Монгол хэлний тухай хууль 2025 оны нэгдүгээр сарын 1-нээс хэрэгжиж эхэлснээр албан хэргийг хос бичгээр хөтөлж эхэлнэ. Хуулийг хэрэгжүүлэх бэлтгэл ажлын хүрээнд Архивын Ерөнхий газар болон Үндэсний стандартын хорооноос албан хэргийг хос бичгээр хөтлөх стандартуудыг баталж гаргасан. Уг стандартыг төрийн болон ерөнхий боловсролын сургууль, цэцэрлэгийн архив, бичиг хэргийн ажилтнуудад танилцуулах “Үндэсний бичгээр цахим бичвэр боловсруулах арга зүй”-д сургах сэдэвт сургалт өчигдөр болсон. Өнөөдөр Хэлний бодлогын үндэсний зөвлөл болон аймгийн Хэлний бодлогын салбар зөвлөлөөс “Хууль хэрэгжүүлэхэд төр, хувийн хэвшлийн байгууллагын үүрэг, оролцоо” сэдэвт уулзалтыг зохион байгуулав.

Төрөөс хэлний талаар баримтлах бодлого, хэлний тухай хууль тогтоомжийг хэрэгжүүлэх чиглэлээр албан байгууллага, аж ахуйн нэгжид хийж хэрэгжүүлэх ажлын чиглэлийг орон нутгийн төрийн болон хувийн хэвшлийн аж ахуйн нэгж байгууллагын удирдлагуудад танилцуулах нь уг уулзалтын зорилго юм. Засаг даргын орлогч, аймгийн Хэлний бодлогын салбар зөвлөлийн дарга А.Түвшинжаргал “2025 оноос хэрэгжих Монгол хэлний тухай хууль, Засгийн газрын тогтоол, "Алсын хараа-2050", Засаг даргын үйл ажиллагааны хөтөлбөр гэх мэт бодлогын баримт бичгүүдэд хос бичигтэн болох тухай тусгасан.

Үүний дагуу аймгийн ИТХ-аар “Эх хэл-Эрдэнэт” хөтөлбөрийг батлуулсан. Орхон аймагт үйл ажиллагаа явуулж байгаа төр, хувийн хэвшлийнхэн хөтөлбөрийг 2021-2024 он хүртэл хамтдаа хэрэгжүүлж тодорхой, бодит үр дүнг гаргана гэдэгт итгэлтэй байна. Төр, хувийн хэвшлийн байгууллагын удирдлагууд бид өөрсдөө хэл бичгийн соёл, үндэсний бичгээ сурах талд онцгой анхаарч ажиллах ёстой. Бид өөрсдөө хичээж, бусдад үлгэр дууриалал болох нь зүйтэй юм. Байгууллагууд Монгол хэл, бичгийн сургалт явуулах орчин нөхцөл, багш нар дутагдалтай байвал Хэлний бодлогын салбар зөвлөл тусалж, дэмжиж, хамтран ажиллах болно. Монгол хэл, бичгийн багш нартай хамтарч байгууллагуудад сургалт сурталчилгаа хийх ажлыг эхлүүлж байна” гэлээ. Мөн тэрээр V цэцэрлэгийг хос бичигтэн болоход үр дүнтэй бусад байгууллага хамт олон суралцах хэмжээнд манлайлж оролцож байгааг энэ үеэр онцолсон.

Төрөөс хэлний талаар баримтлах бодлого, албан бичгийг хос бичгээр үйлдэх стандартын талаар Хэлний бодлогын үндэсний зөвлөлийн Ажлын албаны дарга Ж.Нарангэрэл цахимаар оролцож мэдээлэл өгөв. Түүний мэдээлэлд дурдсанаар Монгол бичгийн талаарх гарсан эрх зүйн баримт бичгүүд 1985 оноос эхтэй ажээ. "2015 онд Монгол хэлний тухай хууль батлагдаж гарснаас хойш Монгол бичигтэн болох үндэсний хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх гэж байгаа зүйл биш юм" гэдгийг тэрээр онцолсон. Тодруулбал, 1985-2005 он хүртэл Монгол бичигтэн болох бэлтгэлийг хангасан гэж үзэж болно гэсэн. Энэ хугацаанд Монгол бичигтэн болохтой холбоотой Ерөнхийлөгчийн хоёр удаагийн зарлиг, холбогдох яам, Засгийн газрын 11 тогтоол , Сайдын 11 тушаал гэхчлэн эрх зүйн баримт бичиг гарч байсан байна. 2025 оноос Монгол хэлний хууль хэрэгжиж эхлэхтэй холбоотойгоор шат дараатай бэлтгэл ажлуудыг хийхээр төлөвлөжээ.

Үүний хүрээнд Архивын Ерөнхий газар болон Үндэсний стандартын хорооноос албан хэргийг хос бичгээр хөтлөх стандартуудыг батлан гаргаж, түүнийг таниулах ажлыг эдгээр өдрүүдэд зохион байгуулж байгаа юм. Орхон аймгийн удирдлагууд “Эх хэл-Эрдэнэт” хөтөлбөрийг хэрэгжүүлснээр 2025 оны нэгдүгээр сарын 1-нээс хэрэгжиж эхлэх Монгол хэлний тухай хуулийн хэрэгжилтийг хангах бэлтгэл ажилд ихээхэн түлхэц болно гэж үзэж байгаа юм. Тус хөтөлбөрийг хэрэгжсэнээр төрийн байгууллагын ажилтан албан хаагчдын 90 хувь, хувийн хэвшлийн аж ахуйн нэгжийн ажилтан албан хаагчдын 40 хувийг үндэсний бичгийн анхан, дунд, гүнзгий шатны мэдлэгтэй болгож, төрийн албан хэргийг хос бичгээр хөтлөн явуулахад ихээхэн ач холбогдол өгнө гэж үзэж байна.