• Эхлэл
  • Цаг агаар
  • Валют ханш
  • Улс төр
  • Эдийн засаг
  • Үзэл бодол
  • Спорт
  • Нийгэм
  • Дэлхий
  • Энтертайнмэнт
  • Зурхай



Ж.Ганзул: Эмчийн зөвлөгөөг сайн дагавал өвчлөлийг хүн өөрөө удирдах боломжтой

Уламжлалт анагаах ухааны таван заслын аргаар эмчилдэг “Ганзүү” уламжлалт эмчилгээний эмнэлэг хүн ардын эрүүл энхийн төлөө 2010 оноос хойш тасралтгүй үйл ажиллагаа явуулж байгаа билээ. Баянхонгор аймгаас үйл ажиллагаагаа эхлүүлсэн “Ганзүү” эмнэлгийн хувьд 2015 оноос үйл ажиллагаагаа өргөжүүлэн Улаанбаатар хотод салбараа нээгээд байгаа юм. Ингээд уламжлалт эмчилгээний “Ганзүү” эмнэлгийн Ерөнхий эмч Ж.Ганзултай ярилцсанаа хүргэе.

-Юуны өмнө та манай уншигчдад эмнэлгийнхээ талаар танилцуулахгүй юу?

-Манай “Ганзүү” эмнэлэг 2010 онд анх үүсгэн байгуулагдаж, амбулатори байдлаар үйл ажиллагаагаа явуулж эхэлсэн. 2010 оноос хойш үүдэн эмнэлгийн зориулалтаар ажиллаж байгаад 2012 оноос хэвтэн эмчлүүлэх тасагтай болж, Баянхонгор аймагт зургаан жил ажилласан.

Энэ хугацаанд давхардсан тоогоор 7000-8000 хүнд эрүүл мэндийн тусламж, үйлчилгээг үзүүлсэн байдаг. Тэр хугацаанд ихэвчлэн нуруу нугас, харвалтын дараах нөхөн сэргээлт, мэдрэлийн хурц үрэвслүүд, дотор, уламжлалт анагаах ухааны таван заслын эдгэрэлт сайн, ерөнхийдөө 80-аас дээш хувийн эдгэрэлттэй, үр дүн маш сайн гарч байсан. Түүнээс хойш манай байгууллага үйл ажиллагааныхаа хүрээг тэлэх зорилгоор 2016 онд Улаанбаатар хотод хоёр дахь салбараа нээсэн. Одоогийн байдлаар хөдөө, орон нутаг дахь салбартайгаа нийлээд 20-иод ажлын байр бий болголоо. Ихэвчлэн нутгаасаа ажиллах боловсон хүчнээ авчихдаг. Хотоос ажилтан авдаггүй. Хотоос ажилтан авахаар ажлаа хаяад явчихдаг. Таньж, мэдэхгүй хүн болохоор хэцүү шүү дээ. Тэгэхээр ажилтнуудаа байрлуулаад, ажиллуулдаг.

-Уламжлалт анагаах ухааны таван заслын арга гэхээр сонирхолтой санагдаж байна. Анагаах ухааны таван заслын аргад яг юу, юу ордог юм бэ?

-Уламжлалт анагаах ухааны таван заслын эмчилгээнд  эм тангаар засах, хануур, төөнүүр, бариа засал, жин, дэвтээлэг засал, рашаан засал ордог. Тухайлбал, рашаан засал нь гадна талын арьсны өвчинг анагаах, хатгуур, зүү эмчилгээ нь мэдрэлдээ сайн байх жишээтэй. Хануур гэдэг чинь халуун өвчинд их тустай. Монголчууд мах их иддэг. Түүнээсээ болж, элэгний халуун, тархи, толгой өвддөг. Түүнд хануур их сайн байдаг. Жин дэвтээлэг нь хавдсан үед сайн байдаг. Ер нь эдгээрийг хослуулаад эмчилгээ хийхэд үр дүн маш сайн гарна. Үүнийг уламжлалт анагаах ухааны таван засал гэж хэлдэг юм.

-Ер нь хүний судсыг бариад хэчнээн төрлийн өвчинг оношлох боломжтой байдаг вэ?

-Судсаар оношлох өвчин олон бий. Гэхдээ уламжлалт анагаах ухаанд онолоор нь 404 өвчин бий гэж оношилсон байдаг. Тэгээд 404 өвчнийг 101, 101-ээр нь хуваадаг. Идээ ундаанд эдгэрдэг өвчин байна. Хоолоо тохируулаад, эмчийн зөвлөгөөг дагаад эдгэчихдэг өвчин байна. Үгүй бол эмээр эдгэрдэг өвчин байна. Эсвэл дулаан хувцас өмсөөд, улиралдаа тааруулж хувцаслаад эдгэрдэг өвчин байдаг. Тэгээд эм заслаар эдгэрдэг гээд тус бүр 101 өвчин байгаа. Хамгийн сүүлд эдгэшгүй 101 өвчин гэж байдаг юм. Тэгээд 404 өвчнийг багтаадаг. Тэр бүхнийг бид уламжлалт анагаах ухаанаар бүрэн төгс оношилдог.

-Танайд ямархуу зовиуртай хүмүүс хандах вэ. Сүүлийн үед нурууны өвчин, шохойжилт маш их болж байна. Дээрээс нь фитнесст  буруу хичээллэснээс болж нуруугаа гэмтээсэн, машин удаан барьдаг гэх мэтчилэн нурууны өвчлөл нэлээд ихсэх хандлагатай байх шиг?

-Ерөнхийдөө Монголын уур амьсгалын байдал их хүнд. Дээрээс нь хүмүүсийн амьдрал өөрчлөгдөж байна. Малчид маань хүнд нөхцөлд ажилладаг. Энэ нийгмийн ихэнх хүн хар бор ажил хийж байна. Тэгж байж амьдралаа залгуулж байна. Гадаад, дотоод руу ажиллахаар их явж байна. Мэдээж төмөр ч гэсэн элэгддэг. Дээд тал нь 40-50 жил нурууны дискийг ачаалал өгөөд гамгүй хэрэглээд ирэхээр ямар нэгэн байдлаар нурууны диск гэмтээд эхэлчихэж байгаа юм. Түүнээс болж, нурууны дискний суулт, цүлхийлт, нурууны эвэрхий үүсдэг. Үгүй бол нурууны үе, хавчуургын зөөлөн эдүүд нь урагддаг ч юм уу.

Янз бүрийн байдлаас болж, хүмүүсийн хөл гар руу бадайрч өвдөх, гуя руугаа чинэрч өвдөх, бүр хүндрэх юм бол суудлын мэдрэлээс шалтгаалаад хоёр хөл, бөгсөн бие мэдээгүй болох өвчин зонхилж байна. Сүүлийн үед хооллолттой холбоотой өвчлөл ч их байгаа. Өмнө нь монголчууд нүүдлийн соёл иргэншилтэй байж, зундаа цагаан идээгээ идээд, өвөл нь махаа идээд явж байсан учраас харвалт, цус өтгөрөлт гэдэг зүйл бага байсан. Одоо бид суурин иргэншилтэй болчихсон учраас байнга суудаг, агаар салхинд явдаггүй, цагаан идээ ч бага хэрэглэдэг болсон.

Зундаа махаа задлаад хорхог, боодог идчихдэг. Түүнээс болж цусны өтгөрөлт маш их байгаа учраас давхар харвалтын асуудал гарч ирж бай­гаа юм. Ер нь 50-иас дээш насны хүмүүсийн 30-40 хувьд нь харвалт өгч байна. Харвалтын шалтгаан их олон л доо. Өөх тосноос гадна хоолны гам бариагүйгээс болдог. Манай эмнэлэгт ирж буй ихэнх өвчтөнүүд харвалтын дараах нөхөн сэргээлтийн эмчилгээ хийлгэдэг. Нуруу нугасны өвчин, тархины судасны нарийсалт, нуруу нугасны суулт, нүүр амны гурвалсан мэдрэлийн саажилт байна. Дотор эрхтэн талаасаа монголчууд хатуу, хүнд хоол иддэг учраас ходоодны шарх улайлт, элэг цөсний өөрчлөлт, нойр булчирхайн асуудал гээд яривал маш олон өвчин байна л даа.

-Хүмүүс нүдний дээд, доод зовхи татлаа мэдрэлийн ядаргаа юм байна. Ядарчихаж гээд тоохгүй явсаар байгаад хүндрүүлчихдэг. Энэ тохиол­долд ямар арга хэмжээ авах ёстой юм бэ. Уламжлалт таван заслын аргаар мэдрэлийн гаралтай өвчнүүд бүрэн эдгэрэх үү?

-Ямар нэгэн хорт хавдарын шинжгүй, хүзүү нурууны хугаралгүй, хүнд ажил хийгээд нуруу нугасныхаа дискийг ураагүй байхад л таван заслын аргаар бүх өвчин эдгэрнэ. Манай эмчилгээнүүд маш үр дүнтэй. Бид таван заслын аргаар буюу тангаа өгөөд, бариа заслаа хийгээд, зүүгээ тавиад, хануур төөнүүрээ хийнэ. Шаардлагатай тохиолдолд жин дэвтээлэг тавиад, шарлага хийдэг. Шарлага гэдэг чинь халуун жин гэсэн үг шүү дээ. Ерөнхийдөө гадуур уламжлалтын бариа заслын газрууд олон бий. Гэхдээ цогцоор нь хийдэггүй. Нэг газар нь тан бариад явчихдаг. Нөгөө газар нь голдуу бариа хийгээд явчихдаг. Эсвэл нэг газар очихоор зүү тавьчихдаг. Уламжлалт анагаах ухаан маань Европ анагаах ухаанаас ялгарах гол зүйл нь юу вэ гэвэл бүхэл цогцын онол гэж байдаг. Хүнийг бүхэл цогцоор нь байгаль дэлхийтэй уялдуулж авч үздэг.

Түүнээс Европ анагаах ухаанд бөөрний эмч нь бөөрөө, зүрхний эмч зүрхээ гээд эд эрхтнээрээ салгаж үздэг. Гэтэл тухайн хүн бөөрөө эмчлүүлж байтал ходоод ч юм уу, бусад эрхтэндээ нөлөөлөх байдал гардаг. Тэгэхээр бүхэл цогцоор нь эмчлэх нь үр дүнтэй байгаа юм. Сүүлийн үед Европ, Америкчууд яагаад уламжлалт анагаах ухаан руу хошуураад байна вэ, энэ эмчилгээ үр дүнтэй байна гээд байгаа вэ гэвэл хүнийг цогцоор нь байгальтай хоршуулан эмчилдэг учраас тэр. Зөвхөн бөөрийг нь эмчлэхгүй. Бөөр үрэвсэхээр цаашаа яах юм. Бөөрөөр дамжиж цус бохирдох, бие хавагнах, ходоодны үйл ажиллагаа муудах, даралт ихсэх гээд бөөртэй холбоотой асар их зүйл байгаа. Ходоодтой холбоотой асар их сүлжээ бий. Зөвхөн ходоодоо эмчлээд цаашаа элэг, цөс, нойр булчирхай нь яах юм. Ходоодны шингээлт муудаад бие их таргалаад ирэхээр зүрхний ачаалал нь яах юм. Тиймээс л үүнийг сайн, цогцоор нь эмчлэх ёстой.

-Тэгэхээр суурийг нь олж оношлох ёстой гэсэн үг үү?

-Ерөнхийдөө уламжлалт анагаах ухаан мөн чанар, шалтгааныг нь эрж эмчилдэг. Европ анагаах ухаан шинж тэмдэгт нь л эмчилгээ хийж байгаа. Бөөр өвдвөл бөөрөө эмчилнэ. Хамар өвдөл хамар эмчилнэ. Нүд бол нүд эмчилнэ. Яах вэ, техник хөгжсөн учраас тэр, тэр гээд нарийвчлаад үзэж болж байгаа юм л даа. Тэгээд бөөрийг нь эмчлэхээр сарын дараа бөөр нь бас нэг эрхтнээс болоод өвдчихдөг. Тиймээс бүхэл цогцоор нь эмчилгээ хийх шаардлага тулгардаг. Түүгээрээ л уламжлалт анагаах ухаан давуу талтай.

-Энгийн болон цахилгаан зүү гээд ялгаад биччихсэн байсан. Яг ямар ялгаатай юм бэ?

-Хүний мэдрэл гэдэг маань өнгөрийн болон гүний гэж хоёр хуваадаг. Өнгөрийн мэдрэл гэдэг нь бидний гар хуруугаа чимхэхэд мэдрэгддэг мэдрэл юм. Энэ өнгөрийн мэдрэлийг сэргээдэг зүйл бол цахилгаан зүү. Харин ган болон мөнгөн зүү гүний мэдрэлд нөлөөлдөг. Монголчууд эрс тэс уур амьсгалтай, хүйтний улиралд амьдардаг учраас доод бие хөрөх гэж ярьдаг. Ерөнхийдөө нуруу нугасны хоёр судасны эргэлт байхгүй болоод доод бие буюу  хоёр хөл сульдаж, тамирдах, сэнгэнэх, янгинах үед мөнгөн болон алтан зүүг галаар халааж тавьдаг. Мөнгөн зүүний хувьд гал дамжуулах үр дүн маш сайтай учраас бие хөрсөн тохиолдолд судасны эргэлтийг сайжруулж байна гэсэн үг. Өвчнөөсөө шалтгаалаад өнгөрийн мэдрэл байвал цахилгаан зүү, гүний мэдрэл байвал ган зүү хэрэглэдэг. Үгүй бол бүр доод бие нь хөрчихсөн яс нь сийрчихсэн хүнд алт, мөнгөн зүүгээ хэрэглэдэг. Ийм л ялгаатай даа.  

-Сүүлийн үед эрэгтэйчүүдэд тулгамдсан асуудал нэлээд гардаг болж. Тухайлбал, түрүү булчирхайн үрэвсэл, архи тамхи хэрэглэх, бэлгийн сулрал гээд. Танайд ийм асуудалтай хүмүүс хандах боломж бий юу?

-Ерөнхийдөө манайд хийгдэж байгаа. Ихэвчлэн нуруу нугасаа бариад дотор эрхтнээ яг л анагаах ухааны онолоо баримтлаад бүх л цогц болгоно. Цагаан судсаараа дамжуулаад дотор эрхтнүүдээ сэргээж өгнө. Тэгэхээр сүүлийн үед тохиолдож байгаа энэ өвчлөлүүд маань цаг уур, хувцаслалттай холбоотой. Үгүй бол бэлгийн замбараагүй хавьталд орсноос болж, бэлгийн чалх муудах, түрүү булчирхайн үрэвсэлтэй болдог. Түрүү булчирхайн үрэвсэл ихэвчлэн 40-45, 50-60 настай хүмүүст голдуу тохиолдож байгаа. Уг нь бэлгийн ажил маш сайн хийх тусмаа түрүү булчирхай агшиж, сунаж байх ёстой. Ийм үед түрүү булчирхай томрох, шохойжих асуудал бага байдаг.

-Ерөнхийдөө уламжлалт эмчилгээ курсээр хийгддэг. Нэг курс эмчилгээ хэд хоног байдаг юм бол?

-Манай эмнэлэгт нэг курс эмчилгээг 10 хоногоор авч байгаа. Тан удаан үйлчилгээтэй учраас 21 хоног ууж байж үйлчилгээ өгдөг. Антибиотик уугаад л маргааш нь шинж тэмдгийг нь дарчихаж байгаа юм. Тэгэхдээ цаана байгаа мөн чанарыг нь дарж чаддаггүй. Уламжлалт эмчилгээний таван заслаа зэрэгцүүлээд хийхэд 10 хоногт хүний биед ялангуяа зүү эмчилгээ нь хүний биед дархлаа буюу бүх булчирхайнуудын үйл ажиллагааг сайжруулж өгдөг.

Түүгээрээ маш давуу талтай. Ер нь 5-7 хоног зүү тавихад хүний өнчин тархинаас эхлээд бүх булчирхайнууд бөөрний дээд булчирхай, төмсөг, элэгний үйл ажиллагаа маш их идэвхжээд сайжраад явчихаж байгаа юм. 10 хоногийн эмчилгээ хийчихэд эмчилгээний үр дүн нэлээд сайн гарна. Ерөнхийдөө өвчин чинь хүнд, хөнгөн, удааширсан чанартай байж байгаа. Түүнээсээ шалтгаалаад хүмүүс давтан эмчилгээг 10 хоногийн дараа хийх үү, сарын дараа, эсвэл гурван сарын дараа, нэг жилийн дараа хийлгэх үү гэдэг нь эхний 10 хоногийн эмчилгээний үр дүнгээс шалтгаалаад явчихдаг.

-Ерөнхийдөө хүмүүс гадуур зүү тавиулаад нэг газар очиж бумба тавиуллаа гэдэг. Гадуур эмчилгээ хийлгээд гам их алддаг юм шиг байна билээ. Уламжлалт эмчилгээнд үр дүн нь гам барихтай холбоотой байх уу?

-Уламжлалт эмчилгээ гэдэг бол миний түрүүнд ярьсанчлан идээ, ундаа, явдал, мөр гэдэгтэй холбоотой. Хүмүүс идээ, ундаагаа зохицуулаад өвлийн цагт сайхан дулаан хувцаслачих хэрэгтэй. Зуны цагт гол ус туулахдаа, туулсныхаа дараа өөрийгөө арчлах нь явдал мөрийн асуудал юм. Яг энэ асуудлыг л хүмүүс гам сайн бариагүйгээс өвчлөл дахин үүснэ гэж ярьдаг байхгүй юу. Өвчний хамгийн анхны шалтгаан нь хоол унд, явдал мөртэй холбоотой.

Цаашлаад өвчин нь хүндэрч байгаа учраас гамаа сайн барих хэрэгтэй л дээ. Нэгэнт өвдөөд нуруу нугас, хөл гар нь мэдээгүй болж харвалт өгсөн хүмүүс гамыг маш сайн барих ёстой. Нуруу нугасны өвчтэй хүн хүнд юм өргөх, даарах, таргалалтаас татгалзах ёстой. Тэгж байж өвчлөлгүй болно. Монголчуудын дунд таргалалт их явагдаж байна шүү дээ. Байнгын суугаа ажил хийх, хөдөө гадаа мотоцикль, машин тэрэгний ослоос шалтгаалаад нуруу нугасны өвчтэй болдог. Ирж байгаа хүмүүсийн 90 хувь нь нуруу нугасны өвчтэй хүмүүс байна. Тэдгээр хүмүүс гам сайн барих хэрэгтэй. Бид 10, 20 хоног эмчилгээ хийгээд, ямар ч зовиургүй нуруу нугасны талаас хагалгаанд оруулахаас зайлсхийж, эмчилгээг нь хийж өгч байгаа юм.

Гэтэл тэр хүмүүс манайд эмчилгээ хийлгэчихээд, эмнэлгээс гараад л 10 хоногийн дараа хүнд юм өргөөд, эргэж өвчилчихөөд дараагийн эмнэлгээ хайгаад явчихдаг. Угтаа бол өөрсдөө хийлгэсэн эмчилгээгээ авч үлдэхийн тулд эмчийнхээ зөвлөгөөг дагаж, эрүүл мэндийн мэдлэгээ сайжруулаад хүнд юм өргөхгүй, эсвэл байнгын суугаа ажил хийж байсан ч хүзүүний дасгал хийчихээд байвал харвалтаас сэргийлнэ. Манайхаас өгч байгаа зөвлөгөөг дагах юм бол өвчлөлийг хүн өөрөө удирдах боломжтой.

-Таны хувьд яагаад заавал уламжлалт анагаах ухааныг судлах болов. Энэ чиглэл рүү хөтөлсөн хүн тань хэн бэ?

-Миний хувьд Баянхонгор аймагт төрсөн. Хоёр настай байхад манай дүү төрөөд би өвөө, эмээ рүүгээ шилжсэн л дээ. Тэгээд хоёр буурай дээрээ найман нас хүртлээ хамт байж, тэр хоёрынхоо сургаалийг дагаж, мал маллаж өссөн дөө. Тэр үед өвөө минь намайг бичиг үсэг сурчихаад дараа нь лам болчих гэсэн юм. Ингээд аймгийн гуравдугаар арван жилд сураад, дөрөвдүгээр анги төгсөөд, бичиг үсэг тайлж эхлэх үедээ лам болсон.

Ламын гэгээний Гон Гандан Дэдалин хийдэд сууж байгаад оройгоор арван жилийн сургуулиа дүүргэсэн. Тэр хугацаанд шашны боловсрол эзэмшсэн. Дараа нь уламжлалт анагаах ухаанаар салбартаа нэлээд тэргүүлж буй Билгүүн номч, Мамбадацан хийдийн хамба лам, хүний гавьяат эмч Д.Нацагдоржид шавь орж, 1999-2005 он хүртэл шавилсан. Өмнө нь би лам байх хугацаандаа номын сангуудаар явж, уламжлалт анагаах ухааныг судалж байгаад, Дарханы анагаах ухааны коллежид орж, гурван жил бага эмчээр сурсан. Хэдийгээр арван жилийн сургуулиа бүрэн дүүрэн төгсөөгүй ч коллежийн оюутнууд дундаасаа эхний тавд жагсдаг байсан.

Төвд хэлтэй, уламжлалт анагаах ухааныг өөрөө сонирхон судалж байсан болохоор надад илүү ойр байсан. Ерөнхийдөө уламжлалт анагаах ухааныг сурахад жаахан хэцүү. Хэтэрхий хийсвэр, логик сэтгэлгээ шаарддаг, барьцгүй зүйлд үндэслэсэн онол учраас хүүхдүүд их эргэлздэг. Байгаль орчинтойгоо нэгдээд, хүн ардын дундаас гарч ирсэн эмчилгээ гэдгийг сайн ойлгохгүйгээсээ болоод уламжлалт анагаах ухаанаа орхиод өөр чиглэл рүү орчихдог. Харин би коллежоо төгсөөд Хөх хотын анагаах ухааны их сургуульд шалгалт өгч тэнцэж, ороод 2010 онд их эмчээр төгссөн.

Монголд ирээд хийх ажил хэцүү шүү дээ. Гадаадад сургууль төгссөн ч төгсөөд ирж буй нарийн мэргэжилтнээ татаж аваад, ажиллуулах, ажлын байраар хангах боломж байхгүй, улсын бодлого ч байхгүй. Хятад улс бол гадаадад төгсөөд ирсэн боловсон хүчнээ ажлын байр бусад бүхий л зүйлсээр хангадаг. Харин надад аз таарсан. Хөх хотод сурч байхдаа хоёрдугаар курсээсээ өвөрмонгол, хятад эмч нарыг дагалдаж, практик дээр суралцаж байсан. Тэнд сурч байсан монгол оюутнууд шоудаад, зугаалж явахад би өвөрмонгол эмч нарын гар хөлийн үзүүрт гүйж байгаа.

Сурч байгаа оюутнууд сүүлийн буюу тав дахь жилдээ дадлага хийж байхад би дөрвөн жил дадлага хийсэн. Энэ маань маш их үр өгөөжөө өгсөн. Ажлын гараа маань Новосибирск хотоос эхэлсэн. Хөх хотод дадлага хийж байхад Новосибирскээс хэдэн хүн ирж, ажиллах санал тавьсан. Тэр үедээ эмчилгээ хийлгэж байгаа хүмүүс дээр ороод энэ эмчилгээг өөрсдөө гардаад хийж чадах уу гэсэн. Миний ганц хийж чадах зүйл шүү дээ гээд тэр хүмүүсийн саналыг хүлээж аваад Новосибирскийн Лотос гэдэг уламжлалт анагаах ухааны эмнэлэгт очиж, их эмчээр ажилласан. Ер нь тэндээс л өөрийгөө олж авсан гэж хэлж болно. Тэгээд өөртөө итгэлтэй болж, эмчилгээний үр дүнгээ ч маш сайн мэддэг болсон. Чихэрт дуртай хүн гэдэг шиг уламжлалт анагаах ухаандаа шимтэж, тийм өвчтэй хүн ороод ирвэл тэгж эмчилнэ дээ гэж бараг зүүдэлдэг болчихсон. Ингээд л Монголдоо ирээд уламжлалт анагаах ухааны чиглэлээрээ ажиллаж эхэлсэн дээ.

-“Ганзүү” эмнэлэг маань одоо хэдэн салбартай үйл ажиллагаа явуулж байна вэ?

-Манай эмнэлэг Баянхонгор аймгийн төвд тасралтгүй зургаан жил үйл ажиллагаагаа явуулж байна. Одоо аймгийн төв дэх эмнэлэг маань хэвийн ажиллаж байгаа. Уламжлалт анагаах ухааны эмч ажиллаж байгаа. Би Улаанбаатарын эмнэлэг, хөдөөний эмнэлгийнхээ ажилтнуудыг хоёр хоёр сарын хугацаатай сэлгэж ажиллуулдаг. Энд хоёр сар ачаалалтай ажилласан бол хөдөөний эмнэлэгт арай ачаалал багатай ажиллуулдаг. Ажилчдынхаа ур чадварыг ч өөрөө хянаад явах боломжтой болчихдог. Тэгэхээр манай эмчилгээний үр дүнд Баянхонгорт ч, энд ч адилхан явагддаг. Улаанбаатар их дэлгүүрийн дэргэдэх салбартаа бид өдрийн эмчилгээг хийдэг. Хүн амын нягтрал ихтэй учраас иргэддээ өдрийн эмчилгээг үзүүлж байна. III хорооллын салбар маань дуу чимээ, хөл хөдөлгөөн багатай байдаг учраас хүмүүсээ амар тайван, чимээгүй орчинд сувилах, хэвтүүлэн, ган болон мөнгөн зүү, цахилгаан зүү, хануур, сам соруул, шарлага, бумба, төөнө засал, халуун чулуу, давсан халуун жин засал, эмчилгээний цэгэн бариа, архи, сүү, сүүлэн тостой бүтэн биеийн бариа зэрэг уламжлалт анагаах ухааны эмчилгээ үйлчилгээг “Ганзүү” эмнэлэг үйлчлүүлэгчиддээ үзүүлж байна. Манай эмнэлэгт хандахыг хүсвэл 9999-5584, 9900-2332 дугаарын утсаар холбогдоорой гэж хэлмээр байна.

    ХУВААЛЦАХ ЖИРГЭХ


МЭДЭЭНИЙ СЭТГЭГДЭЛ
ХОЛБООТОЙ МЭДЭЭ
Цахилгаан хязгаарлах газрууд /2026.04.23/
Дөрвөн ногоон мэнгэтэй улаагчин туулай өдөр
Хур тунадас орохгүй, өдөртөө 9-11 хэм дулаан байна
Зөвшөөрөлгүй барьсан 137 гараашийг буулгалаа



Веб сайтад агуулагдсан мэдээлэл зохиогчийн эрхийн хуулиар хамгаалагдсан тул зөвшөөрөлгүй хуулбарлах хориотой.

Copyright © MMINFO.MN All Rights Reserved. Powered by HUREEMEDIA.





  • Эхлэл
  • Цаг агаар
  • Валют ханш
  • Улс төр
  • Эдийн засаг
  • Үзэл бодол
  • Спорт
  • Нийгэм
  • Дэлхий
  • Энтертайнмэнт
  • Зурхай



Ж.Ганзул: Эмчийн зөвлөгөөг сайн дагавал өвчлөлийг хүн өөрөө удирдах боломжтой

Уламжлалт анагаах ухааны таван заслын аргаар эмчилдэг “Ганзүү” уламжлалт эмчилгээний эмнэлэг хүн ардын эрүүл энхийн төлөө 2010 оноос хойш тасралтгүй үйл ажиллагаа явуулж байгаа билээ. Баянхонгор аймгаас үйл ажиллагаагаа эхлүүлсэн “Ганзүү” эмнэлгийн хувьд 2015 оноос үйл ажиллагаагаа өргөжүүлэн Улаанбаатар хотод салбараа нээгээд байгаа юм. Ингээд уламжлалт эмчилгээний “Ганзүү” эмнэлгийн Ерөнхий эмч Ж.Ганзултай ярилцсанаа хүргэе.

-Юуны өмнө та манай уншигчдад эмнэлгийнхээ талаар танилцуулахгүй юу?

-Манай “Ганзүү” эмнэлэг 2010 онд анх үүсгэн байгуулагдаж, амбулатори байдлаар үйл ажиллагаагаа явуулж эхэлсэн. 2010 оноос хойш үүдэн эмнэлгийн зориулалтаар ажиллаж байгаад 2012 оноос хэвтэн эмчлүүлэх тасагтай болж, Баянхонгор аймагт зургаан жил ажилласан.

Энэ хугацаанд давхардсан тоогоор 7000-8000 хүнд эрүүл мэндийн тусламж, үйлчилгээг үзүүлсэн байдаг. Тэр хугацаанд ихэвчлэн нуруу нугас, харвалтын дараах нөхөн сэргээлт, мэдрэлийн хурц үрэвслүүд, дотор, уламжлалт анагаах ухааны таван заслын эдгэрэлт сайн, ерөнхийдөө 80-аас дээш хувийн эдгэрэлттэй, үр дүн маш сайн гарч байсан. Түүнээс хойш манай байгууллага үйл ажиллагааныхаа хүрээг тэлэх зорилгоор 2016 онд Улаанбаатар хотод хоёр дахь салбараа нээсэн. Одоогийн байдлаар хөдөө, орон нутаг дахь салбартайгаа нийлээд 20-иод ажлын байр бий болголоо. Ихэвчлэн нутгаасаа ажиллах боловсон хүчнээ авчихдаг. Хотоос ажилтан авдаггүй. Хотоос ажилтан авахаар ажлаа хаяад явчихдаг. Таньж, мэдэхгүй хүн болохоор хэцүү шүү дээ. Тэгэхээр ажилтнуудаа байрлуулаад, ажиллуулдаг.

-Уламжлалт анагаах ухааны таван заслын арга гэхээр сонирхолтой санагдаж байна. Анагаах ухааны таван заслын аргад яг юу, юу ордог юм бэ?

-Уламжлалт анагаах ухааны таван заслын эмчилгээнд  эм тангаар засах, хануур, төөнүүр, бариа засал, жин, дэвтээлэг засал, рашаан засал ордог. Тухайлбал, рашаан засал нь гадна талын арьсны өвчинг анагаах, хатгуур, зүү эмчилгээ нь мэдрэлдээ сайн байх жишээтэй. Хануур гэдэг чинь халуун өвчинд их тустай. Монголчууд мах их иддэг. Түүнээсээ болж, элэгний халуун, тархи, толгой өвддөг. Түүнд хануур их сайн байдаг. Жин дэвтээлэг нь хавдсан үед сайн байдаг. Ер нь эдгээрийг хослуулаад эмчилгээ хийхэд үр дүн маш сайн гарна. Үүнийг уламжлалт анагаах ухааны таван засал гэж хэлдэг юм.

-Ер нь хүний судсыг бариад хэчнээн төрлийн өвчинг оношлох боломжтой байдаг вэ?

-Судсаар оношлох өвчин олон бий. Гэхдээ уламжлалт анагаах ухаанд онолоор нь 404 өвчин бий гэж оношилсон байдаг. Тэгээд 404 өвчнийг 101, 101-ээр нь хуваадаг. Идээ ундаанд эдгэрдэг өвчин байна. Хоолоо тохируулаад, эмчийн зөвлөгөөг дагаад эдгэчихдэг өвчин байна. Үгүй бол эмээр эдгэрдэг өвчин байна. Эсвэл дулаан хувцас өмсөөд, улиралдаа тааруулж хувцаслаад эдгэрдэг өвчин байдаг. Тэгээд эм заслаар эдгэрдэг гээд тус бүр 101 өвчин байгаа. Хамгийн сүүлд эдгэшгүй 101 өвчин гэж байдаг юм. Тэгээд 404 өвчнийг багтаадаг. Тэр бүхнийг бид уламжлалт анагаах ухаанаар бүрэн төгс оношилдог.

-Танайд ямархуу зовиуртай хүмүүс хандах вэ. Сүүлийн үед нурууны өвчин, шохойжилт маш их болж байна. Дээрээс нь фитнесст  буруу хичээллэснээс болж нуруугаа гэмтээсэн, машин удаан барьдаг гэх мэтчилэн нурууны өвчлөл нэлээд ихсэх хандлагатай байх шиг?

-Ерөнхийдөө Монголын уур амьсгалын байдал их хүнд. Дээрээс нь хүмүүсийн амьдрал өөрчлөгдөж байна. Малчид маань хүнд нөхцөлд ажилладаг. Энэ нийгмийн ихэнх хүн хар бор ажил хийж байна. Тэгж байж амьдралаа залгуулж байна. Гадаад, дотоод руу ажиллахаар их явж байна. Мэдээж төмөр ч гэсэн элэгддэг. Дээд тал нь 40-50 жил нурууны дискийг ачаалал өгөөд гамгүй хэрэглээд ирэхээр ямар нэгэн байдлаар нурууны диск гэмтээд эхэлчихэж байгаа юм. Түүнээс болж, нурууны дискний суулт, цүлхийлт, нурууны эвэрхий үүсдэг. Үгүй бол нурууны үе, хавчуургын зөөлөн эдүүд нь урагддаг ч юм уу.

Янз бүрийн байдлаас болж, хүмүүсийн хөл гар руу бадайрч өвдөх, гуя руугаа чинэрч өвдөх, бүр хүндрэх юм бол суудлын мэдрэлээс шалтгаалаад хоёр хөл, бөгсөн бие мэдээгүй болох өвчин зонхилж байна. Сүүлийн үед хооллолттой холбоотой өвчлөл ч их байгаа. Өмнө нь монголчууд нүүдлийн соёл иргэншилтэй байж, зундаа цагаан идээгээ идээд, өвөл нь махаа идээд явж байсан учраас харвалт, цус өтгөрөлт гэдэг зүйл бага байсан. Одоо бид суурин иргэншилтэй болчихсон учраас байнга суудаг, агаар салхинд явдаггүй, цагаан идээ ч бага хэрэглэдэг болсон.

Зундаа махаа задлаад хорхог, боодог идчихдэг. Түүнээс болж цусны өтгөрөлт маш их байгаа учраас давхар харвалтын асуудал гарч ирж бай­гаа юм. Ер нь 50-иас дээш насны хүмүүсийн 30-40 хувьд нь харвалт өгч байна. Харвалтын шалтгаан их олон л доо. Өөх тосноос гадна хоолны гам бариагүйгээс болдог. Манай эмнэлэгт ирж буй ихэнх өвчтөнүүд харвалтын дараах нөхөн сэргээлтийн эмчилгээ хийлгэдэг. Нуруу нугасны өвчин, тархины судасны нарийсалт, нуруу нугасны суулт, нүүр амны гурвалсан мэдрэлийн саажилт байна. Дотор эрхтэн талаасаа монголчууд хатуу, хүнд хоол иддэг учраас ходоодны шарх улайлт, элэг цөсний өөрчлөлт, нойр булчирхайн асуудал гээд яривал маш олон өвчин байна л даа.

-Хүмүүс нүдний дээд, доод зовхи татлаа мэдрэлийн ядаргаа юм байна. Ядарчихаж гээд тоохгүй явсаар байгаад хүндрүүлчихдэг. Энэ тохиол­долд ямар арга хэмжээ авах ёстой юм бэ. Уламжлалт таван заслын аргаар мэдрэлийн гаралтай өвчнүүд бүрэн эдгэрэх үү?

-Ямар нэгэн хорт хавдарын шинжгүй, хүзүү нурууны хугаралгүй, хүнд ажил хийгээд нуруу нугасныхаа дискийг ураагүй байхад л таван заслын аргаар бүх өвчин эдгэрнэ. Манай эмчилгээнүүд маш үр дүнтэй. Бид таван заслын аргаар буюу тангаа өгөөд, бариа заслаа хийгээд, зүүгээ тавиад, хануур төөнүүрээ хийнэ. Шаардлагатай тохиолдолд жин дэвтээлэг тавиад, шарлага хийдэг. Шарлага гэдэг чинь халуун жин гэсэн үг шүү дээ. Ерөнхийдөө гадуур уламжлалтын бариа заслын газрууд олон бий. Гэхдээ цогцоор нь хийдэггүй. Нэг газар нь тан бариад явчихдаг. Нөгөө газар нь голдуу бариа хийгээд явчихдаг. Эсвэл нэг газар очихоор зүү тавьчихдаг. Уламжлалт анагаах ухаан маань Европ анагаах ухаанаас ялгарах гол зүйл нь юу вэ гэвэл бүхэл цогцын онол гэж байдаг. Хүнийг бүхэл цогцоор нь байгаль дэлхийтэй уялдуулж авч үздэг.

Түүнээс Европ анагаах ухаанд бөөрний эмч нь бөөрөө, зүрхний эмч зүрхээ гээд эд эрхтнээрээ салгаж үздэг. Гэтэл тухайн хүн бөөрөө эмчлүүлж байтал ходоод ч юм уу, бусад эрхтэндээ нөлөөлөх байдал гардаг. Тэгэхээр бүхэл цогцоор нь эмчлэх нь үр дүнтэй байгаа юм. Сүүлийн үед Европ, Америкчууд яагаад уламжлалт анагаах ухаан руу хошуураад байна вэ, энэ эмчилгээ үр дүнтэй байна гээд байгаа вэ гэвэл хүнийг цогцоор нь байгальтай хоршуулан эмчилдэг учраас тэр. Зөвхөн бөөрийг нь эмчлэхгүй. Бөөр үрэвсэхээр цаашаа яах юм. Бөөрөөр дамжиж цус бохирдох, бие хавагнах, ходоодны үйл ажиллагаа муудах, даралт ихсэх гээд бөөртэй холбоотой асар их зүйл байгаа. Ходоодтой холбоотой асар их сүлжээ бий. Зөвхөн ходоодоо эмчлээд цаашаа элэг, цөс, нойр булчирхай нь яах юм. Ходоодны шингээлт муудаад бие их таргалаад ирэхээр зүрхний ачаалал нь яах юм. Тиймээс л үүнийг сайн, цогцоор нь эмчлэх ёстой.

-Тэгэхээр суурийг нь олж оношлох ёстой гэсэн үг үү?

-Ерөнхийдөө уламжлалт анагаах ухаан мөн чанар, шалтгааныг нь эрж эмчилдэг. Европ анагаах ухаан шинж тэмдэгт нь л эмчилгээ хийж байгаа. Бөөр өвдвөл бөөрөө эмчилнэ. Хамар өвдөл хамар эмчилнэ. Нүд бол нүд эмчилнэ. Яах вэ, техник хөгжсөн учраас тэр, тэр гээд нарийвчлаад үзэж болж байгаа юм л даа. Тэгээд бөөрийг нь эмчлэхээр сарын дараа бөөр нь бас нэг эрхтнээс болоод өвдчихдөг. Тиймээс бүхэл цогцоор нь эмчилгээ хийх шаардлага тулгардаг. Түүгээрээ л уламжлалт анагаах ухаан давуу талтай.

-Энгийн болон цахилгаан зүү гээд ялгаад биччихсэн байсан. Яг ямар ялгаатай юм бэ?

-Хүний мэдрэл гэдэг маань өнгөрийн болон гүний гэж хоёр хуваадаг. Өнгөрийн мэдрэл гэдэг нь бидний гар хуруугаа чимхэхэд мэдрэгддэг мэдрэл юм. Энэ өнгөрийн мэдрэлийг сэргээдэг зүйл бол цахилгаан зүү. Харин ган болон мөнгөн зүү гүний мэдрэлд нөлөөлдөг. Монголчууд эрс тэс уур амьсгалтай, хүйтний улиралд амьдардаг учраас доод бие хөрөх гэж ярьдаг. Ерөнхийдөө нуруу нугасны хоёр судасны эргэлт байхгүй болоод доод бие буюу  хоёр хөл сульдаж, тамирдах, сэнгэнэх, янгинах үед мөнгөн болон алтан зүүг галаар халааж тавьдаг. Мөнгөн зүүний хувьд гал дамжуулах үр дүн маш сайтай учраас бие хөрсөн тохиолдолд судасны эргэлтийг сайжруулж байна гэсэн үг. Өвчнөөсөө шалтгаалаад өнгөрийн мэдрэл байвал цахилгаан зүү, гүний мэдрэл байвал ган зүү хэрэглэдэг. Үгүй бол бүр доод бие нь хөрчихсөн яс нь сийрчихсэн хүнд алт, мөнгөн зүүгээ хэрэглэдэг. Ийм л ялгаатай даа.  

-Сүүлийн үед эрэгтэйчүүдэд тулгамдсан асуудал нэлээд гардаг болж. Тухайлбал, түрүү булчирхайн үрэвсэл, архи тамхи хэрэглэх, бэлгийн сулрал гээд. Танайд ийм асуудалтай хүмүүс хандах боломж бий юу?

-Ерөнхийдөө манайд хийгдэж байгаа. Ихэвчлэн нуруу нугасаа бариад дотор эрхтнээ яг л анагаах ухааны онолоо баримтлаад бүх л цогц болгоно. Цагаан судсаараа дамжуулаад дотор эрхтнүүдээ сэргээж өгнө. Тэгэхээр сүүлийн үед тохиолдож байгаа энэ өвчлөлүүд маань цаг уур, хувцаслалттай холбоотой. Үгүй бол бэлгийн замбараагүй хавьталд орсноос болж, бэлгийн чалх муудах, түрүү булчирхайн үрэвсэлтэй болдог. Түрүү булчирхайн үрэвсэл ихэвчлэн 40-45, 50-60 настай хүмүүст голдуу тохиолдож байгаа. Уг нь бэлгийн ажил маш сайн хийх тусмаа түрүү булчирхай агшиж, сунаж байх ёстой. Ийм үед түрүү булчирхай томрох, шохойжих асуудал бага байдаг.

-Ерөнхийдөө уламжлалт эмчилгээ курсээр хийгддэг. Нэг курс эмчилгээ хэд хоног байдаг юм бол?

-Манай эмнэлэгт нэг курс эмчилгээг 10 хоногоор авч байгаа. Тан удаан үйлчилгээтэй учраас 21 хоног ууж байж үйлчилгээ өгдөг. Антибиотик уугаад л маргааш нь шинж тэмдгийг нь дарчихаж байгаа юм. Тэгэхдээ цаана байгаа мөн чанарыг нь дарж чаддаггүй. Уламжлалт эмчилгээний таван заслаа зэрэгцүүлээд хийхэд 10 хоногт хүний биед ялангуяа зүү эмчилгээ нь хүний биед дархлаа буюу бүх булчирхайнуудын үйл ажиллагааг сайжруулж өгдөг.

Түүгээрээ маш давуу талтай. Ер нь 5-7 хоног зүү тавихад хүний өнчин тархинаас эхлээд бүх булчирхайнууд бөөрний дээд булчирхай, төмсөг, элэгний үйл ажиллагаа маш их идэвхжээд сайжраад явчихаж байгаа юм. 10 хоногийн эмчилгээ хийчихэд эмчилгээний үр дүн нэлээд сайн гарна. Ерөнхийдөө өвчин чинь хүнд, хөнгөн, удааширсан чанартай байж байгаа. Түүнээсээ шалтгаалаад хүмүүс давтан эмчилгээг 10 хоногийн дараа хийх үү, сарын дараа, эсвэл гурван сарын дараа, нэг жилийн дараа хийлгэх үү гэдэг нь эхний 10 хоногийн эмчилгээний үр дүнгээс шалтгаалаад явчихдаг.

-Ерөнхийдөө хүмүүс гадуур зүү тавиулаад нэг газар очиж бумба тавиуллаа гэдэг. Гадуур эмчилгээ хийлгээд гам их алддаг юм шиг байна билээ. Уламжлалт эмчилгээнд үр дүн нь гам барихтай холбоотой байх уу?

-Уламжлалт эмчилгээ гэдэг бол миний түрүүнд ярьсанчлан идээ, ундаа, явдал, мөр гэдэгтэй холбоотой. Хүмүүс идээ, ундаагаа зохицуулаад өвлийн цагт сайхан дулаан хувцаслачих хэрэгтэй. Зуны цагт гол ус туулахдаа, туулсныхаа дараа өөрийгөө арчлах нь явдал мөрийн асуудал юм. Яг энэ асуудлыг л хүмүүс гам сайн бариагүйгээс өвчлөл дахин үүснэ гэж ярьдаг байхгүй юу. Өвчний хамгийн анхны шалтгаан нь хоол унд, явдал мөртэй холбоотой.

Цаашлаад өвчин нь хүндэрч байгаа учраас гамаа сайн барих хэрэгтэй л дээ. Нэгэнт өвдөөд нуруу нугас, хөл гар нь мэдээгүй болж харвалт өгсөн хүмүүс гамыг маш сайн барих ёстой. Нуруу нугасны өвчтэй хүн хүнд юм өргөх, даарах, таргалалтаас татгалзах ёстой. Тэгж байж өвчлөлгүй болно. Монголчуудын дунд таргалалт их явагдаж байна шүү дээ. Байнгын суугаа ажил хийх, хөдөө гадаа мотоцикль, машин тэрэгний ослоос шалтгаалаад нуруу нугасны өвчтэй болдог. Ирж байгаа хүмүүсийн 90 хувь нь нуруу нугасны өвчтэй хүмүүс байна. Тэдгээр хүмүүс гам сайн барих хэрэгтэй. Бид 10, 20 хоног эмчилгээ хийгээд, ямар ч зовиургүй нуруу нугасны талаас хагалгаанд оруулахаас зайлсхийж, эмчилгээг нь хийж өгч байгаа юм.

Гэтэл тэр хүмүүс манайд эмчилгээ хийлгэчихээд, эмнэлгээс гараад л 10 хоногийн дараа хүнд юм өргөөд, эргэж өвчилчихөөд дараагийн эмнэлгээ хайгаад явчихдаг. Угтаа бол өөрсдөө хийлгэсэн эмчилгээгээ авч үлдэхийн тулд эмчийнхээ зөвлөгөөг дагаж, эрүүл мэндийн мэдлэгээ сайжруулаад хүнд юм өргөхгүй, эсвэл байнгын суугаа ажил хийж байсан ч хүзүүний дасгал хийчихээд байвал харвалтаас сэргийлнэ. Манайхаас өгч байгаа зөвлөгөөг дагах юм бол өвчлөлийг хүн өөрөө удирдах боломжтой.

-Таны хувьд яагаад заавал уламжлалт анагаах ухааныг судлах болов. Энэ чиглэл рүү хөтөлсөн хүн тань хэн бэ?

-Миний хувьд Баянхонгор аймагт төрсөн. Хоёр настай байхад манай дүү төрөөд би өвөө, эмээ рүүгээ шилжсэн л дээ. Тэгээд хоёр буурай дээрээ найман нас хүртлээ хамт байж, тэр хоёрынхоо сургаалийг дагаж, мал маллаж өссөн дөө. Тэр үед өвөө минь намайг бичиг үсэг сурчихаад дараа нь лам болчих гэсэн юм. Ингээд аймгийн гуравдугаар арван жилд сураад, дөрөвдүгээр анги төгсөөд, бичиг үсэг тайлж эхлэх үедээ лам болсон.

Ламын гэгээний Гон Гандан Дэдалин хийдэд сууж байгаад оройгоор арван жилийн сургуулиа дүүргэсэн. Тэр хугацаанд шашны боловсрол эзэмшсэн. Дараа нь уламжлалт анагаах ухаанаар салбартаа нэлээд тэргүүлж буй Билгүүн номч, Мамбадацан хийдийн хамба лам, хүний гавьяат эмч Д.Нацагдоржид шавь орж, 1999-2005 он хүртэл шавилсан. Өмнө нь би лам байх хугацаандаа номын сангуудаар явж, уламжлалт анагаах ухааныг судалж байгаад, Дарханы анагаах ухааны коллежид орж, гурван жил бага эмчээр сурсан. Хэдийгээр арван жилийн сургуулиа бүрэн дүүрэн төгсөөгүй ч коллежийн оюутнууд дундаасаа эхний тавд жагсдаг байсан.

Төвд хэлтэй, уламжлалт анагаах ухааныг өөрөө сонирхон судалж байсан болохоор надад илүү ойр байсан. Ерөнхийдөө уламжлалт анагаах ухааныг сурахад жаахан хэцүү. Хэтэрхий хийсвэр, логик сэтгэлгээ шаарддаг, барьцгүй зүйлд үндэслэсэн онол учраас хүүхдүүд их эргэлздэг. Байгаль орчинтойгоо нэгдээд, хүн ардын дундаас гарч ирсэн эмчилгээ гэдгийг сайн ойлгохгүйгээсээ болоод уламжлалт анагаах ухаанаа орхиод өөр чиглэл рүү орчихдог. Харин би коллежоо төгсөөд Хөх хотын анагаах ухааны их сургуульд шалгалт өгч тэнцэж, ороод 2010 онд их эмчээр төгссөн.

Монголд ирээд хийх ажил хэцүү шүү дээ. Гадаадад сургууль төгссөн ч төгсөөд ирж буй нарийн мэргэжилтнээ татаж аваад, ажиллуулах, ажлын байраар хангах боломж байхгүй, улсын бодлого ч байхгүй. Хятад улс бол гадаадад төгсөөд ирсэн боловсон хүчнээ ажлын байр бусад бүхий л зүйлсээр хангадаг. Харин надад аз таарсан. Хөх хотод сурч байхдаа хоёрдугаар курсээсээ өвөрмонгол, хятад эмч нарыг дагалдаж, практик дээр суралцаж байсан. Тэнд сурч байсан монгол оюутнууд шоудаад, зугаалж явахад би өвөрмонгол эмч нарын гар хөлийн үзүүрт гүйж байгаа.

Сурч байгаа оюутнууд сүүлийн буюу тав дахь жилдээ дадлага хийж байхад би дөрвөн жил дадлага хийсэн. Энэ маань маш их үр өгөөжөө өгсөн. Ажлын гараа маань Новосибирск хотоос эхэлсэн. Хөх хотод дадлага хийж байхад Новосибирскээс хэдэн хүн ирж, ажиллах санал тавьсан. Тэр үедээ эмчилгээ хийлгэж байгаа хүмүүс дээр ороод энэ эмчилгээг өөрсдөө гардаад хийж чадах уу гэсэн. Миний ганц хийж чадах зүйл шүү дээ гээд тэр хүмүүсийн саналыг хүлээж аваад Новосибирскийн Лотос гэдэг уламжлалт анагаах ухааны эмнэлэгт очиж, их эмчээр ажилласан. Ер нь тэндээс л өөрийгөө олж авсан гэж хэлж болно. Тэгээд өөртөө итгэлтэй болж, эмчилгээний үр дүнгээ ч маш сайн мэддэг болсон. Чихэрт дуртай хүн гэдэг шиг уламжлалт анагаах ухаандаа шимтэж, тийм өвчтэй хүн ороод ирвэл тэгж эмчилнэ дээ гэж бараг зүүдэлдэг болчихсон. Ингээд л Монголдоо ирээд уламжлалт анагаах ухааны чиглэлээрээ ажиллаж эхэлсэн дээ.

-“Ганзүү” эмнэлэг маань одоо хэдэн салбартай үйл ажиллагаа явуулж байна вэ?

-Манай эмнэлэг Баянхонгор аймгийн төвд тасралтгүй зургаан жил үйл ажиллагаагаа явуулж байна. Одоо аймгийн төв дэх эмнэлэг маань хэвийн ажиллаж байгаа. Уламжлалт анагаах ухааны эмч ажиллаж байгаа. Би Улаанбаатарын эмнэлэг, хөдөөний эмнэлгийнхээ ажилтнуудыг хоёр хоёр сарын хугацаатай сэлгэж ажиллуулдаг. Энд хоёр сар ачаалалтай ажилласан бол хөдөөний эмнэлэгт арай ачаалал багатай ажиллуулдаг. Ажилчдынхаа ур чадварыг ч өөрөө хянаад явах боломжтой болчихдог. Тэгэхээр манай эмчилгээний үр дүнд Баянхонгорт ч, энд ч адилхан явагддаг. Улаанбаатар их дэлгүүрийн дэргэдэх салбартаа бид өдрийн эмчилгээг хийдэг. Хүн амын нягтрал ихтэй учраас иргэддээ өдрийн эмчилгээг үзүүлж байна. III хорооллын салбар маань дуу чимээ, хөл хөдөлгөөн багатай байдаг учраас хүмүүсээ амар тайван, чимээгүй орчинд сувилах, хэвтүүлэн, ган болон мөнгөн зүү, цахилгаан зүү, хануур, сам соруул, шарлага, бумба, төөнө засал, халуун чулуу, давсан халуун жин засал, эмчилгээний цэгэн бариа, архи, сүү, сүүлэн тостой бүтэн биеийн бариа зэрэг уламжлалт анагаах ухааны эмчилгээ үйлчилгээг “Ганзүү” эмнэлэг үйлчлүүлэгчиддээ үзүүлж байна. Манай эмнэлэгт хандахыг хүсвэл 9999-5584, 9900-2332 дугаарын утсаар холбогдоорой гэж хэлмээр байна.



МЭДЭЭНИЙ СЭТГЭГДЭЛ


Бидний тухай Редакцийн бодлого Сурталчилгаа байршуулах Холбоо барих

Веб сайтад агуулагдсан мэдээлэл зохиогчийн эрхийн хуулиар хамгаалагдсан тул зөвшөөрөлгүй хуулбарлах хориотой.

Copyright © MMINFO.MN All Rights Reserved. Powered by HUREEMEDIA.





Эхлэл Улс төр Эдийн засаг Үзэл бодол Спорт Нийгэм Дэлхий Энтертайнмэнт Зурхай
  • Нийтлэл
  • •
  • Ярилцлага
  • •
  • Сурвалжлага
  • •
  • Азийн АШТ
  • •
  • Фото мэдээ
  • •
  • Оддын амьдрал
БҮХ СЭДЭВ
  • •Засгийн газар
  • •Ерөнхийлөгч
  • •Сагсанбөмбөг
  • •Яам, Агентлаг
  • •Боловсрол
  • •Чуулган
  • •Уул уурхай
  • •Гадаад харилцаа
  • •Нийтлэл
  • •Фото мэдээ
  • •ММ-ын тодруулга
  • •Сэрэмжлүүлэг
ХУРААХ
Баялгаа гадагшаа хяналтгүй өгөх...
Хэн юу хэлэв

Ж.Ганзул: Эмчийн зөвлөгөөг сайн дагавал өвчлөлийг хүн өөрөө удирдах боломжтой

Энхцэцэг 2017-05-05
    ХУВААЛЦАХ ЖИРГЭХ
Ж.Ганзул: Эмчийн зөвлөгөөг сайн дагавал өвчлөлийг хүн өөрөө удирдах боломжтой

Уламжлалт анагаах ухааны таван заслын аргаар эмчилдэг “Ганзүү” уламжлалт эмчилгээний эмнэлэг хүн ардын эрүүл энхийн төлөө 2010 оноос хойш тасралтгүй үйл ажиллагаа явуулж байгаа билээ. Баянхонгор аймгаас үйл ажиллагаагаа эхлүүлсэн “Ганзүү” эмнэлгийн хувьд 2015 оноос үйл ажиллагаагаа өргөжүүлэн Улаанбаатар хотод салбараа нээгээд байгаа юм. Ингээд уламжлалт эмчилгээний “Ганзүү” эмнэлгийн Ерөнхий эмч Ж.Ганзултай ярилцсанаа хүргэе.

-Юуны өмнө та манай уншигчдад эмнэлгийнхээ талаар танилцуулахгүй юу?

-Манай “Ганзүү” эмнэлэг 2010 онд анх үүсгэн байгуулагдаж, амбулатори байдлаар үйл ажиллагаагаа явуулж эхэлсэн. 2010 оноос хойш үүдэн эмнэлгийн зориулалтаар ажиллаж байгаад 2012 оноос хэвтэн эмчлүүлэх тасагтай болж, Баянхонгор аймагт зургаан жил ажилласан.

Энэ хугацаанд давхардсан тоогоор 7000-8000 хүнд эрүүл мэндийн тусламж, үйлчилгээг үзүүлсэн байдаг. Тэр хугацаанд ихэвчлэн нуруу нугас, харвалтын дараах нөхөн сэргээлт, мэдрэлийн хурц үрэвслүүд, дотор, уламжлалт анагаах ухааны таван заслын эдгэрэлт сайн, ерөнхийдөө 80-аас дээш хувийн эдгэрэлттэй, үр дүн маш сайн гарч байсан. Түүнээс хойш манай байгууллага үйл ажиллагааныхаа хүрээг тэлэх зорилгоор 2016 онд Улаанбаатар хотод хоёр дахь салбараа нээсэн. Одоогийн байдлаар хөдөө, орон нутаг дахь салбартайгаа нийлээд 20-иод ажлын байр бий болголоо. Ихэвчлэн нутгаасаа ажиллах боловсон хүчнээ авчихдаг. Хотоос ажилтан авдаггүй. Хотоос ажилтан авахаар ажлаа хаяад явчихдаг. Таньж, мэдэхгүй хүн болохоор хэцүү шүү дээ. Тэгэхээр ажилтнуудаа байрлуулаад, ажиллуулдаг.

-Уламжлалт анагаах ухааны таван заслын арга гэхээр сонирхолтой санагдаж байна. Анагаах ухааны таван заслын аргад яг юу, юу ордог юм бэ?

-Уламжлалт анагаах ухааны таван заслын эмчилгээнд  эм тангаар засах, хануур, төөнүүр, бариа засал, жин, дэвтээлэг засал, рашаан засал ордог. Тухайлбал, рашаан засал нь гадна талын арьсны өвчинг анагаах, хатгуур, зүү эмчилгээ нь мэдрэлдээ сайн байх жишээтэй. Хануур гэдэг чинь халуун өвчинд их тустай. Монголчууд мах их иддэг. Түүнээсээ болж, элэгний халуун, тархи, толгой өвддөг. Түүнд хануур их сайн байдаг. Жин дэвтээлэг нь хавдсан үед сайн байдаг. Ер нь эдгээрийг хослуулаад эмчилгээ хийхэд үр дүн маш сайн гарна. Үүнийг уламжлалт анагаах ухааны таван засал гэж хэлдэг юм.

-Ер нь хүний судсыг бариад хэчнээн төрлийн өвчинг оношлох боломжтой байдаг вэ?

-Судсаар оношлох өвчин олон бий. Гэхдээ уламжлалт анагаах ухаанд онолоор нь 404 өвчин бий гэж оношилсон байдаг. Тэгээд 404 өвчнийг 101, 101-ээр нь хуваадаг. Идээ ундаанд эдгэрдэг өвчин байна. Хоолоо тохируулаад, эмчийн зөвлөгөөг дагаад эдгэчихдэг өвчин байна. Үгүй бол эмээр эдгэрдэг өвчин байна. Эсвэл дулаан хувцас өмсөөд, улиралдаа тааруулж хувцаслаад эдгэрдэг өвчин байдаг. Тэгээд эм заслаар эдгэрдэг гээд тус бүр 101 өвчин байгаа. Хамгийн сүүлд эдгэшгүй 101 өвчин гэж байдаг юм. Тэгээд 404 өвчнийг багтаадаг. Тэр бүхнийг бид уламжлалт анагаах ухаанаар бүрэн төгс оношилдог.

-Танайд ямархуу зовиуртай хүмүүс хандах вэ. Сүүлийн үед нурууны өвчин, шохойжилт маш их болж байна. Дээрээс нь фитнесст  буруу хичээллэснээс болж нуруугаа гэмтээсэн, машин удаан барьдаг гэх мэтчилэн нурууны өвчлөл нэлээд ихсэх хандлагатай байх шиг?

-Ерөнхийдөө Монголын уур амьсгалын байдал их хүнд. Дээрээс нь хүмүүсийн амьдрал өөрчлөгдөж байна. Малчид маань хүнд нөхцөлд ажилладаг. Энэ нийгмийн ихэнх хүн хар бор ажил хийж байна. Тэгж байж амьдралаа залгуулж байна. Гадаад, дотоод руу ажиллахаар их явж байна. Мэдээж төмөр ч гэсэн элэгддэг. Дээд тал нь 40-50 жил нурууны дискийг ачаалал өгөөд гамгүй хэрэглээд ирэхээр ямар нэгэн байдлаар нурууны диск гэмтээд эхэлчихэж байгаа юм. Түүнээс болж, нурууны дискний суулт, цүлхийлт, нурууны эвэрхий үүсдэг. Үгүй бол нурууны үе, хавчуургын зөөлөн эдүүд нь урагддаг ч юм уу.

Янз бүрийн байдлаас болж, хүмүүсийн хөл гар руу бадайрч өвдөх, гуя руугаа чинэрч өвдөх, бүр хүндрэх юм бол суудлын мэдрэлээс шалтгаалаад хоёр хөл, бөгсөн бие мэдээгүй болох өвчин зонхилж байна. Сүүлийн үед хооллолттой холбоотой өвчлөл ч их байгаа. Өмнө нь монголчууд нүүдлийн соёл иргэншилтэй байж, зундаа цагаан идээгээ идээд, өвөл нь махаа идээд явж байсан учраас харвалт, цус өтгөрөлт гэдэг зүйл бага байсан. Одоо бид суурин иргэншилтэй болчихсон учраас байнга суудаг, агаар салхинд явдаггүй, цагаан идээ ч бага хэрэглэдэг болсон.

Зундаа махаа задлаад хорхог, боодог идчихдэг. Түүнээс болж цусны өтгөрөлт маш их байгаа учраас давхар харвалтын асуудал гарч ирж бай­гаа юм. Ер нь 50-иас дээш насны хүмүүсийн 30-40 хувьд нь харвалт өгч байна. Харвалтын шалтгаан их олон л доо. Өөх тосноос гадна хоолны гам бариагүйгээс болдог. Манай эмнэлэгт ирж буй ихэнх өвчтөнүүд харвалтын дараах нөхөн сэргээлтийн эмчилгээ хийлгэдэг. Нуруу нугасны өвчин, тархины судасны нарийсалт, нуруу нугасны суулт, нүүр амны гурвалсан мэдрэлийн саажилт байна. Дотор эрхтэн талаасаа монголчууд хатуу, хүнд хоол иддэг учраас ходоодны шарх улайлт, элэг цөсний өөрчлөлт, нойр булчирхайн асуудал гээд яривал маш олон өвчин байна л даа.

-Хүмүүс нүдний дээд, доод зовхи татлаа мэдрэлийн ядаргаа юм байна. Ядарчихаж гээд тоохгүй явсаар байгаад хүндрүүлчихдэг. Энэ тохиол­долд ямар арга хэмжээ авах ёстой юм бэ. Уламжлалт таван заслын аргаар мэдрэлийн гаралтай өвчнүүд бүрэн эдгэрэх үү?

-Ямар нэгэн хорт хавдарын шинжгүй, хүзүү нурууны хугаралгүй, хүнд ажил хийгээд нуруу нугасныхаа дискийг ураагүй байхад л таван заслын аргаар бүх өвчин эдгэрнэ. Манай эмчилгээнүүд маш үр дүнтэй. Бид таван заслын аргаар буюу тангаа өгөөд, бариа заслаа хийгээд, зүүгээ тавиад, хануур төөнүүрээ хийнэ. Шаардлагатай тохиолдолд жин дэвтээлэг тавиад, шарлага хийдэг. Шарлага гэдэг чинь халуун жин гэсэн үг шүү дээ. Ерөнхийдөө гадуур уламжлалтын бариа заслын газрууд олон бий. Гэхдээ цогцоор нь хийдэггүй. Нэг газар нь тан бариад явчихдаг. Нөгөө газар нь голдуу бариа хийгээд явчихдаг. Эсвэл нэг газар очихоор зүү тавьчихдаг. Уламжлалт анагаах ухаан маань Европ анагаах ухаанаас ялгарах гол зүйл нь юу вэ гэвэл бүхэл цогцын онол гэж байдаг. Хүнийг бүхэл цогцоор нь байгаль дэлхийтэй уялдуулж авч үздэг.

Түүнээс Европ анагаах ухаанд бөөрний эмч нь бөөрөө, зүрхний эмч зүрхээ гээд эд эрхтнээрээ салгаж үздэг. Гэтэл тухайн хүн бөөрөө эмчлүүлж байтал ходоод ч юм уу, бусад эрхтэндээ нөлөөлөх байдал гардаг. Тэгэхээр бүхэл цогцоор нь эмчлэх нь үр дүнтэй байгаа юм. Сүүлийн үед Европ, Америкчууд яагаад уламжлалт анагаах ухаан руу хошуураад байна вэ, энэ эмчилгээ үр дүнтэй байна гээд байгаа вэ гэвэл хүнийг цогцоор нь байгальтай хоршуулан эмчилдэг учраас тэр. Зөвхөн бөөрийг нь эмчлэхгүй. Бөөр үрэвсэхээр цаашаа яах юм. Бөөрөөр дамжиж цус бохирдох, бие хавагнах, ходоодны үйл ажиллагаа муудах, даралт ихсэх гээд бөөртэй холбоотой асар их зүйл байгаа. Ходоодтой холбоотой асар их сүлжээ бий. Зөвхөн ходоодоо эмчлээд цаашаа элэг, цөс, нойр булчирхай нь яах юм. Ходоодны шингээлт муудаад бие их таргалаад ирэхээр зүрхний ачаалал нь яах юм. Тиймээс л үүнийг сайн, цогцоор нь эмчлэх ёстой.

-Тэгэхээр суурийг нь олж оношлох ёстой гэсэн үг үү?

-Ерөнхийдөө уламжлалт анагаах ухаан мөн чанар, шалтгааныг нь эрж эмчилдэг. Европ анагаах ухаан шинж тэмдэгт нь л эмчилгээ хийж байгаа. Бөөр өвдвөл бөөрөө эмчилнэ. Хамар өвдөл хамар эмчилнэ. Нүд бол нүд эмчилнэ. Яах вэ, техник хөгжсөн учраас тэр, тэр гээд нарийвчлаад үзэж болж байгаа юм л даа. Тэгээд бөөрийг нь эмчлэхээр сарын дараа бөөр нь бас нэг эрхтнээс болоод өвдчихдөг. Тиймээс бүхэл цогцоор нь эмчилгээ хийх шаардлага тулгардаг. Түүгээрээ л уламжлалт анагаах ухаан давуу талтай.

-Энгийн болон цахилгаан зүү гээд ялгаад биччихсэн байсан. Яг ямар ялгаатай юм бэ?

-Хүний мэдрэл гэдэг маань өнгөрийн болон гүний гэж хоёр хуваадаг. Өнгөрийн мэдрэл гэдэг нь бидний гар хуруугаа чимхэхэд мэдрэгддэг мэдрэл юм. Энэ өнгөрийн мэдрэлийг сэргээдэг зүйл бол цахилгаан зүү. Харин ган болон мөнгөн зүү гүний мэдрэлд нөлөөлдөг. Монголчууд эрс тэс уур амьсгалтай, хүйтний улиралд амьдардаг учраас доод бие хөрөх гэж ярьдаг. Ерөнхийдөө нуруу нугасны хоёр судасны эргэлт байхгүй болоод доод бие буюу  хоёр хөл сульдаж, тамирдах, сэнгэнэх, янгинах үед мөнгөн болон алтан зүүг галаар халааж тавьдаг. Мөнгөн зүүний хувьд гал дамжуулах үр дүн маш сайтай учраас бие хөрсөн тохиолдолд судасны эргэлтийг сайжруулж байна гэсэн үг. Өвчнөөсөө шалтгаалаад өнгөрийн мэдрэл байвал цахилгаан зүү, гүний мэдрэл байвал ган зүү хэрэглэдэг. Үгүй бол бүр доод бие нь хөрчихсөн яс нь сийрчихсэн хүнд алт, мөнгөн зүүгээ хэрэглэдэг. Ийм л ялгаатай даа.  

-Сүүлийн үед эрэгтэйчүүдэд тулгамдсан асуудал нэлээд гардаг болж. Тухайлбал, түрүү булчирхайн үрэвсэл, архи тамхи хэрэглэх, бэлгийн сулрал гээд. Танайд ийм асуудалтай хүмүүс хандах боломж бий юу?

-Ерөнхийдөө манайд хийгдэж байгаа. Ихэвчлэн нуруу нугасаа бариад дотор эрхтнээ яг л анагаах ухааны онолоо баримтлаад бүх л цогц болгоно. Цагаан судсаараа дамжуулаад дотор эрхтнүүдээ сэргээж өгнө. Тэгэхээр сүүлийн үед тохиолдож байгаа энэ өвчлөлүүд маань цаг уур, хувцаслалттай холбоотой. Үгүй бол бэлгийн замбараагүй хавьталд орсноос болж, бэлгийн чалх муудах, түрүү булчирхайн үрэвсэлтэй болдог. Түрүү булчирхайн үрэвсэл ихэвчлэн 40-45, 50-60 настай хүмүүст голдуу тохиолдож байгаа. Уг нь бэлгийн ажил маш сайн хийх тусмаа түрүү булчирхай агшиж, сунаж байх ёстой. Ийм үед түрүү булчирхай томрох, шохойжих асуудал бага байдаг.

-Ерөнхийдөө уламжлалт эмчилгээ курсээр хийгддэг. Нэг курс эмчилгээ хэд хоног байдаг юм бол?

-Манай эмнэлэгт нэг курс эмчилгээг 10 хоногоор авч байгаа. Тан удаан үйлчилгээтэй учраас 21 хоног ууж байж үйлчилгээ өгдөг. Антибиотик уугаад л маргааш нь шинж тэмдгийг нь дарчихаж байгаа юм. Тэгэхдээ цаана байгаа мөн чанарыг нь дарж чаддаггүй. Уламжлалт эмчилгээний таван заслаа зэрэгцүүлээд хийхэд 10 хоногт хүний биед ялангуяа зүү эмчилгээ нь хүний биед дархлаа буюу бүх булчирхайнуудын үйл ажиллагааг сайжруулж өгдөг.

Түүгээрээ маш давуу талтай. Ер нь 5-7 хоног зүү тавихад хүний өнчин тархинаас эхлээд бүх булчирхайнууд бөөрний дээд булчирхай, төмсөг, элэгний үйл ажиллагаа маш их идэвхжээд сайжраад явчихаж байгаа юм. 10 хоногийн эмчилгээ хийчихэд эмчилгээний үр дүн нэлээд сайн гарна. Ерөнхийдөө өвчин чинь хүнд, хөнгөн, удааширсан чанартай байж байгаа. Түүнээсээ шалтгаалаад хүмүүс давтан эмчилгээг 10 хоногийн дараа хийх үү, сарын дараа, эсвэл гурван сарын дараа, нэг жилийн дараа хийлгэх үү гэдэг нь эхний 10 хоногийн эмчилгээний үр дүнгээс шалтгаалаад явчихдаг.

-Ерөнхийдөө хүмүүс гадуур зүү тавиулаад нэг газар очиж бумба тавиуллаа гэдэг. Гадуур эмчилгээ хийлгээд гам их алддаг юм шиг байна билээ. Уламжлалт эмчилгээнд үр дүн нь гам барихтай холбоотой байх уу?

-Уламжлалт эмчилгээ гэдэг бол миний түрүүнд ярьсанчлан идээ, ундаа, явдал, мөр гэдэгтэй холбоотой. Хүмүүс идээ, ундаагаа зохицуулаад өвлийн цагт сайхан дулаан хувцаслачих хэрэгтэй. Зуны цагт гол ус туулахдаа, туулсныхаа дараа өөрийгөө арчлах нь явдал мөрийн асуудал юм. Яг энэ асуудлыг л хүмүүс гам сайн бариагүйгээс өвчлөл дахин үүснэ гэж ярьдаг байхгүй юу. Өвчний хамгийн анхны шалтгаан нь хоол унд, явдал мөртэй холбоотой.

Цаашлаад өвчин нь хүндэрч байгаа учраас гамаа сайн барих хэрэгтэй л дээ. Нэгэнт өвдөөд нуруу нугас, хөл гар нь мэдээгүй болж харвалт өгсөн хүмүүс гамыг маш сайн барих ёстой. Нуруу нугасны өвчтэй хүн хүнд юм өргөх, даарах, таргалалтаас татгалзах ёстой. Тэгж байж өвчлөлгүй болно. Монголчуудын дунд таргалалт их явагдаж байна шүү дээ. Байнгын суугаа ажил хийх, хөдөө гадаа мотоцикль, машин тэрэгний ослоос шалтгаалаад нуруу нугасны өвчтэй болдог. Ирж байгаа хүмүүсийн 90 хувь нь нуруу нугасны өвчтэй хүмүүс байна. Тэдгээр хүмүүс гам сайн барих хэрэгтэй. Бид 10, 20 хоног эмчилгээ хийгээд, ямар ч зовиургүй нуруу нугасны талаас хагалгаанд оруулахаас зайлсхийж, эмчилгээг нь хийж өгч байгаа юм.

Гэтэл тэр хүмүүс манайд эмчилгээ хийлгэчихээд, эмнэлгээс гараад л 10 хоногийн дараа хүнд юм өргөөд, эргэж өвчилчихөөд дараагийн эмнэлгээ хайгаад явчихдаг. Угтаа бол өөрсдөө хийлгэсэн эмчилгээгээ авч үлдэхийн тулд эмчийнхээ зөвлөгөөг дагаж, эрүүл мэндийн мэдлэгээ сайжруулаад хүнд юм өргөхгүй, эсвэл байнгын суугаа ажил хийж байсан ч хүзүүний дасгал хийчихээд байвал харвалтаас сэргийлнэ. Манайхаас өгч байгаа зөвлөгөөг дагах юм бол өвчлөлийг хүн өөрөө удирдах боломжтой.

-Таны хувьд яагаад заавал уламжлалт анагаах ухааныг судлах болов. Энэ чиглэл рүү хөтөлсөн хүн тань хэн бэ?

-Миний хувьд Баянхонгор аймагт төрсөн. Хоёр настай байхад манай дүү төрөөд би өвөө, эмээ рүүгээ шилжсэн л дээ. Тэгээд хоёр буурай дээрээ найман нас хүртлээ хамт байж, тэр хоёрынхоо сургаалийг дагаж, мал маллаж өссөн дөө. Тэр үед өвөө минь намайг бичиг үсэг сурчихаад дараа нь лам болчих гэсэн юм. Ингээд аймгийн гуравдугаар арван жилд сураад, дөрөвдүгээр анги төгсөөд, бичиг үсэг тайлж эхлэх үедээ лам болсон.

Ламын гэгээний Гон Гандан Дэдалин хийдэд сууж байгаад оройгоор арван жилийн сургуулиа дүүргэсэн. Тэр хугацаанд шашны боловсрол эзэмшсэн. Дараа нь уламжлалт анагаах ухаанаар салбартаа нэлээд тэргүүлж буй Билгүүн номч, Мамбадацан хийдийн хамба лам, хүний гавьяат эмч Д.Нацагдоржид шавь орж, 1999-2005 он хүртэл шавилсан. Өмнө нь би лам байх хугацаандаа номын сангуудаар явж, уламжлалт анагаах ухааныг судалж байгаад, Дарханы анагаах ухааны коллежид орж, гурван жил бага эмчээр сурсан. Хэдийгээр арван жилийн сургуулиа бүрэн дүүрэн төгсөөгүй ч коллежийн оюутнууд дундаасаа эхний тавд жагсдаг байсан.

Төвд хэлтэй, уламжлалт анагаах ухааныг өөрөө сонирхон судалж байсан болохоор надад илүү ойр байсан. Ерөнхийдөө уламжлалт анагаах ухааныг сурахад жаахан хэцүү. Хэтэрхий хийсвэр, логик сэтгэлгээ шаарддаг, барьцгүй зүйлд үндэслэсэн онол учраас хүүхдүүд их эргэлздэг. Байгаль орчинтойгоо нэгдээд, хүн ардын дундаас гарч ирсэн эмчилгээ гэдгийг сайн ойлгохгүйгээсээ болоод уламжлалт анагаах ухаанаа орхиод өөр чиглэл рүү орчихдог. Харин би коллежоо төгсөөд Хөх хотын анагаах ухааны их сургуульд шалгалт өгч тэнцэж, ороод 2010 онд их эмчээр төгссөн.

Монголд ирээд хийх ажил хэцүү шүү дээ. Гадаадад сургууль төгссөн ч төгсөөд ирж буй нарийн мэргэжилтнээ татаж аваад, ажиллуулах, ажлын байраар хангах боломж байхгүй, улсын бодлого ч байхгүй. Хятад улс бол гадаадад төгсөөд ирсэн боловсон хүчнээ ажлын байр бусад бүхий л зүйлсээр хангадаг. Харин надад аз таарсан. Хөх хотод сурч байхдаа хоёрдугаар курсээсээ өвөрмонгол, хятад эмч нарыг дагалдаж, практик дээр суралцаж байсан. Тэнд сурч байсан монгол оюутнууд шоудаад, зугаалж явахад би өвөрмонгол эмч нарын гар хөлийн үзүүрт гүйж байгаа.

Сурч байгаа оюутнууд сүүлийн буюу тав дахь жилдээ дадлага хийж байхад би дөрвөн жил дадлага хийсэн. Энэ маань маш их үр өгөөжөө өгсөн. Ажлын гараа маань Новосибирск хотоос эхэлсэн. Хөх хотод дадлага хийж байхад Новосибирскээс хэдэн хүн ирж, ажиллах санал тавьсан. Тэр үедээ эмчилгээ хийлгэж байгаа хүмүүс дээр ороод энэ эмчилгээг өөрсдөө гардаад хийж чадах уу гэсэн. Миний ганц хийж чадах зүйл шүү дээ гээд тэр хүмүүсийн саналыг хүлээж аваад Новосибирскийн Лотос гэдэг уламжлалт анагаах ухааны эмнэлэгт очиж, их эмчээр ажилласан. Ер нь тэндээс л өөрийгөө олж авсан гэж хэлж болно. Тэгээд өөртөө итгэлтэй болж, эмчилгээний үр дүнгээ ч маш сайн мэддэг болсон. Чихэрт дуртай хүн гэдэг шиг уламжлалт анагаах ухаандаа шимтэж, тийм өвчтэй хүн ороод ирвэл тэгж эмчилнэ дээ гэж бараг зүүдэлдэг болчихсон. Ингээд л Монголдоо ирээд уламжлалт анагаах ухааны чиглэлээрээ ажиллаж эхэлсэн дээ.

-“Ганзүү” эмнэлэг маань одоо хэдэн салбартай үйл ажиллагаа явуулж байна вэ?

-Манай эмнэлэг Баянхонгор аймгийн төвд тасралтгүй зургаан жил үйл ажиллагаагаа явуулж байна. Одоо аймгийн төв дэх эмнэлэг маань хэвийн ажиллаж байгаа. Уламжлалт анагаах ухааны эмч ажиллаж байгаа. Би Улаанбаатарын эмнэлэг, хөдөөний эмнэлгийнхээ ажилтнуудыг хоёр хоёр сарын хугацаатай сэлгэж ажиллуулдаг. Энд хоёр сар ачаалалтай ажилласан бол хөдөөний эмнэлэгт арай ачаалал багатай ажиллуулдаг. Ажилчдынхаа ур чадварыг ч өөрөө хянаад явах боломжтой болчихдог. Тэгэхээр манай эмчилгээний үр дүнд Баянхонгорт ч, энд ч адилхан явагддаг. Улаанбаатар их дэлгүүрийн дэргэдэх салбартаа бид өдрийн эмчилгээг хийдэг. Хүн амын нягтрал ихтэй учраас иргэддээ өдрийн эмчилгээг үзүүлж байна. III хорооллын салбар маань дуу чимээ, хөл хөдөлгөөн багатай байдаг учраас хүмүүсээ амар тайван, чимээгүй орчинд сувилах, хэвтүүлэн, ган болон мөнгөн зүү, цахилгаан зүү, хануур, сам соруул, шарлага, бумба, төөнө засал, халуун чулуу, давсан халуун жин засал, эмчилгээний цэгэн бариа, архи, сүү, сүүлэн тостой бүтэн биеийн бариа зэрэг уламжлалт анагаах ухааны эмчилгээ үйлчилгээг “Ганзүү” эмнэлэг үйлчлүүлэгчиддээ үзүүлж байна. Манай эмнэлэгт хандахыг хүсвэл 9999-5584, 9900-2332 дугаарын утсаар холбогдоорой гэж хэлмээр байна.

Сэдвүүд : #Ярилцлага   #Эрүүл мэнд  
ХОЛБООТОЙ МЭДЭЭ
Цахилгаан хязгаарлах газрууд /2026.04.23/
Дөрвөн ногоон мэнгэтэй улаагчин туулай өдөр
Хур тунадас орохгүй, өдөртөө 9-11 хэм дулаан байна
Зөвшөөрөлгүй барьсан 137 гараашийг буулгалаа
МЭДЭЭНИЙ СЭТГЭГДЭЛ

АНХААРУУЛГА:Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд mminfo.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 99998796 утсаар хүлээн авна.

ШУУРХАЙ МЭДЭЭ
3 цагийн өмнө өмнө

Хүний хөгжил, нийгмийн бодлогын байнгын хорооны даргаар П.Ганзоригийг сонголоо

3 цагийн өмнө өмнө

Эрхтэн, эд, эс шилжүүлэн суулгах тухай хуулийн төслийн хэлэлцэх, эсэх хэлэлцүүлгийг эхлүүллээ

3 цагийн өмнө өмнө

Түлш, шатахууны үнэ өсөхгүй

15 цагийн өмнө өмнө

Л.Энх-Амгалан: Гурван сар үргэлжилсэн цалингийн асуудлыг шийдлээ

16 цагийн өмнө өмнө

Туулын хурдны замыг зогсоолоо VS Эцэслэн шийдтэл бид тэмцлээ үргэлжлүүлнэ

16 цагийн өмнө өмнө

Уран бүтээлчид Астана хотноо анх удаа “Монголын сайхан орон” тоглолтоо өргөн барилаа

16 цагийн өмнө өмнө

Цахилгаан хязгаарлах газрууд /2026.04.23/

16 цагийн өмнө өмнө

Л.Энх-Амгалан: Боловсролын зээлийн сангийн хэрүүлд цэг тавих цаг болсон

16 цагийн өмнө өмнө

Зэсээр бүрсэн хөшөө исэлдэж ногоон өнгөтэй болдог

16 цагийн өмнө өмнө

Дөрвөн ногоон мэнгэтэй улаагчин туулай өдөр

16 цагийн өмнө өмнө

Хур тунадас орохгүй, өдөртөө 9-11 хэм дулаан байна

1 өдрийн өмнө өмнө

“Эрдэнэс Тавантолгой” ХК Энэтхэг улс руу нүүрсний дээжийг туршиж үзэх хүсэлт тавилаа

1 өдрийн өмнө өмнө

Эдийн засгийн нөхцөл байдал, учирч буй эрсдэлийн талаар мэдээлэл хийлээ

1 өдрийн өмнө өмнө

Нэмэгдэл хөлсийг үндсэн цалингаас тооцож олгохоор боллоо

1 өдрийн өмнө өмнө

Н.Учрал:Хүүхэд бүрийг мэдлэг, ур чадварын хоцрогдлоос чөлөөлнө

1 өдрийн өмнө өмнө

Казахстан Улс 2029 он гэхэд бүс нутгийн цахим зангилаа төв болно

1 өдрийн өмнө өмнө

Зөвшөөрөлгүй барьсан 137 гараашийг буулгалаа

1 өдрийн өмнө өмнө

Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхэд Казахстаны парламентын дарга бараалхлаа

1 өдрийн өмнө өмнө

“Сэлбэ 20 минутын хот” төслийн бүтээн байгуулалтын явц 25 орчим хувьтай үргэлжилж байна

1 өдрийн өмнө өмнө

Дулааны тавдугаар цахилгаан станцыг 2028 онд ашиглалтад оруулна

1 өдрийн өмнө өмнө

Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх, К.Токаев нар албан ёсны хэлэлцээний үр дүнгийн талаар мэдээлэл өглөө

1 өдрийн өмнө өмнө

Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхийг Казахстан Улсын Ерөнхийлөгч К.Токаев албан ёсоор угтаж авлаа

1 өдрийн өмнө өмнө

Н.Учрал: Засгийн Газар цахим хөгжилд тулгуурласан эдийн засгийг хөгжүүлнэ

1 өдрийн өмнө өмнө

Засгийн газрын хуралдаан үргэлжилж байна

1 өдрийн өмнө өмнө

Үс засуулвал эд, мал арвижна

1 өдрийн өмнө өмнө

Хур тунадас орохгүй, өдөртөө 16-18 хэм дулаан байна

2 өдрийн өмнө өмнө

Сургуулийн заалыг амралтыг өдөр сурагчдад үнэ төлбөргүй ашиглуулах асуудлыг өргөн барив

2 өдрийн өмнө өмнө

Цахилгаан хязгаарлах газрууд /2026.04.21/

2 өдрийн өмнө өмнө

Орон сууц, оюутны сургалтын төлбөрийн буцаан олголтыг шилжүүлж эхэллээ

2 өдрийн өмнө өмнө

Нийслэлийн хэмжээнд 1830 хүүхдийн тоглоомын талбайг цэвэрлэж, засварлаж байна

САНАЛ БОЛГОХ
2026-04-18 өмнө

"UB food festival” өдөрлөгт 18 үндэстний хоол, зуушаар үйлчилж байна

2026-04-17 өмнө

Төв цэнгэлдэх хүрээлэнг иргэдэд нээлттэй болгоно

2026-04-17 өмнө

“Ачит-Ихт” ХХК нь Химийн иж бүрэн тоноглол, хэрэгсэл бүхий кабинет жил бүр байгуулж өгдөг

2026-04-17 өмнө

О.Цогтгэрэл С.Баярцогтын “сүүдэр”-т яваад орчихлоо

2026-04-17 өмнө

"Номын баяр"-ыг ирэх сарын 15-17-нд зохион байгуулна

2026-04-17 өмнө

НҮБ: Дайн үргэлжилбэл 45 сая хүн өлсгөлөнд нэрвэгдэх эрсдэлтэй

2026-04-18 өмнө

А.Баяр: Амин хайртай хүүхдэдээ амь эрсдэх зэвсэг бүү авч өгөөрэй

2026-04-18 өмнө

Барилгын гадна фасад, гэрлэн дохиог тусгай төхөөрөмж ашиглан угааж байна

2026-04-18 өмнө

Үүлэрхэг. Бороо, нойтон цас орно

2026-04-17 өмнө

Нийслэлийн төр, захиргааны байгууллагын албан хаагчид нэг өдөр цахимаар ажиллана

2026-04-18 өмнө

Өнөөдөр Дашнямтай билэгт сайн өдөр

2026-04-17 өмнө

"UB food festival-2026" олон улсын хоолны өдөрлөг энэ сарын 17-26-ны өдрүүдэд болно

2026-04-18 өмнө

Дүүжин замын тээврийн барилгын ажил 70 орчим хувьтай байна

2026-04-17 өмнө

Цахилгаан хязгаарлах газрууд /2026.04.17/

2026-04-17 өмнө

Нэг цагаан мэнгэтэй цагаагчин тахиа өдөр

2026-04-17 өмнө

Чуулганы нэгдсэн хуралдаанаар хэлэлцэх асуудлууд /26.04.17/

2026-04-19 өмнө

Шатаж байсан гэрээс хоёр иргэнийг гаргаж, амь насыг нь аварлаа

2026-04-19 өмнө

Хур тунадас орохгүй, өдөртөө 0-2 хэм хүйтэн байна

2026-04-19 өмнө

Найман цагаан мэнгэтэй харагчин гахай өдөр

2026-04-20 өмнө

“Лаг хатааж, шатаах үйлдвэр”-ийн төсөл хэрэгжих бодит нөхцөл бүрдэж байна

2026-04-20 өмнө

Нийслэлийн таван байршилд явган хүний зам шинэчлэх ажил үргэлжилж байна

2026-04-20 өмнө

Монгол Улсын шигшээ баг ААШТ-ий холимог багийн төрөлд алтан медаль хүртлээ

2026-04-20 өмнө

Сэлбэ голын гадна тохижилтын ажил 60 орчим хувьтай үргэлжилж байна

2 өдрийн өмнө өмнө

МУИС-ийн нэрийг МҮИС ашигласны хохирогч нь Монгол Улс болдог

2 өдрийн өмнө өмнө

Орон сууц, оюутны сургалтын төлбөрийн буцаан олголтыг шилжүүлж эхэллээ

2 өдрийн өмнө өмнө

Нийслэлийн хэмжээнд 1830 хүүхдийн тоглоомын талбайг цэвэрлэж, засварлаж байна

2 өдрийн өмнө өмнө

НӨАТ-ын буцаан олголтыг энэ сарын 27-ноос олгоно

2 өдрийн өмнө өмнө

Сургуулийн заалыг амралтыг өдөр сурагчдад үнэ төлбөргүй ашиглуулах асуудлыг өргөн барив

2 өдрийн өмнө өмнө

Цахилгаан хязгаарлах газрууд /2026.04.21/

2 өдрийн өмнө өмнө

Үс засуулвал бие эрхтний хүч сайжирна

Бидний тухай Редакцийн бодлого Сурталчилгаа байршуулах Холбоо барих Дээшээ буцах


Веб сайтад агуулагдсан мэдээлэл зохиогчийн эрхийн хуулиар хамгаалагдсан тул зөвшөөрөлгүй хуулбарлах хориотой.

Copyright © MMINFO.MN All Rights Reserved. Powered by HUREEMEDIA.