Цагаан сар бол өвлийг өнтэй давж, хавартай хавтай сайхан золгож нэг нас нэмсний баяр юм. Мөн ард түмний эв нэгдэл, үндэсний өв уламжлал, соёл, зан заншлаараа бахархах, аав, ээж, ихэс дээдэс, бие биесээ хүндэтгэх, ураг садны хэлхээ холбоо батжих, овог удам судраа мэдэх, залуу үеэ энэрэн сургаалаа хайрлах, хийморь лундаагаа сэргээж, жилийнхээ заслыг хийлгэн ард олноороо буян хурааж шинэлдэг олон ёс заншлыг хадгалсан баяр.

Цагаан сар уг нь сайхан баяр. Цаг наашилж, сэтгэл уужраад аав ээж, ахмад буурлуудаа хүндэтгэн золгож үг сургаал, үйл ерөөлийг нь сонсож, тухайн удамд шинээр ирсэн улсуудтайгаа танилцаж, ургийн бичгээ шинэчлэх зэрэг нь аргагүй л ураг удмын том баярыг илтгэдэг. Энх мэндийн баяр, элгэн садантайгаа учран золгодог баяр, Монгол ёсоо дээдэлдэг баяр, Монгол өв соёлоо үлдээх ийм л баяр билээ.

Энэ жилийн цагаан сар их сайхан өргөн дэлгэр болж байна. Хүмүүсийн гэдэс цадахаас гадна нэг л хоосон оргиод байсан сэтгэл нь бас цадаж байх шиг. Аргагүй дээ. Монголчууд цар тахал гээд сүүлийн хоёр жил хол ойрыг уулзуулдаг уламжлалт баяраа тухтай тэмдэглэж чадаагүй. Хамгийн ахмад настныдаа цуглан ах, дүү хамаат­нуудтайгаа уулзан хууч­наа дурсаж, сэтгэлийн баясал авах нь энэ баярын гол утга учир юм хойно. Хү­мүү­сийг харахад хүлээс нь тай­лагд­сан юм шиг л сайхан байна. Сайн цаг дөхөж буй мэт. Гадаа­дад ажиллаж, амьдарч бай­гаа монголчууд маань ч гэсэн сайхан өнгөлөг харагдаж байна. 

Залуу гэр бүлүүдийн хувьд минималист цагаан сар буюу харагдах байдалд бус энгийн, цэгцтэй, цагаан идээ түлхүү орсон тавгийн идээгээ засах болжээ. 

Энэ нь нэг талаасаа бид баяр ёслолоо тэмдэглэж сурч байгаа гэдгийн бас нэгэн жишээ. Урд жилүүдэд эдгээр томоохон баяр айл өрхүүдийн эдийн засагт хүнд дарамт учруулдаг байсныг нуух юун. Харин одоо бид гарын алга цайлгахдаа хүртэл болсон болоогүй, энд тэндхийн, таарах таарахгүй материаллаг зүйл гэхээс илүүтэй бэлэг бэлгийн дээд бэлэн мөнгөө бэлэглэдэг нь их зөв зүйтэй юм шиг санагдлаа. Мөн энд нэг зүйлийг хэлэхэд сархадаас татгалзаж машин унаатай яваагүй байлаа ч “өө яахав яахав, сайхан айраг сүүгээ амсаад гарья” гэж хэлэх нь тун ч сайхан авууштай зүйл байлаа.

Гар зөрүүлэн золгож, хөөрөлдөн хуучлах хамаатнуудын дунд цагаан сар нэг л сэтгэлд дотно амар амгаланг илэрхийлж энэ жилийг гэгээлэг гэрэлтэйгээр хардаг гайхамшигтай баяр санагддаг болсон хэмээн хуучилдаг болжээ. 

Цагаан сар, настан буурлуудаа хаа байгаа газар нь хайж очин золгож, сэтгэлийн тэнхээ, урам зориг хайрлах ,тэднээсээ сургаал юуг нь сонсох ,ерөөл айлдварыг нь хүртэх сайхан баяр.

Энэ л өдөр бид үр хүүхдүүдээ хэчнээн том болсныг, хэрхэн ухаажсаныг, төрөл төрөгсдөө хаана юу хийж байгааг, удам судар минь хэрхэн өнөр өтгөн болцгоож байгааг харж сонсож, харилцан ярилцаж бие биедээ бэлэг хадгаа солилцдог сайхан өдөр.

Хөгшид хөөрч, хүүхдүүд баярладаг мөн ч сайхан бахархалт баяр юм даа. Хүүхдийн алга дээш харуулж, бэлэг ,өгч баярлуулдаг баян тансаг баяр. Өнөөдөр залуучууд маань үр хүүхдүүдээ дагуулан үндэсний дээлээ өмсөн, нутгийн буурай нараараа тойрон золгуут хийж явахыг харахад өөрийн эрхгүй залуучуудаараа бахархаж, энэ сайхан баярын утга учир улам илүү бахархалтай яа. 

Бидний өвөг дээдсээс бидэнд зан заншил болгон үлдээсэн аугаа их соёлын өвийн нэгээхэн хэсэг цагаан сар. 

Дэлхий нийтээрээ, зон олноороо Туулай жилдээ төвшин амгалан, аз хиймортой эрүүл саруул, элэг бүтэн энх тунх, энх тайван баян чинээлэг, бахдам сайхныг редакцынхаа зүгээс хүсэн ерөөе. 

Хөлөө эргэтэл айл хэсэж, хөлсөө гартал хөгжилдөн сайхан шинэлээрэй. Энэ туулай жил хүссэн хүсэл бүхэн биелж аз жаргал, гэрэл гэгээтэй сайхан жил болох бизээ.

Эх сурвалж: Монголын мэдээ сонин

2023 оны хоёрдугаар сарын 27. Даваа. №030 (5758)