• Эхлэл
  • Цаг агаар
  • Валют ханш
  • Улс төр
  • Эдийн засаг
  • Үзэл бодол
  • Спорт
  • Нийгэм
  • Дэлхий
  • Энтертайнмэнт
  • Зурхай



Н.Эрдэнэбаяр: Цусны донорын дэлхийн өдрийг тэмдэглэнэ

Цус сэлбэлт судлалын үндэсний төв Онцгой байдлын Ерөнхий газартай хамтран өнөөдөр Үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэнд “Цусны донорын дэлхийн өдөр”-ийг тохиолдуулан цусны донорууддаа хүндэтгэл үзүүлэх үйл ажиллагааг зохион байгуулахаар болжээ. Энэ талаар Цус сэлбэлт судлалын үндэсний төвийн захирал Н.Эрдэнэбаяртай ярилцлаа.

-Өнөөдөр Цусны донорын дэлхийн өдөр. Энэ өдрийг тохиолд­уулан Цус сэлбэлт судлал­­ын үндэсний төвөөс ямар ямар үйл ажил­лагааг зохион бай­­гуулах­­аар төлөв­лөж байна вэ?

-Жил бүрийн зургадугаар сарын 14-ний өдрийг дэлхий даяар “Цусны донорын дэлхийн өдөр” хэмээн 2003 оноос хойш тэмдэглэж ирсэн. Энэ өдрийг  цусны донор, цус цусан бүтээгдэхүүний нөөцийн асуудлыг шийдвэр гаргагчдын төвшинд болоод олон нийтэд ойлгуулах таниулах, мөн цусаа өгч буй ачтан доноруудыг алдаршуулах, урамшуулах үйлст нэгдэн дэлхий нийтээр тэмдэглэдэг байгаа. Жил бүр тодорхой уриаг дэвшүүлдэг. Энэ жилийн тухайд “Та бусдын төлөө юу хийж чадах вэ, өнөөдрөөс эхлээд тогтмол цусаа бэлэглэцгээе” уриан дор тэмдэглэх юм. Энэ өдрийг тохиолдуулан  Цус сэлбэлт судлалын үндэсний төв, Онцгой байдлын ерөнхий газартай хамтран манай төвийн  шинэ байр буюу Баянзүрх дүүргийн хоёрдугаар эмнэлгийн хойно байрлаж буй байрнаасаа талархлын алхалт хийнэ. Мөн Үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэнд 11:00 цагаас 35-аас дээш удаа цусаа бэлэглэсэн 52 донорт цол өргөмжлөлийг нь гардуулах, эрүүл мэндийн сургалт сурталчилгаа, анхан шатны тусламжийг хэрхэн үзүүлэх талаар иргэдэд мэдээлэл өгөх үйл ажиллагааг зохион байгуулах юм. Энэ үеэр Монгол Улсад анхны тооцогдох 200 удаа цусаа хандивласан Д.Бум-Эрдэнэ гэдэг залууд “Топ-200+” гэсэн өргөмжлөлийг гардуулж, алдаршуулах үйл ажиллагаа болно гэдгээрээ онцлогтой юм. Түүнчлэн,  донор элсүүлэлтээрээ тэргүүлсэн Улаан загалмайн нийгэмлэгийн дунд шатны хороо болон төрийн бус байгууллагуудыг шалгаруулдаг. Энэ жил гурван байгууллага шалгаруулж, бидний үйл ажиллагааг дэмжигч аж ахуй нэгжүүдээ өргөмжилнө.  Цус цуглуулах үйл ажиллагаа мөн болно. Үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэнгийн ажилтнууд цусаа бэлэглэхээ илэрхийлсэн байгаа.

-Үйл ажиллагааны онцлог нь юу вэ?

-Гамшиг ослын үед цус цусан бүтээгдэхүүний бэлэн байдлыг хангах, нөөцийг нэмэгдүүлэх, цус сэлбэх тусламж үйлчилгээг хийх гэсэн чиглэлд  дэлхий нийт анхаарч байна. Манай улс ч ялгаагүй. Үйл ажиллагаа төр засаг болоод олон нийтэд нээлттэй болно. Түүнчлэн энэ өдрийг ганц удаа тэмдэглээд өнгөрүүлдэггүй. Цусны донорын дэлхийн өдрийг угтсан олон арга хэмжээ, ажлыг зохион байгуулдаг. Тухайлбал, Нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын Захирагч С.Батболд тавдугаар сарын 3-ны өдөр манай төвд  өөрийн биеэр ирж цусаа бэлэглэсэн.  Нийслэлийн аж ахуйн нэгж компани Улаанбаатар хотын иргэдийг цусаа бэлэглэе гэдэг уриалгыг гаргасан. Энэ дагуу нийслэлийн Засаг даргын тамгын газрын харьяа 46 байгууллага хуваарь гарган цусаа бэлэглэх үйлсэд оролцож байна. Энэ мэтчилэн арга хэмжээгээ угтсан ажлуудыг хийж, өргөн хүрээнд зохион байгуулдаг.

-Хүндэт доноруудынхаа тоог нэмэгдүүлэх,  алдаршуулахаас гадна нийгмийн асуудалд нь төрөөс хэрхэн анхаардаг юм бэ. Тухайлбал, өмнө нь автобусанд үнэгүй зорчдог байсан бол цахим картны үйлчилгээнд шилжсэнээс хойш нийтийн тээврээр хөлс төлж зорчдог болсон байсан. Энэ тухайд?

-Монгол Улс Донорын хуультай  дэлхийн 30 дахь орон болж байсан. Хууль нь 2000 онд батлагдаж байсан шүү дээ. 2012 онд хууль нь нэмэлт өөрчлөлт орсон байдаг. 2017 онд шинэчилсэн найруулга хийгдээд явж байгаа. Донорын тухай хуульд зааснаар цусаа 35 удаа болон түүнээс дээш өгсөн хүндэт доноруудаа улсын магадлан итгэмжлэгдсэн амралтад үнэ төлбөргүй амруулдаг. Энэ ажил сүүлийн гурван жил хэрэгжээд явж байна. Мөн Эрүүл мэндийн сайдын тушаалаар донорууддаа эрүүл мэндийн зарим үзлэг шинжилгээг үнэ төлбөргүй хийх, очер дугааргүй үйлчлэхийг өөрийн харьяа хоёр, гуравдугаар шатлалын эмнэлгүүд дээр үзүүлж байгаа. Түүнчлэн үнэ төлбөргүй нийтийн тээврийн хэрэгслээр зорчуулдаг байсан. Энэхүү үйл ажиллагаа цахим хэлбэрт шилжснээр түр зогссон байсан. Гэхдээ энэ ажил дахиад үргэлжлэх гэж байгаа. Хүндэт доноруудаа хамт олонд нь алдаршуулах, олон нийтэд таниулах зэрэг үйл ажиллагааг хийж байгаа. Түүнчлэн цусаа 35 удаа бэлэглээд цааш явах ямар нэгэн тэмүүлэлгүй болчихоод байгаа юм. Тиймээс  70-100  удаа цусаа бэлэглэвэл хүрэл донор, 100-150 удаа цусаа бэлэглэвэл мөнгөн донор, 150 дээш олон удаа өгсөн тохиолдолд алтан донор гэж өргөмжилдөг болсон.

-Улсын хэмжээнд хичнээн донор байгаа вэ?

-Манайхыг 1963 оноос үүссэн гэж үздэг. Давхардсан тоогоор улсын хэмжээнд  140  мянга орчим донорын бүртгэл мэдээлэл байдаг. Яг хүндэт донор гээд аваад үзвэл 1000 гаруй байна. Өнөөдөр яг идэвхтэй цусаа өгөөд явж байгаа 40-50 мянган донор байна.

-Алтан донор Монголд хэр олон байдаг вэ?

-Дээр дурьдсан 200 удаа цусаа хандивласан Д.Бум-Эрдэнэ маань  Монголын анхны алтан донор гэж явдаг. Мөн н.Эрдэнэчимэг  гэж эмэгтэй саяхан алтан донор болсон. Одоогоор хоёр л  хүн байна. Мөнгөн донор 20 орчим хүн байгаа . Хүрэл донор 70-80 гаруй хүн бий. Энэ дашрамд, өрөөл бусдын сайн сайхны төлөө ариун цусаа бэлэглэдэг ачтангууд донорууддаа баярын мэнд хүргэе.

-Цусны нөөцийн асуудал анхаарал  татдаг. Одоогийн байдлаар ямар төвшинд байна вэ. Хэр хангалттай байгаа вэ?

-2012 онд улсын 19 мянган донорын цус цуглуулсан үзүүлэлттэй байсан. 2016 оны эцэст энэ тоо 33 мянга болж нэмэгдсэн. Өөрөөр хэлбэл, 70 орчим хувиар нэмэгдсэн. Үүний цаана цус цусан бүтээгдэхүүний хангамж сайжирч байгаа. Төрөөс цус цусан бүтээгдэхүүний аюулгүй байдал хангамжийг сайжруулах, төрийн бодлогын хүрээнд манай төвийн шинэ байр 50 жилийн дараа баригдаж 2016 онд ашиглалтад орлоо. Орон нутагт байгаа цусны 26 салбар  төвүүдийг хоёр тэрбум төгрөгөөр иж бүрнээр нь засварлаж, хүлээлгэж өгсөн. Цус цуглуулах, шинжлэх, хадгалах, тээвэрлэх зэрэгт дэлхийн жишиг болон технологи тоног төхөөрөмжүүдийг иж бүрэн шинэчилсэн. Цус сэлбэлт  судлалын үндэсний төв болон орон нутгийн бүхий л салбарт ийнхүү шинэчлэгдсэн. Үүнтэй холбоотой цус цусан бүтээгдэхүүнийг хадгалах хүчин чадал улсын хэмжээнд тав дахин Улаанбаатар хотын хэмжээнд гурав  дахин нэмэгдлээ. Зориулалтын хөргөгч хөлдөөгчтэй болж байна гэдгийн цаана нөөцийг нэмэгдүүлэх боломжууд бүрдэж байгаа юм. Ялангуяа урт удаан хугацаанд хадгалах ёстой байдаг сийвэнгийн бүтээгдэхүүний нөөцийг нилээд нэмэгдүүллээ. Одоогоор сийвэнгийн 10 мянган нэгж бүтээгдэхүүний нөөц байна. ОБЕГ-тай байгуулсан гэрээний хүрээнд улсын нөөц гэж байдаг. Урт удаан хугацаанд хадгалах цус цусан бүтээгдэхүүний нөөцөө сайн хадгалж, нөөцийг нь нэмэгдүүлж байна. Нөөц маш ихээр сайжирч байгаа. Гэхдээ нэг хүний өгсөн цуснаас гурван төрлийн бүтээгдэхүүн хийдэг. Ялтаст эсийн бүтээгдэхүүнийг бид 3-5 хоногт хадгалдаг. Ийм бүтээгдэхүүн дээр нөөц хийнэ гэсэн ойлголт байдаггүй. Өдөрт 80-100 донор цусаа өгч байж эмнэлгүүдийн захиалсан бүтээгдэхүүнийг хангах боломжтой. Тэгэхээр энэ талаар олон нийт зөв ойлголт авч дэмжиж ажиллаасай. Нөөц нэмэгдэхийн хэрээр эмнэлгүүдийн захиалга бас нэмэгдэж байгаа гэдгийг ойлгоорой. Сүүлийн жилүүдэд элэг шилжүүлэн суулгах хагалгаа манай улсад хийгдэж байна. Элгээ өгч байгаа авч байгаа хоёр хүнд хоёуланд нь цус хэрэгтэй. Үүний тулд бид яг тохирсон цус цусан бүтээгдэхүүнийг бэлдэх ёстой.  Ингэхийн тулд олон донороос цус авах шаардлагатай байдаг. Энэ хэрээр хэрэгцээ их нэмэгдэж байна. Цаашид цус цусан бүтээгдэхүүний нөөц, хадгалалтын менежментийг яаж сайжруулах уу гэдэг дээр олон зүйл хийж байна. Энэ чиглэлээр Эрүүл сайдын 2017 оны гурван тоот тушаалаар цус цусан бүтээгдэхүүний зохистой хэрэглээний удирдамжийг гаргасан байгаа. Энэ удирдамжаар эмнэлгүүд дээр нөөцийн зохицуулалтыг яаж хийх вэ, зөв хэрэглээг яаж төлөвшүүлэх үү гэдэг дээр анхаарч ажиллаж байна.

    ХУВААЛЦАХ ЖИРГЭХ


МЭДЭЭНИЙ СЭТГЭГДЭЛ
ХОЛБООТОЙ МЭДЭЭ
Б.Пүрэвдагва: Иргэдтэйгээ уулзаж, 2027 оны төсөвт тусгах санал хүсэлтийг нь нээлттэй сонсож байна
Есөн улаан мэнгэтэй шар нохой өдөр
Ялимгүй цас орно, өдөртөө 4-6 хэм хүйтэн байна
Битүүмжлэгдсэн автомашиныг зарж, 375 сая төгрөг залилжээ



Веб сайтад агуулагдсан мэдээлэл зохиогчийн эрхийн хуулиар хамгаалагдсан тул зөвшөөрөлгүй хуулбарлах хориотой.

Copyright © MMINFO.MN All Rights Reserved. Powered by HUREEMEDIA.





  • Эхлэл
  • Цаг агаар
  • Валют ханш
  • Улс төр
  • Эдийн засаг
  • Үзэл бодол
  • Спорт
  • Нийгэм
  • Дэлхий
  • Энтертайнмэнт
  • Зурхай



Н.Эрдэнэбаяр: Цусны донорын дэлхийн өдрийг тэмдэглэнэ

Цус сэлбэлт судлалын үндэсний төв Онцгой байдлын Ерөнхий газартай хамтран өнөөдөр Үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэнд “Цусны донорын дэлхийн өдөр”-ийг тохиолдуулан цусны донорууддаа хүндэтгэл үзүүлэх үйл ажиллагааг зохион байгуулахаар болжээ. Энэ талаар Цус сэлбэлт судлалын үндэсний төвийн захирал Н.Эрдэнэбаяртай ярилцлаа.

-Өнөөдөр Цусны донорын дэлхийн өдөр. Энэ өдрийг тохиолд­уулан Цус сэлбэлт судлал­­ын үндэсний төвөөс ямар ямар үйл ажил­лагааг зохион бай­­гуулах­­аар төлөв­лөж байна вэ?

-Жил бүрийн зургадугаар сарын 14-ний өдрийг дэлхий даяар “Цусны донорын дэлхийн өдөр” хэмээн 2003 оноос хойш тэмдэглэж ирсэн. Энэ өдрийг  цусны донор, цус цусан бүтээгдэхүүний нөөцийн асуудлыг шийдвэр гаргагчдын төвшинд болоод олон нийтэд ойлгуулах таниулах, мөн цусаа өгч буй ачтан доноруудыг алдаршуулах, урамшуулах үйлст нэгдэн дэлхий нийтээр тэмдэглэдэг байгаа. Жил бүр тодорхой уриаг дэвшүүлдэг. Энэ жилийн тухайд “Та бусдын төлөө юу хийж чадах вэ, өнөөдрөөс эхлээд тогтмол цусаа бэлэглэцгээе” уриан дор тэмдэглэх юм. Энэ өдрийг тохиолдуулан  Цус сэлбэлт судлалын үндэсний төв, Онцгой байдлын ерөнхий газартай хамтран манай төвийн  шинэ байр буюу Баянзүрх дүүргийн хоёрдугаар эмнэлгийн хойно байрлаж буй байрнаасаа талархлын алхалт хийнэ. Мөн Үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэнд 11:00 цагаас 35-аас дээш удаа цусаа бэлэглэсэн 52 донорт цол өргөмжлөлийг нь гардуулах, эрүүл мэндийн сургалт сурталчилгаа, анхан шатны тусламжийг хэрхэн үзүүлэх талаар иргэдэд мэдээлэл өгөх үйл ажиллагааг зохион байгуулах юм. Энэ үеэр Монгол Улсад анхны тооцогдох 200 удаа цусаа хандивласан Д.Бум-Эрдэнэ гэдэг залууд “Топ-200+” гэсэн өргөмжлөлийг гардуулж, алдаршуулах үйл ажиллагаа болно гэдгээрээ онцлогтой юм. Түүнчлэн,  донор элсүүлэлтээрээ тэргүүлсэн Улаан загалмайн нийгэмлэгийн дунд шатны хороо болон төрийн бус байгууллагуудыг шалгаруулдаг. Энэ жил гурван байгууллага шалгаруулж, бидний үйл ажиллагааг дэмжигч аж ахуй нэгжүүдээ өргөмжилнө.  Цус цуглуулах үйл ажиллагаа мөн болно. Үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэнгийн ажилтнууд цусаа бэлэглэхээ илэрхийлсэн байгаа.

-Үйл ажиллагааны онцлог нь юу вэ?

-Гамшиг ослын үед цус цусан бүтээгдэхүүний бэлэн байдлыг хангах, нөөцийг нэмэгдүүлэх, цус сэлбэх тусламж үйлчилгээг хийх гэсэн чиглэлд  дэлхий нийт анхаарч байна. Манай улс ч ялгаагүй. Үйл ажиллагаа төр засаг болоод олон нийтэд нээлттэй болно. Түүнчлэн энэ өдрийг ганц удаа тэмдэглээд өнгөрүүлдэггүй. Цусны донорын дэлхийн өдрийг угтсан олон арга хэмжээ, ажлыг зохион байгуулдаг. Тухайлбал, Нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын Захирагч С.Батболд тавдугаар сарын 3-ны өдөр манай төвд  өөрийн биеэр ирж цусаа бэлэглэсэн.  Нийслэлийн аж ахуйн нэгж компани Улаанбаатар хотын иргэдийг цусаа бэлэглэе гэдэг уриалгыг гаргасан. Энэ дагуу нийслэлийн Засаг даргын тамгын газрын харьяа 46 байгууллага хуваарь гарган цусаа бэлэглэх үйлсэд оролцож байна. Энэ мэтчилэн арга хэмжээгээ угтсан ажлуудыг хийж, өргөн хүрээнд зохион байгуулдаг.

-Хүндэт доноруудынхаа тоог нэмэгдүүлэх,  алдаршуулахаас гадна нийгмийн асуудалд нь төрөөс хэрхэн анхаардаг юм бэ. Тухайлбал, өмнө нь автобусанд үнэгүй зорчдог байсан бол цахим картны үйлчилгээнд шилжсэнээс хойш нийтийн тээврээр хөлс төлж зорчдог болсон байсан. Энэ тухайд?

-Монгол Улс Донорын хуультай  дэлхийн 30 дахь орон болж байсан. Хууль нь 2000 онд батлагдаж байсан шүү дээ. 2012 онд хууль нь нэмэлт өөрчлөлт орсон байдаг. 2017 онд шинэчилсэн найруулга хийгдээд явж байгаа. Донорын тухай хуульд зааснаар цусаа 35 удаа болон түүнээс дээш өгсөн хүндэт доноруудаа улсын магадлан итгэмжлэгдсэн амралтад үнэ төлбөргүй амруулдаг. Энэ ажил сүүлийн гурван жил хэрэгжээд явж байна. Мөн Эрүүл мэндийн сайдын тушаалаар донорууддаа эрүүл мэндийн зарим үзлэг шинжилгээг үнэ төлбөргүй хийх, очер дугааргүй үйлчлэхийг өөрийн харьяа хоёр, гуравдугаар шатлалын эмнэлгүүд дээр үзүүлж байгаа. Түүнчлэн үнэ төлбөргүй нийтийн тээврийн хэрэгслээр зорчуулдаг байсан. Энэхүү үйл ажиллагаа цахим хэлбэрт шилжснээр түр зогссон байсан. Гэхдээ энэ ажил дахиад үргэлжлэх гэж байгаа. Хүндэт доноруудаа хамт олонд нь алдаршуулах, олон нийтэд таниулах зэрэг үйл ажиллагааг хийж байгаа. Түүнчлэн цусаа 35 удаа бэлэглээд цааш явах ямар нэгэн тэмүүлэлгүй болчихоод байгаа юм. Тиймээс  70-100  удаа цусаа бэлэглэвэл хүрэл донор, 100-150 удаа цусаа бэлэглэвэл мөнгөн донор, 150 дээш олон удаа өгсөн тохиолдолд алтан донор гэж өргөмжилдөг болсон.

-Улсын хэмжээнд хичнээн донор байгаа вэ?

-Манайхыг 1963 оноос үүссэн гэж үздэг. Давхардсан тоогоор улсын хэмжээнд  140  мянга орчим донорын бүртгэл мэдээлэл байдаг. Яг хүндэт донор гээд аваад үзвэл 1000 гаруй байна. Өнөөдөр яг идэвхтэй цусаа өгөөд явж байгаа 40-50 мянган донор байна.

-Алтан донор Монголд хэр олон байдаг вэ?

-Дээр дурьдсан 200 удаа цусаа хандивласан Д.Бум-Эрдэнэ маань  Монголын анхны алтан донор гэж явдаг. Мөн н.Эрдэнэчимэг  гэж эмэгтэй саяхан алтан донор болсон. Одоогоор хоёр л  хүн байна. Мөнгөн донор 20 орчим хүн байгаа . Хүрэл донор 70-80 гаруй хүн бий. Энэ дашрамд, өрөөл бусдын сайн сайхны төлөө ариун цусаа бэлэглэдэг ачтангууд донорууддаа баярын мэнд хүргэе.

-Цусны нөөцийн асуудал анхаарал  татдаг. Одоогийн байдлаар ямар төвшинд байна вэ. Хэр хангалттай байгаа вэ?

-2012 онд улсын 19 мянган донорын цус цуглуулсан үзүүлэлттэй байсан. 2016 оны эцэст энэ тоо 33 мянга болж нэмэгдсэн. Өөрөөр хэлбэл, 70 орчим хувиар нэмэгдсэн. Үүний цаана цус цусан бүтээгдэхүүний хангамж сайжирч байгаа. Төрөөс цус цусан бүтээгдэхүүний аюулгүй байдал хангамжийг сайжруулах, төрийн бодлогын хүрээнд манай төвийн шинэ байр 50 жилийн дараа баригдаж 2016 онд ашиглалтад орлоо. Орон нутагт байгаа цусны 26 салбар  төвүүдийг хоёр тэрбум төгрөгөөр иж бүрнээр нь засварлаж, хүлээлгэж өгсөн. Цус цуглуулах, шинжлэх, хадгалах, тээвэрлэх зэрэгт дэлхийн жишиг болон технологи тоног төхөөрөмжүүдийг иж бүрэн шинэчилсэн. Цус сэлбэлт  судлалын үндэсний төв болон орон нутгийн бүхий л салбарт ийнхүү шинэчлэгдсэн. Үүнтэй холбоотой цус цусан бүтээгдэхүүнийг хадгалах хүчин чадал улсын хэмжээнд тав дахин Улаанбаатар хотын хэмжээнд гурав  дахин нэмэгдлээ. Зориулалтын хөргөгч хөлдөөгчтэй болж байна гэдгийн цаана нөөцийг нэмэгдүүлэх боломжууд бүрдэж байгаа юм. Ялангуяа урт удаан хугацаанд хадгалах ёстой байдаг сийвэнгийн бүтээгдэхүүний нөөцийг нилээд нэмэгдүүллээ. Одоогоор сийвэнгийн 10 мянган нэгж бүтээгдэхүүний нөөц байна. ОБЕГ-тай байгуулсан гэрээний хүрээнд улсын нөөц гэж байдаг. Урт удаан хугацаанд хадгалах цус цусан бүтээгдэхүүний нөөцөө сайн хадгалж, нөөцийг нь нэмэгдүүлж байна. Нөөц маш ихээр сайжирч байгаа. Гэхдээ нэг хүний өгсөн цуснаас гурван төрлийн бүтээгдэхүүн хийдэг. Ялтаст эсийн бүтээгдэхүүнийг бид 3-5 хоногт хадгалдаг. Ийм бүтээгдэхүүн дээр нөөц хийнэ гэсэн ойлголт байдаггүй. Өдөрт 80-100 донор цусаа өгч байж эмнэлгүүдийн захиалсан бүтээгдэхүүнийг хангах боломжтой. Тэгэхээр энэ талаар олон нийт зөв ойлголт авч дэмжиж ажиллаасай. Нөөц нэмэгдэхийн хэрээр эмнэлгүүдийн захиалга бас нэмэгдэж байгаа гэдгийг ойлгоорой. Сүүлийн жилүүдэд элэг шилжүүлэн суулгах хагалгаа манай улсад хийгдэж байна. Элгээ өгч байгаа авч байгаа хоёр хүнд хоёуланд нь цус хэрэгтэй. Үүний тулд бид яг тохирсон цус цусан бүтээгдэхүүнийг бэлдэх ёстой.  Ингэхийн тулд олон донороос цус авах шаардлагатай байдаг. Энэ хэрээр хэрэгцээ их нэмэгдэж байна. Цаашид цус цусан бүтээгдэхүүний нөөц, хадгалалтын менежментийг яаж сайжруулах уу гэдэг дээр олон зүйл хийж байна. Энэ чиглэлээр Эрүүл сайдын 2017 оны гурван тоот тушаалаар цус цусан бүтээгдэхүүний зохистой хэрэглээний удирдамжийг гаргасан байгаа. Энэ удирдамжаар эмнэлгүүд дээр нөөцийн зохицуулалтыг яаж хийх вэ, зөв хэрэглээг яаж төлөвшүүлэх үү гэдэг дээр анхаарч ажиллаж байна.



МЭДЭЭНИЙ СЭТГЭГДЭЛ


Бидний тухай Редакцийн бодлого Сурталчилгаа байршуулах Холбоо барих

Веб сайтад агуулагдсан мэдээлэл зохиогчийн эрхийн хуулиар хамгаалагдсан тул зөвшөөрөлгүй хуулбарлах хориотой.

Copyright © MMINFO.MN All Rights Reserved. Powered by HUREEMEDIA.





Эхлэл Улс төр Эдийн засаг Үзэл бодол Спорт Нийгэм Дэлхий Энтертайнмэнт Зурхай
  • Нийтлэл
  • •
  • Ярилцлага
  • •
  • Сурвалжлага
  • •
  • Азийн АШТ
  • •
  • Фото мэдээ
  • •
  • Оддын амьдрал
БҮХ СЭДЭВ
  • •Засгийн газар
  • •Чуулган
  • •Ерөнхийлөгч
  • •Сэрэмжлүүлэг
  • •Байнгын хороо
  • •Уул уурхай
  • •Степпе Арена
  • •Бөхийн төрлүүд
  • •Эрүүл мэнд
  • •Гэмт хэрэг
  • •Халуун сэдэв
  • •Видео мэдээ
  • •Яам, Агентлаг
ХУРААХ
NBA-ын аваргын төлөөх тоглолтын...
Леброн Жеймс финалын цувралд...

Н.Эрдэнэбаяр: Цусны донорын дэлхийн өдрийг тэмдэглэнэ

Даваахүү 2017-06-14
    ХУВААЛЦАХ ЖИРГЭХ
Н.Эрдэнэбаяр: Цусны донорын дэлхийн өдрийг тэмдэглэнэ

Цус сэлбэлт судлалын үндэсний төв Онцгой байдлын Ерөнхий газартай хамтран өнөөдөр Үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэнд “Цусны донорын дэлхийн өдөр”-ийг тохиолдуулан цусны донорууддаа хүндэтгэл үзүүлэх үйл ажиллагааг зохион байгуулахаар болжээ. Энэ талаар Цус сэлбэлт судлалын үндэсний төвийн захирал Н.Эрдэнэбаяртай ярилцлаа.

-Өнөөдөр Цусны донорын дэлхийн өдөр. Энэ өдрийг тохиолд­уулан Цус сэлбэлт судлал­­ын үндэсний төвөөс ямар ямар үйл ажил­лагааг зохион бай­­гуулах­­аар төлөв­лөж байна вэ?

-Жил бүрийн зургадугаар сарын 14-ний өдрийг дэлхий даяар “Цусны донорын дэлхийн өдөр” хэмээн 2003 оноос хойш тэмдэглэж ирсэн. Энэ өдрийг  цусны донор, цус цусан бүтээгдэхүүний нөөцийн асуудлыг шийдвэр гаргагчдын төвшинд болоод олон нийтэд ойлгуулах таниулах, мөн цусаа өгч буй ачтан доноруудыг алдаршуулах, урамшуулах үйлст нэгдэн дэлхий нийтээр тэмдэглэдэг байгаа. Жил бүр тодорхой уриаг дэвшүүлдэг. Энэ жилийн тухайд “Та бусдын төлөө юу хийж чадах вэ, өнөөдрөөс эхлээд тогтмол цусаа бэлэглэцгээе” уриан дор тэмдэглэх юм. Энэ өдрийг тохиолдуулан  Цус сэлбэлт судлалын үндэсний төв, Онцгой байдлын ерөнхий газартай хамтран манай төвийн  шинэ байр буюу Баянзүрх дүүргийн хоёрдугаар эмнэлгийн хойно байрлаж буй байрнаасаа талархлын алхалт хийнэ. Мөн Үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэнд 11:00 цагаас 35-аас дээш удаа цусаа бэлэглэсэн 52 донорт цол өргөмжлөлийг нь гардуулах, эрүүл мэндийн сургалт сурталчилгаа, анхан шатны тусламжийг хэрхэн үзүүлэх талаар иргэдэд мэдээлэл өгөх үйл ажиллагааг зохион байгуулах юм. Энэ үеэр Монгол Улсад анхны тооцогдох 200 удаа цусаа хандивласан Д.Бум-Эрдэнэ гэдэг залууд “Топ-200+” гэсэн өргөмжлөлийг гардуулж, алдаршуулах үйл ажиллагаа болно гэдгээрээ онцлогтой юм. Түүнчлэн,  донор элсүүлэлтээрээ тэргүүлсэн Улаан загалмайн нийгэмлэгийн дунд шатны хороо болон төрийн бус байгууллагуудыг шалгаруулдаг. Энэ жил гурван байгууллага шалгаруулж, бидний үйл ажиллагааг дэмжигч аж ахуй нэгжүүдээ өргөмжилнө.  Цус цуглуулах үйл ажиллагаа мөн болно. Үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэнгийн ажилтнууд цусаа бэлэглэхээ илэрхийлсэн байгаа.

-Үйл ажиллагааны онцлог нь юу вэ?

-Гамшиг ослын үед цус цусан бүтээгдэхүүний бэлэн байдлыг хангах, нөөцийг нэмэгдүүлэх, цус сэлбэх тусламж үйлчилгээг хийх гэсэн чиглэлд  дэлхий нийт анхаарч байна. Манай улс ч ялгаагүй. Үйл ажиллагаа төр засаг болоод олон нийтэд нээлттэй болно. Түүнчлэн энэ өдрийг ганц удаа тэмдэглээд өнгөрүүлдэггүй. Цусны донорын дэлхийн өдрийг угтсан олон арга хэмжээ, ажлыг зохион байгуулдаг. Тухайлбал, Нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын Захирагч С.Батболд тавдугаар сарын 3-ны өдөр манай төвд  өөрийн биеэр ирж цусаа бэлэглэсэн.  Нийслэлийн аж ахуйн нэгж компани Улаанбаатар хотын иргэдийг цусаа бэлэглэе гэдэг уриалгыг гаргасан. Энэ дагуу нийслэлийн Засаг даргын тамгын газрын харьяа 46 байгууллага хуваарь гарган цусаа бэлэглэх үйлсэд оролцож байна. Энэ мэтчилэн арга хэмжээгээ угтсан ажлуудыг хийж, өргөн хүрээнд зохион байгуулдаг.

-Хүндэт доноруудынхаа тоог нэмэгдүүлэх,  алдаршуулахаас гадна нийгмийн асуудалд нь төрөөс хэрхэн анхаардаг юм бэ. Тухайлбал, өмнө нь автобусанд үнэгүй зорчдог байсан бол цахим картны үйлчилгээнд шилжсэнээс хойш нийтийн тээврээр хөлс төлж зорчдог болсон байсан. Энэ тухайд?

-Монгол Улс Донорын хуультай  дэлхийн 30 дахь орон болж байсан. Хууль нь 2000 онд батлагдаж байсан шүү дээ. 2012 онд хууль нь нэмэлт өөрчлөлт орсон байдаг. 2017 онд шинэчилсэн найруулга хийгдээд явж байгаа. Донорын тухай хуульд зааснаар цусаа 35 удаа болон түүнээс дээш өгсөн хүндэт доноруудаа улсын магадлан итгэмжлэгдсэн амралтад үнэ төлбөргүй амруулдаг. Энэ ажил сүүлийн гурван жил хэрэгжээд явж байна. Мөн Эрүүл мэндийн сайдын тушаалаар донорууддаа эрүүл мэндийн зарим үзлэг шинжилгээг үнэ төлбөргүй хийх, очер дугааргүй үйлчлэхийг өөрийн харьяа хоёр, гуравдугаар шатлалын эмнэлгүүд дээр үзүүлж байгаа. Түүнчлэн үнэ төлбөргүй нийтийн тээврийн хэрэгслээр зорчуулдаг байсан. Энэхүү үйл ажиллагаа цахим хэлбэрт шилжснээр түр зогссон байсан. Гэхдээ энэ ажил дахиад үргэлжлэх гэж байгаа. Хүндэт доноруудаа хамт олонд нь алдаршуулах, олон нийтэд таниулах зэрэг үйл ажиллагааг хийж байгаа. Түүнчлэн цусаа 35 удаа бэлэглээд цааш явах ямар нэгэн тэмүүлэлгүй болчихоод байгаа юм. Тиймээс  70-100  удаа цусаа бэлэглэвэл хүрэл донор, 100-150 удаа цусаа бэлэглэвэл мөнгөн донор, 150 дээш олон удаа өгсөн тохиолдолд алтан донор гэж өргөмжилдөг болсон.

-Улсын хэмжээнд хичнээн донор байгаа вэ?

-Манайхыг 1963 оноос үүссэн гэж үздэг. Давхардсан тоогоор улсын хэмжээнд  140  мянга орчим донорын бүртгэл мэдээлэл байдаг. Яг хүндэт донор гээд аваад үзвэл 1000 гаруй байна. Өнөөдөр яг идэвхтэй цусаа өгөөд явж байгаа 40-50 мянган донор байна.

-Алтан донор Монголд хэр олон байдаг вэ?

-Дээр дурьдсан 200 удаа цусаа хандивласан Д.Бум-Эрдэнэ маань  Монголын анхны алтан донор гэж явдаг. Мөн н.Эрдэнэчимэг  гэж эмэгтэй саяхан алтан донор болсон. Одоогоор хоёр л  хүн байна. Мөнгөн донор 20 орчим хүн байгаа . Хүрэл донор 70-80 гаруй хүн бий. Энэ дашрамд, өрөөл бусдын сайн сайхны төлөө ариун цусаа бэлэглэдэг ачтангууд донорууддаа баярын мэнд хүргэе.

-Цусны нөөцийн асуудал анхаарал  татдаг. Одоогийн байдлаар ямар төвшинд байна вэ. Хэр хангалттай байгаа вэ?

-2012 онд улсын 19 мянган донорын цус цуглуулсан үзүүлэлттэй байсан. 2016 оны эцэст энэ тоо 33 мянга болж нэмэгдсэн. Өөрөөр хэлбэл, 70 орчим хувиар нэмэгдсэн. Үүний цаана цус цусан бүтээгдэхүүний хангамж сайжирч байгаа. Төрөөс цус цусан бүтээгдэхүүний аюулгүй байдал хангамжийг сайжруулах, төрийн бодлогын хүрээнд манай төвийн шинэ байр 50 жилийн дараа баригдаж 2016 онд ашиглалтад орлоо. Орон нутагт байгаа цусны 26 салбар  төвүүдийг хоёр тэрбум төгрөгөөр иж бүрнээр нь засварлаж, хүлээлгэж өгсөн. Цус цуглуулах, шинжлэх, хадгалах, тээвэрлэх зэрэгт дэлхийн жишиг болон технологи тоног төхөөрөмжүүдийг иж бүрэн шинэчилсэн. Цус сэлбэлт  судлалын үндэсний төв болон орон нутгийн бүхий л салбарт ийнхүү шинэчлэгдсэн. Үүнтэй холбоотой цус цусан бүтээгдэхүүнийг хадгалах хүчин чадал улсын хэмжээнд тав дахин Улаанбаатар хотын хэмжээнд гурав  дахин нэмэгдлээ. Зориулалтын хөргөгч хөлдөөгчтэй болж байна гэдгийн цаана нөөцийг нэмэгдүүлэх боломжууд бүрдэж байгаа юм. Ялангуяа урт удаан хугацаанд хадгалах ёстой байдаг сийвэнгийн бүтээгдэхүүний нөөцийг нилээд нэмэгдүүллээ. Одоогоор сийвэнгийн 10 мянган нэгж бүтээгдэхүүний нөөц байна. ОБЕГ-тай байгуулсан гэрээний хүрээнд улсын нөөц гэж байдаг. Урт удаан хугацаанд хадгалах цус цусан бүтээгдэхүүний нөөцөө сайн хадгалж, нөөцийг нь нэмэгдүүлж байна. Нөөц маш ихээр сайжирч байгаа. Гэхдээ нэг хүний өгсөн цуснаас гурван төрлийн бүтээгдэхүүн хийдэг. Ялтаст эсийн бүтээгдэхүүнийг бид 3-5 хоногт хадгалдаг. Ийм бүтээгдэхүүн дээр нөөц хийнэ гэсэн ойлголт байдаггүй. Өдөрт 80-100 донор цусаа өгч байж эмнэлгүүдийн захиалсан бүтээгдэхүүнийг хангах боломжтой. Тэгэхээр энэ талаар олон нийт зөв ойлголт авч дэмжиж ажиллаасай. Нөөц нэмэгдэхийн хэрээр эмнэлгүүдийн захиалга бас нэмэгдэж байгаа гэдгийг ойлгоорой. Сүүлийн жилүүдэд элэг шилжүүлэн суулгах хагалгаа манай улсад хийгдэж байна. Элгээ өгч байгаа авч байгаа хоёр хүнд хоёуланд нь цус хэрэгтэй. Үүний тулд бид яг тохирсон цус цусан бүтээгдэхүүнийг бэлдэх ёстой.  Ингэхийн тулд олон донороос цус авах шаардлагатай байдаг. Энэ хэрээр хэрэгцээ их нэмэгдэж байна. Цаашид цус цусан бүтээгдэхүүний нөөц, хадгалалтын менежментийг яаж сайжруулах уу гэдэг дээр олон зүйл хийж байна. Энэ чиглэлээр Эрүүл сайдын 2017 оны гурван тоот тушаалаар цус цусан бүтээгдэхүүний зохистой хэрэглээний удирдамжийг гаргасан байгаа. Энэ удирдамжаар эмнэлгүүд дээр нөөцийн зохицуулалтыг яаж хийх вэ, зөв хэрэглээг яаж төлөвшүүлэх үү гэдэг дээр анхаарч ажиллаж байна.

Сэдвүүд : #Ярилцлага   #Эрүүл мэнд  
ХОЛБООТОЙ МЭДЭЭ
Б.Пүрэвдагва: Иргэдтэйгээ уулзаж, 2027 оны төсөвт тусгах санал хүсэлтийг нь нээлттэй сонсож байна
Есөн улаан мэнгэтэй шар нохой өдөр
Ялимгүй цас орно, өдөртөө 4-6 хэм хүйтэн байна
Битүүмжлэгдсэн автомашиныг зарж, 375 сая төгрөг залилжээ
МЭДЭЭНИЙ СЭТГЭГДЭЛ

АНХААРУУЛГА:Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд mminfo.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 99998796 утсаар хүлээн авна.

ШУУРХАЙ МЭДЭЭ
16 цагийн өмнө өмнө

Жүдо бөхийн Залуучуудын дэлхийн аваргаар Т.Ариунзаяа тодорлоо

16 цагийн өмнө өмнө

Дэлхийд тод гялалзсан оюунлаг охин Б.Оюун-Үжин

16 цагийн өмнө өмнө

Өрнөдөд сандрал, Дорнодод найдвар, Шэньжэнээс томоохон ахиц дэвшил гарна гэж хүлээж байна

16 цагийн өмнө өмнө

У.Хүрэлсүх: Эх орныхоо эрх ашгаас урвасан хэнтэй ч Монгол төр тохиролцох ёсгүй

16 цагийн өмнө өмнө

Б.Пүрэвдагва: Иргэдтэйгээ уулзаж, 2027 оны төсөвт тусгах санал хүсэлтийг нь нээлттэй сонсож байна

16 цагийн өмнө өмнө

С.Бямбацогт: Парламентад суудалтай намуудын дарга нарыг оролцуулсан ойлголцол, зөвшилцлийн Зөвлөлийг байгуулж ажиллана

16 цагийн өмнө өмнө

Есөн улаан мэнгэтэй шар нохой өдөр

16 цагийн өмнө өмнө

Ялимгүй цас орно, өдөртөө 4-6 хэм хүйтэн байна

1 өдрийн өмнө өмнө

Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийг үүрэгт ажлаас нь чөлөөлөв

1 өдрийн өмнө өмнө

М.Нарантуяа-Нара: Энэ танхимд Ерөнхийлөгч орж ирэхээр яагаад бүгд "гөлөг" болчихдог юм бэ

1 өдрийн өмнө өмнө

У.Хүрэлсүх: Эх орныхоо эрх ашгаас урвасан хэнтэй ч монгол төр тохиролцох ёсгүй

1 өдрийн өмнө өмнө

Битүүмжлэгдсэн автомашиныг зарж, 375 сая төгрөг залилжээ

1 өдрийн өмнө өмнө

Токиогийн “Их дуулга”-д оролцох Монголын жүдочид тодорлоо

1 өдрийн өмнө өмнө

Хүүхэд залуусын хөгжлийг дэмжигч "Ачит Ихт" компани

1 өдрийн өмнө өмнө

Говь-Алтай аймагт 3.7 магнитудын хүчтэй газар хөдөлжээ

1 өдрийн өмнө өмнө

Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 62 зөрчил бүртгэгдлээ

1 өдрийн өмнө өмнө

Дүүжин замын тээврээр аюулгүй зорчих зааврыг танилцуулж байна

1 өдрийн өмнө өмнө

Дөрвөн чиглэлд шөнийн автобус иргэдэд үйлчилж байна

1 өдрийн өмнө өмнө

Төрийн өмчит компанийн тоог 85 болгон бууруулахаар тусгажээ

1 өдрийн өмнө өмнө

Ц.Идэрбат: Тариалангийн үйлдвэрлэл эрхлэгчдэд олгох хөнгөлөлттэй зээлийн хүртээмжийг нэмэгдүүлнэ

1 өдрийн өмнө өмнө

“Евро-3” болон түүнээс дээш стандартын АИ-92 автобензиний үнийг 1,000 хүртэл төгрөгөөр бууруулна

1 өдрийн өмнө өмнө

Хууль бус хөрөнгө хураан авах тухай хуулийн төслийг УИХ-д өргөн барина

1 өдрийн өмнө өмнө

Н.Учрал: Төрийн тэргүүний эхлүүлсэн жишгийн дагуу бүгд шалгуулах ёстой

1 өдрийн өмнө өмнө

Хуулийн төсөл: Хаврын морин уралдааныг зөвшөөрнө, зөвшөөрөхгүй

1 өдрийн өмнө өмнө

Ерөнхийлөгчийн албан тушаалаасаа чөлөөлөгдөх хүсэлтийг өнөөдөр шийдвэрлэнэ

1 өдрийн өмнө өмнө

Үс засуулбал эрч хүч ихэснэ

1 өдрийн өмнө өмнө

Цас орохгүй, өдөртөө 3-5 хэм хүйтэн байна

2 өдрийн өмнө өмнө

Б.Бямбасүрэн: Бэлтгэл хийж байгаад тамирчин болсон

2 өдрийн өмнө өмнө

Засгийн газрын ээлжит хуралдаан болж байна

2 өдрийн өмнө өмнө

Ерөнхийлөгчийн албан тушаалаасаа чөлөөлөгдөх хүсэлтийг өнөөдөр хэлэлцэнэ

САНАЛ БОЛГОХ
2026-11-14 өмнө

C.Бямбацогт: Ард түмнийхээ амьжиргаа орлогыг хамгаалсан, аж ахуйн нэгжүүдээ дэмжсэн төсвийг баталлаа

2026-11-14 өмнө

Г.Хосбаяр: Эдгээр 10 аймагт утааны асуудал маш хүнд байгаа

2026-11-14 өмнө

“Сугалаагүй цэцэрлэг” бодлогын дүнд хүүхдийн хамран сургалт 96 хувьд хүрчээ

2026-11-14 өмнө

Л.Мөнхбаясгалан: Алт, зэс, нүүрс дуусдаг юм, ус ч дуусна

2026-11-14 өмнө

Төрийн албаны гүйцэтгэлийн удирдлагын цахим системд 444 байгууллагын 23,482 албан хаагч бүртгэгджээ

2026-11-14 өмнө

Ялимгүй цас орно, өдөртөө 2-4 хэм хүйтэн байна

2026-11-14 өмнө

Үс засуулбал эд, мал арвижна

2026-11-14 өмнө

Туул гол дагуу Нисэх, Сонсголон орчимд 14.5 га талбайд олон жил хуримтлагдсан хог хаягдлыг цэвэрлэлээ

2026-11-14 өмнө

Эгийн голын усан цахилгаан станц төслийг байгаль орчинд сөрөг нөлөөгүй хэрэгжүүлэх боломжтой гэсэн урьдчилсан дүгнэлт гарчээ

2026-11-17 өмнө

2026.11.16: Улстөрчдийн хэн, юу хэлэв

2026-11-16 өмнө

Н.Учрал: Нөөцийн мах бэлтгэн нийлүүлэх тогтолцоог үндсээр нь шинэчилж байна

2026-11-16 өмнө

Ус амьдралыг тэтгэдэг бол Мод усыг хамгаалдаг

2026-11-16 өмнө

Өмгөөлөгчид цагдан хорих хугацааг нэг сараар тогтмол сунгадаг практикийг шүүмжиллээ

2026-11-17 өмнө

Ерөнхий сайд Н.Учрал 2027 оны улсын төсвийн онцлох шийдвэрүүдийг танилцууллаа

2026-11-17 өмнө

Цас цэвэрлэгээнд 1400 орчим ажилтан, албан хаагч ажиллаж, 350 гаруй тонн давс, бодис цацаад байна

2026-11-16 өмнө

Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 51 зөрчил бүртгэгдлээ

2026-11-17 өмнө

Нийслэлийн 7000 өрхийг дулаалж, цахилгаан халаалтад шилжүүлнэ

2026-11-17 өмнө

Нийслэлийн хэмжээнд “Шар дарцаг” аян эхэллээ

2026-11-16 өмнө

6,2 тэрбум төгрөгийн өмч хөрөнгийг авран хамгаалж ажиллалаа

2026-11-17 өмнө

Төсвийн хуулийн онцлох заалтууд

2026-11-16 өмнө

Ахуйн хэрэглээний жижиг газны баллон тэсэрч, иргэн гэмтжээ

2 өдрийн өмнө өмнө

“Оюу толгойн ашгаас иргэн бүрд 857,000 төгрөгийг хувь дансанд нь шилжүүлж өгөх асуудлаар хуулийн төсөл санаачлан хэлэлцүүлэх” тухай ажлын хэсгийг байгууллаа

2026-11-16 өмнө

Дөрвөн ногоон мэнгэтэй хөх морь өдөр

2 өдрийн өмнө өмнө

“Онцгой хотхон”-ы 512 айлын орон сууцны барилга угсралтын ажлыг шуурхайлахыг үүрэг болголоо

2026-11-16 өмнө

Цас орно, өдөртөө 5-7 хэм хүйтэн байна

2026-11-17 өмнө

"Ачит Ихт" компани үйлдвэрийн орчинд экологийн тэнцвэрийг хадгалагч тарвага нутагшууллаа

2026-11-17 өмнө

Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 44 зөрчил бүртгэгдлээ

2026-11-17 өмнө

Ачаалал ихтэй 10 чиглэлд автобусны хүртээмжийг нэмэгдүүллээ

2026-11-17 өмнө

“Тавантолгой түлш” ХХК 51.2 мянган тонн түлшний нөөц бүрдүүллээ

2 өдрийн өмнө өмнө

Э.Батшугар: Вакцинаар сэргийлж болох өвчнийг бууруулахад Засгийн газраас анхаарч ажиллана

Бидний тухай Редакцийн бодлого Сурталчилгаа байршуулах Холбоо барих Дээшээ буцах


Веб сайтад агуулагдсан мэдээлэл зохиогчийн эрхийн хуулиар хамгаалагдсан тул зөвшөөрөлгүй хуулбарлах хориотой.

Copyright © MMINFO.MN All Rights Reserved. Powered by HUREEMEDIA.