• Эхлэл
  • Цаг агаар
  • Валют ханш
  • Улс төр
  • Эдийн засаг
  • Үзэл бодол
  • Спорт
  • Нийгэм
  • Дэлхий
  • Энтертайнмэнт
  • Зурхай



Ардчилсан үнэт зүйлсийг түгээн дэлгэрүүлэхэд Монгол улсын гүйцэтгэх үүрэг

"Өдрийн сонин"-ы өнөөдрийн дугаарт “Стан”-уудад Ерөнхийлөгчийг айлчлуулж дэлхийн шившиг болсоор байх уу, Гадаад харилцааны сайд аа” гэсэн гарчигтай нийтлэл гарчээ. Агуулга нь “Бүх улстай найрамдалт харилцаатай байх нь зөв, гэхдээ тун нь хэтрээд байна. Аливаа юмны тун хэтрэхээрээ буруу зүг рүү явдгийг онцлон сануулъя” гэжээ. Нийтлэлч дээд хэмжээний айлчлалын давтамжийг онцолсон боловч хоёр талын харилцааны агуулгыг нь орхигдуулж, бас ардчилсан орнуудын хамтын нийгэмлэгт Монгол улсын хүлээдэг үүргийг огтхон ч дурдсангүй.

Олон улсын улс төрийн өнөөгийн нөхцөлд үнэт зүйлсэд тулгуурласан дипломат бодлогын ач холбогдол улам өсөх хандлагатай байгаа. Геополитикийн хавчигдмал давчуу орон зайд Монгол улс ардчиллын үнэт зүйлсийг чадлынхаа хэрээр тээж хөгжүүлэхийн хажуугаар ардчилсан улсуудын хамтын нийгэмлэгийн гишүүн орны хувьд ардчиллыг үлгэрлэн харуулах замаар бүс нутагтаа түгээн дэлгэрүүлэх үүрэг хүлээдэг. Бүс нутагтаа энх тайван, тогтвортой байдлыг сахин хамгаалах үйл хэрэгт хувь нэмрээ оруулах эрмэлзэлтэй манай улсын хувьд энэ үүрэг хариуцлага гадаад бодлогын чухал бүрэлдэхүүн хэсэг болдог. Төв Азийн зарим улсын хувьд манай орон ардчилсан засаглалын үлгэр жишээ мөн.

Манай улсын энхийг эрхэмлэсэн, нээлттэй, бие даасан, олон тулгуурт гадаад бодлогын чиг хандлагад зөөлөн хүчний бодлого чухал байр суурь эзэлдэг. Зөөлөн хүчний бодлогыг хүч, албадлага хэрэглэхгүйгээр бусад улс орныг итгүүлэн үнэмшүүлэх чадавх гэж тодорхойлсон бий. Монгол улс эдийн засаг, цэргийн чадавх султай боловч ардчилсан тогтолцоо, хуулийн засаглал, инститүцүүдийн хөгжлөөрөө бүс нутагтаа дээгүүрт тооцогддог, эрхзүйн хэм хэмжээний өв сан нь ардчилсан улс орнуудад хүлээн зөвшөөрөгддөг. Геополитикийн хязгаарлагдмал орчинд ардчилсан Монгол улс оршин тогтнож байгаа нь өөрөө энэ бүс нутагт заавал авторитар дэглэм байхаас өөр аргагүй гэдэг үзэл баримтлалын эсрэг хүчирхэг нотолгоо болдог билээ.

Улс төрийн шинжлэх ухаанд норматив хүч буюу, норматив засаглал гэдэг ойлголт бий. Монгол улс ардчилсан засаглал, иргэний эрх чөлөө, олон ургальч үзлийг нүүдлийн иргэншил, уламжлалт соёлтойгоо нийцүүлэн хөгжүүлж байгаа учраас бүс нутгийн орнууддаа үлгэр жишээ норматив хүч болж чадна гэж дэлхийн хамтын нийгэмлэг үздэг учраас олон улсын тавцан дээр бид ийм үүрэг хариуцлага үүрдэг юм аа.

Төв Азийн орнуудын зарим нь эдийн засгийн хөгжлөөрөө биднээс түрүүлсэн боловч нийтдээ ардчилсан инститүцүүдийн хөгжил нь сул гэж тодорхойлогддог. Манай улсыг “Freedom House” байгууллага Төв Ази дахь цорын ганц “чөлөөт” улс гэж тодорхойлдог. Энэ тодорхойлолт болон манай геополитикийн өвөрмөц байршил хөршүүдтэйгээ бүтээлч яриа хэлэлцээ өрнүүлэх, нэгдмэл ашиг сонирхлоо хамгаалах, иргэд хоорондын харилцааг хөгжүүлэх замаар бүс нутагтаа ардчилалын үнэт зүйлсийг түгээн дэлгэрүүлэх ёсзүйн эрх хэмжээ олгодог юм.

Төв Азийн орнуудтай харилцаа хөгжиж, төрийн тэргүүд нь ойр ойрхон айлчилж байгааг манай ардчилсан зарчимтай харш үйлдэл гэж шүүмжлэх, тэд биднийг дагаж дуурайх биш, бид тэдэнтэй адилхан болчих юм шиг тайлбарлах явдал нийгмийн сүлжээнд мэр сэр үзэгдэж байна. Энд Монгол улсын гадаад бодлогын нэг нарийн нюансыг илэрхий үл анзаарсан шинж харагдаж байна. Тэр нь дуулгавартай аялдан дагалдах биш, буулт хийлгүйгээр бусдыг татан оролцуулах гэж томъёолж болмоор харьцангуй бие даасан шинж юм. Төрийн айлчлал хүлээн авч, худалдааны түншлэлээ өргөжүүлж, бүс нутгийн яриа хэлэлцээнд тогтмол оролцох нь ардчилсан зарчимтай харш үйлдэл ерөөсөө биш, харин ч зөөлөн хүчний бодлого хэрэгжүүлэх, итгэлцлийг бэхжүүлэх зам суваг.

Гадаадын төрийн тэргүүдийг Монголд айлчлуулж, хариу айлчлал хийх нь зөвхөн ёслол хүндэтгэлийн ажиллагаа биш, Монгол улсад ардчилсан инститүцүүд хэрхэн ажилладгийг харуулсан стратегийн платформ юм. Манай өндөр, дээд хэмжээний айлчлалуудад иргэний нийгмийн төлөөлөл үргэлж оролцдогийг сануулахад илүүдэхгүй биз дээ.

Монгол улс цэрэг, эдийн засгийн хүч сул боловч олон улсад үлгэр жишээ болох нөлөөллийн хүчирхэг хэрэгслүүдтэй. Хэдийгээр бид дотроо сайн шүүмжилдэг боловч манай чөлөөт хэвлэл, чөлөөт сонгууль, олон улсад нэр хүндтэй. Монголын нээлттэй нийгэм, иргэний нийгмийн төлөөлөл ардчилсан загварын найдвартай байдлыг итгэл үнэмшилтэй болгодог.

Монголын ардчиллын легитим чанарыг Америк, Япон, Герман, Европын Холбоо, Өмнөд Солонгос зэрэг гуравдагч хөршүүдийн тогтоосон түншлэлийн харилцаа улам бат бэх болгодог. Эдгээр харилцаа стратегийн төдийгүй бэлгэдлийн шинж чанартай. Учир нь ардчилсан улсуудын хамтын нийгэмлэг дэх Монгол улсын байр суурийг эдгээр харилцаа тодотгож өгдөг. Мянганы сорилтын корпораци (MCC) зэрэг олон улсын сан манай засаглалын сайн үзүүлэлтэд үндэслэж багц хөтөлбөрөө үргэлжлүүлэн хэрэгжүүлж байна. Олон улсын эдгээр дэмжлэг бүс нутагтаа ардчиллын үнэт зүйлсийг дэлгэрүүлэх гадаад харилцааны томоохон нөхцөл болдог юм.

Тэгэхээр Төв Ази дахь манай гадаад бодлого үнэт зүйлсийн хувьд төвийг сахих бодлого биш. Биесээ харилцан хүндэлсэн яриа хэлцэл, соёлын дипломат харилцааны замаар ардчилсан үнэт зүйлсийг түгээн дэлгэрүүлэх хүсэл эрмэлзлэлийг илэрхийлсэн алхам. Тогтвортой хэвшиж хэлбэржсэн ардчилсан тогтолцоотой улсууд ойр тойрныхоо бүс нутагт ардчиллыг хөгжүүлэх ёс суртахууны үүрэг хариуцлага хүлээдэг түгээмэл зарчимтай нийцсэн бодлого. Эрх чөлөөг эрхэмлэдэг монголчуудад ардчилал зөвхөн сонголт биш, үүрэг хариуцлага учраас манай улс бүс нутагтаа идэвхтэй гадаад бодлого явуулах эрмэлзэлтэй байдаг юм аа.

Геополитикийн талцал, хуваагдал, авторитар дэглэмтэй улс орнуудын тоо нэмэгдэж байгаа өнөөгийн нөхцөлд Монголын ардчилал Төв Азийн орнуудад үлгэр жишээ ч болно, уриа дуудлага ч болно. Ардчилсан орнуудын хамтын нийгэмлэгийн бүрэн эрхт гишүүний хувьд Монгол улс өөрийнхөө эрх чөлөөг зөвхөн хамгаалаад зогсохгүй, дипломат бодлогоороо дамжуулж бүс нутагтаа түгээн дэлгэрүүлэх үүрэгтэй. Учир нь бүс нутаг дахь ардчиллын ирээдүй зөвхөн үг яриагаар биш үлгэр жишээ үйлдлээр хэлбэршдэг. Энэ утгаараа Монгол улсын гадаад бодлого гажуудалгүй, цэгцтэй, тууштай хэрэгжиж байна. Олзуурхууштай нь манай гадаад бодлого зөвхөн харилцааны тэнцвэр төдийгүй, ёс суртахууны хэмжээстэй болж байгаа нь урьд өмнө түүхэнд гарч байгаагүй сонирхолтой шинэлэг үзэгдэл билээ.

    ХУВААЛЦАХ ЖИРГЭХ


МЭДЭЭНИЙ СЭТГЭГДЭЛ
ХОЛБООТОЙ МЭДЭЭ
Монголын бахархлаар халхавч хийсэн 1XBET
Л.Оюун-Эрдэнийн үед АТГ-ын мөрдөгчийн магадгүй “хууль зөрчин” гаргуулсан татварын байцаагчдын дүгнэлт бусдыг яллах баримт болжээ
“Монгол бахархлын өдөр”-ийг хэрхэн тэмдэглэх вэ?
Сэтгүүл зүйн салбар: Чиг хандлага, гарц, шийдэл



Веб сайтад агуулагдсан мэдээлэл зохиогчийн эрхийн хуулиар хамгаалагдсан тул зөвшөөрөлгүй хуулбарлах хориотой.

Copyright © MMINFO.MN All Rights Reserved. Powered by HUREEMEDIA.





  • Эхлэл
  • Цаг агаар
  • Валют ханш
  • Улс төр
  • Эдийн засаг
  • Үзэл бодол
  • Спорт
  • Нийгэм
  • Дэлхий
  • Энтертайнмэнт
  • Зурхай



Ардчилсан үнэт зүйлсийг түгээн дэлгэрүүлэхэд Монгол улсын гүйцэтгэх үүрэг

"Өдрийн сонин"-ы өнөөдрийн дугаарт “Стан”-уудад Ерөнхийлөгчийг айлчлуулж дэлхийн шившиг болсоор байх уу, Гадаад харилцааны сайд аа” гэсэн гарчигтай нийтлэл гарчээ. Агуулга нь “Бүх улстай найрамдалт харилцаатай байх нь зөв, гэхдээ тун нь хэтрээд байна. Аливаа юмны тун хэтрэхээрээ буруу зүг рүү явдгийг онцлон сануулъя” гэжээ. Нийтлэлч дээд хэмжээний айлчлалын давтамжийг онцолсон боловч хоёр талын харилцааны агуулгыг нь орхигдуулж, бас ардчилсан орнуудын хамтын нийгэмлэгт Монгол улсын хүлээдэг үүргийг огтхон ч дурдсангүй.

Олон улсын улс төрийн өнөөгийн нөхцөлд үнэт зүйлсэд тулгуурласан дипломат бодлогын ач холбогдол улам өсөх хандлагатай байгаа. Геополитикийн хавчигдмал давчуу орон зайд Монгол улс ардчиллын үнэт зүйлсийг чадлынхаа хэрээр тээж хөгжүүлэхийн хажуугаар ардчилсан улсуудын хамтын нийгэмлэгийн гишүүн орны хувьд ардчиллыг үлгэрлэн харуулах замаар бүс нутагтаа түгээн дэлгэрүүлэх үүрэг хүлээдэг. Бүс нутагтаа энх тайван, тогтвортой байдлыг сахин хамгаалах үйл хэрэгт хувь нэмрээ оруулах эрмэлзэлтэй манай улсын хувьд энэ үүрэг хариуцлага гадаад бодлогын чухал бүрэлдэхүүн хэсэг болдог. Төв Азийн зарим улсын хувьд манай орон ардчилсан засаглалын үлгэр жишээ мөн.

Манай улсын энхийг эрхэмлэсэн, нээлттэй, бие даасан, олон тулгуурт гадаад бодлогын чиг хандлагад зөөлөн хүчний бодлого чухал байр суурь эзэлдэг. Зөөлөн хүчний бодлогыг хүч, албадлага хэрэглэхгүйгээр бусад улс орныг итгүүлэн үнэмшүүлэх чадавх гэж тодорхойлсон бий. Монгол улс эдийн засаг, цэргийн чадавх султай боловч ардчилсан тогтолцоо, хуулийн засаглал, инститүцүүдийн хөгжлөөрөө бүс нутагтаа дээгүүрт тооцогддог, эрхзүйн хэм хэмжээний өв сан нь ардчилсан улс орнуудад хүлээн зөвшөөрөгддөг. Геополитикийн хязгаарлагдмал орчинд ардчилсан Монгол улс оршин тогтнож байгаа нь өөрөө энэ бүс нутагт заавал авторитар дэглэм байхаас өөр аргагүй гэдэг үзэл баримтлалын эсрэг хүчирхэг нотолгоо болдог билээ.

Улс төрийн шинжлэх ухаанд норматив хүч буюу, норматив засаглал гэдэг ойлголт бий. Монгол улс ардчилсан засаглал, иргэний эрх чөлөө, олон ургальч үзлийг нүүдлийн иргэншил, уламжлалт соёлтойгоо нийцүүлэн хөгжүүлж байгаа учраас бүс нутгийн орнууддаа үлгэр жишээ норматив хүч болж чадна гэж дэлхийн хамтын нийгэмлэг үздэг учраас олон улсын тавцан дээр бид ийм үүрэг хариуцлага үүрдэг юм аа.

Төв Азийн орнуудын зарим нь эдийн засгийн хөгжлөөрөө биднээс түрүүлсэн боловч нийтдээ ардчилсан инститүцүүдийн хөгжил нь сул гэж тодорхойлогддог. Манай улсыг “Freedom House” байгууллага Төв Ази дахь цорын ганц “чөлөөт” улс гэж тодорхойлдог. Энэ тодорхойлолт болон манай геополитикийн өвөрмөц байршил хөршүүдтэйгээ бүтээлч яриа хэлэлцээ өрнүүлэх, нэгдмэл ашиг сонирхлоо хамгаалах, иргэд хоорондын харилцааг хөгжүүлэх замаар бүс нутагтаа ардчилалын үнэт зүйлсийг түгээн дэлгэрүүлэх ёсзүйн эрх хэмжээ олгодог юм.

Төв Азийн орнуудтай харилцаа хөгжиж, төрийн тэргүүд нь ойр ойрхон айлчилж байгааг манай ардчилсан зарчимтай харш үйлдэл гэж шүүмжлэх, тэд биднийг дагаж дуурайх биш, бид тэдэнтэй адилхан болчих юм шиг тайлбарлах явдал нийгмийн сүлжээнд мэр сэр үзэгдэж байна. Энд Монгол улсын гадаад бодлогын нэг нарийн нюансыг илэрхий үл анзаарсан шинж харагдаж байна. Тэр нь дуулгавартай аялдан дагалдах биш, буулт хийлгүйгээр бусдыг татан оролцуулах гэж томъёолж болмоор харьцангуй бие даасан шинж юм. Төрийн айлчлал хүлээн авч, худалдааны түншлэлээ өргөжүүлж, бүс нутгийн яриа хэлэлцээнд тогтмол оролцох нь ардчилсан зарчимтай харш үйлдэл ерөөсөө биш, харин ч зөөлөн хүчний бодлого хэрэгжүүлэх, итгэлцлийг бэхжүүлэх зам суваг.

Гадаадын төрийн тэргүүдийг Монголд айлчлуулж, хариу айлчлал хийх нь зөвхөн ёслол хүндэтгэлийн ажиллагаа биш, Монгол улсад ардчилсан инститүцүүд хэрхэн ажилладгийг харуулсан стратегийн платформ юм. Манай өндөр, дээд хэмжээний айлчлалуудад иргэний нийгмийн төлөөлөл үргэлж оролцдогийг сануулахад илүүдэхгүй биз дээ.

Монгол улс цэрэг, эдийн засгийн хүч сул боловч олон улсад үлгэр жишээ болох нөлөөллийн хүчирхэг хэрэгслүүдтэй. Хэдийгээр бид дотроо сайн шүүмжилдэг боловч манай чөлөөт хэвлэл, чөлөөт сонгууль, олон улсад нэр хүндтэй. Монголын нээлттэй нийгэм, иргэний нийгмийн төлөөлөл ардчилсан загварын найдвартай байдлыг итгэл үнэмшилтэй болгодог.

Монголын ардчиллын легитим чанарыг Америк, Япон, Герман, Европын Холбоо, Өмнөд Солонгос зэрэг гуравдагч хөршүүдийн тогтоосон түншлэлийн харилцаа улам бат бэх болгодог. Эдгээр харилцаа стратегийн төдийгүй бэлгэдлийн шинж чанартай. Учир нь ардчилсан улсуудын хамтын нийгэмлэг дэх Монгол улсын байр суурийг эдгээр харилцаа тодотгож өгдөг. Мянганы сорилтын корпораци (MCC) зэрэг олон улсын сан манай засаглалын сайн үзүүлэлтэд үндэслэж багц хөтөлбөрөө үргэлжлүүлэн хэрэгжүүлж байна. Олон улсын эдгээр дэмжлэг бүс нутагтаа ардчиллын үнэт зүйлсийг дэлгэрүүлэх гадаад харилцааны томоохон нөхцөл болдог юм.

Тэгэхээр Төв Ази дахь манай гадаад бодлого үнэт зүйлсийн хувьд төвийг сахих бодлого биш. Биесээ харилцан хүндэлсэн яриа хэлцэл, соёлын дипломат харилцааны замаар ардчилсан үнэт зүйлсийг түгээн дэлгэрүүлэх хүсэл эрмэлзлэлийг илэрхийлсэн алхам. Тогтвортой хэвшиж хэлбэржсэн ардчилсан тогтолцоотой улсууд ойр тойрныхоо бүс нутагт ардчиллыг хөгжүүлэх ёс суртахууны үүрэг хариуцлага хүлээдэг түгээмэл зарчимтай нийцсэн бодлого. Эрх чөлөөг эрхэмлэдэг монголчуудад ардчилал зөвхөн сонголт биш, үүрэг хариуцлага учраас манай улс бүс нутагтаа идэвхтэй гадаад бодлого явуулах эрмэлзэлтэй байдаг юм аа.

Геополитикийн талцал, хуваагдал, авторитар дэглэмтэй улс орнуудын тоо нэмэгдэж байгаа өнөөгийн нөхцөлд Монголын ардчилал Төв Азийн орнуудад үлгэр жишээ ч болно, уриа дуудлага ч болно. Ардчилсан орнуудын хамтын нийгэмлэгийн бүрэн эрхт гишүүний хувьд Монгол улс өөрийнхөө эрх чөлөөг зөвхөн хамгаалаад зогсохгүй, дипломат бодлогоороо дамжуулж бүс нутагтаа түгээн дэлгэрүүлэх үүрэгтэй. Учир нь бүс нутаг дахь ардчиллын ирээдүй зөвхөн үг яриагаар биш үлгэр жишээ үйлдлээр хэлбэршдэг. Энэ утгаараа Монгол улсын гадаад бодлого гажуудалгүй, цэгцтэй, тууштай хэрэгжиж байна. Олзуурхууштай нь манай гадаад бодлого зөвхөн харилцааны тэнцвэр төдийгүй, ёс суртахууны хэмжээстэй болж байгаа нь урьд өмнө түүхэнд гарч байгаагүй сонирхолтой шинэлэг үзэгдэл билээ.



МЭДЭЭНИЙ СЭТГЭГДЭЛ


Бидний тухай Редакцийн бодлого Сурталчилгаа байршуулах Холбоо барих

Веб сайтад агуулагдсан мэдээлэл зохиогчийн эрхийн хуулиар хамгаалагдсан тул зөвшөөрөлгүй хуулбарлах хориотой.

Copyright © MMINFO.MN All Rights Reserved. Powered by HUREEMEDIA.





Эхлэл Улс төр Эдийн засаг Үзэл бодол Спорт Нийгэм Дэлхий Энтертайнмэнт Зурхай
  • Нийтлэл
  • •
  • Ярилцлага
  • •
  • Сурвалжлага
  • •
  • Азийн АШТ
  • •
  • Фото мэдээ
  • •
  • Оддын амьдрал
БҮХ СЭДЭВ
  • •Засгийн газар
  • •Ерөнхийлөгч
  • •Чуулган
  • •Сэрэмжлүүлэг
  • •Байнгын хороо
  • •Уул уурхай
  • •Степпе Арена
  • •Бөхийн төрлүүд
  • •Халуун сэдэв
  • •Эрүүл мэнд
  • •Гэмт хэрэг
  • •Сагсанбөмбөг
  • •Яам, Агентлаг
ХУРААХ
Гадаад харилцааны ган татлагат...
Г.Занданшатар Ерөнхий сайд...

Ардчилсан үнэт зүйлсийг түгээн дэлгэрүүлэхэд Монгол улсын гүйцэтгэх үүрэг

Номин 2025-07-02
    ХУВААЛЦАХ ЖИРГЭХ
Ардчилсан үнэт зүйлсийг түгээн дэлгэрүүлэхэд Монгол улсын гүйцэтгэх үүрэг

"Өдрийн сонин"-ы өнөөдрийн дугаарт “Стан”-уудад Ерөнхийлөгчийг айлчлуулж дэлхийн шившиг болсоор байх уу, Гадаад харилцааны сайд аа” гэсэн гарчигтай нийтлэл гарчээ. Агуулга нь “Бүх улстай найрамдалт харилцаатай байх нь зөв, гэхдээ тун нь хэтрээд байна. Аливаа юмны тун хэтрэхээрээ буруу зүг рүү явдгийг онцлон сануулъя” гэжээ. Нийтлэлч дээд хэмжээний айлчлалын давтамжийг онцолсон боловч хоёр талын харилцааны агуулгыг нь орхигдуулж, бас ардчилсан орнуудын хамтын нийгэмлэгт Монгол улсын хүлээдэг үүргийг огтхон ч дурдсангүй.

Олон улсын улс төрийн өнөөгийн нөхцөлд үнэт зүйлсэд тулгуурласан дипломат бодлогын ач холбогдол улам өсөх хандлагатай байгаа. Геополитикийн хавчигдмал давчуу орон зайд Монгол улс ардчиллын үнэт зүйлсийг чадлынхаа хэрээр тээж хөгжүүлэхийн хажуугаар ардчилсан улсуудын хамтын нийгэмлэгийн гишүүн орны хувьд ардчиллыг үлгэрлэн харуулах замаар бүс нутагтаа түгээн дэлгэрүүлэх үүрэг хүлээдэг. Бүс нутагтаа энх тайван, тогтвортой байдлыг сахин хамгаалах үйл хэрэгт хувь нэмрээ оруулах эрмэлзэлтэй манай улсын хувьд энэ үүрэг хариуцлага гадаад бодлогын чухал бүрэлдэхүүн хэсэг болдог. Төв Азийн зарим улсын хувьд манай орон ардчилсан засаглалын үлгэр жишээ мөн.

Манай улсын энхийг эрхэмлэсэн, нээлттэй, бие даасан, олон тулгуурт гадаад бодлогын чиг хандлагад зөөлөн хүчний бодлого чухал байр суурь эзэлдэг. Зөөлөн хүчний бодлогыг хүч, албадлага хэрэглэхгүйгээр бусад улс орныг итгүүлэн үнэмшүүлэх чадавх гэж тодорхойлсон бий. Монгол улс эдийн засаг, цэргийн чадавх султай боловч ардчилсан тогтолцоо, хуулийн засаглал, инститүцүүдийн хөгжлөөрөө бүс нутагтаа дээгүүрт тооцогддог, эрхзүйн хэм хэмжээний өв сан нь ардчилсан улс орнуудад хүлээн зөвшөөрөгддөг. Геополитикийн хязгаарлагдмал орчинд ардчилсан Монгол улс оршин тогтнож байгаа нь өөрөө энэ бүс нутагт заавал авторитар дэглэм байхаас өөр аргагүй гэдэг үзэл баримтлалын эсрэг хүчирхэг нотолгоо болдог билээ.

Улс төрийн шинжлэх ухаанд норматив хүч буюу, норматив засаглал гэдэг ойлголт бий. Монгол улс ардчилсан засаглал, иргэний эрх чөлөө, олон ургальч үзлийг нүүдлийн иргэншил, уламжлалт соёлтойгоо нийцүүлэн хөгжүүлж байгаа учраас бүс нутгийн орнууддаа үлгэр жишээ норматив хүч болж чадна гэж дэлхийн хамтын нийгэмлэг үздэг учраас олон улсын тавцан дээр бид ийм үүрэг хариуцлага үүрдэг юм аа.

Төв Азийн орнуудын зарим нь эдийн засгийн хөгжлөөрөө биднээс түрүүлсэн боловч нийтдээ ардчилсан инститүцүүдийн хөгжил нь сул гэж тодорхойлогддог. Манай улсыг “Freedom House” байгууллага Төв Ази дахь цорын ганц “чөлөөт” улс гэж тодорхойлдог. Энэ тодорхойлолт болон манай геополитикийн өвөрмөц байршил хөршүүдтэйгээ бүтээлч яриа хэлэлцээ өрнүүлэх, нэгдмэл ашиг сонирхлоо хамгаалах, иргэд хоорондын харилцааг хөгжүүлэх замаар бүс нутагтаа ардчилалын үнэт зүйлсийг түгээн дэлгэрүүлэх ёсзүйн эрх хэмжээ олгодог юм.

Төв Азийн орнуудтай харилцаа хөгжиж, төрийн тэргүүд нь ойр ойрхон айлчилж байгааг манай ардчилсан зарчимтай харш үйлдэл гэж шүүмжлэх, тэд биднийг дагаж дуурайх биш, бид тэдэнтэй адилхан болчих юм шиг тайлбарлах явдал нийгмийн сүлжээнд мэр сэр үзэгдэж байна. Энд Монгол улсын гадаад бодлогын нэг нарийн нюансыг илэрхий үл анзаарсан шинж харагдаж байна. Тэр нь дуулгавартай аялдан дагалдах биш, буулт хийлгүйгээр бусдыг татан оролцуулах гэж томъёолж болмоор харьцангуй бие даасан шинж юм. Төрийн айлчлал хүлээн авч, худалдааны түншлэлээ өргөжүүлж, бүс нутгийн яриа хэлэлцээнд тогтмол оролцох нь ардчилсан зарчимтай харш үйлдэл ерөөсөө биш, харин ч зөөлөн хүчний бодлого хэрэгжүүлэх, итгэлцлийг бэхжүүлэх зам суваг.

Гадаадын төрийн тэргүүдийг Монголд айлчлуулж, хариу айлчлал хийх нь зөвхөн ёслол хүндэтгэлийн ажиллагаа биш, Монгол улсад ардчилсан инститүцүүд хэрхэн ажилладгийг харуулсан стратегийн платформ юм. Манай өндөр, дээд хэмжээний айлчлалуудад иргэний нийгмийн төлөөлөл үргэлж оролцдогийг сануулахад илүүдэхгүй биз дээ.

Монгол улс цэрэг, эдийн засгийн хүч сул боловч олон улсад үлгэр жишээ болох нөлөөллийн хүчирхэг хэрэгслүүдтэй. Хэдийгээр бид дотроо сайн шүүмжилдэг боловч манай чөлөөт хэвлэл, чөлөөт сонгууль, олон улсад нэр хүндтэй. Монголын нээлттэй нийгэм, иргэний нийгмийн төлөөлөл ардчилсан загварын найдвартай байдлыг итгэл үнэмшилтэй болгодог.

Монголын ардчиллын легитим чанарыг Америк, Япон, Герман, Европын Холбоо, Өмнөд Солонгос зэрэг гуравдагч хөршүүдийн тогтоосон түншлэлийн харилцаа улам бат бэх болгодог. Эдгээр харилцаа стратегийн төдийгүй бэлгэдлийн шинж чанартай. Учир нь ардчилсан улсуудын хамтын нийгэмлэг дэх Монгол улсын байр суурийг эдгээр харилцаа тодотгож өгдөг. Мянганы сорилтын корпораци (MCC) зэрэг олон улсын сан манай засаглалын сайн үзүүлэлтэд үндэслэж багц хөтөлбөрөө үргэлжлүүлэн хэрэгжүүлж байна. Олон улсын эдгээр дэмжлэг бүс нутагтаа ардчиллын үнэт зүйлсийг дэлгэрүүлэх гадаад харилцааны томоохон нөхцөл болдог юм.

Тэгэхээр Төв Ази дахь манай гадаад бодлого үнэт зүйлсийн хувьд төвийг сахих бодлого биш. Биесээ харилцан хүндэлсэн яриа хэлцэл, соёлын дипломат харилцааны замаар ардчилсан үнэт зүйлсийг түгээн дэлгэрүүлэх хүсэл эрмэлзлэлийг илэрхийлсэн алхам. Тогтвортой хэвшиж хэлбэржсэн ардчилсан тогтолцоотой улсууд ойр тойрныхоо бүс нутагт ардчиллыг хөгжүүлэх ёс суртахууны үүрэг хариуцлага хүлээдэг түгээмэл зарчимтай нийцсэн бодлого. Эрх чөлөөг эрхэмлэдэг монголчуудад ардчилал зөвхөн сонголт биш, үүрэг хариуцлага учраас манай улс бүс нутагтаа идэвхтэй гадаад бодлого явуулах эрмэлзэлтэй байдаг юм аа.

Геополитикийн талцал, хуваагдал, авторитар дэглэмтэй улс орнуудын тоо нэмэгдэж байгаа өнөөгийн нөхцөлд Монголын ардчилал Төв Азийн орнуудад үлгэр жишээ ч болно, уриа дуудлага ч болно. Ардчилсан орнуудын хамтын нийгэмлэгийн бүрэн эрхт гишүүний хувьд Монгол улс өөрийнхөө эрх чөлөөг зөвхөн хамгаалаад зогсохгүй, дипломат бодлогоороо дамжуулж бүс нутагтаа түгээн дэлгэрүүлэх үүрэгтэй. Учир нь бүс нутаг дахь ардчиллын ирээдүй зөвхөн үг яриагаар биш үлгэр жишээ үйлдлээр хэлбэршдэг. Энэ утгаараа Монгол улсын гадаад бодлого гажуудалгүй, цэгцтэй, тууштай хэрэгжиж байна. Олзуурхууштай нь манай гадаад бодлого зөвхөн харилцааны тэнцвэр төдийгүй, ёс суртахууны хэмжээстэй болж байгаа нь урьд өмнө түүхэнд гарч байгаагүй сонирхолтой шинэлэг үзэгдэл билээ.

ФОТО:

Сэдвүүд : #Нийтлэл  
ХОЛБООТОЙ МЭДЭЭ
Монголын бахархлаар халхавч хийсэн 1XBET
Л.Оюун-Эрдэнийн үед АТГ-ын мөрдөгчийн магадгүй “хууль зөрчин” гаргуулсан татварын байцаагчдын дүгнэлт бусдыг яллах баримт болжээ
“Монгол бахархлын өдөр”-ийг хэрхэн тэмдэглэх вэ?
Сэтгүүл зүйн салбар: Чиг хандлага, гарц, шийдэл
ШУУРХАЙ МЭДЭЭ
21 цагийн өмнө өмнө

Монгол Улсын 6 дахь Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхийг хүндэтгэн үдэв

22 цагийн өмнө өмнө

Ш.Энхийн-Од шигшээ багтайгаа нэгдэхээр өчигдөр эх орондоо буулаа

22 цагийн өмнө өмнө

“Сэлбэ дэд төв”-ийн барилгуудын дотор заслын ажил өвлийн улиралд тасралтгүй үргэлжилнэ

22 цагийн өмнө өмнө

Нийслэлийн 2027 оны төсвийн төслийг өргөн барилаа

22 цагийн өмнө өмнө

Үс засуулбал жаргал ирнэ

22 цагийн өмнө өмнө

Цас орно, өдөртөө 8-10 хэм хүйтэн байна

2 өдрийн өмнө өмнө

Жүдо бөхийн Залуучуудын дэлхийн аваргаар Т.Ариунзаяа тодорлоо

2 өдрийн өмнө өмнө

Дэлхийд тод гялалзсан оюунлаг охин Б.Оюун-Үжин

2 өдрийн өмнө өмнө

Өрнөдөд сандрал, Дорнодод найдвар, Шэньжэнээс томоохон ахиц дэвшил гарна гэж хүлээж байна

2 өдрийн өмнө өмнө

У.Хүрэлсүх: Эх орныхоо эрх ашгаас урвасан хэнтэй ч Монгол төр тохиролцох ёсгүй

2 өдрийн өмнө өмнө

Б.Пүрэвдагва: Иргэдтэйгээ уулзаж, 2027 оны төсөвт тусгах санал хүсэлтийг нь нээлттэй сонсож байна

2 өдрийн өмнө өмнө

С.Бямбацогт: Парламентад суудалтай намуудын дарга нарыг оролцуулсан ойлголцол, зөвшилцлийн Зөвлөлийг байгуулж ажиллана

2 өдрийн өмнө өмнө

Есөн улаан мэнгэтэй шар нохой өдөр

2 өдрийн өмнө өмнө

Ялимгүй цас орно, өдөртөө 4-6 хэм хүйтэн байна

2026-11-19 өмнө

Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийг үүрэгт ажлаас нь чөлөөлөв

2026-11-19 өмнө

М.Нарантуяа-Нара: Энэ танхимд Ерөнхийлөгч орж ирэхээр яагаад бүгд "гөлөг" болчихдог юм бэ

2026-11-19 өмнө

У.Хүрэлсүх: Эх орныхоо эрх ашгаас урвасан хэнтэй ч монгол төр тохиролцох ёсгүй

2026-11-19 өмнө

Битүүмжлэгдсэн автомашиныг зарж, 375 сая төгрөг залилжээ

2026-11-19 өмнө

Токиогийн “Их дуулга”-д оролцох Монголын жүдочид тодорлоо

2026-11-19 өмнө

Хүүхэд залуусын хөгжлийг дэмжигч "Ачит Ихт" компани

2026-11-19 өмнө

Говь-Алтай аймагт 3.7 магнитудын хүчтэй газар хөдөлжээ

2026-11-19 өмнө

Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 62 зөрчил бүртгэгдлээ

2026-11-19 өмнө

Дүүжин замын тээврээр аюулгүй зорчих зааврыг танилцуулж байна

2026-11-19 өмнө

Дөрвөн чиглэлд шөнийн автобус иргэдэд үйлчилж байна

2026-11-19 өмнө

Төрийн өмчит компанийн тоог 85 болгон бууруулахаар тусгажээ

2026-11-19 өмнө

Ц.Идэрбат: Тариалангийн үйлдвэрлэл эрхлэгчдэд олгох хөнгөлөлттэй зээлийн хүртээмжийг нэмэгдүүлнэ

2026-11-19 өмнө

“Евро-3” болон түүнээс дээш стандартын АИ-92 автобензиний үнийг 1,000 хүртэл төгрөгөөр бууруулна

2026-11-19 өмнө

Хууль бус хөрөнгө хураан авах тухай хуулийн төслийг УИХ-д өргөн барина

2026-11-19 өмнө

Н.Учрал: Төрийн тэргүүний эхлүүлсэн жишгийн дагуу бүгд шалгуулах ёстой

2026-11-19 өмнө

Хуулийн төсөл: Хаврын морин уралдааныг зөвшөөрнө, зөвшөөрөхгүй

САНАЛ БОЛГОХ
2 өдрийн өмнө өмнө

Б.Пүрэвдагва: Иргэдтэйгээ уулзаж, 2027 оны төсөвт тусгах санал хүсэлтийг нь нээлттэй сонсож байна

2026-11-19 өмнө

М.Нарантуяа-Нара: Энэ танхимд Ерөнхийлөгч орж ирэхээр яагаад бүгд "гөлөг" болчихдог юм бэ

2026-11-17 өмнө

2026.11.16: Улстөрчдийн хэн, юу хэлэв

2 өдрийн өмнө өмнө

У.Хүрэлсүх: Эх орныхоо эрх ашгаас урвасан хэнтэй ч Монгол төр тохиролцох ёсгүй

2026-11-16 өмнө

Ус амьдралыг тэтгэдэг бол Мод усыг хамгаалдаг

2026-11-16 өмнө

Н.Учрал: Нөөцийн мах бэлтгэн нийлүүлэх тогтолцоог үндсээр нь шинэчилж байна

2026-11-19 өмнө

Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийг үүрэгт ажлаас нь чөлөөлөв

2 өдрийн өмнө өмнө

С.Бямбацогт: Парламентад суудалтай намуудын дарга нарыг оролцуулсан ойлголцол, зөвшилцлийн Зөвлөлийг байгуулж ажиллана

2026-11-17 өмнө

Ерөнхий сайд Н.Учрал 2027 оны улсын төсвийн онцлох шийдвэрүүдийг танилцууллаа

2 өдрийн өмнө өмнө

Дэлхийд тод гялалзсан оюунлаг охин Б.Оюун-Үжин

2026-11-17 өмнө

Цас цэвэрлэгээнд 1400 орчим ажилтан, албан хаагч ажиллаж, 350 гаруй тонн давс, бодис цацаад байна

2026-11-16 өмнө

Өмгөөлөгчид цагдан хорих хугацааг нэг сараар тогтмол сунгадаг практикийг шүүмжиллээ

2 өдрийн өмнө өмнө

Өрнөдөд сандрал, Дорнодод найдвар, Шэньжэнээс томоохон ахиц дэвшил гарна гэж хүлээж байна

2026-11-17 өмнө

Нийслэлийн 7000 өрхийг дулаалж, цахилгаан халаалтад шилжүүлнэ

2026-11-17 өмнө

Төсвийн хуулийн онцлох заалтууд

2026-11-19 өмнө

Хүүхэд залуусын хөгжлийг дэмжигч "Ачит Ихт" компани

2026-11-18 өмнө

“Оюу толгойн ашгаас иргэн бүрд 857,000 төгрөгийг хувь дансанд нь шилжүүлж өгөх асуудлаар хуулийн төсөл санаачлан хэлэлцүүлэх” тухай ажлын хэсгийг байгууллаа

2026-11-18 өмнө

Э.Батшугар: Вакцинаар сэргийлж болох өвчнийг бууруулахад Засгийн газраас анхаарч ажиллана

2026-11-16 өмнө

Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 51 зөрчил бүртгэгдлээ

2026-11-19 өмнө

У.Хүрэлсүх: Эх орныхоо эрх ашгаас урвасан хэнтэй ч монгол төр тохиролцох ёсгүй

2026-11-17 өмнө

Нийслэлийн хэмжээнд “Шар дарцаг” аян эхэллээ

2026-11-19 өмнө

Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 62 зөрчил бүртгэгдлээ

2026-11-16 өмнө

6,2 тэрбум төгрөгийн өмч хөрөнгийг авран хамгаалж ажиллалаа

2026-11-18 өмнө

Засгийн газрын ээлжит хуралдаан болж байна

2 өдрийн өмнө өмнө

Жүдо бөхийн Залуучуудын дэлхийн аваргаар Т.Ариунзаяа тодорлоо

2026-11-16 өмнө

Ахуйн хэрэглээний жижиг газны баллон тэсэрч, иргэн гэмтжээ

2026-11-18 өмнө

“Онцгой хотхон”-ы 512 айлын орон сууцны барилга угсралтын ажлыг шуурхайлахыг үүрэг болголоо

2026-11-19 өмнө

“Евро-3” болон түүнээс дээш стандартын АИ-92 автобензиний үнийг 1,000 хүртэл төгрөгөөр бууруулна

2026-11-18 өмнө

Б.Бямбасүрэн: Бэлтгэл хийж байгаад тамирчин болсон

2 өдрийн өмнө өмнө

Есөн улаан мэнгэтэй шар нохой өдөр

Бидний тухай Редакцийн бодлого Сурталчилгаа байршуулах Холбоо барих Дээшээ буцах


Веб сайтад агуулагдсан мэдээлэл зохиогчийн эрхийн хуулиар хамгаалагдсан тул зөвшөөрөлгүй хуулбарлах хориотой.

Copyright © MMINFO.MN All Rights Reserved. Powered by HUREEMEDIA.