Засгийн газраас улс орны эдийн засаг хоосорч, цаашид бүсээ чангалах хэрэгтэй гэдгийг мэдэгдэн, төрийн алба хаагчдыг цомхотгон, элдэв халамжийг хасч танан, ипотекийн зээлийг ч олгохгүй гэх асуудлыг хэлэлцэн иргэдийг багагүй сандралд оруулаад буй. Үүнтэй зэрэгцээд царцсан барилгууд олширч, шинээр баригдсан барилга байгууламж эздээ хүлээн барилгын салбар зогсонго байдалд ороод байга гэхэд хэлсдэхгүй.

Тэгвэл ажлаа хүлээж аваад удаагүй байгаа Барилга, хот байгуулалтын сайд Г.Мөнхбаяр салбарынхантайгаа “Туушин” зочид буудлын хурлын танхимд өчигдөр уулзаж, шийдэх тулгамдсан асуудал, баримтлах бодлогынхоо талаар хэлэлцлээ.

Тэрбээр, уулзалтын эхэнд барилгын салбарын өнгөрсөн алдаа оноог хэлээд цаашид яамнаас хэрэгжүүлэх бодлогын талаар танилцуулсан. Энэ тухай “Хэд хэдэн чухал ажлыг хэрэгжүүлнэ. Нийслэл болон орон нутагт баригдаж буй барилгуудад хөдөлмөр хамгаалал, галын аюулгүй байдал хөндөгдөж байгаа. Үүнийг бид бүгд мэднэ. Барилга барих үед, барьсны дараа ч шатах тохиолдол гардаг.

Тиймээс энэ байдлаас гарах бололцоог хайж байна. Энэний тулд байгалийн чулуугаар дулаалгын материал барьдаг үйлдвэрүүдийг бий болгоно. Энэ чиглэлийн үйлдвэрүүд нь чулууг боловсруулж хөвөн гаргаж авдаг. Байгалийн чулуугаар хийсэн хөвөн нь галд тэсвэртэй. Одоо бол барилгын дулаалгын материалд хөөсөнцөрийг ашиглаж байна.  Тиймээс нэн тэргүүнд байгалийн чулуугаар дулаалгын материал хийх үйлдвэрийг дэмжин, дотооддоо ажиллана. Цаашилбал, гадаадад гаргахыг төлөвлөж байна” гэсэн юм. Мөн салбар яам ирэх дөрвөн жилд түрээсийн орон сууцны хөтөлбөрийг татан буулгахаас илүү дэмжиж ажиллахад анхаарах гэнэ.

Ингэхдээ аймгуудад  түрээсийн орон сууцны ашиглалт, хамгаалалтыг хариуцуулах бөгөөд орон сууцанд орох, ашиглалт, засвар, зээлийг аймгийн Засаг дарга нар хариуцан ажиллах юм байна. Харин нийслэлд түрээсийн орон сууцыг нэмж барихгүй бөгөөд баригдсан барилгын ашиглалтад анхаарч ажиллана гэдгийг онцолж байлаа.

Түүнчлэн ипотекийн зээлийг үргэлжүүлэхэд анхаарч ажиллана гэдгээ ч дурьдсан. Энэ үеэр барилгын салбарт олгогдсон зээлийн талаар ч танилцуулсан. Тухайлбал, өнгөрсөн хугацаанд  “Үнэ тогтворжуулах хөтөлбөр”-ийн хүрээнд орон сууцны барилгыг тогтворжуулах ажилд 534.5 тэрбум төгрөгийн зээлийг 101 компанид өгчээ.

Цемент арматурын үнийг тогтворжуулахад 55 компанид 125.4 тэрбум төгрөг, барилгын материалын үйлдвэрлэлийг эргэлтэд гаргахад 69 компанид 170 тэрбум төгрөгийг зээлээр олгосон байна. Эдгээр зээлийг 2014 оноос эхлэн импортыг орлох бүтээгдэхүүнийг дэмжих ажлын хүрээнд барилгын материалын 30 гаруй үйлдвэрийн төслийг Чингис бондын хөнгөлөлттэй зээлээр санхүүжүүлсан аж. Мөн 2015 онд барилгын үйл ажиллагаа, барилгын угсралт, барилгын зураг төслийн чиглэлээр 4500 гаруй тусгай зөвшөөрөлтэй компани бүртгэгджээ.

Харин уг тоо өнөөдрийн байдлаар 1425 нэмэгдсэн аж. Гэвч эдгээр компаниуд тусгай зөвшөөрлөө одоо болтол аваагүй байна. Тиймээс тусгай зөвшөөрлийг дахин олгоно гэдгийг салбарийн сайд хэлж байлаа. Энэ үеэр хуралд оролцсон мэргэжилтнүүдтэй уулзаж, барилгын салбарын өнөөгийн байдал, түүнээс гарах арга замын талаар тэдний байр суурийг сонслоо.

М.Батбаатар:110 компани 400 тэрбумын санхүүжилтаа аваагүй

/Монголын барилгачидын холбооны ерөнхийлөгч/

-Өнгөрсөн хоёр жилийн хугацаанд 110 гаруй компани Монголын барилгачдын холбоонд хандсан. Эдгээр компаниуд 400 гаруй тэрбум төгрөгийн санхүүжилтийг төр болон захиалагч байгууллагаас авч чадаагүй. Түүнээс болж банкны урт, богино хугацааны зээл авч, түүнийгээ төлж чадахгүй байдалд орсон.  Ийм гомдол санал манайд ирж байсан. Түүнээс 28 компани шүүхэд шилжиж, нэлээд урт хугацааны маргаан үүсгээд явж байна. Ер нь байгаа хөрөнгөө ломбард, хадгаламж зээлийн хоршоонд барьцаалан ажилчдынхаа цалинг тавьдаг ийм хүнд байдалд орсон 100 орчим компани бий.

Сая салбарын сайд барилгын компанийн эзэдтэй уулзаж, асуудлыг шийдэж байна. Их хэмжээний зээл аваад төлөх хугацаа нь тулчихсан томоохон аж ахуйн нэгж, компанийн зээлийн хугацааг уртгасгах асуудлыг УИХ-д тавьж, шийдвэрлүүлэх боломжтой гэж хэлсэн. Миний хувьд хоёр жилийн өмнөөс л арилжааны банкуудыг уян хатан байгаач гэдэг саналыг дэвшүүлсэн. Барилгын салбарын аж ахуйн нэгжийг чадал чансаатай байхад нь өндөр хүүтэй зээл өгчихөөд чадал чансаа, ажлын бүтээмж буурсан үед нь зээлийнхээ хүү, хүүгийн хүүг бодож, чангалдагаа болих хэрэгтэй.

Хугацааг сунгах, хүүгийн хүүг зогсоох зэрэг янз бүрийн арга хэмжээ авч болно. Ийм асуудлыг байнга тавьдаг. Барилгын салбарыг уналтаас гаргахын тулд нэг хувийн татварын бодлогоор дэмжье гэж байна. Барилгын салбар хооронд өрийн сүлжээ үүссэн байгаа. Нэг нь барилга барьж, нөгөө нь материалыг нь хийдэг. Энэ хүмүүс мөнгө байхгүй болохоор бие биеэсээ зээлдэг. Өрийн сүлжээг тайлахын тулд хамгийн түрүүнд гадаадын хөрөнгө оруулагчдыг татах хэрэгтэй.

30 гаруй мянган айлын орон сууц зогсонг байдалд байна

-Өнөөдөр барилгын салбарт үүссэн хүндрэлтэй байдлыг давахын тулд Барилга, хот байгуулалтын яам Засгийн газрын мөрийн хөтөлбөрт тодорхой асуудал тусгаж, түүнийгээ хэрэгжүүлэх үндсэн чиглэлээ салбарынхандаа дуулгаж байна. Манай салбарт хэд хэдэн асуудал бий. Нэгдүгээрт, хөрөнгө оруулалтын эх үүсвэр хумигдсан. Барилгын салбарт 30 гаруй мянган айлын орон сууц баригдсан боловч зогсонго байдалд орсон. Энэ цаанаа ямар учиртай вэ гэвэл барилга барихын тулд гол төлөв өндөр хүүтэй зээл авдаг.

Энэ нь эдийн засгийн хүндрэлд улам ачаа болж байгаа талтай. Үүнтэй холбоотой. Тэгэхээр энэ байдлаас гарахын тулд найман хувийн хүүтэй ипотекийн зээлийг үйл ажиллагааг үргэлжлүүлнэ гэдэг засгийн газрын байр суурь бий. Мөн барилгын компаниуд орон сууцны барилга, барилгын үйлдвэрлэлийн чиглэлээр олгосон банкны зээлийн хүүг уртасгая, боломж байвал зээлийн хүүг тодорхой хэмжээгээр бууруулъя гэдэг чиглэлээр судалгаа хийж байна. Ойрын хугцаанд энэ чиглэлээр шийдвэр гаргана.  Харин хэрхэхийг Засгийн газар шийдэх байх.