Х.ӨЛЗИЙ

Эрх баригчдын “Мегаполис” гээд байдаг нь  бас ч гэж дэмий үг биш бололтой, Улаанбаатар маань утаатай, бохир, цементэн ширэнгэ болсон ч гэлээ үнэхээр түм түжигнэж, бум бужигнасан том хот болж. 

Энэ хотын авто замд өдөртөө 500-600 мянган машин түгжирч, бухимдаж хөлхөж байгаа бол сая орчим явган зорчигч явж байна. 

Ганцхан ийм “МЕГАПОЛИС”-ын оршин суугч ард иргэд маань хотын соёлд хэзээ бүрэн суралцах юм бол. 

За автомашинч дүүрч, тэртэй тэргүй зам, дэд бүтэц нь  хангалтгүй машин тэрэг нь олон, дээрээс нь эрх баригчдын унхиагүй бодлого, хулгай дээрмээс болоод түгжирч, гацаж, ажил тарсан хүн гурав дөрвөн цагийн дараа гэрийн бараа харсаар л харин ч эрх мэдэлтнүүдийн мөнгө цавчиж, идэж  завших бөөн боломж болсоор байдаг юм байж.

Дээр нь манай жолооч нарын тэвчээргүй, хөдөлгөөний дүрэм, журам мөрддөггүй, соёлгүйгээс болж гацаж түгжирсээр. 

Гэтэл хотын гудамжаар, явган зорчигчид  гэж бас нэг соёлгүй, амиа бодсон улс байна аа. Угаасаа нарийхан, хажуу дэргэдэх байшин барилгад нь өргөтгөл хийгээд явган хүний замыг нь таначихсан газраар хэд гурваараа хэлхэлдээд, эсвэл гар утсаа хараад бусдынхаа зорчиход садаа болоод “түгжрэл үүсгээд” байдаг. Ялангуяа их дээд сургуулиудын орчимд бол ирээдүйн сэхээтэн оюутнууд маань хэд гурваараа хэлхэлдээд инээлдэж хөхрөлдөөд, гар утсаа хараад хүн зөрөх, гүйцэж түрүүлэх зай боломж олгохгүй гацаана. Ийм байдал ажил цуглах, тарах үеэр илүүтэй мэдрэгдэнэ. 

Эсвэл дэлгүүр, худалдааны төв олон нийтийн газрын хаалган тушаа,  урсдаг шатан дээр хоёул гурвуул зогсоод яриад байх, утсаа маажаад зогсчихно. 

Хот тэлж, хүн ам нь олшрох тусмаа ард иргэд нь яаруу шамдуу болдог. Ажил гэр нь холдоно, нийтийн тээвэр, унаанд яарна, ажлын заваар гуанз зоогийн газар ороод өдрийн цайгаа уух гэнэ, ер нь л хүмүүс яаруу байдаг. Том хотуудын метро, худалдаа үйлчилгээний төвөөр явж байхуйд хүмүүс нь урсдаг шат явж байхад л дэргэдүүр шогшоод өнгөрч байдгийг олон газар явж үзсэн хүмүүс анзаарч харсан л байдаг байх. Иймдээ ч хүмүүс, зорчигчид ямагт шатны, явган хүний замын баруун гар талыг барьж, дэргэдүүрээ хүн өнгөрөх зай тавьж өгсөн байдаг. 

Үүн лүгээ утаатай, авто зам нь түгжрэлтэй манай Улаанбаатар ч том хот болж хүмүүс нь яаруу, шуурхай болж байна. 

Бид чухамдаа авто замын түгжрэл, жолооч нарын хөдөлгөөний соёл гэж  байнга л ярьдаг атлаа явган зорчигчдынхоо хөдөлгөөний соёлын талаар тун бага анхаарч ирсэн юмуу даа. 

Явган хүний нарийнхан зам, худалдаа үйлчилгээний газрын урсдаг шат, зам хөндлөн гардаг гүүрэн гарц зэрэгт хэд гурваараа зэрэгцээд өрөөл бусдын замыг халхлаад байлгүй, энд тэндэхийн орох гарах хаалган тушаа бөөгнөрч зогсоод, эвэл утсаа маажаад байлгүй ямагт зам, шатны баруун гар талыг барин, бусдыгаа хүндэлж зай тавьж өгч сурвал уг нь зүгээрсэн. Ялангуяа гадаад улсыг магтан тийшээ зүглэх гэж санааширдаг залуус маань хотын энэ мэт наад захын соёлд суралцвал очсон газраа “энэ монголчууд” гэлгүүлээд байхгүй баймаар. 

Давтан хэлэхэд зорчигчид маань автобус, нийтийн тээвэр дотор утсаараа бүхий   л амьдралаа чанга дуугаар хүүрнэчихдэггүй л баймаар санж. 

Эх сурвалж: Монголын мэдээ сонин

2023 оны арваннэгдүгээр сарын 21. Мягмар. №175 (5903)