• Эхлэл
  • Цаг агаар
  • Валют ханш
  • Улс төр
  • Эдийн засаг
  • Үзэл бодол
  • Спорт
  • Нийгэм
  • Дэлхий
  • Энтертайнмэнт
  • Зурхай



Б.Сувд: Янжуур ч, электрон тамхи ч хортой

Б.НЯМСҮРЭН

 

Сүүлийн үед vape буюу электрон тамхийг залуучууд ихээр хэрэглэх болсон. Өсвөр насныхан, залуучуудын дунд гангараа шахуу болоод байгаа энэ тамхины хор хөнөөлийн талаар Нийгмийн эрүүл мэндийн Үндэсний төвийн Орчны эрүүл мэндийн албаны дарга, Анагаах ухааны доктор, дэд профессор Б.Сувдтай ярилцлаа.

 

-Сүүлийн үед электрон тамхины хэрэглээ залуучуудын дунд түгээмэл байдаг үзэгдэл боллоо. Та улсын хэмжээнд орчны эрүүл мэндийг хариуцсан албыг ахалж байгаа хүний хувьд энэ талаарх судалгаа мэдээлэл хэр байгаа талаар яриагаа эхэлье?

-Дэлхий дахинд дэгдсэн Коронагийн идэвхтэй үе намжсаны дараа л электрон тамхины асуудал нэлээд эрчтэй газар аваад байна. Электрон тамхи Монголд нэвтрээд төдийлөн удаагүй  байгаа учраас нарийвчилсан судалгаа хангалттай биш байна. Олон улсын сэтгүүлд эрдэмтэд электрон тамхины талаар судалсан судалгааны үр дүнг нийтлүүлсэн байгаа.

Манай байгууллагын зүгээс, ДЭМБ-ын тусламжтайгаар зөвхөн электрон биш ер нь тамхи, тамхин бүтээгдэхүүний хүний эрүүл мэндэд үзүүлэх хор хөнөөлийн талаарх мэдлэг олгох ажлыг зохион байгуулж байгаа. Сүүлийн үед электрон тамхитай холбоотой шинжлэх ухааны мэдлэгийг олон нийтэд аль болох түгээн таниулах, үнэн зөв мэдээлэл бүхий мэссэжүүдийг боловсруулах, сургалт сурталчилгаа хийх гэх зэргээр ажлууд хийж байна.

Гэхдээ нөгөө талаар бизнес хийж байгаа, тухайн бараа бүтээгдэхүүнийг үйлдвэрлэж, борлуулж байгаа хүмүүстэй харьцуулахад төрийн ажил удаашралтай, арай хойрго байгаа нь үнэн. Гол нь ийм төрлийн нийгэмд чиглэсэн ажил хийхэд санхүүжилт ихээр шаардагддаг. Ялангуяа залуучууд голдуу хэрэглэж байгаа энэ нөхцөлд тэдэнд зориулсан мэдээлэл өгнө гэдэг зүгээр нэг байгууллагын вэб сайтаар явчихдаг ажил биш юм. Харин ч эсрэгээрээ тэр барааг оруулж ирж, худалдан борлуулж байгаа хүмүүс нь QR кодыг уншууллаа гэхэд л электрон тамхитай холбоотой сурталчилгаа гарах жишээтэйгээр хурдтай ажиллаж байна.

-Янжуур тамхийг бодвол хор багатай, зарим нь никотингүй гэх  тайлбар их. Электрон тамхи үнэхээр хор багатай юм уу?

-Шинжлэх ухааны үндэслэлтэй хэлэхэд, электрон тамхи ч янжуур тамхи ч аль аль нь хүний эрүүл мэндэд сөрөг нөлөөтэй. Та бизнесийн байгууллагын арга мэхэнд хууртагдаад байна л гэж хэлье. Янжуур тамхийг хортой гээд шахаад эхлэхээр үйлдвэрлэгчид хэлбэр дүрсийг нь өөрчилж электрон байдлаар гаргаж байна. Электрон тамхины сорох хэсгийн дунд хэсэгт никотин болон бусад олон төрлийн химийн бодис байгаа. Гоё үнэр, амттай байгаа нь тэр чигээрээ химийн бодис юм.

Ер нь электрон тамхи никотингүй байх магадлал маш бага, бараг боломжгүй. Тэгэхээр нотолгоотой мэдээлэл авах хэрэгтэй.

-Мөн тамхинаас гарахыг хүссэн хүмүүст зориулсан гэж их сурталчилдаг юм билээ?

-Энэ талаар тогтоосон судалгаа өнөөг хүртэл байхгүй байна. Ер нь нэг хортой зүйлийг өөр нэг хортой бүтээгдэхүүнтэй харьцуулах шаардлагагүй юм. Олон улсад шинжлэх ухааны байгууллагууд судалж шинжлээд хортойг нь хэлээд байгаа боловч залуучуудад тэр шинжлэх ухааны үндэслэлтэй мэдээлэл хүрч чадахгүй байгаа.

Тэгэхээр залуус маань үйлдвэрлэгчийн маркетингийн аргад л хууртаад байнаа гэсэн үг. Электрон тамхи хэрэглэдэг өсвөр насныхан, залуучууд бүтээгдэхүүний талаар тодорхой ойлголтгүй байдаг. Электрон тамхи нь залуучуудыг татах өнгө, үзэмжтэй, амттай, хэлбэр дүрстэй болсон нь асуудал дагуулж байна.

-Сүүлийн жилүүдэд олон улсад электрон тамхийг дотор орчинд татуулахгүй, хүүхдэд худалдахгүй байх зэргээр хязгаарлаад эхэлсэн.  Монголд гэтэл улам нэмэгдээд байх шиг?

-Одоогоор Бразил, Мексик, Тайланд, Турк, Шри Ланк зэрэг 32 орон хориглочихсон байгаа. Ер нь дэлхий хавтгай болчихсон. Хэн ч хаанаас ч ороод үзсэн ямар улс орон хориглочихоод байгаа, ямар хор хөнөөлтэй вэ гэдгийг олоод үзэх бүрэн боломжтой. Тамхины аюулгүй хувилбар гэж байхгүй. Янжуур ч байна уу, тамхи ч байна уу, аль аль нь аюултай.

-Дам тамхидалт гэж байдаг. Түүн шиг электрон тамхи татаж байгаа хүний хажууд байгаа хүн дам тамхидалтад өртөж, хордох боломжтой юу?

-Янжуур болон электрон тамхи татах нь ижилхэн байдлаар дам тамхидалт болон хоёрдогч тамхидалтыг үүсгэдэг. 2019 онд хийсэн халдварт бус өвчин, осол гэмтлийн тархалтыг тогтоох үндэсний дөрөвдүгээр судалгаагаар 15-64 насны 10 хүний гурав нь гэрийн дотод орчинд, дөрвөн хүний нэг нь ажлын байрандаа дам тамхидалтад өртөж байгааг тогтоосон. Энэ үед электрон тамхины хэрэглээ тийм ч түгээмэл байгаагүй. Бид нэг хэсэг тамхийг хаа сайгүй татдаг байсан бол сүүлийн үед уг нь зориулалтын хэсэгт татдаг болоод эмх журамтай байлаа. Гэтэл одоо электрон тамхийг хаа сайгүй татаж байгаа.

Энэ бол бидний шинжлэх ухааны мэдлэггүй, үнэн зөв мэдээлэлгүй байгаагийн хамгийн наад захын хор уршиг. Электрон тамхийг сороод буцаагаад амьсгалаа гадагшлуулахад аэрозол үүсдэг ба ингэснээр шингэн дэх химийн бодисууд дотоод орчинд дэгдэж дам тамхидалтыг үүсгэдэг. Жишээ нь, ажил мэргэжилтэй холбоотой судалгаагаар шоу, тоглолт зэрэг энтертайнмент салбарын ажилтнууд (баар, рестораны зөөгч нар, DJ, бармен болон бусад) бусад салбарын ажилтнуудтай харьцуулахад пропилен гликол агуулсан аэрозолд байнга өртдөгтэй холбоотойгоор амьсгалын замын цочрол, уушгины үйл ажиллагааны алдагдалд илүү их өртөж өвддөг байна. Иймээс ч ажлын байранд, дотоод орчинд янжуур ч бай, электрон тамхи ч бай татахгүй байх, ажилчид, бусад хүмүүсийг хамгаалах үйл ажиллагааг хэрэгжүүлэх хэрэгтэй юм. Ер нь дотоод орчинд янжуур татах нь багассан байгаа. Харин одоо нийтээрээ электрон тамхи татаж байгаа бие биедээ шаардлага тавьдаг байх хэрэгтэй. Янжуур тамхи ч, электрон тамхи ч хортой.

-Тамхины тухай хуульд 21 нас хүрээгүй хүнд тамхи худалдахыг хориглосон заалт байгаа. Гэтэл электрон тамхийг хэрэглэж байгаа хүмүүсийг харахад ихэнх нь залуучууд байна?

-Электрон тамхины асуудлыг бүх талын оролцоотой ярьж хэлэх ёстой. Тухайн барааг худалдаж байгаа худалдагч хүртэл хариуцлагатай байх ёстой юм. Магадгүй таны өөрийн хүүхэд биш ч ирээдүйд таны хүргэн, бэр болох хүүхдүүд байвал яах вэ. Бусад улс орнуудад 21 нас хүрсэн бичиг баримтаа үзүүлж байж авдаг, худалдагчид нь ч сайн шалгадаг. Монголд болохоор сайн шалгаж байна уу, үгүй юу гэдэг бас л эргэлзээтэй.  Уг нь Худалдаа аж үйлдвэрийн танхимаас ч юм уу, бүх бизнес эрхлэгчдэд зориулаад уриалга гаргах, 21 наснаас доош худалдахгүй байх талаар нийтээрээ дагаж мөрдөх хэрэгтэй.

-Танай байгууллагын хувьд ямар, ямар тодорхой судалгаа хийв. Статистик мэдээлэл хангалттай байгаа юу?

-Электрон тамхины талаарх судалгаанууд олон улс орнуудад хийгдсээр байна. Никотины хэмжээг багасгаснаар тамхи бага хортой болдог талаар шинжлэх ухааны ямар нэгэн нотолгоо олон улсын хэмжээнд байхгүй бөгөөд энэ аргыг тамхи үйлдвэрлэгч өөрсдийн бүтээгдэхүүнээ олноор нь борлуулах нэг маркетингийн арга болохыг ДЭМБ-аас улс орнуудад анхааруулсан байна.

Тамхидалттай тэмцэх асуудал зөвхөн эрүүл мэндийн асуудал төдий бус бүхэл бүтэн улс, үндэстний төдийгүй дэлхий нийтийн хөгжлийн тулгамдсан асуудал. Тиймээс дэлхий дахинд тамхины тархалт, түүнтэй холбоотой өвчлөл, нас баралтыг бууруулах зорилгоор ДЭМБ-ын санаачлагаар 1999 оноос эхлэн “Тамхины хяналтын суурь конвенц”-ийг боловсруулан 2003 онд ДЭМБ-ын 56 дугаар чуулганаар гишүүн 192 орон санал нэгтэй баталсан билээ.

Манай улсын хувьд ДЭМБ-ын тамхины эсрэг суурь конвенцид нэгдсэн мөртлөө олон зүйл заалтуудыг хэрэгжүүлдэггүй. Тухайлбал, тамхийг олноор нь зэрэгцүүлэн ил тавьж худалдаалахыг хориглосон байгаа. Гэтэл янжуур тамхийг ч, электрон тамхийг ч кассны хажууд өрөөд тавьчихдаг. Кассны хажууд олноор нь өрж байршуулах нь хэрэглэгчдэд мартсан зүйлийг нь сануулж, тамхи татах сэдэл төрүүлдэг учир хориотой байдаг.

-Та ярианыхаа эхэнд Нийгмийн бодлогын байнгын хороонд болон холбогдох яамдад бүх судалгаа мэдээллээ явуулсан гэж байна. Ер нь электрон тамхины тухай асуудалд төрийн байгууллага, шийдвэр гаргагчид анхаарч эхлээд байна гэсэн үг үү?

- Манай зүгээс одоогийн байдлаар электрон тамхины судлагдсан байдлын талаарх мэдээллийг холбогдох байгууллага, албан тушаалтанд хүргүүлсэн байгаа. Мөн хүүхэд залуучуудад чиглэсэн мэдээлэл сурталчилгааны ажил хийж байна. Ер нь эмнэлгийн тусламж үйлчилгээ болон нийгмийн эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээ гэж хоёр тусдаа ойлголт бий. Нийгмийн эрүүл мэндийн тусламжийн хувьд хангалттай төсөв байдаггүй. Яг үнэнийг хэлэхэд бидэнд сурталчилгааны материал бэлтгээд, хэвлээд түгээх зардал мөнгө асуудалтай байдаг. Уг нь энийг шийдээд хийгээд явахад боломж байгаа. Жишээ нь, Эрүүл мэндийг дэмжих сан архи, тамхины татвараас санхүүждэг. Тэгэхээр төсвөөс гадна иймэрхүү байдлаар зардлыг шийдэх боломж байгаа.

Мөн хөрөнгө мөнгөнөөс гадна үүнийг ойлгох мэргэжилтнүүд, дээд шатны удирдлагууд бас ойлгож хүлээж авах хэрэгтэй. Үйлдвэрлэгч нар болон гаднаас оруулж ирж зарж байгаа хүмүүсийн хувьд маш хурдтайгаар олон нийтэд хүргэж чадаад байна. Гэтэл бид үүний эсрэг явъя гэхээр тогтолцоо нь арай удаан л байна л даа. Ер нь архи, тамхины асуудлыг ярихаар олон лобби бүлэг бас ажиллаад эхэлдэг сөрөг талтай. Хортой гэж хэлээд байхад л шийдвэртэй арга хэмжээ авахгүй удаашралтай байгаагийн цаана лобби байхыг ч үгүйсгэхгүй. Ер нь зарим эмч нарыг ч лоббидоод авчихдаг. Монголын ирээдүй л хохирно.

-Төрийн болон төрийн бус байгууллагын хийх ажлаас гадна эцэг эхчүүдийн зүгээс хийх боломжтой боловч анхаарч чадахгүй байгаа асуудал юу байна?

-Эцэг, эхчүүдийн зүгээс хүүхдэдээ бас анхаарч сайн хэлж ойлгуулдаг баймаар байна. Манай хүүхэд татаагүй байх, надад хамаагүй гээд хажуугаар нь битгий дуугүй өнгөрөөч ээ. Хортой сөрөг нөлөөтэйг нь ярьж, ойлгуулаач ээ гэж хэлмээр санагддаг юм.

Нийгэмд энэ нь байж л байдаг үзэгдэл гэж ойлголт төрөөд байна. Өсвөр үеийнхэн харсандаа л итгэнэ.

-Саяхан уушги нь цоорсон хүүхэд ХӨСҮТ-д ирсэн, ирээгүй гэсэн янз бүрээр мэдээлэл цацагдаж байгаад намжчихсан. Ковидоос хойш электрон тамхитай хамааралтай  хүүхдийн уушгинд нөлөөлсөн гэсэн баримт байгаа юу?

-Ямар нэг өвчин байлаа гэхэд 100 хувь нэг зүйлээс болно гэж байхгүй. Гэхдээ сүүлийн үед хүүхдийн сүрьеэгийн өвчлөл нэмэгдэж байгаа. Сүрьеэгийн өвчлөл гэдэг уушги л гэсэн үг. Уушгины асуудал байгаа дээр тамхи татах нь нэрмээс л болно. Тамхи зүрх, уушгинд нөлөө үзүүлдэгтэй адил электрон тамхи ч зүрх судасны өвчлөл үүсгэнэ, уушгинд нөлөөлнө. Цаашлаад нөхөн үржихүй, бөөрний үйл ажиллагаа муудна. Химийн үнэр үнэртэж байгаа учраас хамар битүүрэх, хүчилтөрөгчийн дутагдалд орно. Дунд хугацаандаа сурлагын амжилт буурах, анхаарал сулрах, ой санамж, танин мэдэхүйн сулрал, нойр муудна. Алсдаа мэдээж хавдар, үргүйдэл үүсгэх зэрэг нь янжуур тамхитай ижилхэн л хоруу чанартай.

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

2022 ОНЫ АРАВДУГААР САРЫН 18. МЯГМАР ГАРАГ. № 202 (6934)

    ХУВААЛЦАХ ЖИРГЭХ


МЭДЭЭНИЙ СЭТГЭГДЭЛ
ХОЛБООТОЙ МЭДЭЭ
Үс засуулбал өвчин өчүүхэн ирнэ
Ялимгүй цас орно, өдөртөө 6-8 хэм хүйтэн байна
Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 44 зөрчил бүртгэгдлээ
Цас цэвэрлэгээнд 1400 орчим ажилтан, албан хаагч ажиллаж, 350 гаруй тонн давс, бодис цацаад байна



Веб сайтад агуулагдсан мэдээлэл зохиогчийн эрхийн хуулиар хамгаалагдсан тул зөвшөөрөлгүй хуулбарлах хориотой.

Copyright © MMINFO.MN All Rights Reserved. Powered by HUREEMEDIA.





  • Эхлэл
  • Цаг агаар
  • Валют ханш
  • Улс төр
  • Эдийн засаг
  • Үзэл бодол
  • Спорт
  • Нийгэм
  • Дэлхий
  • Энтертайнмэнт
  • Зурхай



Б.Сувд: Янжуур ч, электрон тамхи ч хортой

Б.НЯМСҮРЭН

 

Сүүлийн үед vape буюу электрон тамхийг залуучууд ихээр хэрэглэх болсон. Өсвөр насныхан, залуучуудын дунд гангараа шахуу болоод байгаа энэ тамхины хор хөнөөлийн талаар Нийгмийн эрүүл мэндийн Үндэсний төвийн Орчны эрүүл мэндийн албаны дарга, Анагаах ухааны доктор, дэд профессор Б.Сувдтай ярилцлаа.

 

-Сүүлийн үед электрон тамхины хэрэглээ залуучуудын дунд түгээмэл байдаг үзэгдэл боллоо. Та улсын хэмжээнд орчны эрүүл мэндийг хариуцсан албыг ахалж байгаа хүний хувьд энэ талаарх судалгаа мэдээлэл хэр байгаа талаар яриагаа эхэлье?

-Дэлхий дахинд дэгдсэн Коронагийн идэвхтэй үе намжсаны дараа л электрон тамхины асуудал нэлээд эрчтэй газар аваад байна. Электрон тамхи Монголд нэвтрээд төдийлөн удаагүй  байгаа учраас нарийвчилсан судалгаа хангалттай биш байна. Олон улсын сэтгүүлд эрдэмтэд электрон тамхины талаар судалсан судалгааны үр дүнг нийтлүүлсэн байгаа.

Манай байгууллагын зүгээс, ДЭМБ-ын тусламжтайгаар зөвхөн электрон биш ер нь тамхи, тамхин бүтээгдэхүүний хүний эрүүл мэндэд үзүүлэх хор хөнөөлийн талаарх мэдлэг олгох ажлыг зохион байгуулж байгаа. Сүүлийн үед электрон тамхитай холбоотой шинжлэх ухааны мэдлэгийг олон нийтэд аль болох түгээн таниулах, үнэн зөв мэдээлэл бүхий мэссэжүүдийг боловсруулах, сургалт сурталчилгаа хийх гэх зэргээр ажлууд хийж байна.

Гэхдээ нөгөө талаар бизнес хийж байгаа, тухайн бараа бүтээгдэхүүнийг үйлдвэрлэж, борлуулж байгаа хүмүүстэй харьцуулахад төрийн ажил удаашралтай, арай хойрго байгаа нь үнэн. Гол нь ийм төрлийн нийгэмд чиглэсэн ажил хийхэд санхүүжилт ихээр шаардагддаг. Ялангуяа залуучууд голдуу хэрэглэж байгаа энэ нөхцөлд тэдэнд зориулсан мэдээлэл өгнө гэдэг зүгээр нэг байгууллагын вэб сайтаар явчихдаг ажил биш юм. Харин ч эсрэгээрээ тэр барааг оруулж ирж, худалдан борлуулж байгаа хүмүүс нь QR кодыг уншууллаа гэхэд л электрон тамхитай холбоотой сурталчилгаа гарах жишээтэйгээр хурдтай ажиллаж байна.

-Янжуур тамхийг бодвол хор багатай, зарим нь никотингүй гэх  тайлбар их. Электрон тамхи үнэхээр хор багатай юм уу?

-Шинжлэх ухааны үндэслэлтэй хэлэхэд, электрон тамхи ч янжуур тамхи ч аль аль нь хүний эрүүл мэндэд сөрөг нөлөөтэй. Та бизнесийн байгууллагын арга мэхэнд хууртагдаад байна л гэж хэлье. Янжуур тамхийг хортой гээд шахаад эхлэхээр үйлдвэрлэгчид хэлбэр дүрсийг нь өөрчилж электрон байдлаар гаргаж байна. Электрон тамхины сорох хэсгийн дунд хэсэгт никотин болон бусад олон төрлийн химийн бодис байгаа. Гоё үнэр, амттай байгаа нь тэр чигээрээ химийн бодис юм.

Ер нь электрон тамхи никотингүй байх магадлал маш бага, бараг боломжгүй. Тэгэхээр нотолгоотой мэдээлэл авах хэрэгтэй.

-Мөн тамхинаас гарахыг хүссэн хүмүүст зориулсан гэж их сурталчилдаг юм билээ?

-Энэ талаар тогтоосон судалгаа өнөөг хүртэл байхгүй байна. Ер нь нэг хортой зүйлийг өөр нэг хортой бүтээгдэхүүнтэй харьцуулах шаардлагагүй юм. Олон улсад шинжлэх ухааны байгууллагууд судалж шинжлээд хортойг нь хэлээд байгаа боловч залуучуудад тэр шинжлэх ухааны үндэслэлтэй мэдээлэл хүрч чадахгүй байгаа.

Тэгэхээр залуус маань үйлдвэрлэгчийн маркетингийн аргад л хууртаад байнаа гэсэн үг. Электрон тамхи хэрэглэдэг өсвөр насныхан, залуучууд бүтээгдэхүүний талаар тодорхой ойлголтгүй байдаг. Электрон тамхи нь залуучуудыг татах өнгө, үзэмжтэй, амттай, хэлбэр дүрстэй болсон нь асуудал дагуулж байна.

-Сүүлийн жилүүдэд олон улсад электрон тамхийг дотор орчинд татуулахгүй, хүүхдэд худалдахгүй байх зэргээр хязгаарлаад эхэлсэн.  Монголд гэтэл улам нэмэгдээд байх шиг?

-Одоогоор Бразил, Мексик, Тайланд, Турк, Шри Ланк зэрэг 32 орон хориглочихсон байгаа. Ер нь дэлхий хавтгай болчихсон. Хэн ч хаанаас ч ороод үзсэн ямар улс орон хориглочихоод байгаа, ямар хор хөнөөлтэй вэ гэдгийг олоод үзэх бүрэн боломжтой. Тамхины аюулгүй хувилбар гэж байхгүй. Янжуур ч байна уу, тамхи ч байна уу, аль аль нь аюултай.

-Дам тамхидалт гэж байдаг. Түүн шиг электрон тамхи татаж байгаа хүний хажууд байгаа хүн дам тамхидалтад өртөж, хордох боломжтой юу?

-Янжуур болон электрон тамхи татах нь ижилхэн байдлаар дам тамхидалт болон хоёрдогч тамхидалтыг үүсгэдэг. 2019 онд хийсэн халдварт бус өвчин, осол гэмтлийн тархалтыг тогтоох үндэсний дөрөвдүгээр судалгаагаар 15-64 насны 10 хүний гурав нь гэрийн дотод орчинд, дөрвөн хүний нэг нь ажлын байрандаа дам тамхидалтад өртөж байгааг тогтоосон. Энэ үед электрон тамхины хэрэглээ тийм ч түгээмэл байгаагүй. Бид нэг хэсэг тамхийг хаа сайгүй татдаг байсан бол сүүлийн үед уг нь зориулалтын хэсэгт татдаг болоод эмх журамтай байлаа. Гэтэл одоо электрон тамхийг хаа сайгүй татаж байгаа.

Энэ бол бидний шинжлэх ухааны мэдлэггүй, үнэн зөв мэдээлэлгүй байгаагийн хамгийн наад захын хор уршиг. Электрон тамхийг сороод буцаагаад амьсгалаа гадагшлуулахад аэрозол үүсдэг ба ингэснээр шингэн дэх химийн бодисууд дотоод орчинд дэгдэж дам тамхидалтыг үүсгэдэг. Жишээ нь, ажил мэргэжилтэй холбоотой судалгаагаар шоу, тоглолт зэрэг энтертайнмент салбарын ажилтнууд (баар, рестораны зөөгч нар, DJ, бармен болон бусад) бусад салбарын ажилтнуудтай харьцуулахад пропилен гликол агуулсан аэрозолд байнга өртдөгтэй холбоотойгоор амьсгалын замын цочрол, уушгины үйл ажиллагааны алдагдалд илүү их өртөж өвддөг байна. Иймээс ч ажлын байранд, дотоод орчинд янжуур ч бай, электрон тамхи ч бай татахгүй байх, ажилчид, бусад хүмүүсийг хамгаалах үйл ажиллагааг хэрэгжүүлэх хэрэгтэй юм. Ер нь дотоод орчинд янжуур татах нь багассан байгаа. Харин одоо нийтээрээ электрон тамхи татаж байгаа бие биедээ шаардлага тавьдаг байх хэрэгтэй. Янжуур тамхи ч, электрон тамхи ч хортой.

-Тамхины тухай хуульд 21 нас хүрээгүй хүнд тамхи худалдахыг хориглосон заалт байгаа. Гэтэл электрон тамхийг хэрэглэж байгаа хүмүүсийг харахад ихэнх нь залуучууд байна?

-Электрон тамхины асуудлыг бүх талын оролцоотой ярьж хэлэх ёстой. Тухайн барааг худалдаж байгаа худалдагч хүртэл хариуцлагатай байх ёстой юм. Магадгүй таны өөрийн хүүхэд биш ч ирээдүйд таны хүргэн, бэр болох хүүхдүүд байвал яах вэ. Бусад улс орнуудад 21 нас хүрсэн бичиг баримтаа үзүүлж байж авдаг, худалдагчид нь ч сайн шалгадаг. Монголд болохоор сайн шалгаж байна уу, үгүй юу гэдэг бас л эргэлзээтэй.  Уг нь Худалдаа аж үйлдвэрийн танхимаас ч юм уу, бүх бизнес эрхлэгчдэд зориулаад уриалга гаргах, 21 наснаас доош худалдахгүй байх талаар нийтээрээ дагаж мөрдөх хэрэгтэй.

-Танай байгууллагын хувьд ямар, ямар тодорхой судалгаа хийв. Статистик мэдээлэл хангалттай байгаа юу?

-Электрон тамхины талаарх судалгаанууд олон улс орнуудад хийгдсээр байна. Никотины хэмжээг багасгаснаар тамхи бага хортой болдог талаар шинжлэх ухааны ямар нэгэн нотолгоо олон улсын хэмжээнд байхгүй бөгөөд энэ аргыг тамхи үйлдвэрлэгч өөрсдийн бүтээгдэхүүнээ олноор нь борлуулах нэг маркетингийн арга болохыг ДЭМБ-аас улс орнуудад анхааруулсан байна.

Тамхидалттай тэмцэх асуудал зөвхөн эрүүл мэндийн асуудал төдий бус бүхэл бүтэн улс, үндэстний төдийгүй дэлхий нийтийн хөгжлийн тулгамдсан асуудал. Тиймээс дэлхий дахинд тамхины тархалт, түүнтэй холбоотой өвчлөл, нас баралтыг бууруулах зорилгоор ДЭМБ-ын санаачлагаар 1999 оноос эхлэн “Тамхины хяналтын суурь конвенц”-ийг боловсруулан 2003 онд ДЭМБ-ын 56 дугаар чуулганаар гишүүн 192 орон санал нэгтэй баталсан билээ.

Манай улсын хувьд ДЭМБ-ын тамхины эсрэг суурь конвенцид нэгдсэн мөртлөө олон зүйл заалтуудыг хэрэгжүүлдэггүй. Тухайлбал, тамхийг олноор нь зэрэгцүүлэн ил тавьж худалдаалахыг хориглосон байгаа. Гэтэл янжуур тамхийг ч, электрон тамхийг ч кассны хажууд өрөөд тавьчихдаг. Кассны хажууд олноор нь өрж байршуулах нь хэрэглэгчдэд мартсан зүйлийг нь сануулж, тамхи татах сэдэл төрүүлдэг учир хориотой байдаг.

-Та ярианыхаа эхэнд Нийгмийн бодлогын байнгын хороонд болон холбогдох яамдад бүх судалгаа мэдээллээ явуулсан гэж байна. Ер нь электрон тамхины тухай асуудалд төрийн байгууллага, шийдвэр гаргагчид анхаарч эхлээд байна гэсэн үг үү?

- Манай зүгээс одоогийн байдлаар электрон тамхины судлагдсан байдлын талаарх мэдээллийг холбогдох байгууллага, албан тушаалтанд хүргүүлсэн байгаа. Мөн хүүхэд залуучуудад чиглэсэн мэдээлэл сурталчилгааны ажил хийж байна. Ер нь эмнэлгийн тусламж үйлчилгээ болон нийгмийн эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээ гэж хоёр тусдаа ойлголт бий. Нийгмийн эрүүл мэндийн тусламжийн хувьд хангалттай төсөв байдаггүй. Яг үнэнийг хэлэхэд бидэнд сурталчилгааны материал бэлтгээд, хэвлээд түгээх зардал мөнгө асуудалтай байдаг. Уг нь энийг шийдээд хийгээд явахад боломж байгаа. Жишээ нь, Эрүүл мэндийг дэмжих сан архи, тамхины татвараас санхүүждэг. Тэгэхээр төсвөөс гадна иймэрхүү байдлаар зардлыг шийдэх боломж байгаа.

Мөн хөрөнгө мөнгөнөөс гадна үүнийг ойлгох мэргэжилтнүүд, дээд шатны удирдлагууд бас ойлгож хүлээж авах хэрэгтэй. Үйлдвэрлэгч нар болон гаднаас оруулж ирж зарж байгаа хүмүүсийн хувьд маш хурдтайгаар олон нийтэд хүргэж чадаад байна. Гэтэл бид үүний эсрэг явъя гэхээр тогтолцоо нь арай удаан л байна л даа. Ер нь архи, тамхины асуудлыг ярихаар олон лобби бүлэг бас ажиллаад эхэлдэг сөрөг талтай. Хортой гэж хэлээд байхад л шийдвэртэй арга хэмжээ авахгүй удаашралтай байгаагийн цаана лобби байхыг ч үгүйсгэхгүй. Ер нь зарим эмч нарыг ч лоббидоод авчихдаг. Монголын ирээдүй л хохирно.

-Төрийн болон төрийн бус байгууллагын хийх ажлаас гадна эцэг эхчүүдийн зүгээс хийх боломжтой боловч анхаарч чадахгүй байгаа асуудал юу байна?

-Эцэг, эхчүүдийн зүгээс хүүхдэдээ бас анхаарч сайн хэлж ойлгуулдаг баймаар байна. Манай хүүхэд татаагүй байх, надад хамаагүй гээд хажуугаар нь битгий дуугүй өнгөрөөч ээ. Хортой сөрөг нөлөөтэйг нь ярьж, ойлгуулаач ээ гэж хэлмээр санагддаг юм.

Нийгэмд энэ нь байж л байдаг үзэгдэл гэж ойлголт төрөөд байна. Өсвөр үеийнхэн харсандаа л итгэнэ.

-Саяхан уушги нь цоорсон хүүхэд ХӨСҮТ-д ирсэн, ирээгүй гэсэн янз бүрээр мэдээлэл цацагдаж байгаад намжчихсан. Ковидоос хойш электрон тамхитай хамааралтай  хүүхдийн уушгинд нөлөөлсөн гэсэн баримт байгаа юу?

-Ямар нэг өвчин байлаа гэхэд 100 хувь нэг зүйлээс болно гэж байхгүй. Гэхдээ сүүлийн үед хүүхдийн сүрьеэгийн өвчлөл нэмэгдэж байгаа. Сүрьеэгийн өвчлөл гэдэг уушги л гэсэн үг. Уушгины асуудал байгаа дээр тамхи татах нь нэрмээс л болно. Тамхи зүрх, уушгинд нөлөө үзүүлдэгтэй адил электрон тамхи ч зүрх судасны өвчлөл үүсгэнэ, уушгинд нөлөөлнө. Цаашлаад нөхөн үржихүй, бөөрний үйл ажиллагаа муудна. Химийн үнэр үнэртэж байгаа учраас хамар битүүрэх, хүчилтөрөгчийн дутагдалд орно. Дунд хугацаандаа сурлагын амжилт буурах, анхаарал сулрах, ой санамж, танин мэдэхүйн сулрал, нойр муудна. Алсдаа мэдээж хавдар, үргүйдэл үүсгэх зэрэг нь янжуур тамхитай ижилхэн л хоруу чанартай.

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

2022 ОНЫ АРАВДУГААР САРЫН 18. МЯГМАР ГАРАГ. № 202 (6934)



МЭДЭЭНИЙ СЭТГЭГДЭЛ


Бидний тухай Редакцийн бодлого Сурталчилгаа байршуулах Холбоо барих

Веб сайтад агуулагдсан мэдээлэл зохиогчийн эрхийн хуулиар хамгаалагдсан тул зөвшөөрөлгүй хуулбарлах хориотой.

Copyright © MMINFO.MN All Rights Reserved. Powered by HUREEMEDIA.





Эхлэл Улс төр Эдийн засаг Үзэл бодол Спорт Нийгэм Дэлхий Энтертайнмэнт Зурхай
  • Нийтлэл
  • •
  • Ярилцлага
  • •
  • Сурвалжлага
  • •
  • Азийн АШТ
  • •
  • Фото мэдээ
  • •
  • Оддын амьдрал
БҮХ СЭДЭВ
  • •Засгийн газар
  • •Чуулган
  • •Байнгын хороо
  • •Уул уурхай
  • •Степпе Арена
  • •Ерөнхийлөгч
  • •Сагсанбөмбөг
  • •Сэрэмжлүүлэг
  • •Аймгуудын мэдээлэл
  • •Сурвалжлага
  • •Яам, Агентлаг
  • •Видео мэдээ
  • •Эрүүл мэнд
  • •Ярилцлага
  • •Халуун сэдэв
ХУРААХ
Цалин, эрэлт өндөр IT салбарт...
Эсрэг, тэсрэг байр суурь

Б.Сувд: Янжуур ч, электрон тамхи ч хортой

Kuzmo 2022-10-18
    ХУВААЛЦАХ ЖИРГЭХ
Б.Сувд: Янжуур ч, электрон тамхи ч хортой

Б.НЯМСҮРЭН

 

Сүүлийн үед vape буюу электрон тамхийг залуучууд ихээр хэрэглэх болсон. Өсвөр насныхан, залуучуудын дунд гангараа шахуу болоод байгаа энэ тамхины хор хөнөөлийн талаар Нийгмийн эрүүл мэндийн Үндэсний төвийн Орчны эрүүл мэндийн албаны дарга, Анагаах ухааны доктор, дэд профессор Б.Сувдтай ярилцлаа.

 

-Сүүлийн үед электрон тамхины хэрэглээ залуучуудын дунд түгээмэл байдаг үзэгдэл боллоо. Та улсын хэмжээнд орчны эрүүл мэндийг хариуцсан албыг ахалж байгаа хүний хувьд энэ талаарх судалгаа мэдээлэл хэр байгаа талаар яриагаа эхэлье?

-Дэлхий дахинд дэгдсэн Коронагийн идэвхтэй үе намжсаны дараа л электрон тамхины асуудал нэлээд эрчтэй газар аваад байна. Электрон тамхи Монголд нэвтрээд төдийлөн удаагүй  байгаа учраас нарийвчилсан судалгаа хангалттай биш байна. Олон улсын сэтгүүлд эрдэмтэд электрон тамхины талаар судалсан судалгааны үр дүнг нийтлүүлсэн байгаа.

Манай байгууллагын зүгээс, ДЭМБ-ын тусламжтайгаар зөвхөн электрон биш ер нь тамхи, тамхин бүтээгдэхүүний хүний эрүүл мэндэд үзүүлэх хор хөнөөлийн талаарх мэдлэг олгох ажлыг зохион байгуулж байгаа. Сүүлийн үед электрон тамхитай холбоотой шинжлэх ухааны мэдлэгийг олон нийтэд аль болох түгээн таниулах, үнэн зөв мэдээлэл бүхий мэссэжүүдийг боловсруулах, сургалт сурталчилгаа хийх гэх зэргээр ажлууд хийж байна.

Гэхдээ нөгөө талаар бизнес хийж байгаа, тухайн бараа бүтээгдэхүүнийг үйлдвэрлэж, борлуулж байгаа хүмүүстэй харьцуулахад төрийн ажил удаашралтай, арай хойрго байгаа нь үнэн. Гол нь ийм төрлийн нийгэмд чиглэсэн ажил хийхэд санхүүжилт ихээр шаардагддаг. Ялангуяа залуучууд голдуу хэрэглэж байгаа энэ нөхцөлд тэдэнд зориулсан мэдээлэл өгнө гэдэг зүгээр нэг байгууллагын вэб сайтаар явчихдаг ажил биш юм. Харин ч эсрэгээрээ тэр барааг оруулж ирж, худалдан борлуулж байгаа хүмүүс нь QR кодыг уншууллаа гэхэд л электрон тамхитай холбоотой сурталчилгаа гарах жишээтэйгээр хурдтай ажиллаж байна.

-Янжуур тамхийг бодвол хор багатай, зарим нь никотингүй гэх  тайлбар их. Электрон тамхи үнэхээр хор багатай юм уу?

-Шинжлэх ухааны үндэслэлтэй хэлэхэд, электрон тамхи ч янжуур тамхи ч аль аль нь хүний эрүүл мэндэд сөрөг нөлөөтэй. Та бизнесийн байгууллагын арга мэхэнд хууртагдаад байна л гэж хэлье. Янжуур тамхийг хортой гээд шахаад эхлэхээр үйлдвэрлэгчид хэлбэр дүрсийг нь өөрчилж электрон байдлаар гаргаж байна. Электрон тамхины сорох хэсгийн дунд хэсэгт никотин болон бусад олон төрлийн химийн бодис байгаа. Гоё үнэр, амттай байгаа нь тэр чигээрээ химийн бодис юм.

Ер нь электрон тамхи никотингүй байх магадлал маш бага, бараг боломжгүй. Тэгэхээр нотолгоотой мэдээлэл авах хэрэгтэй.

-Мөн тамхинаас гарахыг хүссэн хүмүүст зориулсан гэж их сурталчилдаг юм билээ?

-Энэ талаар тогтоосон судалгаа өнөөг хүртэл байхгүй байна. Ер нь нэг хортой зүйлийг өөр нэг хортой бүтээгдэхүүнтэй харьцуулах шаардлагагүй юм. Олон улсад шинжлэх ухааны байгууллагууд судалж шинжлээд хортойг нь хэлээд байгаа боловч залуучуудад тэр шинжлэх ухааны үндэслэлтэй мэдээлэл хүрч чадахгүй байгаа.

Тэгэхээр залуус маань үйлдвэрлэгчийн маркетингийн аргад л хууртаад байнаа гэсэн үг. Электрон тамхи хэрэглэдэг өсвөр насныхан, залуучууд бүтээгдэхүүний талаар тодорхой ойлголтгүй байдаг. Электрон тамхи нь залуучуудыг татах өнгө, үзэмжтэй, амттай, хэлбэр дүрстэй болсон нь асуудал дагуулж байна.

-Сүүлийн жилүүдэд олон улсад электрон тамхийг дотор орчинд татуулахгүй, хүүхдэд худалдахгүй байх зэргээр хязгаарлаад эхэлсэн.  Монголд гэтэл улам нэмэгдээд байх шиг?

-Одоогоор Бразил, Мексик, Тайланд, Турк, Шри Ланк зэрэг 32 орон хориглочихсон байгаа. Ер нь дэлхий хавтгай болчихсон. Хэн ч хаанаас ч ороод үзсэн ямар улс орон хориглочихоод байгаа, ямар хор хөнөөлтэй вэ гэдгийг олоод үзэх бүрэн боломжтой. Тамхины аюулгүй хувилбар гэж байхгүй. Янжуур ч байна уу, тамхи ч байна уу, аль аль нь аюултай.

-Дам тамхидалт гэж байдаг. Түүн шиг электрон тамхи татаж байгаа хүний хажууд байгаа хүн дам тамхидалтад өртөж, хордох боломжтой юу?

-Янжуур болон электрон тамхи татах нь ижилхэн байдлаар дам тамхидалт болон хоёрдогч тамхидалтыг үүсгэдэг. 2019 онд хийсэн халдварт бус өвчин, осол гэмтлийн тархалтыг тогтоох үндэсний дөрөвдүгээр судалгаагаар 15-64 насны 10 хүний гурав нь гэрийн дотод орчинд, дөрвөн хүний нэг нь ажлын байрандаа дам тамхидалтад өртөж байгааг тогтоосон. Энэ үед электрон тамхины хэрэглээ тийм ч түгээмэл байгаагүй. Бид нэг хэсэг тамхийг хаа сайгүй татдаг байсан бол сүүлийн үед уг нь зориулалтын хэсэгт татдаг болоод эмх журамтай байлаа. Гэтэл одоо электрон тамхийг хаа сайгүй татаж байгаа.

Энэ бол бидний шинжлэх ухааны мэдлэггүй, үнэн зөв мэдээлэлгүй байгаагийн хамгийн наад захын хор уршиг. Электрон тамхийг сороод буцаагаад амьсгалаа гадагшлуулахад аэрозол үүсдэг ба ингэснээр шингэн дэх химийн бодисууд дотоод орчинд дэгдэж дам тамхидалтыг үүсгэдэг. Жишээ нь, ажил мэргэжилтэй холбоотой судалгаагаар шоу, тоглолт зэрэг энтертайнмент салбарын ажилтнууд (баар, рестораны зөөгч нар, DJ, бармен болон бусад) бусад салбарын ажилтнуудтай харьцуулахад пропилен гликол агуулсан аэрозолд байнга өртдөгтэй холбоотойгоор амьсгалын замын цочрол, уушгины үйл ажиллагааны алдагдалд илүү их өртөж өвддөг байна. Иймээс ч ажлын байранд, дотоод орчинд янжуур ч бай, электрон тамхи ч бай татахгүй байх, ажилчид, бусад хүмүүсийг хамгаалах үйл ажиллагааг хэрэгжүүлэх хэрэгтэй юм. Ер нь дотоод орчинд янжуур татах нь багассан байгаа. Харин одоо нийтээрээ электрон тамхи татаж байгаа бие биедээ шаардлага тавьдаг байх хэрэгтэй. Янжуур тамхи ч, электрон тамхи ч хортой.

-Тамхины тухай хуульд 21 нас хүрээгүй хүнд тамхи худалдахыг хориглосон заалт байгаа. Гэтэл электрон тамхийг хэрэглэж байгаа хүмүүсийг харахад ихэнх нь залуучууд байна?

-Электрон тамхины асуудлыг бүх талын оролцоотой ярьж хэлэх ёстой. Тухайн барааг худалдаж байгаа худалдагч хүртэл хариуцлагатай байх ёстой юм. Магадгүй таны өөрийн хүүхэд биш ч ирээдүйд таны хүргэн, бэр болох хүүхдүүд байвал яах вэ. Бусад улс орнуудад 21 нас хүрсэн бичиг баримтаа үзүүлж байж авдаг, худалдагчид нь ч сайн шалгадаг. Монголд болохоор сайн шалгаж байна уу, үгүй юу гэдэг бас л эргэлзээтэй.  Уг нь Худалдаа аж үйлдвэрийн танхимаас ч юм уу, бүх бизнес эрхлэгчдэд зориулаад уриалга гаргах, 21 наснаас доош худалдахгүй байх талаар нийтээрээ дагаж мөрдөх хэрэгтэй.

-Танай байгууллагын хувьд ямар, ямар тодорхой судалгаа хийв. Статистик мэдээлэл хангалттай байгаа юу?

-Электрон тамхины талаарх судалгаанууд олон улс орнуудад хийгдсээр байна. Никотины хэмжээг багасгаснаар тамхи бага хортой болдог талаар шинжлэх ухааны ямар нэгэн нотолгоо олон улсын хэмжээнд байхгүй бөгөөд энэ аргыг тамхи үйлдвэрлэгч өөрсдийн бүтээгдэхүүнээ олноор нь борлуулах нэг маркетингийн арга болохыг ДЭМБ-аас улс орнуудад анхааруулсан байна.

Тамхидалттай тэмцэх асуудал зөвхөн эрүүл мэндийн асуудал төдий бус бүхэл бүтэн улс, үндэстний төдийгүй дэлхий нийтийн хөгжлийн тулгамдсан асуудал. Тиймээс дэлхий дахинд тамхины тархалт, түүнтэй холбоотой өвчлөл, нас баралтыг бууруулах зорилгоор ДЭМБ-ын санаачлагаар 1999 оноос эхлэн “Тамхины хяналтын суурь конвенц”-ийг боловсруулан 2003 онд ДЭМБ-ын 56 дугаар чуулганаар гишүүн 192 орон санал нэгтэй баталсан билээ.

Манай улсын хувьд ДЭМБ-ын тамхины эсрэг суурь конвенцид нэгдсэн мөртлөө олон зүйл заалтуудыг хэрэгжүүлдэггүй. Тухайлбал, тамхийг олноор нь зэрэгцүүлэн ил тавьж худалдаалахыг хориглосон байгаа. Гэтэл янжуур тамхийг ч, электрон тамхийг ч кассны хажууд өрөөд тавьчихдаг. Кассны хажууд олноор нь өрж байршуулах нь хэрэглэгчдэд мартсан зүйлийг нь сануулж, тамхи татах сэдэл төрүүлдэг учир хориотой байдаг.

-Та ярианыхаа эхэнд Нийгмийн бодлогын байнгын хороонд болон холбогдох яамдад бүх судалгаа мэдээллээ явуулсан гэж байна. Ер нь электрон тамхины тухай асуудалд төрийн байгууллага, шийдвэр гаргагчид анхаарч эхлээд байна гэсэн үг үү?

- Манай зүгээс одоогийн байдлаар электрон тамхины судлагдсан байдлын талаарх мэдээллийг холбогдох байгууллага, албан тушаалтанд хүргүүлсэн байгаа. Мөн хүүхэд залуучуудад чиглэсэн мэдээлэл сурталчилгааны ажил хийж байна. Ер нь эмнэлгийн тусламж үйлчилгээ болон нийгмийн эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээ гэж хоёр тусдаа ойлголт бий. Нийгмийн эрүүл мэндийн тусламжийн хувьд хангалттай төсөв байдаггүй. Яг үнэнийг хэлэхэд бидэнд сурталчилгааны материал бэлтгээд, хэвлээд түгээх зардал мөнгө асуудалтай байдаг. Уг нь энийг шийдээд хийгээд явахад боломж байгаа. Жишээ нь, Эрүүл мэндийг дэмжих сан архи, тамхины татвараас санхүүждэг. Тэгэхээр төсвөөс гадна иймэрхүү байдлаар зардлыг шийдэх боломж байгаа.

Мөн хөрөнгө мөнгөнөөс гадна үүнийг ойлгох мэргэжилтнүүд, дээд шатны удирдлагууд бас ойлгож хүлээж авах хэрэгтэй. Үйлдвэрлэгч нар болон гаднаас оруулж ирж зарж байгаа хүмүүсийн хувьд маш хурдтайгаар олон нийтэд хүргэж чадаад байна. Гэтэл бид үүний эсрэг явъя гэхээр тогтолцоо нь арай удаан л байна л даа. Ер нь архи, тамхины асуудлыг ярихаар олон лобби бүлэг бас ажиллаад эхэлдэг сөрөг талтай. Хортой гэж хэлээд байхад л шийдвэртэй арга хэмжээ авахгүй удаашралтай байгаагийн цаана лобби байхыг ч үгүйсгэхгүй. Ер нь зарим эмч нарыг ч лоббидоод авчихдаг. Монголын ирээдүй л хохирно.

-Төрийн болон төрийн бус байгууллагын хийх ажлаас гадна эцэг эхчүүдийн зүгээс хийх боломжтой боловч анхаарч чадахгүй байгаа асуудал юу байна?

-Эцэг, эхчүүдийн зүгээс хүүхдэдээ бас анхаарч сайн хэлж ойлгуулдаг баймаар байна. Манай хүүхэд татаагүй байх, надад хамаагүй гээд хажуугаар нь битгий дуугүй өнгөрөөч ээ. Хортой сөрөг нөлөөтэйг нь ярьж, ойлгуулаач ээ гэж хэлмээр санагддаг юм.

Нийгэмд энэ нь байж л байдаг үзэгдэл гэж ойлголт төрөөд байна. Өсвөр үеийнхэн харсандаа л итгэнэ.

-Саяхан уушги нь цоорсон хүүхэд ХӨСҮТ-д ирсэн, ирээгүй гэсэн янз бүрээр мэдээлэл цацагдаж байгаад намжчихсан. Ковидоос хойш электрон тамхитай хамааралтай  хүүхдийн уушгинд нөлөөлсөн гэсэн баримт байгаа юу?

-Ямар нэг өвчин байлаа гэхэд 100 хувь нэг зүйлээс болно гэж байхгүй. Гэхдээ сүүлийн үед хүүхдийн сүрьеэгийн өвчлөл нэмэгдэж байгаа. Сүрьеэгийн өвчлөл гэдэг уушги л гэсэн үг. Уушгины асуудал байгаа дээр тамхи татах нь нэрмээс л болно. Тамхи зүрх, уушгинд нөлөө үзүүлдэгтэй адил электрон тамхи ч зүрх судасны өвчлөл үүсгэнэ, уушгинд нөлөөлнө. Цаашлаад нөхөн үржихүй, бөөрний үйл ажиллагаа муудна. Химийн үнэр үнэртэж байгаа учраас хамар битүүрэх, хүчилтөрөгчийн дутагдалд орно. Дунд хугацаандаа сурлагын амжилт буурах, анхаарал сулрах, ой санамж, танин мэдэхүйн сулрал, нойр муудна. Алсдаа мэдээж хавдар, үргүйдэл үүсгэх зэрэг нь янжуур тамхитай ижилхэн л хоруу чанартай.

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

2022 ОНЫ АРАВДУГААР САРЫН 18. МЯГМАР ГАРАГ. № 202 (6934)

ФОТО:

Сэдвүүд : #Ярилцлага  
ХОЛБООТОЙ МЭДЭЭ
Үс засуулбал өвчин өчүүхэн ирнэ
Ялимгүй цас орно, өдөртөө 6-8 хэм хүйтэн байна
Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 44 зөрчил бүртгэгдлээ
Цас цэвэрлэгээнд 1400 орчим ажилтан, албан хаагч ажиллаж, 350 гаруй тонн давс, бодис цацаад байна
МЭДЭЭНИЙ СЭТГЭГДЭЛ

АНХААРУУЛГА:Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд mminfo.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 99998796 утсаар хүлээн авна.

ШУУРХАЙ МЭДЭЭ
14 минутын өмнө өмнө

Б.Бямбасүрэн: Бэлтгэл хийж байгаад тамирчин болсон

15 минутын өмнө өмнө

Засгийн газрын ээлжит хуралдаан болж байна

17 минутын өмнө өмнө

Ерөнхийлөгчийн албан тушаалаасаа чөлөөлөгдөх хүсэлтийг өнөөдөр хэлэлцэнэ

18 минутын өмнө өмнө

С.Бямбацогт: Зээлийн хүү 60 хувь хүртэл өсөж байхад зохицуулах чиг үүргээ гүйцэтгээгүй Санхүүгийн зохицуулах хорооны бүх удирдлагуудыг чөлөөлнө

22 минутын өмнө өмнө

Э.Батшугар: Вакцинаар сэргийлж болох өвчнийг бууруулахад Засгийн газраас анхаарч ажиллана

26 минутын өмнө өмнө

“Оюу толгойн ашгаас иргэн бүрд 857,000 төгрөгийг хувь дансанд нь шилжүүлж өгөх асуудлаар хуулийн төсөл санаачлан хэлэлцүүлэх” тухай ажлын хэсгийг байгууллаа

30 минутын өмнө өмнө

“Онцгой хотхон”-ы 512 айлын орон сууцны барилга угсралтын ажлыг шуурхайлахыг үүрэг болголоо

32 минутын өмнө өмнө

Н.Учрал: Эх хэл бол үндэстний оюун санааны дархлаа, тусгаар тогтнолын баталгаа юм

36 минутын өмнө өмнө

Үс засуулбал өвчин өчүүхэн ирнэ

38 минутын өмнө өмнө

Ялимгүй цас орно, өдөртөө 6-8 хэм хүйтэн байна

13 цагийн өмнө өмнө

Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхийн чөлөөлөгдөх хүсэлтийг УИХ-ын чуулганаар хэлэлцэн шийднэ

1 өдрийн өмнө өмнө

"Ачит Ихт" компани үйлдвэрийн орчинд экологийн тэнцвэрийг хадгалагч тарвага нутагшууллаа

1 өдрийн өмнө өмнө

Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 44 зөрчил бүртгэгдлээ

1 өдрийн өмнө өмнө

Ерөнхий сайд Н.Учрал 2027 оны улсын төсвийн онцлох шийдвэрүүдийг танилцууллаа

1 өдрийн өмнө өмнө

Цас цэвэрлэгээнд 1400 орчим ажилтан, албан хаагч ажиллаж, 350 гаруй тонн давс, бодис цацаад байна

1 өдрийн өмнө өмнө

Нийслэлийн хэмжээнд “Шар дарцаг” аян эхэллээ

1 өдрийн өмнө өмнө

Нийслэлийн 7000 өрхийг дулаалж, цахилгаан халаалтад шилжүүлнэ

1 өдрийн өмнө өмнө

“Тавантолгой түлш” ХХК 51.2 мянган тонн түлшний нөөц бүрдүүллээ

1 өдрийн өмнө өмнө

Ачаалал ихтэй 10 чиглэлд автобусны хүртээмжийг нэмэгдүүллээ

1 өдрийн өмнө өмнө

Төсвийн хуулийн онцлох заалтууд

1 өдрийн өмнө өмнө

2026.11.16: Улстөрчдийн хэн, юу хэлэв

1 өдрийн өмнө өмнө

Үс засуулбал нас уртасна

1 өдрийн өмнө өмнө

Ялимгүй цас орно, өдөртөө 8-10 хэм хүйтэн байна

2 өдрийн өмнө өмнө

6,2 тэрбум төгрөгийн өмч хөрөнгийг авран хамгаалж ажиллалаа

2 өдрийн өмнө өмнө

Н.Учрал: Нөөцийн мах бэлтгэн нийлүүлэх тогтолцоог үндсээр нь шинэчилж байна

2 өдрийн өмнө өмнө

Ахуйн хэрэглээний жижиг газны баллон тэсэрч, иргэн гэмтжээ

2 өдрийн өмнө өмнө

Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 51 зөрчил бүртгэгдлээ

2 өдрийн өмнө өмнө

Ус амьдралыг тэтгэдэг бол Мод усыг хамгаалдаг

2 өдрийн өмнө өмнө

Өмгөөлөгчид цагдан хорих хугацааг нэг сараар тогтмол сунгадаг практикийг шүүмжиллээ

2 өдрийн өмнө өмнө

Дөрвөн ногоон мэнгэтэй хөх морь өдөр

САНАЛ БОЛГОХ
2026-11-12 өмнө

NBA-ын 3 дахь долоо хоногийн шилдэг тоглогчдын бичлэг (2026-27)

2026-11-13 өмнө

Төрийн өмчит компаниудын ногдол ашгийг иргэдэд хүртээх бодлого үр дүнгээ өгч эхэлж байна

2026-11-13 өмнө

Н.Учрал: Говийн усны асуудлыг нэн тэргүүнд тавина

2026-11-12 өмнө

NBA-ын 3 дахь долоо хоногийн шилдэг тохолтын бичлэг (2026-27)

2026-11-11 өмнө

“Чингис хаан” тэргүүн зэргийн одонг Шинжлэх ухааны академид хүртээлээ

2026-11-14 өмнө

C.Бямбацогт: Ард түмнийхээ амьжиргаа орлогыг хамгаалсан, аж ахуйн нэгжүүдээ дэмжсэн төсвийг баталлаа

2026-11-11 өмнө

Есөн улаан мэнгэтэй шарагчин үхэр өдөр

2026-11-11 өмнө

“Оюу толгой” ХХК 2027 оноос ногдол ашиг олгоно гэдгээ захидлаар мэдэгдлээ

2026-11-11 өмнө

Өдөртөө 7-9 хэм дулаан байна

2026-11-12 өмнө

Н.Учрал: Оюу Толгойн ногдол ашгийг иргэдийн дансанд шилжүүлэх эсэх асуудал дээр Засгийн газар хуулиа л барина

2026-11-12 өмнө

Их Засаг ба Хууль засаглахуй: “Их Засаг” бол ганц бичиг баримт биш, Үндсэн хуулийн цогц юм

2026-11-13 өмнө

Инженерийн хангамжийн байгууллагуудын өвөлжилтийн бэлтгэл, бэлэн байдлыг шалгалаа

2026-11-14 өмнө

Г.Хосбаяр: Эдгээр 10 аймагт утааны асуудал маш хүнд байгаа

2026-11-12 өмнө

Хүүхдийн биед тохирсон ширээ, сандлын хөрөнгө оруулалтыг ирэх оны төсөвт тусгая

2026-11-13 өмнө

Их цас орно, өдөртөө 1-3 хэм дулаан байна

2026-11-13 өмнө

З.Мэндсайхан: “Рио Тинто” групп ногдол ашгийг гурван үе шаттайгаар төвлөрүүлэхээ илэрхийлсэн

2026-11-12 өмнө

Монгол Улс дэлхийн дижитал ба хиймэл оюуны өрсөлдөх чадварын үнэлгээгээр 70 орноос 67-рт эрэмбэлэгдлээ

2026-11-12 өмнө

Химийн иж бүрэн кабинет байгуулж хүлээлгэн өглөө

2026-11-12 өмнө

Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 64 зөрчил бүртгэгдлээ

2026-11-12 өмнө

Хөөрөг 20, даалин 10 гэх мэтийн хохирогч иргэд тогтоогдоогүй байна

2026-11-13 өмнө

Үс засуулбал бие эрхтний хүч сайжирна

2026-11-12 өмнө

Хүннү эйр – Монгол Улсыг Дэлхийтэй холбосон 15 жил

2026-11-13 өмнө

Л.Оюун-Эрдэнэ: Манай могой Б.Энхбаяр “Бодь-110” гэхээр л хачин их цочдог хүн дээ

2026-11-14 өмнө

“Сугалаагүй цэцэрлэг” бодлогын дүнд хүүхдийн хамран сургалт 96 хувьд хүрчээ

2026-11-11 өмнө

“Шинэ цагийн малчин" аяныг үндэсний хэмжээнд өрнүүлэх арга хэмжээний төлөвлөгөөг баталлаа

2026-11-14 өмнө

Төрийн албаны гүйцэтгэлийн удирдлагын цахим системд 444 байгууллагын 23,482 албан хаагч бүртгэгджээ

2026-11-12 өмнө

Хүннү хотын дэд бүтцийн бүтээн байгуулалтууд үргэлжилж байна

2026-11-14 өмнө

Л.Мөнхбаясгалан: Алт, зэс, нүүрс дуусдаг юм, ус ч дуусна

2026-11-14 өмнө

Эгийн голын усан цахилгаан станц төслийг байгаль орчинд сөрөг нөлөөгүй хэрэгжүүлэх боломжтой гэсэн урьдчилсан дүгнэлт гарчээ

2026-11-11 өмнө

Г.Тэмүүлэн: Шүгэл үлээгчийг хамгаалах тогтолцоог бүрдүүлж, амь нас, эрүүл мэндэд халдсан, эсхүл халдах эрсдэл үүссэн бол нэн даруй хамгаалалтад авна

Бидний тухай Редакцийн бодлого Сурталчилгаа байршуулах Холбоо барих Дээшээ буцах


Веб сайтад агуулагдсан мэдээлэл зохиогчийн эрхийн хуулиар хамгаалагдсан тул зөвшөөрөлгүй хуулбарлах хориотой.

Copyright © MMINFO.MN All Rights Reserved. Powered by HUREEMEDIA.