• Эхлэл
  • Цаг агаар
  • Валют ханш
  • Улс төр
  • Эдийн засаг
  • Үзэл бодол
  • Спорт
  • Нийгэм
  • Дэлхий
  • Энтертайнмэнт
  • Зурхай



Л.Оюун-Эрдэнэ: Энэ бол хөрөнгө оруулагчдад итгэл хүлээлгэсэн сүүлчийн найдлага

Оюу толгой төслийн гүний уурхайн үйлдвэрлэлийн анхны тэсэлгээг өчигдөр эхлүүлж удаан хүлээсэн төсөл зөв чигт дахин эхлэхээр боллоо. Тодруулбал, Оюу толгой төсөл дэх Монгол Улсын Засгийн газрын эзэмшлийн 34 хувьд ногдох 2.3 тэрбум ам.долларын өр бүрэн тэглэгдэж “Өрийг хүчингүй болгох тухай болон өрийн үлдэгдэл төлбөрийн тухай” батламжид гарын үсэг зурав. Түүнчлэн Оюу толгойн гүний уурхайн үйлдвэрлэлийн эхний шат буюу анхны тэсэлгээ хийх командыг Монгол Улсын Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ, “Рио Тинто” группийн гүйцэтгэх захирал Якоб Стаусхольм нар өглөө. Ингэснээр 13 жилийн турш шийдэж чадаагүй байсан асуудал цэгцэндээ орж байгаа юм.

Анх 2009 онд хөрөнгө оруулалтын гэрээ байгуулж 2010 онд ТЭЗҮ гарч байлаа. Үүний дараа 2015 онд ТЭЗҮ-ийг дахин шинэчилж, Далд уурхайн бүтээн байгуулалт, санхүүжилтийн төлөвлөгөө хэмээх баримт бичигт гарын үсэг зурсан юм. Гэвч Оюу толгой төслийн ТЭЗҮ-ийг 2020 онд дахин тодотгож шинэчилсэн. Хэд хэдэн удаа эргэж буцаж шинэчилсэн ч Монгол Улс 2051 он хүртэл ногдол ашиг авахгүйгээр зогсохгүй 22 тэрбум ам.долларын өртэй үлдэх  тооцооллыг гүний уурхайн ордын үйлдвэрлэлийн нөөцөд тулгуурлан гаргаж байв. Ер нь 2009 оноос хойш Оюу толгойн том төслийг хөдөлгөж Монгол Улсад ашигтай гэрээ, хэлцэлүүдийг хийхээр хэд хэдэн оролдлого хийж байсан. Тухайлбал, 2015 онд Ерөнхий сайд асан Ч.Сайханбилэг нэг дайрч үзсэн ч бүтээгүй. Тухайн үед Ерөнхий сайдын санаачилга зөв байсан ч тооцоолол дээрээ алдсан юм. Үүнээс хойш 2019 оноос УИХ-ын 92 дугаар тогтоолын хүрээнд Оюутолгой төслийн гэрээ хэлэлцээрийг сайжруулахаар Засгийн газраас байгуулсан ажлын баг гаргасан. Үүний үр дүн өчигдөр гарлаа. Өрөө тэглээд барахгүй дориухон өгөөж өгөх төсөөлөлтэй үйлдвэрлэлийн ажлыг эхлүүлчихлээ. Хэлэлцээрийн баг ч сайн ажиллав. Учир нь “Рио Тинто” цар тахлын нөхцөл байдлыг голлон харгалзах байр суурьтай байсан ч дэлхийд тавд эрэмбэлэгдэх гүний уурхайн бүтээн байгуулалтын ажлыг эхлүүллээ.

 

Гүний уурхай ашиглалтад орсноор төсөвт оруулах өгөөж гурав дахин нэмэгдэнэ

 

Ерөнхийдөө Рио Тинто манай улсын том хөрөнгө оруулагч, Оюу толгой төслийн гүний уурхайгаас Монгол Улсад орж ирэх ашиг өндөр тул тэр хэрээр хүлээлт үүсч байв. Ямартай ч цар тахлын үед унасан эдийн засгаа амь оруулах хамгийн том хөрөнгө оруулалтаа барьж авч чадлаа. Энэ талаар Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ хэлсэн үгэндээ “Монгол Улс Оюу толгойн ордыг гуравдагч хөрш орны хөрөнгө оруулалтаар эхлүүлж, эдийн засгийн эргэлтэд оруулах шийдвэр гаргасан нь манай улсын эдийн засгийн тусгаар тогтнол, бие даасан байдалд чухал алхам байсныг өнөөдөр онцлон тэмдэглэх нь зүйтэй.

Өнгөрсөн 13 жилийн хугацаанд Оюу толгой төсөл эхлэхэд анхлан тохирсон Монголын тал 53 хувь, хөрөнгө оруулагч тал 47 хувийн үр өгөөжтэй байна гэсэн эдийн засгийн тооцоолол алдагдаж, үндсэн зээлийн болон хүүгийн төлбөрийн нийт 2.3 тэрбум ам.долларын өрөнд орж, ирээдүйд 22 тэрбум ам.долларын өр үүсэж, ногдол ашиг хэзээ ч авахгүй нөхцөл бий болсноор хөрөнгө оруулагч талд Монголын ард түмэн итгэл алдарч, урам хугарч Оюу толгой төсөл зогсох хэмжээний улс төрийн эрсдэлд орсон нь бодит үнэн билээ. Хэлэлцээрийн эхний шатны үр дүн гарч, хөрөнгө оруулагч тал өмнө нь үүссэн 2.3 тэрбум ам.долларын өрийг 100 хувь барагдуулж, ирээдүйд тооцогдох 22 тэрбум ам.долларын өр үүсэхгүй болсноор Оюу толгой төслийн Засгийн газрын эзэмшлийн 34 хувь Монгол Улсад үнэ төлбөргүй ирж, монголчууд бид 2009 онд анх гэрээ байгуулсан өдрийн нөхцөл байдал буюу тэг гараан дээрээ дахин ирж, удтал хүлээсэн гүний уурхайн бүтээн байгуулалтын ажил  ийнхүү эхэлж байна.

Гүний уурхайн бүтээн байгуулалтын ажлыг Монголын талд нэмэлт өр үүсгэхгүйгээр, дахин хугацаа хойшлуулахгүйгээр, техник эдийн засгийн алдаа дахин гаргахгүйгээр туйлын хариуцлагатай хандаж, харилцан тохиролцсон хугацаа буюу 2023 оны эхний улиралд багтааж бүрэн ашиглалтад оруулна гэдэгт итгэж байна. Гүний уурхай ашиглалтад орсноор Монгол Улсад төлдөг татвар, ашигт малтмалын нөөц ашиглалтын төлбөр гурав дахин өсөх урьдчилсан тооцоолол гарч байна. Хэлэлцээрийн хүрээнд Оюу толгой төслийн бүтээн байгуулалтыг Монгол Улсын нэгдсэн сүлжээнээс эрчим хүчээр хангах шийдвэр гарснаар Тавантолгой Дулааны цахилгаан станц баригдах боломж бүрдэж, жил бүр гадаадаас худалдан авч буй 120 гаруй сая ам.доллар Монгол Улсад үлдэх болно” гэж онцлов.

“Олон улсын хөрөнгө оруулагчдыг татаж мөр зэрэгцэн ажиллаж чаддаг орон гэдгийг дэлхийд харууллаа”

 

Тэгвэл Рио Тинто группийн гүйцэтгэх захирал Якоб Стаусхолм “Гүний уурхайг эхлүүлж байгаа нь Монгол болоод дэлхийн өрсөлдөгчөө хол хаях уурхайг цогцлоохоор олон жил зүтгэсэн тууштай хөдөлмөрийн үр дүн юм. Оюу толгой үйлдвэрлэлийн оргил үедээ жилд хагас сая орчим тонн зэс үйлдвэрлэнэ. Хамтдаа хэлэлцэж ярилцсаны эцэст Монгол Улсад чухал ач холбогдолтой асуудлаар урагшлах замаа тодорхойлохын зэрэгцээ санал зөрөлдөөнтэй явж ирсэн олон асуудлын шийдлийг олсон.

Ингэснээр Оюу толгой компанийн ТУЗ гүний уурхайг санал нэгтэйгээр эхлүүлэхийг зөвшөөрөх нөхцөлийг бүрдүүлж чадлаа. Энэ нь Монгол Улс олон улсын хөрөнгө оруулагчдыг өөртөө татаж тэдэнтэй мөр зэрэгцэн амжилттай ажиллаж чаддаг орон гэдгийг дэлхий дахинд харуулсан үйл явдал болж байна. Оюу толгой бол дэлхийн хэмжээнд ус ашиглалт, дахин боловсруулалтын жишиг тогтоогч, Монголын 600 гаруй ханган нийлүүлэгчдийн дэмжлэгтэй, нийт ажилтных нь 96 хувийг монголчууд бүрдүүлсэн уурхай” гэдгийг хэллээ.

Гүний уурхайн ажлыг эхлүүлж төлөвлөсөн хугацаандаа ашиглалтад оруулснаар Монгол Улс дэлхийд тавд эрэмбэлэгдэх өндөр технологийн гүний уурхайтай болно. Мөн олон улсын зах зээлд зэсийн томоохон тоглогчдын нэгд тооцогдох өндөр ач холбогдолтой. Түүнчлэн Монгол Улсын эдийн засаг болон төсөвт оруулах үр өгөөж багадаа гурав дахин нэмэгдэж жилд тав орчим тэрбум ам.долларын борлуулалт хийж, Монгол Улсын нэг жилийн эдийн засгийн тэн хагасыг Оюу Толгой компани дангаар бүрдүүлэх эерэг төсөөлөлтэй байгааг Ерөнхий сайд үгэндээ дурдсан. 13 жил хүлээсэн учир нийтээрээ ч ийм эерэг төсөөлөлтэй байна. Муугаар бодож Оюу толгойн далд уурхай үнэхээр өгөөжөө өгөх эсэхэд эргэлзлээ ч эхлүүлсэн нь чухал алхам юм. Үүний зөв бурууг цаг хугацаа харуулна.

Түүнээс гадна Монгол Улсын Засгийн газар томоохон хөрөнгө оруулагчтайгаа эвээ олж ойлголцож байгаа нь олон улсын хөрөнгө оруулалтыг татах зөв мессеж болохыг эдийн засагчид тайлбарлаж байна. Үүнийгээ зөв ашиглаж ухаалаг тоглолт хийж чадвал Монгол Улсад итгэл алдарсан гадаадын том, жижиг хөрөнгө оруулалтыг улсдаа татаж эдийн засгаа сэргээх боломжтой талаар ч мэдээллээд эхэллээ.

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

2022 ОНЫ  НЭГДҮГЭЭР САРЫН 26. ЛХАГВА ГАРАГ. № 19 (6751)

    ХУВААЛЦАХ ЖИРГЭХ


МЭДЭЭНИЙ СЭТГЭГДЭЛ
ХОЛБООТОЙ МЭДЭЭ
У.Хүрэлсүх: Эх орныхоо эрх ашгаас урвасан хэнтэй ч Монгол төр тохиролцох ёсгүй
С.Бямбацогт: Парламентад суудалтай намуудын дарга нарыг оролцуулсан ойлголцол, зөвшилцлийн Зөвлөлийг байгуулж ажиллана
Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийг үүрэгт ажлаас нь чөлөөлөв
М.Нарантуяа-Нара: Энэ танхимд Ерөнхийлөгч орж ирэхээр яагаад бүгд "гөлөг" болчихдог юм бэ



Веб сайтад агуулагдсан мэдээлэл зохиогчийн эрхийн хуулиар хамгаалагдсан тул зөвшөөрөлгүй хуулбарлах хориотой.

Copyright © MMINFO.MN All Rights Reserved. Powered by HUREEMEDIA.





  • Эхлэл
  • Цаг агаар
  • Валют ханш
  • Улс төр
  • Эдийн засаг
  • Үзэл бодол
  • Спорт
  • Нийгэм
  • Дэлхий
  • Энтертайнмэнт
  • Зурхай



Л.Оюун-Эрдэнэ: Энэ бол хөрөнгө оруулагчдад итгэл хүлээлгэсэн сүүлчийн найдлага

Оюу толгой төслийн гүний уурхайн үйлдвэрлэлийн анхны тэсэлгээг өчигдөр эхлүүлж удаан хүлээсэн төсөл зөв чигт дахин эхлэхээр боллоо. Тодруулбал, Оюу толгой төсөл дэх Монгол Улсын Засгийн газрын эзэмшлийн 34 хувьд ногдох 2.3 тэрбум ам.долларын өр бүрэн тэглэгдэж “Өрийг хүчингүй болгох тухай болон өрийн үлдэгдэл төлбөрийн тухай” батламжид гарын үсэг зурав. Түүнчлэн Оюу толгойн гүний уурхайн үйлдвэрлэлийн эхний шат буюу анхны тэсэлгээ хийх командыг Монгол Улсын Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ, “Рио Тинто” группийн гүйцэтгэх захирал Якоб Стаусхольм нар өглөө. Ингэснээр 13 жилийн турш шийдэж чадаагүй байсан асуудал цэгцэндээ орж байгаа юм.

Анх 2009 онд хөрөнгө оруулалтын гэрээ байгуулж 2010 онд ТЭЗҮ гарч байлаа. Үүний дараа 2015 онд ТЭЗҮ-ийг дахин шинэчилж, Далд уурхайн бүтээн байгуулалт, санхүүжилтийн төлөвлөгөө хэмээх баримт бичигт гарын үсэг зурсан юм. Гэвч Оюу толгой төслийн ТЭЗҮ-ийг 2020 онд дахин тодотгож шинэчилсэн. Хэд хэдэн удаа эргэж буцаж шинэчилсэн ч Монгол Улс 2051 он хүртэл ногдол ашиг авахгүйгээр зогсохгүй 22 тэрбум ам.долларын өртэй үлдэх  тооцооллыг гүний уурхайн ордын үйлдвэрлэлийн нөөцөд тулгуурлан гаргаж байв. Ер нь 2009 оноос хойш Оюу толгойн том төслийг хөдөлгөж Монгол Улсад ашигтай гэрээ, хэлцэлүүдийг хийхээр хэд хэдэн оролдлого хийж байсан. Тухайлбал, 2015 онд Ерөнхий сайд асан Ч.Сайханбилэг нэг дайрч үзсэн ч бүтээгүй. Тухайн үед Ерөнхий сайдын санаачилга зөв байсан ч тооцоолол дээрээ алдсан юм. Үүнээс хойш 2019 оноос УИХ-ын 92 дугаар тогтоолын хүрээнд Оюутолгой төслийн гэрээ хэлэлцээрийг сайжруулахаар Засгийн газраас байгуулсан ажлын баг гаргасан. Үүний үр дүн өчигдөр гарлаа. Өрөө тэглээд барахгүй дориухон өгөөж өгөх төсөөлөлтэй үйлдвэрлэлийн ажлыг эхлүүлчихлээ. Хэлэлцээрийн баг ч сайн ажиллав. Учир нь “Рио Тинто” цар тахлын нөхцөл байдлыг голлон харгалзах байр суурьтай байсан ч дэлхийд тавд эрэмбэлэгдэх гүний уурхайн бүтээн байгуулалтын ажлыг эхлүүллээ.

 

Гүний уурхай ашиглалтад орсноор төсөвт оруулах өгөөж гурав дахин нэмэгдэнэ

 

Ерөнхийдөө Рио Тинто манай улсын том хөрөнгө оруулагч, Оюу толгой төслийн гүний уурхайгаас Монгол Улсад орж ирэх ашиг өндөр тул тэр хэрээр хүлээлт үүсч байв. Ямартай ч цар тахлын үед унасан эдийн засгаа амь оруулах хамгийн том хөрөнгө оруулалтаа барьж авч чадлаа. Энэ талаар Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ хэлсэн үгэндээ “Монгол Улс Оюу толгойн ордыг гуравдагч хөрш орны хөрөнгө оруулалтаар эхлүүлж, эдийн засгийн эргэлтэд оруулах шийдвэр гаргасан нь манай улсын эдийн засгийн тусгаар тогтнол, бие даасан байдалд чухал алхам байсныг өнөөдөр онцлон тэмдэглэх нь зүйтэй.

Өнгөрсөн 13 жилийн хугацаанд Оюу толгой төсөл эхлэхэд анхлан тохирсон Монголын тал 53 хувь, хөрөнгө оруулагч тал 47 хувийн үр өгөөжтэй байна гэсэн эдийн засгийн тооцоолол алдагдаж, үндсэн зээлийн болон хүүгийн төлбөрийн нийт 2.3 тэрбум ам.долларын өрөнд орж, ирээдүйд 22 тэрбум ам.долларын өр үүсэж, ногдол ашиг хэзээ ч авахгүй нөхцөл бий болсноор хөрөнгө оруулагч талд Монголын ард түмэн итгэл алдарч, урам хугарч Оюу толгой төсөл зогсох хэмжээний улс төрийн эрсдэлд орсон нь бодит үнэн билээ. Хэлэлцээрийн эхний шатны үр дүн гарч, хөрөнгө оруулагч тал өмнө нь үүссэн 2.3 тэрбум ам.долларын өрийг 100 хувь барагдуулж, ирээдүйд тооцогдох 22 тэрбум ам.долларын өр үүсэхгүй болсноор Оюу толгой төслийн Засгийн газрын эзэмшлийн 34 хувь Монгол Улсад үнэ төлбөргүй ирж, монголчууд бид 2009 онд анх гэрээ байгуулсан өдрийн нөхцөл байдал буюу тэг гараан дээрээ дахин ирж, удтал хүлээсэн гүний уурхайн бүтээн байгуулалтын ажил  ийнхүү эхэлж байна.

Гүний уурхайн бүтээн байгуулалтын ажлыг Монголын талд нэмэлт өр үүсгэхгүйгээр, дахин хугацаа хойшлуулахгүйгээр, техник эдийн засгийн алдаа дахин гаргахгүйгээр туйлын хариуцлагатай хандаж, харилцан тохиролцсон хугацаа буюу 2023 оны эхний улиралд багтааж бүрэн ашиглалтад оруулна гэдэгт итгэж байна. Гүний уурхай ашиглалтад орсноор Монгол Улсад төлдөг татвар, ашигт малтмалын нөөц ашиглалтын төлбөр гурав дахин өсөх урьдчилсан тооцоолол гарч байна. Хэлэлцээрийн хүрээнд Оюу толгой төслийн бүтээн байгуулалтыг Монгол Улсын нэгдсэн сүлжээнээс эрчим хүчээр хангах шийдвэр гарснаар Тавантолгой Дулааны цахилгаан станц баригдах боломж бүрдэж, жил бүр гадаадаас худалдан авч буй 120 гаруй сая ам.доллар Монгол Улсад үлдэх болно” гэж онцлов.

“Олон улсын хөрөнгө оруулагчдыг татаж мөр зэрэгцэн ажиллаж чаддаг орон гэдгийг дэлхийд харууллаа”

 

Тэгвэл Рио Тинто группийн гүйцэтгэх захирал Якоб Стаусхолм “Гүний уурхайг эхлүүлж байгаа нь Монгол болоод дэлхийн өрсөлдөгчөө хол хаях уурхайг цогцлоохоор олон жил зүтгэсэн тууштай хөдөлмөрийн үр дүн юм. Оюу толгой үйлдвэрлэлийн оргил үедээ жилд хагас сая орчим тонн зэс үйлдвэрлэнэ. Хамтдаа хэлэлцэж ярилцсаны эцэст Монгол Улсад чухал ач холбогдолтой асуудлаар урагшлах замаа тодорхойлохын зэрэгцээ санал зөрөлдөөнтэй явж ирсэн олон асуудлын шийдлийг олсон.

Ингэснээр Оюу толгой компанийн ТУЗ гүний уурхайг санал нэгтэйгээр эхлүүлэхийг зөвшөөрөх нөхцөлийг бүрдүүлж чадлаа. Энэ нь Монгол Улс олон улсын хөрөнгө оруулагчдыг өөртөө татаж тэдэнтэй мөр зэрэгцэн амжилттай ажиллаж чаддаг орон гэдгийг дэлхий дахинд харуулсан үйл явдал болж байна. Оюу толгой бол дэлхийн хэмжээнд ус ашиглалт, дахин боловсруулалтын жишиг тогтоогч, Монголын 600 гаруй ханган нийлүүлэгчдийн дэмжлэгтэй, нийт ажилтных нь 96 хувийг монголчууд бүрдүүлсэн уурхай” гэдгийг хэллээ.

Гүний уурхайн ажлыг эхлүүлж төлөвлөсөн хугацаандаа ашиглалтад оруулснаар Монгол Улс дэлхийд тавд эрэмбэлэгдэх өндөр технологийн гүний уурхайтай болно. Мөн олон улсын зах зээлд зэсийн томоохон тоглогчдын нэгд тооцогдох өндөр ач холбогдолтой. Түүнчлэн Монгол Улсын эдийн засаг болон төсөвт оруулах үр өгөөж багадаа гурав дахин нэмэгдэж жилд тав орчим тэрбум ам.долларын борлуулалт хийж, Монгол Улсын нэг жилийн эдийн засгийн тэн хагасыг Оюу Толгой компани дангаар бүрдүүлэх эерэг төсөөлөлтэй байгааг Ерөнхий сайд үгэндээ дурдсан. 13 жил хүлээсэн учир нийтээрээ ч ийм эерэг төсөөлөлтэй байна. Муугаар бодож Оюу толгойн далд уурхай үнэхээр өгөөжөө өгөх эсэхэд эргэлзлээ ч эхлүүлсэн нь чухал алхам юм. Үүний зөв бурууг цаг хугацаа харуулна.

Түүнээс гадна Монгол Улсын Засгийн газар томоохон хөрөнгө оруулагчтайгаа эвээ олж ойлголцож байгаа нь олон улсын хөрөнгө оруулалтыг татах зөв мессеж болохыг эдийн засагчид тайлбарлаж байна. Үүнийгээ зөв ашиглаж ухаалаг тоглолт хийж чадвал Монгол Улсад итгэл алдарсан гадаадын том, жижиг хөрөнгө оруулалтыг улсдаа татаж эдийн засгаа сэргээх боломжтой талаар ч мэдээллээд эхэллээ.

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

2022 ОНЫ  НЭГДҮГЭЭР САРЫН 26. ЛХАГВА ГАРАГ. № 19 (6751)



МЭДЭЭНИЙ СЭТГЭГДЭЛ


Бидний тухай Редакцийн бодлого Сурталчилгаа байршуулах Холбоо барих

Веб сайтад агуулагдсан мэдээлэл зохиогчийн эрхийн хуулиар хамгаалагдсан тул зөвшөөрөлгүй хуулбарлах хориотой.

Copyright © MMINFO.MN All Rights Reserved. Powered by HUREEMEDIA.





Эхлэл Улс төр Эдийн засаг Үзэл бодол Спорт Нийгэм Дэлхий Энтертайнмэнт Зурхай
  • Нийтлэл
  • •
  • Ярилцлага
  • •
  • Сурвалжлага
  • •
  • Азийн АШТ
  • •
  • Фото мэдээ
  • •
  • Оддын амьдрал
БҮХ СЭДЭВ
  • •Засгийн газар
  • •Чуулган
  • •Ерөнхийлөгч
  • •Сэрэмжлүүлэг
  • •Байнгын хороо
  • •Бөхийн төрлүүд
  • •Уул уурхай
  • •Степпе Арена
  • •Яам, Агентлаг
  • •Эрүүл мэнд
  • •Гэмт хэрэг
  • •Халуун сэдэв
  • •Видео мэдээ
ХУРААХ
Ц.Сүхбаатар: Тэтгэврийн талаар...
Засгийн газрын ээлжит хуралдаан...

Л.Оюун-Эрдэнэ: Энэ бол хөрөнгө оруулагчдад итгэл хүлээлгэсэн сүүлчийн найдлага

БЯМБАСҮРЭН 2022-01-26
    ХУВААЛЦАХ ЖИРГЭХ
Л.Оюун-Эрдэнэ: Энэ бол хөрөнгө оруулагчдад итгэл хүлээлгэсэн сүүлчийн найдлага

Оюу толгой төслийн гүний уурхайн үйлдвэрлэлийн анхны тэсэлгээг өчигдөр эхлүүлж удаан хүлээсэн төсөл зөв чигт дахин эхлэхээр боллоо. Тодруулбал, Оюу толгой төсөл дэх Монгол Улсын Засгийн газрын эзэмшлийн 34 хувьд ногдох 2.3 тэрбум ам.долларын өр бүрэн тэглэгдэж “Өрийг хүчингүй болгох тухай болон өрийн үлдэгдэл төлбөрийн тухай” батламжид гарын үсэг зурав. Түүнчлэн Оюу толгойн гүний уурхайн үйлдвэрлэлийн эхний шат буюу анхны тэсэлгээ хийх командыг Монгол Улсын Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ, “Рио Тинто” группийн гүйцэтгэх захирал Якоб Стаусхольм нар өглөө. Ингэснээр 13 жилийн турш шийдэж чадаагүй байсан асуудал цэгцэндээ орж байгаа юм.

Анх 2009 онд хөрөнгө оруулалтын гэрээ байгуулж 2010 онд ТЭЗҮ гарч байлаа. Үүний дараа 2015 онд ТЭЗҮ-ийг дахин шинэчилж, Далд уурхайн бүтээн байгуулалт, санхүүжилтийн төлөвлөгөө хэмээх баримт бичигт гарын үсэг зурсан юм. Гэвч Оюу толгой төслийн ТЭЗҮ-ийг 2020 онд дахин тодотгож шинэчилсэн. Хэд хэдэн удаа эргэж буцаж шинэчилсэн ч Монгол Улс 2051 он хүртэл ногдол ашиг авахгүйгээр зогсохгүй 22 тэрбум ам.долларын өртэй үлдэх  тооцооллыг гүний уурхайн ордын үйлдвэрлэлийн нөөцөд тулгуурлан гаргаж байв. Ер нь 2009 оноос хойш Оюу толгойн том төслийг хөдөлгөж Монгол Улсад ашигтай гэрээ, хэлцэлүүдийг хийхээр хэд хэдэн оролдлого хийж байсан. Тухайлбал, 2015 онд Ерөнхий сайд асан Ч.Сайханбилэг нэг дайрч үзсэн ч бүтээгүй. Тухайн үед Ерөнхий сайдын санаачилга зөв байсан ч тооцоолол дээрээ алдсан юм. Үүнээс хойш 2019 оноос УИХ-ын 92 дугаар тогтоолын хүрээнд Оюутолгой төслийн гэрээ хэлэлцээрийг сайжруулахаар Засгийн газраас байгуулсан ажлын баг гаргасан. Үүний үр дүн өчигдөр гарлаа. Өрөө тэглээд барахгүй дориухон өгөөж өгөх төсөөлөлтэй үйлдвэрлэлийн ажлыг эхлүүлчихлээ. Хэлэлцээрийн баг ч сайн ажиллав. Учир нь “Рио Тинто” цар тахлын нөхцөл байдлыг голлон харгалзах байр суурьтай байсан ч дэлхийд тавд эрэмбэлэгдэх гүний уурхайн бүтээн байгуулалтын ажлыг эхлүүллээ.

 

Гүний уурхай ашиглалтад орсноор төсөвт оруулах өгөөж гурав дахин нэмэгдэнэ

 

Ерөнхийдөө Рио Тинто манай улсын том хөрөнгө оруулагч, Оюу толгой төслийн гүний уурхайгаас Монгол Улсад орж ирэх ашиг өндөр тул тэр хэрээр хүлээлт үүсч байв. Ямартай ч цар тахлын үед унасан эдийн засгаа амь оруулах хамгийн том хөрөнгө оруулалтаа барьж авч чадлаа. Энэ талаар Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ хэлсэн үгэндээ “Монгол Улс Оюу толгойн ордыг гуравдагч хөрш орны хөрөнгө оруулалтаар эхлүүлж, эдийн засгийн эргэлтэд оруулах шийдвэр гаргасан нь манай улсын эдийн засгийн тусгаар тогтнол, бие даасан байдалд чухал алхам байсныг өнөөдөр онцлон тэмдэглэх нь зүйтэй.

Өнгөрсөн 13 жилийн хугацаанд Оюу толгой төсөл эхлэхэд анхлан тохирсон Монголын тал 53 хувь, хөрөнгө оруулагч тал 47 хувийн үр өгөөжтэй байна гэсэн эдийн засгийн тооцоолол алдагдаж, үндсэн зээлийн болон хүүгийн төлбөрийн нийт 2.3 тэрбум ам.долларын өрөнд орж, ирээдүйд 22 тэрбум ам.долларын өр үүсэж, ногдол ашиг хэзээ ч авахгүй нөхцөл бий болсноор хөрөнгө оруулагч талд Монголын ард түмэн итгэл алдарч, урам хугарч Оюу толгой төсөл зогсох хэмжээний улс төрийн эрсдэлд орсон нь бодит үнэн билээ. Хэлэлцээрийн эхний шатны үр дүн гарч, хөрөнгө оруулагч тал өмнө нь үүссэн 2.3 тэрбум ам.долларын өрийг 100 хувь барагдуулж, ирээдүйд тооцогдох 22 тэрбум ам.долларын өр үүсэхгүй болсноор Оюу толгой төслийн Засгийн газрын эзэмшлийн 34 хувь Монгол Улсад үнэ төлбөргүй ирж, монголчууд бид 2009 онд анх гэрээ байгуулсан өдрийн нөхцөл байдал буюу тэг гараан дээрээ дахин ирж, удтал хүлээсэн гүний уурхайн бүтээн байгуулалтын ажил  ийнхүү эхэлж байна.

Гүний уурхайн бүтээн байгуулалтын ажлыг Монголын талд нэмэлт өр үүсгэхгүйгээр, дахин хугацаа хойшлуулахгүйгээр, техник эдийн засгийн алдаа дахин гаргахгүйгээр туйлын хариуцлагатай хандаж, харилцан тохиролцсон хугацаа буюу 2023 оны эхний улиралд багтааж бүрэн ашиглалтад оруулна гэдэгт итгэж байна. Гүний уурхай ашиглалтад орсноор Монгол Улсад төлдөг татвар, ашигт малтмалын нөөц ашиглалтын төлбөр гурав дахин өсөх урьдчилсан тооцоолол гарч байна. Хэлэлцээрийн хүрээнд Оюу толгой төслийн бүтээн байгуулалтыг Монгол Улсын нэгдсэн сүлжээнээс эрчим хүчээр хангах шийдвэр гарснаар Тавантолгой Дулааны цахилгаан станц баригдах боломж бүрдэж, жил бүр гадаадаас худалдан авч буй 120 гаруй сая ам.доллар Монгол Улсад үлдэх болно” гэж онцлов.

“Олон улсын хөрөнгө оруулагчдыг татаж мөр зэрэгцэн ажиллаж чаддаг орон гэдгийг дэлхийд харууллаа”

 

Тэгвэл Рио Тинто группийн гүйцэтгэх захирал Якоб Стаусхолм “Гүний уурхайг эхлүүлж байгаа нь Монгол болоод дэлхийн өрсөлдөгчөө хол хаях уурхайг цогцлоохоор олон жил зүтгэсэн тууштай хөдөлмөрийн үр дүн юм. Оюу толгой үйлдвэрлэлийн оргил үедээ жилд хагас сая орчим тонн зэс үйлдвэрлэнэ. Хамтдаа хэлэлцэж ярилцсаны эцэст Монгол Улсад чухал ач холбогдолтой асуудлаар урагшлах замаа тодорхойлохын зэрэгцээ санал зөрөлдөөнтэй явж ирсэн олон асуудлын шийдлийг олсон.

Ингэснээр Оюу толгой компанийн ТУЗ гүний уурхайг санал нэгтэйгээр эхлүүлэхийг зөвшөөрөх нөхцөлийг бүрдүүлж чадлаа. Энэ нь Монгол Улс олон улсын хөрөнгө оруулагчдыг өөртөө татаж тэдэнтэй мөр зэрэгцэн амжилттай ажиллаж чаддаг орон гэдгийг дэлхий дахинд харуулсан үйл явдал болж байна. Оюу толгой бол дэлхийн хэмжээнд ус ашиглалт, дахин боловсруулалтын жишиг тогтоогч, Монголын 600 гаруй ханган нийлүүлэгчдийн дэмжлэгтэй, нийт ажилтных нь 96 хувийг монголчууд бүрдүүлсэн уурхай” гэдгийг хэллээ.

Гүний уурхайн ажлыг эхлүүлж төлөвлөсөн хугацаандаа ашиглалтад оруулснаар Монгол Улс дэлхийд тавд эрэмбэлэгдэх өндөр технологийн гүний уурхайтай болно. Мөн олон улсын зах зээлд зэсийн томоохон тоглогчдын нэгд тооцогдох өндөр ач холбогдолтой. Түүнчлэн Монгол Улсын эдийн засаг болон төсөвт оруулах үр өгөөж багадаа гурав дахин нэмэгдэж жилд тав орчим тэрбум ам.долларын борлуулалт хийж, Монгол Улсын нэг жилийн эдийн засгийн тэн хагасыг Оюу Толгой компани дангаар бүрдүүлэх эерэг төсөөлөлтэй байгааг Ерөнхий сайд үгэндээ дурдсан. 13 жил хүлээсэн учир нийтээрээ ч ийм эерэг төсөөлөлтэй байна. Муугаар бодож Оюу толгойн далд уурхай үнэхээр өгөөжөө өгөх эсэхэд эргэлзлээ ч эхлүүлсэн нь чухал алхам юм. Үүний зөв бурууг цаг хугацаа харуулна.

Түүнээс гадна Монгол Улсын Засгийн газар томоохон хөрөнгө оруулагчтайгаа эвээ олж ойлголцож байгаа нь олон улсын хөрөнгө оруулалтыг татах зөв мессеж болохыг эдийн засагчид тайлбарлаж байна. Үүнийгээ зөв ашиглаж ухаалаг тоглолт хийж чадвал Монгол Улсад итгэл алдарсан гадаадын том, жижиг хөрөнгө оруулалтыг улсдаа татаж эдийн засгаа сэргээх боломжтой талаар ч мэдээллээд эхэллээ.

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

2022 ОНЫ  НЭГДҮГЭЭР САРЫН 26. ЛХАГВА ГАРАГ. № 19 (6751)

ФОТО:

Сэдвүүд : #Засгийн газар  
ХОЛБООТОЙ МЭДЭЭ
У.Хүрэлсүх: Эх орныхоо эрх ашгаас урвасан хэнтэй ч Монгол төр тохиролцох ёсгүй
С.Бямбацогт: Парламентад суудалтай намуудын дарга нарыг оролцуулсан ойлголцол, зөвшилцлийн Зөвлөлийг байгуулж ажиллана
Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийг үүрэгт ажлаас нь чөлөөлөв
М.Нарантуяа-Нара: Энэ танхимд Ерөнхийлөгч орж ирэхээр яагаад бүгд "гөлөг" болчихдог юм бэ
МЭДЭЭНИЙ СЭТГЭГДЭЛ

АНХААРУУЛГА:Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд mminfo.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 99998796 утсаар хүлээн авна.

ШУУРХАЙ МЭДЭЭ
1 өдрийн өмнө өмнө

Жүдо бөхийн Залуучуудын дэлхийн аваргаар Т.Ариунзаяа тодорлоо

1 өдрийн өмнө өмнө

Дэлхийд тод гялалзсан оюунлаг охин Б.Оюун-Үжин

1 өдрийн өмнө өмнө

Өрнөдөд сандрал, Дорнодод найдвар, Шэньжэнээс томоохон ахиц дэвшил гарна гэж хүлээж байна

1 өдрийн өмнө өмнө

У.Хүрэлсүх: Эх орныхоо эрх ашгаас урвасан хэнтэй ч Монгол төр тохиролцох ёсгүй

1 өдрийн өмнө өмнө

Б.Пүрэвдагва: Иргэдтэйгээ уулзаж, 2027 оны төсөвт тусгах санал хүсэлтийг нь нээлттэй сонсож байна

1 өдрийн өмнө өмнө

С.Бямбацогт: Парламентад суудалтай намуудын дарга нарыг оролцуулсан ойлголцол, зөвшилцлийн Зөвлөлийг байгуулж ажиллана

1 өдрийн өмнө өмнө

Есөн улаан мэнгэтэй шар нохой өдөр

1 өдрийн өмнө өмнө

Ялимгүй цас орно, өдөртөө 4-6 хэм хүйтэн байна

1 өдрийн өмнө өмнө

Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийг үүрэгт ажлаас нь чөлөөлөв

1 өдрийн өмнө өмнө

М.Нарантуяа-Нара: Энэ танхимд Ерөнхийлөгч орж ирэхээр яагаад бүгд "гөлөг" болчихдог юм бэ

1 өдрийн өмнө өмнө

У.Хүрэлсүх: Эх орныхоо эрх ашгаас урвасан хэнтэй ч монгол төр тохиролцох ёсгүй

2 өдрийн өмнө өмнө

Битүүмжлэгдсэн автомашиныг зарж, 375 сая төгрөг залилжээ

2 өдрийн өмнө өмнө

Токиогийн “Их дуулга”-д оролцох Монголын жүдочид тодорлоо

2 өдрийн өмнө өмнө

Хүүхэд залуусын хөгжлийг дэмжигч "Ачит Ихт" компани

2 өдрийн өмнө өмнө

Говь-Алтай аймагт 3.7 магнитудын хүчтэй газар хөдөлжээ

2 өдрийн өмнө өмнө

Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 62 зөрчил бүртгэгдлээ

2 өдрийн өмнө өмнө

Дүүжин замын тээврээр аюулгүй зорчих зааврыг танилцуулж байна

2 өдрийн өмнө өмнө

Дөрвөн чиглэлд шөнийн автобус иргэдэд үйлчилж байна

2 өдрийн өмнө өмнө

Төрийн өмчит компанийн тоог 85 болгон бууруулахаар тусгажээ

2 өдрийн өмнө өмнө

Ц.Идэрбат: Тариалангийн үйлдвэрлэл эрхлэгчдэд олгох хөнгөлөлттэй зээлийн хүртээмжийг нэмэгдүүлнэ

2 өдрийн өмнө өмнө

“Евро-3” болон түүнээс дээш стандартын АИ-92 автобензиний үнийг 1,000 хүртэл төгрөгөөр бууруулна

2 өдрийн өмнө өмнө

Хууль бус хөрөнгө хураан авах тухай хуулийн төслийг УИХ-д өргөн барина

2 өдрийн өмнө өмнө

Н.Учрал: Төрийн тэргүүний эхлүүлсэн жишгийн дагуу бүгд шалгуулах ёстой

2 өдрийн өмнө өмнө

Хуулийн төсөл: Хаврын морин уралдааныг зөвшөөрнө, зөвшөөрөхгүй

2 өдрийн өмнө өмнө

Ерөнхийлөгчийн албан тушаалаасаа чөлөөлөгдөх хүсэлтийг өнөөдөр шийдвэрлэнэ

2 өдрийн өмнө өмнө

Үс засуулбал эрч хүч ихэснэ

2 өдрийн өмнө өмнө

Цас орохгүй, өдөртөө 3-5 хэм хүйтэн байна

2026-11-18 өмнө

Б.Бямбасүрэн: Бэлтгэл хийж байгаад тамирчин болсон

2026-11-18 өмнө

Засгийн газрын ээлжит хуралдаан болж байна

2026-11-18 өмнө

Ерөнхийлөгчийн албан тушаалаасаа чөлөөлөгдөх хүсэлтийг өнөөдөр хэлэлцэнэ

САНАЛ БОЛГОХ
2026-11-14 өмнө

C.Бямбацогт: Ард түмнийхээ амьжиргаа орлогыг хамгаалсан, аж ахуйн нэгжүүдээ дэмжсэн төсвийг баталлаа

2026-11-14 өмнө

Г.Хосбаяр: Эдгээр 10 аймагт утааны асуудал маш хүнд байгаа

2026-11-14 өмнө

“Сугалаагүй цэцэрлэг” бодлогын дүнд хүүхдийн хамран сургалт 96 хувьд хүрчээ

2026-11-14 өмнө

Төрийн албаны гүйцэтгэлийн удирдлагын цахим системд 444 байгууллагын 23,482 албан хаагч бүртгэгджээ

2026-11-14 өмнө

Л.Мөнхбаясгалан: Алт, зэс, нүүрс дуусдаг юм, ус ч дуусна

2026-11-14 өмнө

Ялимгүй цас орно, өдөртөө 2-4 хэм хүйтэн байна

2026-11-14 өмнө

Эгийн голын усан цахилгаан станц төслийг байгаль орчинд сөрөг нөлөөгүй хэрэгжүүлэх боломжтой гэсэн урьдчилсан дүгнэлт гарчээ

2026-11-14 өмнө

Үс засуулбал эд, мал арвижна

2026-11-14 өмнө

Туул гол дагуу Нисэх, Сонсголон орчимд 14.5 га талбайд олон жил хуримтлагдсан хог хаягдлыг цэвэрлэлээ

2026-11-17 өмнө

2026.11.16: Улстөрчдийн хэн, юу хэлэв

2026-11-16 өмнө

Ус амьдралыг тэтгэдэг бол Мод усыг хамгаалдаг

2026-11-16 өмнө

Н.Учрал: Нөөцийн мах бэлтгэн нийлүүлэх тогтолцоог үндсээр нь шинэчилж байна

1 өдрийн өмнө өмнө

М.Нарантуяа-Нара: Энэ танхимд Ерөнхийлөгч орж ирэхээр яагаад бүгд "гөлөг" болчихдог юм бэ

2026-11-17 өмнө

Ерөнхий сайд Н.Учрал 2027 оны улсын төсвийн онцлох шийдвэрүүдийг танилцууллаа

2026-11-17 өмнө

Цас цэвэрлэгээнд 1400 орчим ажилтан, албан хаагч ажиллаж, 350 гаруй тонн давс, бодис цацаад байна

2026-11-17 өмнө

Төсвийн хуулийн онцлох заалтууд

2026-11-16 өмнө

Өмгөөлөгчид цагдан хорих хугацааг нэг сараар тогтмол сунгадаг практикийг шүүмжиллээ

2026-11-17 өмнө

Нийслэлийн 7000 өрхийг дулаалж, цахилгаан халаалтад шилжүүлнэ

2026-11-17 өмнө

Нийслэлийн хэмжээнд “Шар дарцаг” аян эхэллээ

2026-11-16 өмнө

Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 51 зөрчил бүртгэгдлээ

2026-11-16 өмнө

6,2 тэрбум төгрөгийн өмч хөрөнгийг авран хамгаалж ажиллалаа

2026-11-16 өмнө

Ахуйн хэрэглээний жижиг газны баллон тэсэрч, иргэн гэмтжээ

2026-11-18 өмнө

“Оюу толгойн ашгаас иргэн бүрд 857,000 төгрөгийг хувь дансанд нь шилжүүлж өгөх асуудлаар хуулийн төсөл санаачлан хэлэлцүүлэх” тухай ажлын хэсгийг байгууллаа

1 өдрийн өмнө өмнө

Б.Пүрэвдагва: Иргэдтэйгээ уулзаж, 2027 оны төсөвт тусгах санал хүсэлтийг нь нээлттэй сонсож байна

2026-11-18 өмнө

“Онцгой хотхон”-ы 512 айлын орон сууцны барилга угсралтын ажлыг шуурхайлахыг үүрэг болголоо

2026-11-18 өмнө

Э.Батшугар: Вакцинаар сэргийлж болох өвчнийг бууруулахад Засгийн газраас анхаарч ажиллана

2026-11-18 өмнө

Засгийн газрын ээлжит хуралдаан болж байна

2026-11-17 өмнө

"Ачит Ихт" компани үйлдвэрийн орчинд экологийн тэнцвэрийг хадгалагч тарвага нутагшууллаа

2026-11-17 өмнө

Ачаалал ихтэй 10 чиглэлд автобусны хүртээмжийг нэмэгдүүллээ

2026-11-16 өмнө

Дөрвөн ногоон мэнгэтэй хөх морь өдөр

Бидний тухай Редакцийн бодлого Сурталчилгаа байршуулах Холбоо барих Дээшээ буцах


Веб сайтад агуулагдсан мэдээлэл зохиогчийн эрхийн хуулиар хамгаалагдсан тул зөвшөөрөлгүй хуулбарлах хориотой.

Copyright © MMINFO.MN All Rights Reserved. Powered by HUREEMEDIA.