Нийслэл хотын автозамын түгжрэлийг бууруулах нэг үндсэн арга нь нийтийн тээврийг сайжруулах. Автобусны паркийг шинэчлэн олшруулах нь мэдээж. Гэхдээ бас өнөө байгаа хүчин чадлаа зөв зохистой ашиглах явдал чухал хэвээрээ. Чухамдаа нийтийн тэвэрийн автобуснууд нь цагаа бариад хоорондоо 10-20 минутын зайтай яваад, нийслэлийн удирдлагуудын шийдвэрлэснээр түгжрэлд оролгүй, нэгдүгээр эгнээгээрээ саадгүй зорчоод байвал хэн л ажил албандаа очих гэж, ажлаасаа тараад харих гэж  машин хөлөглөн хэдэн цагаар түгжрэлд зогсоод байхыг хүсэх билээ. 

Гэтэл автобусны жолооч нар өдрийн хоол цайндаа орж бөөгнөрөөд саатдаг  ч юмуу, нэг чиглэлийн бүхий л автобуснууд нь нэг талдаа гарчихаад, ар араасаа ирээд зарим нь хоосон давхиад  нөгөө чиглэлийн автобусны буудал нь автобус хүлээсэн хүмүүсээр дүүрчихдэг явдал бишгүй нэг. Ядаж байхад автобусны буудал  дээр нь таксичид ирж зогсоод автобус нь хоёрдугаар эгнээнд, эсвэл тээр хойно  зогсч хүмүүсийг ийш тийш гүйлгэнэ. 

Ингээд арай гэж нэг автобусанд зүтгээд ортол жолооч нь загнаж зандраад, хөөж тууна. Саявтар даа, автобусны нэг жолооч нэг настай эмэгтэйг элдэв үгээр хэлэн загнаж доромжилж байгаа бичлэг олон нийтийн сүлжээгээр тарав даа.

Дөнгөж хөдлөөд л жолооч нь утсаараа хэн нэгэнтэй чөлөө завгүй ярина. Бүр гэрийнхэнтэйгээ лайв хийгээд хүүхдийнхээ олохгүй байгаа нэг зүйлийг хаана байгааг нь зааж, авдар ухуулаад, “одоо түүнийг ав, түүний чинь баруун талд ийм өнгийн хайрцаг байна уу” гээд 30 минут, хоёр гурван буудал дамжаад ярьж байсан жолооч хүртэл бий. За тэгээд нэг шугаманд явдаг жолоочтойгоо, чи би дээ тулан хөөрөлдөх, цалин мөнгөнийхөө талаар ярих, түгжрэлд гацаж яваагаа учирлан диспетчиртэйгээ толхилцох нь энүүхэнд. 

Хаанах гаргасныг бүү мэд автобусанд дотор “жолооч гар хуруу оролцуулан утсаар ярихыг хориглоно” гэсэн бичвэр харагдсан. Үнэхээр автобусны жолооч бүр чихэвчтэй, автомат залгагчтай болчихсон бол яана гэхэв, жолооноос гараа салгалгүйгээр ярьж байгаа гэж найдахаас. Гэтэл бараа бүтээгдхүүний үнэ өдрөөс өдөрт нэмэгдэн, төгрөг үнэгүйдэж байгаа өнөө цагт бүх жолооч ийм болсон гэдэг үнэмшилтэй юу. 

Тийм байлаа ч  утсаар ярьж байгаа жолоочийн анхаарал зохиох хэмжээгээр сарнидаг гэдгийг аль хэзээний тогтоочихсон гэдэг. Замын хөдөлгөөнд оролцож байхдаа утсаар ярих нь жолоочийн хариу үйлдэл үзүүлэх чадварыг 46 хувиар бууруулдаг гэж Английн Тээврийн эрдэм шинжилгээний лабораториос гаргасан байдаг. 

Утсаараа яриад байгаа нь сонсогддог болохоор л зорчигчид үүнийг мэдэж байгаа хэрэг. Гэтэл утсаараа олон нийтийн сүлжээнд орон юм уншиж, үзэж явааг бол таашгүй. Ногоон гэрэл асчихаад байхад утсаа анхаараад хэдэн секунтээр саатах нь энүүхэнд.

Жолооч гэрлэн дохион дээр утсаар ярих, олон нийтийн сүлжээнд анхаарал хандуулах нь ногоон гэрэл асмагц хөдлөхгүй саатаж, ингэснээрээ ардаа байгаа өчнөөн олон машин гэрлэн дохиогоор зорчиж өнгөрөх боломжийг хааж байгаа хэрэг гэдэг. 

Ийн нийслэл хотын автозамын түгжрэлийг бууруулах гол арга хэмээн нийтийн тээврийн үйлчилгээг сайжруулна гээд эрх баригчид маань энд тэндэхийн хаягдал машинуудыг сэлбэн засч, өнгө зүсийг нь гоён өчнөөн тэрбумаар авахын өмнө одоо байгаа хүчин чадлаа бүрэн дүүрэн ашиглаж, жолооч нараа сахилгажуулан графикийн дагуу үйлчилдэг болгох ажил бас байгаа л юм даа. 

Эх сурвалж: Монголын Мэдээ Сонин

2023 оны аравдугаар сарын 24. Мягмар. №163 (5891)