй хувийг малын бэлчээрийн зориулалтаар ашигладаг. Гэвч хамгийн сүүлийн үеийн судалгааны дүгнэлтээс үзэхэд бэлчээрийн 65 хувь нь талхлагдсан байна.  Тухайлбал, нийт бэлчээр нутгийн 40 гаруй хувьд бэлчээрийн даац 1-3 дахин, 25 орчим хувьд нь 3-5 дахин, 20 орчимд хувьд нь олон дахин хэтэрсэн судалгаа байна. Бэлчээрийн даацын хэтрэлт, талхлагдал нь эмзэг, нимгэн хөрстэй манай улсын хувьд ган зудын давтамж ихсэж, цөлжилт нүүрлэх гол шалтгаан болоод байгаа юм. Сүүлийн 20 жилд гэхэд л уур амьсгалын өөрчлөлтөөс шалтгаалсан цаг агаарын гамшигт үзэгдэл өмнөх 10 жилтэй харьцуулахад  хоёр дахин нэмэгдсэн. Тиймээс мал аж ахуйн зөв менежмент, бэлчээрийн зүй зохистой ашиглалтаас тал нутгийн экосистемийн асуудал бүрэн хамаарч байна. Эдгээр олон асуудлыг шийдвэрлэх, уур амьсгалын өөрчлөлтөөс үүдсэн бэлчээрийн доройтлыг багасгаж бодлогын таатай орчныг бүрдүүлэхэд дэмжлэг үзүүлэх замаар малчдын амьжиргааг дээшлүүлэх зорилго бүхий Ногоон алт, Малын эрүүл мэнд  урт хугацааны хөгжлийн төслийг хэрэгжүүлсэн.  Тэгвэл 17 жил хэрэгжсэн “Ногоон алт-Малын эрүүл мэнд” төслийг Монгол Улсын Засгийн газар, түүний харъяа байгууллага, аймгуудад хүлээлгэн өгч, Монголын Бэлчээрийн IV форумыг зохион байгууллаа. Бэлчээрийн даацыг бууруулах, тоонд биш чанарт төвлөрсөн мал аж ахуйн зөв менежментийг төлөвшүүлэхэд чиглэсэн илтгэлүүдээс онцлон хүргэе.

 

УИХ-ын гишүүн Г.Тэмүүлэн:

БЭЛЧЭЭРИЙН ГАЗРЫН АСУУДЛЫГ ЗОХИЦУУЛАХ ХУУЛЬТАЙ БОЛНО

-Бэлчээр, газартай холбоотой асуудлыг зохицуулах, бие даасан хууль эрхзүйн орчныг бүрдүүлэх зорилгоор “Бэлчээрийн талаарх үндэсний зөвлөлдөх санал асуулга” зөвлөгөөнийг УИХ-аас санаачлан хэрэгжүүлэхээр болсон. Зөвлөгөөнөөр бэлчээрийн ашиглалт, хамгаалалт, нөхөн сэргээлт, өмчлөл, талуудын оролцоог хангах зэрэг асуудлыг олон нийтийн саналыг авч нэгтгэн хууль эрх зүйн орчныг бүрдүүлэхээр УИХ-аас төлөвлөн ажиллаж байна. Малын ашиг шимийг дээшлүүлэхээс илүүтэй тоо толгойд суурилсан эдийн засгийн буруу хандлага сөргөөр нөлөөлж байна. Тйимээс бэлчээрийн даац, төлөв байдлын үнэлгээнд тулгуурлан сүргийн бүтцийг тохируулах эдийн засгийн зөв хөшүүргийг төрөөс шийдвэрлэх нь зүйтэй. Нэн ялангуяа бэлчээр, тэжээл, усан хангамжийг зохистой ашиглах, хамгаалах, менежментийн бодлогыг боловсронгуй болгох шаардлагатай. Мөн бэлчээрийн чанарт өөрчлөлт үзүүлэх үүднээс 200 гаруй га талбайд малын тэжээл тариалж төрөөс дэмжихээр болсон.

 

АНУ-ын Хөдөө аж ахуйн яамны Хорнадагийн судалгааны төвийн захирал Брандон Бестелмэйр: 

ЭКОСИСТЕМИЙН ҮЙЛЧИЛГЭЭНИЙ МЕНЕЖМЕНТИЙН ЗОРИЛГО НЬ ОЛОН НИЙТЭД СУУРИЛСАН ХҮРТЭЭМЖТЭЙ БАЙХ ЁСТОЙ

-Бэлчээр доройтсоноор урт хугацааны олон сөрөг үр дагавар гардаг. Тиймээс экосистемийн үйлчилгээг зохицуулж, хэвийн хэмжээнд байлгах нь зүйтэй. Экосистемийн үйлчилгээний менежментийн зорилго нь олон нийтэд суурилсан хүртээмжтэй байх ёстой байдаг. Нутгийн малчдыг хамтын менежтентэд оруулж бэлчээрийн хилийг тодорхой болгож өгснөөр хэрэгцээг тодорхойлж гэрээ байгуулах, экосистемийг нөхөн сэргээх төлөвлөгөө гаргах гэсэн арга замаар экосистемийг нөхөн сэргээх нь чухал. Түүнчлэн бэлчээрийг хамгаалахад төрөөс дэмжих хэрэгтэй. Тухайлбал, бэлчээрийн мониторингийн өгөгдлийн чанар, үзүүлэлтүүдийг нэмэгдүүлэхэд дэмжлэг үзүүлэх хэрэгтэй. Экосистемийг нөхөн сэргээх, хамгаалахад нүүрстөрөгчийг хөрсөнд барьж тогтоох нь чухал байдаг. Нүүрстөрөгчийг багасгахын тулд экологийн төлөв байдалтай холбоотой хяналт шинжилгээг тооцох хэрэгтэй. Жишээлбэл, АНУ-д уур амьсгал, байршлын хувьд ялгаатай, экологийн янз бүрийн нөхцөлд хөрсний төлөв байдал, салхины элэгдэл олон үзүүлэлтүүдэд хэмжилт хийдэг. Эдгээр тоон мэдээллээ хадгалж мэдээллийн сан үүсгэснээр экосистемийн хамгаалал, нөхөн сэргээлтэд ашиглах боломжтой. Тэгэхээр экосистемийг хамгаалах, сэргээхэд хамгийн зөв арга зам бол хяналт, шинжилгээний хөтөлбөрийг тогтворжуулах юм. Мөн хяналт, шинжилгээг экосистемийн янз бүрийн газар нутгаас авч энэ хүрээнд ач холбогдлоор нь эрэмбэлэх нь чухал.

 

Газар зохион байгуулалт, геодези зураг зүйн газрын Суурь судалгаа, мониторингийн хэлтсийн дарга Б.Дөл:

ФОТО МОНИТОРИНГИЙН ЦЭГИЙГ НЭМЭХ ШААРДЛАГАТАЙ

-Фото мониторинг, бэлчээрийн менежмент, газрын төлөвлөлттэй холбоотой цаашид хийж хэрэгжүүлэх шаардлагатай хэд хэдэн ажил бий. Тухайлбал, бэлчээрийн мониторингийн цэгийг тогтвортой байлгаж цэгүүдийг нэмэх шаардлагатай байна. Манай Газар зохион байгуулалт, геодези зураг зүйн газраас фото мониторинг, хээрийн судалгааны чиглэлээр холбогдох төрийн байгууллагууд,  хүний нөөцийг чадавхжуулах сургалтын үйл ажиллагаанд дэмжлэг үзүүлэх боломжтой. Мөн гадаадын оронд амжилттай хэрэгжиж буй туршлагыг монгол орны нөхцөл байдалд тохируулан туршлага солилцоход нээлттэй байх болно. Фото мониторингийн тогтвортой байдлыг хангахад манай агентлагийн зүгээс хоёр асуудлыг дэвшүүлэн ажиллаж байна. Нэгдүгээрт, орон нутгийн газрын даамлыг тогтмол мэргэжил арга зүйн сургалтаар хангаж ажиллаж байна. Хоёрдугаарт, серверийн найдвартай байдлыг хангах, тоног төхөөрөмжийг сайжруулахад анхаарч байна. Говь, тал хээрийн бүсийн аймгуудад фото мониторингийн судалгааны цэгүүд хол байрласан, цаг хугацаа, санхүү шаарддаг. Гэсэн хэдий ч улсын болон орон нутгийн төсөвт тусгагдаагүй тул санхүүгийн бэрхшээл тулгардаг. Тиймээс энэ чиглэлд мөн анхаарч ажиллана.

 

Газар зохион байгуулалт, геодези зураг зүйн газрын зөвлөх У.Будбаатар:

EGAZAR.GOV.MN ГАРАЛ ҮҮСЛИЙН БАТАЛГАА БОЛНО

-Бэлчээрийн мэдээллийн систем буюу “Ленд менежер” санг бүрдүүлэн ажиллаж байна. Нэгдүгээрт, бэлчээр ашиглалтын хэсэгт улирлын бэлчээрийн хил заагийг бүртгэх, бэлчээр ашиглалтын гэрээ байгуулах, өргөдлийг бүртгэх, захирамж шийдвэрийг бүртгэх, гэрээ үүсгэх түүнийгээ хадгалах гэсэн олон функцыг багтаасан. Үүнтэй уялдуулан олон нийтэд зориулсан нээлттэй бэлчээр ашиглалтын мэдээллийг харж болох цахим хуудсыг /www.egazar.gov.mn/ ажиллуулж байгаа. Эндээс бэлчээрийн фото мониторингийн цэг бүрийн мэдээллийг харж болно. Тухайлбал, бэлчээрийн ургамлын бүрхэц, хэмжээ, сэргэх чадавхийн ангилал, гадаргын хэлбэр, бүс бүслүүрийг харах боломжтой. Энэ систем нь сумын газар зохион байгуулалтын төлөвлөгөө буюу бэлчээрийн төлөвлөгөө гаргахад суурь мэдээлэл болон ашиглагдах ач холбогдолтой. Мөн улсын хэмжээнд бэлчээрийн төлөв байдлыг хянана. Түүнээс гадна малын гаралтай түүхий эдийг зах зээлд нийлүүлэхэд бэлчээрийн гарал үүслийг батлах нэг шалгуур үзүүлэлт болох юм.

 

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

2021.9.10 БААСАН № 178 (6655)



МЭДЭЭНИЙ СЭТГЭГДЭЛ


Бидний тухай Редакцийн бодлого Сурталчилгаа байршуулах Холбоо барих

Веб сайтад агуулагдсан мэдээлэл зохиогчийн эрхийн хуулиар хамгаалагдсан тул зөвшөөрөлгүй хуулбарлах хориотой.

Copyright © MMINFO.MN All Rights Reserved. Powered by HUREEMEDIA.





Эхлэл Улс төр Эдийн засаг Үзэл бодол Спорт Нийгэм Дэлхий Энтертайнмэнт Зурхай
  • Нийтлэл
  • •
  • Ярилцлага
  • •
  • Сурвалжлага
  • •
  • Азийн АШТ
  • •
  • Фото мэдээ
  • •
  • Оддын амьдрал
БҮХ СЭДЭВ
  • •Засгийн газар
  • •Чуулган
  • •Ерөнхийлөгч
  • •Сэрэмжлүүлэг
  • •Байнгын хороо
  • •Степпе Арена
  • •Бөхийн төрлүүд
  • •Уул уурхай
  • •Видео мэдээ
  • •Яам, Агентлаг
  • •Эрүүл мэнд
  • •Гэмт хэрэг
  • •Халуун сэдэв
ХУРААХ
Авто замд халтиргаанаас...
АХБ-ны санхүүжилтээр УГТЭ-т 20...

Бэлчээрийн даац гамшиг, цөлжилт нүүрлэх шалтгаан болж байна

Kuzmo 2021-09-10
    ХУВААЛЦАХ ЖИРГЭХ
Бэлчээрийн даац гамшиг, цөлжилт нүүрлэх шалтгаан болж байна

Мал аж ахуй бол манай улсын эдийн засгийн гол тулгуурын нэг төдийгүй уламжлагдан ирсэн монгол ахуй, өв соёл юм. Манай улсын нийт газар нутгийн 70  гаруй хувийг малын бэлчээрийн зориулалтаар ашигладаг. Гэвч хамгийн сүүлийн үеийн судалгааны дүгнэлтээс үзэхэд бэлчээрийн 65 хувь нь талхлагдсан байна.  Тухайлбал, нийт бэлчээр нутгийн 40 гаруй хувьд бэлчээрийн даац 1-3 дахин, 25 орчим хувьд нь 3-5 дахин, 20 орчимд хувьд нь олон дахин хэтэрсэн судалгаа байна. Бэлчээрийн даацын хэтрэлт, талхлагдал нь эмзэг, нимгэн хөрстэй манай улсын хувьд ган зудын давтамж ихсэж, цөлжилт нүүрлэх гол шалтгаан болоод байгаа юм. Сүүлийн 20 жилд гэхэд л уур амьсгалын өөрчлөлтөөс шалтгаалсан цаг агаарын гамшигт үзэгдэл өмнөх 10 жилтэй харьцуулахад  хоёр дахин нэмэгдсэн. Тиймээс мал аж ахуйн зөв менежмент, бэлчээрийн зүй зохистой ашиглалтаас тал нутгийн экосистемийн асуудал бүрэн хамаарч байна. Эдгээр олон асуудлыг шийдвэрлэх, уур амьсгалын өөрчлөлтөөс үүдсэн бэлчээрийн доройтлыг багасгаж бодлогын таатай орчныг бүрдүүлэхэд дэмжлэг үзүүлэх замаар малчдын амьжиргааг дээшлүүлэх зорилго бүхий Ногоон алт, Малын эрүүл мэнд  урт хугацааны хөгжлийн төслийг хэрэгжүүлсэн.  Тэгвэл 17 жил хэрэгжсэн “Ногоон алт-Малын эрүүл мэнд” төслийг Монгол Улсын Засгийн газар, түүний харъяа байгууллага, аймгуудад хүлээлгэн өгч, Монголын Бэлчээрийн IV форумыг зохион байгууллаа. Бэлчээрийн даацыг бууруулах, тоонд биш чанарт төвлөрсөн мал аж ахуйн зөв менежментийг төлөвшүүлэхэд чиглэсэн илтгэлүүдээс онцлон хүргэе.

 

УИХ-ын гишүүн Г.Тэмүүлэн:

БЭЛЧЭЭРИЙН ГАЗРЫН АСУУДЛЫГ ЗОХИЦУУЛАХ ХУУЛЬТАЙ БОЛНО

-Бэлчээр, газартай холбоотой асуудлыг зохицуулах, бие даасан хууль эрхзүйн орчныг бүрдүүлэх зорилгоор “Бэлчээрийн талаарх үндэсний зөвлөлдөх санал асуулга” зөвлөгөөнийг УИХ-аас санаачлан хэрэгжүүлэхээр болсон. Зөвлөгөөнөөр бэлчээрийн ашиглалт, хамгаалалт, нөхөн сэргээлт, өмчлөл, талуудын оролцоог хангах зэрэг асуудлыг олон нийтийн саналыг авч нэгтгэн хууль эрх зүйн орчныг бүрдүүлэхээр УИХ-аас төлөвлөн ажиллаж байна. Малын ашиг шимийг дээшлүүлэхээс илүүтэй тоо толгойд суурилсан эдийн засгийн буруу хандлага сөргөөр нөлөөлж байна. Тйимээс бэлчээрийн даац, төлөв байдлын үнэлгээнд тулгуурлан сүргийн бүтцийг тохируулах эдийн засгийн зөв хөшүүргийг төрөөс шийдвэрлэх нь зүйтэй. Нэн ялангуяа бэлчээр, тэжээл, усан хангамжийг зохистой ашиглах, хамгаалах, менежментийн бодлогыг боловсронгуй болгох шаардлагатай. Мөн бэлчээрийн чанарт өөрчлөлт үзүүлэх үүднээс 200 гаруй га талбайд малын тэжээл тариалж төрөөс дэмжихээр болсон.

 

АНУ-ын Хөдөө аж ахуйн яамны Хорнадагийн судалгааны төвийн захирал Брандон Бестелмэйр: 

ЭКОСИСТЕМИЙН ҮЙЛЧИЛГЭЭНИЙ МЕНЕЖМЕНТИЙН ЗОРИЛГО НЬ ОЛОН НИЙТЭД СУУРИЛСАН ХҮРТЭЭМЖТЭЙ БАЙХ ЁСТОЙ

-Бэлчээр доройтсоноор урт хугацааны олон сөрөг үр дагавар гардаг. Тиймээс экосистемийн үйлчилгээг зохицуулж, хэвийн хэмжээнд байлгах нь зүйтэй. Экосистемийн үйлчилгээний менежментийн зорилго нь олон нийтэд суурилсан хүртээмжтэй байх ёстой байдаг. Нутгийн малчдыг хамтын менежтентэд оруулж бэлчээрийн хилийг тодорхой болгож өгснөөр хэрэгцээг тодорхойлж гэрээ байгуулах, экосистемийг нөхөн сэргээх төлөвлөгөө гаргах гэсэн арга замаар экосистемийг нөхөн сэргээх нь чухал. Түүнчлэн бэлчээрийг хамгаалахад төрөөс дэмжих хэрэгтэй. Тухайлбал, бэлчээрийн мониторингийн өгөгдлийн чанар, үзүүлэлтүүдийг нэмэгдүүлэхэд дэмжлэг үзүүлэх хэрэгтэй. Экосистемийг нөхөн сэргээх, хамгаалахад нүүрстөрөгчийг хөрсөнд барьж тогтоох нь чухал байдаг. Нүүрстөрөгчийг багасгахын тулд экологийн төлөв байдалтай холбоотой хяналт шинжилгээг тооцох хэрэгтэй. Жишээлбэл, АНУ-д уур амьсгал, байршлын хувьд ялгаатай, экологийн янз бүрийн нөхцөлд хөрсний төлөв байдал, салхины элэгдэл олон үзүүлэлтүүдэд хэмжилт хийдэг. Эдгээр тоон мэдээллээ хадгалж мэдээллийн сан үүсгэснээр экосистемийн хамгаалал, нөхөн сэргээлтэд ашиглах боломжтой. Тэгэхээр экосистемийг хамгаалах, сэргээхэд хамгийн зөв арга зам бол хяналт, шинжилгээний хөтөлбөрийг тогтворжуулах юм. Мөн хяналт, шинжилгээг экосистемийн янз бүрийн газар нутгаас авч энэ хүрээнд ач холбогдлоор нь эрэмбэлэх нь чухал.

 

Газар зохион байгуулалт, геодези зураг зүйн газрын Суурь судалгаа, мониторингийн хэлтсийн дарга Б.Дөл:

ФОТО МОНИТОРИНГИЙН ЦЭГИЙГ НЭМЭХ ШААРДЛАГАТАЙ

-Фото мониторинг, бэлчээрийн менежмент, газрын төлөвлөлттэй холбоотой цаашид хийж хэрэгжүүлэх шаардлагатай хэд хэдэн ажил бий. Тухайлбал, бэлчээрийн мониторингийн цэгийг тогтвортой байлгаж цэгүүдийг нэмэх шаардлагатай байна. Манай Газар зохион байгуулалт, геодези зураг зүйн газраас фото мониторинг, хээрийн судалгааны чиглэлээр холбогдох төрийн байгууллагууд,  хүний нөөцийг чадавхжуулах сургалтын үйл ажиллагаанд дэмжлэг үзүүлэх боломжтой. Мөн гадаадын оронд амжилттай хэрэгжиж буй туршлагыг монгол орны нөхцөл байдалд тохируулан туршлага солилцоход нээлттэй байх болно. Фото мониторингийн тогтвортой байдлыг хангахад манай агентлагийн зүгээс хоёр асуудлыг дэвшүүлэн ажиллаж байна. Нэгдүгээрт, орон нутгийн газрын даамлыг тогтмол мэргэжил арга зүйн сургалтаар хангаж ажиллаж байна. Хоёрдугаарт, серверийн найдвартай байдлыг хангах, тоног төхөөрөмжийг сайжруулахад анхаарч байна. Говь, тал хээрийн бүсийн аймгуудад фото мониторингийн судалгааны цэгүүд хол байрласан, цаг хугацаа, санхүү шаарддаг. Гэсэн хэдий ч улсын болон орон нутгийн төсөвт тусгагдаагүй тул санхүүгийн бэрхшээл тулгардаг. Тиймээс энэ чиглэлд мөн анхаарч ажиллана.

 

Газар зохион байгуулалт, геодези зураг зүйн газрын зөвлөх У.Будбаатар:

EGAZAR.GOV.MN ГАРАЛ ҮҮСЛИЙН БАТАЛГАА БОЛНО

-Бэлчээрийн мэдээллийн систем буюу “Ленд менежер” санг бүрдүүлэн ажиллаж байна. Нэгдүгээрт, бэлчээр ашиглалтын хэсэгт улирлын бэлчээрийн хил заагийг бүртгэх, бэлчээр ашиглалтын гэрээ байгуулах, өргөдлийг бүртгэх, захирамж шийдвэрийг бүртгэх, гэрээ үүсгэх түүнийгээ хадгалах гэсэн олон функцыг багтаасан. Үүнтэй уялдуулан олон нийтэд зориулсан нээлттэй бэлчээр ашиглалтын мэдээллийг харж болох цахим хуудсыг /www.egazar.gov.mn/ ажиллуулж байгаа. Эндээс бэлчээрийн фото мониторингийн цэг бүрийн мэдээллийг харж болно. Тухайлбал, бэлчээрийн ургамлын бүрхэц, хэмжээ, сэргэх чадавхийн ангилал, гадаргын хэлбэр, бүс бүслүүрийг харах боломжтой. Энэ систем нь сумын газар зохион байгуулалтын төлөвлөгөө буюу бэлчээрийн төлөвлөгөө гаргахад суурь мэдээлэл болон ашиглагдах ач холбогдолтой. Мөн улсын хэмжээнд бэлчээрийн төлөв байдлыг хянана. Түүнээс гадна малын гаралтай түүхий эдийг зах зээлд нийлүүлэхэд бэлчээрийн гарал үүслийг батлах нэг шалгуур үзүүлэлт болох юм.

 

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

2021.9.10 БААСАН № 178 (6655)

ФОТО:

Сэдвүүд : #Халуун сэдэв  
ХОЛБООТОЙ МЭДЭЭ
Хүүхэд залуусын хөгжлийг дэмжигч "Ачит Ихт" компани
Б.Бямбасүрэн: Бэлтгэл хийж байгаад тамирчин болсон
"Ачит Ихт" компани үйлдвэрийн орчинд экологийн тэнцвэрийг хадгалагч тарвага нутагшууллаа
"Химийн масс олимпиад"-д Орхон аймгийн ЕБС-ийн 2055 сурагч хамрагджээ
МЭДЭЭНИЙ СЭТГЭГДЭЛ

АНХААРУУЛГА:Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд mminfo.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 99998796 утсаар хүлээн авна.

ШУУРХАЙ МЭДЭЭ
15 цагийн өмнө өмнө

Жүдо бөхийн Залуучуудын дэлхийн аваргаар Т.Ариунзаяа тодорлоо

15 цагийн өмнө өмнө

Дэлхийд тод гялалзсан оюунлаг охин Б.Оюун-Үжин

15 цагийн өмнө өмнө

Өрнөдөд сандрал, Дорнодод найдвар, Шэньжэнээс томоохон ахиц дэвшил гарна гэж хүлээж байна

16 цагийн өмнө өмнө

У.Хүрэлсүх: Эх орныхоо эрх ашгаас урвасан хэнтэй ч Монгол төр тохиролцох ёсгүй

16 цагийн өмнө өмнө

Б.Пүрэвдагва: Иргэдтэйгээ уулзаж, 2027 оны төсөвт тусгах санал хүсэлтийг нь нээлттэй сонсож байна

16 цагийн өмнө өмнө

С.Бямбацогт: Парламентад суудалтай намуудын дарга нарыг оролцуулсан ойлголцол, зөвшилцлийн Зөвлөлийг байгуулж ажиллана

16 цагийн өмнө өмнө

Есөн улаан мэнгэтэй шар нохой өдөр

16 цагийн өмнө өмнө

Ялимгүй цас орно, өдөртөө 4-6 хэм хүйтэн байна

1 өдрийн өмнө өмнө

Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийг үүрэгт ажлаас нь чөлөөлөв

1 өдрийн өмнө өмнө

М.Нарантуяа-Нара: Энэ танхимд Ерөнхийлөгч орж ирэхээр яагаад бүгд "гөлөг" болчихдог юм бэ

1 өдрийн өмнө өмнө

У.Хүрэлсүх: Эх орныхоо эрх ашгаас урвасан хэнтэй ч монгол төр тохиролцох ёсгүй

1 өдрийн өмнө өмнө

Битүүмжлэгдсэн автомашиныг зарж, 375 сая төгрөг залилжээ

1 өдрийн өмнө өмнө

Токиогийн “Их дуулга”-д оролцох Монголын жүдочид тодорлоо

1 өдрийн өмнө өмнө

Хүүхэд залуусын хөгжлийг дэмжигч "Ачит Ихт" компани

1 өдрийн өмнө өмнө

Говь-Алтай аймагт 3.7 магнитудын хүчтэй газар хөдөлжээ

1 өдрийн өмнө өмнө

Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 62 зөрчил бүртгэгдлээ

1 өдрийн өмнө өмнө

Дүүжин замын тээврээр аюулгүй зорчих зааврыг танилцуулж байна

1 өдрийн өмнө өмнө

Дөрвөн чиглэлд шөнийн автобус иргэдэд үйлчилж байна

1 өдрийн өмнө өмнө

Төрийн өмчит компанийн тоог 85 болгон бууруулахаар тусгажээ

1 өдрийн өмнө өмнө

Ц.Идэрбат: Тариалангийн үйлдвэрлэл эрхлэгчдэд олгох хөнгөлөлттэй зээлийн хүртээмжийг нэмэгдүүлнэ

1 өдрийн өмнө өмнө

“Евро-3” болон түүнээс дээш стандартын АИ-92 автобензиний үнийг 1,000 хүртэл төгрөгөөр бууруулна

1 өдрийн өмнө өмнө

Хууль бус хөрөнгө хураан авах тухай хуулийн төслийг УИХ-д өргөн барина

1 өдрийн өмнө өмнө

Н.Учрал: Төрийн тэргүүний эхлүүлсэн жишгийн дагуу бүгд шалгуулах ёстой

1 өдрийн өмнө өмнө

Хуулийн төсөл: Хаврын морин уралдааныг зөвшөөрнө, зөвшөөрөхгүй

1 өдрийн өмнө өмнө

Ерөнхийлөгчийн албан тушаалаасаа чөлөөлөгдөх хүсэлтийг өнөөдөр шийдвэрлэнэ

1 өдрийн өмнө өмнө

Үс засуулбал эрч хүч ихэснэ

1 өдрийн өмнө өмнө

Цас орохгүй, өдөртөө 3-5 хэм хүйтэн байна

2 өдрийн өмнө өмнө

Б.Бямбасүрэн: Бэлтгэл хийж байгаад тамирчин болсон

2 өдрийн өмнө өмнө

Засгийн газрын ээлжит хуралдаан болж байна

2 өдрийн өмнө өмнө

Ерөнхийлөгчийн албан тушаалаасаа чөлөөлөгдөх хүсэлтийг өнөөдөр хэлэлцэнэ

САНАЛ БОЛГОХ
2026-11-14 өмнө

C.Бямбацогт: Ард түмнийхээ амьжиргаа орлогыг хамгаалсан, аж ахуйн нэгжүүдээ дэмжсэн төсвийг баталлаа

2026-11-14 өмнө

Г.Хосбаяр: Эдгээр 10 аймагт утааны асуудал маш хүнд байгаа

2026-11-14 өмнө

“Сугалаагүй цэцэрлэг” бодлогын дүнд хүүхдийн хамран сургалт 96 хувьд хүрчээ

2026-11-14 өмнө

Л.Мөнхбаясгалан: Алт, зэс, нүүрс дуусдаг юм, ус ч дуусна

2026-11-14 өмнө

Төрийн албаны гүйцэтгэлийн удирдлагын цахим системд 444 байгууллагын 23,482 албан хаагч бүртгэгджээ

2026-11-14 өмнө

Ялимгүй цас орно, өдөртөө 2-4 хэм хүйтэн байна

2026-11-14 өмнө

Эгийн голын усан цахилгаан станц төслийг байгаль орчинд сөрөг нөлөөгүй хэрэгжүүлэх боломжтой гэсэн урьдчилсан дүгнэлт гарчээ

2026-11-14 өмнө

Үс засуулбал эд, мал арвижна

2026-11-14 өмнө

Туул гол дагуу Нисэх, Сонсголон орчимд 14.5 га талбайд олон жил хуримтлагдсан хог хаягдлыг цэвэрлэлээ

2026-11-17 өмнө

2026.11.16: Улстөрчдийн хэн, юу хэлэв

2026-11-16 өмнө

Н.Учрал: Нөөцийн мах бэлтгэн нийлүүлэх тогтолцоог үндсээр нь шинэчилж байна

2026-11-16 өмнө

Ус амьдралыг тэтгэдэг бол Мод усыг хамгаалдаг

2026-11-16 өмнө

Өмгөөлөгчид цагдан хорих хугацааг нэг сараар тогтмол сунгадаг практикийг шүүмжиллээ

2026-11-17 өмнө

Ерөнхий сайд Н.Учрал 2027 оны улсын төсвийн онцлох шийдвэрүүдийг танилцууллаа

2026-11-17 өмнө

Цас цэвэрлэгээнд 1400 орчим ажилтан, албан хаагч ажиллаж, 350 гаруй тонн давс, бодис цацаад байна

2026-11-16 өмнө

Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 51 зөрчил бүртгэгдлээ

2026-11-17 өмнө

Нийслэлийн 7000 өрхийг дулаалж, цахилгаан халаалтад шилжүүлнэ

2026-11-17 өмнө

Нийслэлийн хэмжээнд “Шар дарцаг” аян эхэллээ

2026-11-16 өмнө

6,2 тэрбум төгрөгийн өмч хөрөнгийг авран хамгаалж ажиллалаа

2026-11-17 өмнө

Төсвийн хуулийн онцлох заалтууд

2026-11-16 өмнө

Ахуйн хэрэглээний жижиг газны баллон тэсэрч, иргэн гэмтжээ

2 өдрийн өмнө өмнө

“Оюу толгойн ашгаас иргэн бүрд 857,000 төгрөгийг хувь дансанд нь шилжүүлж өгөх асуудлаар хуулийн төсөл санаачлан хэлэлцүүлэх” тухай ажлын хэсгийг байгууллаа

2026-11-16 өмнө

Дөрвөн ногоон мэнгэтэй хөх морь өдөр

2 өдрийн өмнө өмнө

“Онцгой хотхон”-ы 512 айлын орон сууцны барилга угсралтын ажлыг шуурхайлахыг үүрэг болголоо

2026-11-16 өмнө

Цас орно, өдөртөө 5-7 хэм хүйтэн байна

2026-11-17 өмнө

"Ачит Ихт" компани үйлдвэрийн орчинд экологийн тэнцвэрийг хадгалагч тарвага нутагшууллаа

2026-11-17 өмнө

Ачаалал ихтэй 10 чиглэлд автобусны хүртээмжийг нэмэгдүүллээ

2026-11-17 өмнө

Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 44 зөрчил бүртгэгдлээ

2026-11-17 өмнө

“Тавантолгой түлш” ХХК 51.2 мянган тонн түлшний нөөц бүрдүүллээ

2 өдрийн өмнө өмнө

Э.Батшугар: Вакцинаар сэргийлж болох өвчнийг бууруулахад Засгийн газраас анхаарч ажиллана

Бидний тухай Редакцийн бодлого Сурталчилгаа байршуулах Холбоо барих Дээшээ буцах


Веб сайтад агуулагдсан мэдээлэл зохиогчийн эрхийн хуулиар хамгаалагдсан тул зөвшөөрөлгүй хуулбарлах хориотой.

Copyright © MMINFO.MN All Rights Reserved. Powered by HUREEMEDIA.