УИХ-ын ээлжит сонгууль болоход 10 гаруйхан хоногийн хугацаа л үлдээд байна. Энэ өдрүүдэд сонгуулийн сурталчилгаа албан ёсоор эхэлж, нэр дэвшигчид янз бүрийн л “хошин шог” тоглож байна. Зарим нь айлын эзэгтэй болж, хоолыг нь хийж өгөх бололтой юм. Зарим нь гэрийг чинь гийгүүлнэ ч гэж байх шиг. Өнөөх “Арван тавны сар нь агаар тэнгэртээ дэнлүү дээ” гэдэг шиг ард түмнийхээ гэрт очоод, ламп болох гээд байгаа бололтой, хөөрхийс. Одоо нээрээ сонгогдож л байвал юу ч хийсэн яах вэ л болж. Тэр дундаа эрх мэдэлтэй, чадалтай нөхдүүд сонин хэвлэлийнхэн бидний эрх чөлөөг ёстой л нэг хумьсан шиг хумиж байна. Жаахан хатуухан хэлбэл, сонин хэвлэлийн “амыг барилаа”. Сонгуулийн хуульдаа бага сагахан өөрчлөлт оруулаад л гүйцээ.

Өнөөдөр нэр дэвшигчид сонинд ярилцлага өгч, материал хэвлүүлбэл сурталчилгааны хэвлэлийн хуудсанд нь хамаарах болчихоод байгаа болохоор хөдөлж ч чадахгүй байна. Тиймдээ ч өөрсдийнхөө хийсэн ажил энэ тэрийг бичсэн сэтгүүлийг хувиараа хэвлээд, тарааж байгаа. Дээрээс нь телевизээр цөөн хэдэн минут ярих л бололтой юм. Тэр цаг нь ч бас хязгаартай.

Ерөөсөө өнгөрсөн дөрвөн жилд жаал жуул юм хийсэн гишүүд нь л ажлаа тайлагнаад гүйцээ. Өөрөөр хэвлэлээр материал гаргах эрхгүй болчихож. Гэтэл өдөр тутмын сонин гэдэг өөрөө ямархуу хүчирхэг зэвсэг билээ. Хүмүүс сонин дээр гарсан материалыг хамгийн сайн уншиж, хардаг. Зарим нь хадгалдаг. Телевизээр бол яах вэ, тухайн үедээ хэдэн минут гараад л өнгөрнө. Харин сонин дээр гарсан мэдээ, материалыг илүү удаан хадгалж, шүүн тунгааж уншдаг. Хамгийн гол нь өдөр тутмын сонин гэдэг шүүлтүүртэй, үнэн бодит, эх сурвалжтай мэдээ, материалыг нийтэлдэг шүү дээ. Гэтэл энэ боломжийг эрх мэдэлтнүүд хуулийн жижигхэн заалтууд өөрчлөөд л үгүй хийчихлээ.

Нэг талаас хэвлэлийн амыг барьж байгаа боловч цаагуураа ард түмнийг мэдээлэлгүй харанхуй байлгах гэсэн нэг төрлийн арга юм шиг л харагдаад байна. Зөвхөн өөрсдийнхөө хүргэх гэсэн мэдээ, мэдээллээ сэтгүүлээр дамжуулаад хүргэчихнэ, гүйцээ. Тэгээд цаагуураа цахим ертөнцөөр дайтаж эхэллээ. Жирийн иргэд тэр болгон фэйсбүүк, твиттерт ороод байж чадахгүй. Харин цахим ертөнцөд байгаа хэсэг хүмүүсийг нь явган хэрүүл, элдэв зүйлээрээ булж, залхаагаад л болж байна.

Яг л ардчилал өндөр хөгжсөн АНУ-ын ард түмнээ харанхуй байлгадаг гоё аргыг л хэрэглээд байна даа, эд. Цахим ертөнц бол өнөөдөр хамгийн бузар булай бүхнийг дураараа чалчиж болдог талбар болчихсон. Хэн нь ч нэг хуурамч хаяг нээгээд, түүгээрээ бусдыг юу ч гэж доромжилсон болно. Эргээд буух эзэн, буцах хаяг байх биш. Манайд IP хаягаар нь мөрдөж олоод, бусдыг үндэслэлгүй гүтгэлээ гээд хариуцлага тооцох ч өдий байна. Тийм болохоор үнэн худал нь мэдэгдэхгүй элдэв мэдээллийг цахим ертөнцөд шүүлтүүргүй цацаж, дураараа дургиад л сууж байна шүү дээ. Ийм байхад бид шударга ёсыг шаардаад ч нэмэргүй. Угаасаа тэдэнд ард түмэн харанхуй байх нь л ашигтай юм байна. Харин жаахан боловсорсон, цахим ертөнцөд ойр хэсгийг нь хар хэрүүлээр залхаагаад л гүйцээ.