• Эхлэл
  • Цаг агаар
  • Валют ханш
  • Улс төр
  • Эдийн засаг
  • Үзэл бодол
  • Спорт
  • Нийгэм
  • Дэлхий
  • Энтертайнмэнт
  • Зурхай



Хандив, тусламж эзэндээ хүрснийг эргэж хянадаг болъё

Малчид гамшигтай тэмцэж байна. Зун нь гантай золгосон Монгол орон өвөл, хавар нь зудын гамшигтай нүүр туллаа. Нийт нутгийн 80 хувь нь цасанд хучигдаж 100 см хүртэл зузаарчээ. Үндсэндээ энэ луу жилд сүүлийн 49 жил ажиглагдаагүй их цас унаж, хэдэн хэмээр даван хүйтэрч буйг мэргэжлийн байгууллагууд анхааруулж байна. Хаврын хавсарга эхлээ ч үгүй байхад 660 гаруй мянган толгой малаа зуданд алдлаа. Өмч хөрөнгөнийхөө араас яваад эрдэнэт амиа алдсан нь ч цөөнгүй. Ийм нөхцөлд хөдөө рүү, малчид руу улс үндэстнээрээ тусламжийн цуваа илгээх ажил ид өрнөж байгаа юм.

Малчдад туслах хандивын аянд төр засгийн өндөрлөгүүд уриалж, монголчууд хэн хүнгүй л тав арав гэхгүйгээр албан байгууллага, айл гэр, хүн бүр хамтын хүчээр даван туулахаар байгаа бүхнээ өргөн “барьж” байна.

УИХ-ын дарга Г.Занданшатар “Сэтгэлийн тусгал” малчдад туслах аян зарлаж ард иргэдийг нэгдэхийг уриалсан бол Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ үндэстнээрээ нэгдмэл байж малчдадаа туслахыг хүслээ. Мөн сөрөг хүчин “Амь нэгтэй Монголчууд” аяныг улс орон даяар зохион байгуулахаа өчигдөрхөн мэдэгдээд байгаа. Харин бөхчүүд  “Хандивын барилдаан” хийх товоо тогтоосон бол Бурхан шашинтны төв Гандантэгчэнлин хийдээс тусламжийн цувааг үргэлжлүүлж хийдийн лам, хуврагууд өргөл барьц барьж сүсэгтэн олны хүсэлтээр хандивыг нийтийн дунд зарлажээ. Үүн дээр нэмээд урлаг соёлынхон, аймаг, сумдын нутгийн зөвлөл, хувийн хэвшил, төрөл бүрийн холбоод, бүлэг, нэг үеийн төгсөлт гээд мэргэжил, салбараараа нэгдэв. Гадаадад байгаа монголчууд ч тусламжийн гараа сунгаж байна. Түүнчлэн хувийн дансаараа ч мөнгө цуглуулж байгаа нь цөөн биш. Дэгсдүүлж хэлбэл бараг хүн болгон цахим хуудсаараа хандив өрнүүлэх нь холгүй боллоо. Мал малчдын өр өвдөж нүд хальтрам дүр зурагийг харсан хүмүүс ч сэтгэлээрээ нэгдэж байна. Бэлэн мөнгөнөөс гадна дулаан хувцас, түлээ, тэжээл хандивлах хүмүүс ч байна. Ийнхүү байгалийн гамшгийг сөрж буй малчдад туслах гэсэн монголчуудын сайхан сэтгэлийг үгүйсгэх аргагүй. Тийм ч боломжгүй. Харин хаа сайгүй, дээр дооргүй цугларч буй энэ их хандив, тусламж зорилтод эзэндээ хүрч буй эсэхийг хянах шаардлагатай юм. Ер нь ч монголчууд өвчин зовлонгоос эхлээд хандиваар амьдардаг болоод удаж байгаа. Гэвч ихэнхдээ бусдад өгсөн мөнгөө эргээд хянадаггүй. Хандив тусламжийн задаргаа, зарцуулалтыг нэхдэггүй. Ийм замаар хэдэн арван жил явж ирэв. Хууль эрх зүйн хувьд ч хандивын тайлан зарцуулалтыг хянах тогтолцоо бүрдээгүй. Тиймээс ялангуяа мал, малчин ган зудтай холбоотойгоор үндэсний хэмжээнд өрнөж буй хандив, тусламжийг хянадаг болъё. Үүнийг шийдвэрлэхийн тулд эхний ээлжинд аймаг, орон нутаг руу чиглэж байгаа хандив мөнгийг УОК-т ч юм уу нэгтгэн зангидаж болно. Цааш нь нэгдсэн байдлаар зорилтод бүлэгт нь түгээвэл арай л хариуцлагатай, буух эзэн буцах хаягтай болох биш үү. Үгүй бол өнөөдрийнх шиг эх зах эмх замбараагүй хандиваар хаана хэдэн төгрөг цуглараад хэн гэдэг малчин өрхөд тусалсныг мэдэх боломж тун тааруу байна.

Хандив мөнгийг хянах боломжтой эсэх талаар УОК-оос тодруулахад “Манайд өөрсдөө хандаж хүлээлгэж өгөхгүй бол хянах боломжгүй. Тийм хууль эрх зүйн боломж ч байхгүй. Хандив цуглуулж байгаа хүмүүсийн өөрсдийнх нь л асуудал” гэв. Тэгвэл хандив цуглуулж буй байгууллагуудаас Гандантэгчэнлин хийд цугларсан мөнгөн тусламжийг ОБЕГ-тай хамтран зуд нүүрлэсэн аймгийн малчдад хүргэнэ гэсэн бол Монголын Үндэсний бөхийн холбоо бүх орлогыг УОК-т хүлээлгэн өгнө гэв. Өөр бусад нь нэгдсэн байдлаар хүлээлгэж өгнө, хандана гэсэн зүйл хэлсэнгүй.

 

ТУСЛАМЖ ДУНД ШАТАНДАА “НҮД”-ЭЭ ОЛДОГ УУ

Албан байгууллага, айл өрхөөс гадна төр тусламжийн цуваагаа малчид руу илгээв.  Засгийн газрын нөөц сангаас хаваржилт хүндэрсэн аймаг, сумдад хүргэх өвс, тэжээлийг гаргаж байгаа. Өвс тэжээл, түлш шатахуун, хоол хүнсний тусламж хүргэх Шуурхай бүлгүүдийг сайд нар ахлан орон нутагт ажиллаж байна. Гурван үе шаттай арга хэмжээ авахаар төлөвлөсний дотор эхний ээлжинд улсын нөөцөд байгаа 6000 орчим тонн өвс тэжээл, орон нутгийн нөөцөд байгаа 20000 орчим тонн өвс тэжээлийг нэн хүнд нөхцөлд байгаа сум, багт хүргэх юм. Мөн 14-21 хоногийн дараа нийт малчдад хүчит тэжээл, буудай, тэжээлийн будаа хүргэнэ.  Дараагийн шатны арга хэмжээг ирэх гурав, дөрөвдүгээр сард авч хэрэгжүүлж, малчдад гурил, будаа, хүнс хүргэнэ гэдгээ танилцуулсан. Тэгвэл улсын болон орон нутгийн нөөцөд байгаа өвс, тэжээл, түлш, хүнсний нөөцийг хэрхэн хуваарилдаг вэ. Мөн л эзэндээ очдог уу гэдэг асуудал гарч ирнэ. Ган зуд болгоны үеэр хуваарилалт шударга явагдсан эсэх хөндөгддөг. Тэр болгонд аймаг, сумын дарга нар ах дүү хамаатан садан, ойр тойрныхондоо тараагаад дууссан гэдэг мэдээлэл гардаг. Энэ удаад ч мөн ийм хардлага, шүүмжлэл цухалзаж байгаа. Хэд хэдэн аймгийн шуурхай штаб болон орон нутгийн онцгой комиссоос тодруулахад “Аймаг, орон нутгийнхан тусламж олгох малчдын нэрийг гаргаж онцгой комисст өгч байгаа. Тэр дагуу хуваарилах түгээх ажил хийгдэнэ. Дараа нь аудитын шалгалт ордог учраас төр болон донор байгууллагуудын тусламжийг тэгш хуваарилдаг” гэсэн тайлбарыг өглөө. Харин сумын зарим иргэдийн зүгээс гар утасны сүлжээ ч байхгүй малчин яаж нэрээ бүртгүүлэх вэ. Үүнд орон нутгийн удирдлага л шударга, мэдрэмжтэй ажиллах ёстой гэдгийг хэлсэн юм.

 

Малчид: ӨВС ТЭЖЭЭЛЭЭС ГАДНА ЭРҮҮЛ МЭНД, НИЙГМИЙН ХАМГААЛЛЫН ТУСЛАМЖ ХЭРЭГТЭЙ

Мал бэлчээрт гарах боломжгүй. Өөрсдөө өвс тэжээлд хүрэх замгүй болж гацсан малчдад хүрэх тусламжийг зөвхөн өвс, тэжээлээр төлөөлүүлж ойлгох нь өнгөц юм. Малчдад өвс тэжээлээс өөр хэрэгцээ шаардлагатай зүйл юу байгааг талаар зарим төлөөллийн байр суурийг хүргэе. 

“Банкнаас малчны зээл авсан учраас малаа онд мэнд оруулж, төлөө авах зорилгоор хэт олон мал бойлж хэрэгцээлэх боломжгүй байсан. Гэтэл цаг хүндэрч малын хорогдол их гарсан, үлдсэн бүх малаа тэжээх шаардлагатай болсноор санхүүгийн хувьд хүнд байдалд орж байна” хэмээн Дундговь аймгийн Адаацаг сумын IV багийн малчин З.Гангамаа ярилаа. Мөн тус сумын малчин О.Батжаргал “Би 30 гаруй жил мал маллаж байна. Энэ жилийн өвөл шиг ийм айхтар цас ихтэй, хүйтэн өвөл үзээгүй. 1999 оны зудыг мэднэ,  2009-2010 оны зудыг ч бид даван туулсан. Энэ цас зуд бол малчин бидний ажилтай, ажилгүй, арчаатай, арчаагүй гэдгээс үл хамаарах, бүх нийтийг хамарсан гамшиг болоод байна. Өвс, тэжээл бэлдээгүй биш, хангалттай бэлдсэн, худалдаж авчраад өгөөд байхад л хотноосоо гарахгүй байгаа мал энэ хүйтэнд эрхгүй бээрч унаад байна. Малчид бид өдөр шөнөгүй малынхаа төлөө явж, өргөж тээж, үүрч дүүрч, гэртээ оруулаад, бүлээн цай юмаа хамт хувааж уугаад байж байна” хэмээв.

Харин ГАА-ийн Дэлгэр сумын Баянбуурал багийн малчин Д.Хосбаяр “Малчдад өвс тэжээлээс гадна эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээ хэрэгтэй. Хөдөө мал дээр ихэвчлэн өндөр настай хүмүүс байдаг учраас эмнэлэг битгий хэл малынхаа араас явахад бэрхшээлтэй. Тиймээс цас зуд гэдгийг зөвхөн зам харгуй, өвс, тэжээлийн тусламж гэдгээр биш эрүүл мэнд, нийгмийн хамгааллын үйлчилгээг орхигдуулахгүйгээр цогцоор нь хараасай” гэв.

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

2024 ОНЫ ХОЁРДУГААР САРЫН 21. ЛХАГВА ГАРАГ. № 34 (7278)

    ХУВААЛЦАХ ЖИРГЭХ


МЭДЭЭНИЙ СЭТГЭГДЭЛ
ХОЛБООТОЙ МЭДЭЭ
Монголын бахархлаар халхавч хийсэн 1XBET
Л.Оюун-Эрдэнийн үед АТГ-ын мөрдөгчийн магадгүй “хууль зөрчин” гаргуулсан татварын байцаагчдын дүгнэлт бусдыг яллах баримт болжээ
“Монгол бахархлын өдөр”-ийг хэрхэн тэмдэглэх вэ?
Сэтгүүл зүйн салбар: Чиг хандлага, гарц, шийдэл



Веб сайтад агуулагдсан мэдээлэл зохиогчийн эрхийн хуулиар хамгаалагдсан тул зөвшөөрөлгүй хуулбарлах хориотой.

Copyright © MMINFO.MN All Rights Reserved. Powered by HUREEMEDIA.





  • Эхлэл
  • Цаг агаар
  • Валют ханш
  • Улс төр
  • Эдийн засаг
  • Үзэл бодол
  • Спорт
  • Нийгэм
  • Дэлхий
  • Энтертайнмэнт
  • Зурхай



Хандив, тусламж эзэндээ хүрснийг эргэж хянадаг болъё

Малчид гамшигтай тэмцэж байна. Зун нь гантай золгосон Монгол орон өвөл, хавар нь зудын гамшигтай нүүр туллаа. Нийт нутгийн 80 хувь нь цасанд хучигдаж 100 см хүртэл зузаарчээ. Үндсэндээ энэ луу жилд сүүлийн 49 жил ажиглагдаагүй их цас унаж, хэдэн хэмээр даван хүйтэрч буйг мэргэжлийн байгууллагууд анхааруулж байна. Хаврын хавсарга эхлээ ч үгүй байхад 660 гаруй мянган толгой малаа зуданд алдлаа. Өмч хөрөнгөнийхөө араас яваад эрдэнэт амиа алдсан нь ч цөөнгүй. Ийм нөхцөлд хөдөө рүү, малчид руу улс үндэстнээрээ тусламжийн цуваа илгээх ажил ид өрнөж байгаа юм.

Малчдад туслах хандивын аянд төр засгийн өндөрлөгүүд уриалж, монголчууд хэн хүнгүй л тав арав гэхгүйгээр албан байгууллага, айл гэр, хүн бүр хамтын хүчээр даван туулахаар байгаа бүхнээ өргөн “барьж” байна.

УИХ-ын дарга Г.Занданшатар “Сэтгэлийн тусгал” малчдад туслах аян зарлаж ард иргэдийг нэгдэхийг уриалсан бол Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ үндэстнээрээ нэгдмэл байж малчдадаа туслахыг хүслээ. Мөн сөрөг хүчин “Амь нэгтэй Монголчууд” аяныг улс орон даяар зохион байгуулахаа өчигдөрхөн мэдэгдээд байгаа. Харин бөхчүүд  “Хандивын барилдаан” хийх товоо тогтоосон бол Бурхан шашинтны төв Гандантэгчэнлин хийдээс тусламжийн цувааг үргэлжлүүлж хийдийн лам, хуврагууд өргөл барьц барьж сүсэгтэн олны хүсэлтээр хандивыг нийтийн дунд зарлажээ. Үүн дээр нэмээд урлаг соёлынхон, аймаг, сумдын нутгийн зөвлөл, хувийн хэвшил, төрөл бүрийн холбоод, бүлэг, нэг үеийн төгсөлт гээд мэргэжил, салбараараа нэгдэв. Гадаадад байгаа монголчууд ч тусламжийн гараа сунгаж байна. Түүнчлэн хувийн дансаараа ч мөнгө цуглуулж байгаа нь цөөн биш. Дэгсдүүлж хэлбэл бараг хүн болгон цахим хуудсаараа хандив өрнүүлэх нь холгүй боллоо. Мал малчдын өр өвдөж нүд хальтрам дүр зурагийг харсан хүмүүс ч сэтгэлээрээ нэгдэж байна. Бэлэн мөнгөнөөс гадна дулаан хувцас, түлээ, тэжээл хандивлах хүмүүс ч байна. Ийнхүү байгалийн гамшгийг сөрж буй малчдад туслах гэсэн монголчуудын сайхан сэтгэлийг үгүйсгэх аргагүй. Тийм ч боломжгүй. Харин хаа сайгүй, дээр дооргүй цугларч буй энэ их хандив, тусламж зорилтод эзэндээ хүрч буй эсэхийг хянах шаардлагатай юм. Ер нь ч монголчууд өвчин зовлонгоос эхлээд хандиваар амьдардаг болоод удаж байгаа. Гэвч ихэнхдээ бусдад өгсөн мөнгөө эргээд хянадаггүй. Хандив тусламжийн задаргаа, зарцуулалтыг нэхдэггүй. Ийм замаар хэдэн арван жил явж ирэв. Хууль эрх зүйн хувьд ч хандивын тайлан зарцуулалтыг хянах тогтолцоо бүрдээгүй. Тиймээс ялангуяа мал, малчин ган зудтай холбоотойгоор үндэсний хэмжээнд өрнөж буй хандив, тусламжийг хянадаг болъё. Үүнийг шийдвэрлэхийн тулд эхний ээлжинд аймаг, орон нутаг руу чиглэж байгаа хандив мөнгийг УОК-т ч юм уу нэгтгэн зангидаж болно. Цааш нь нэгдсэн байдлаар зорилтод бүлэгт нь түгээвэл арай л хариуцлагатай, буух эзэн буцах хаягтай болох биш үү. Үгүй бол өнөөдрийнх шиг эх зах эмх замбараагүй хандиваар хаана хэдэн төгрөг цуглараад хэн гэдэг малчин өрхөд тусалсныг мэдэх боломж тун тааруу байна.

Хандив мөнгийг хянах боломжтой эсэх талаар УОК-оос тодруулахад “Манайд өөрсдөө хандаж хүлээлгэж өгөхгүй бол хянах боломжгүй. Тийм хууль эрх зүйн боломж ч байхгүй. Хандив цуглуулж байгаа хүмүүсийн өөрсдийнх нь л асуудал” гэв. Тэгвэл хандив цуглуулж буй байгууллагуудаас Гандантэгчэнлин хийд цугларсан мөнгөн тусламжийг ОБЕГ-тай хамтран зуд нүүрлэсэн аймгийн малчдад хүргэнэ гэсэн бол Монголын Үндэсний бөхийн холбоо бүх орлогыг УОК-т хүлээлгэн өгнө гэв. Өөр бусад нь нэгдсэн байдлаар хүлээлгэж өгнө, хандана гэсэн зүйл хэлсэнгүй.

 

ТУСЛАМЖ ДУНД ШАТАНДАА “НҮД”-ЭЭ ОЛДОГ УУ

Албан байгууллага, айл өрхөөс гадна төр тусламжийн цуваагаа малчид руу илгээв.  Засгийн газрын нөөц сангаас хаваржилт хүндэрсэн аймаг, сумдад хүргэх өвс, тэжээлийг гаргаж байгаа. Өвс тэжээл, түлш шатахуун, хоол хүнсний тусламж хүргэх Шуурхай бүлгүүдийг сайд нар ахлан орон нутагт ажиллаж байна. Гурван үе шаттай арга хэмжээ авахаар төлөвлөсний дотор эхний ээлжинд улсын нөөцөд байгаа 6000 орчим тонн өвс тэжээл, орон нутгийн нөөцөд байгаа 20000 орчим тонн өвс тэжээлийг нэн хүнд нөхцөлд байгаа сум, багт хүргэх юм. Мөн 14-21 хоногийн дараа нийт малчдад хүчит тэжээл, буудай, тэжээлийн будаа хүргэнэ.  Дараагийн шатны арга хэмжээг ирэх гурав, дөрөвдүгээр сард авч хэрэгжүүлж, малчдад гурил, будаа, хүнс хүргэнэ гэдгээ танилцуулсан. Тэгвэл улсын болон орон нутгийн нөөцөд байгаа өвс, тэжээл, түлш, хүнсний нөөцийг хэрхэн хуваарилдаг вэ. Мөн л эзэндээ очдог уу гэдэг асуудал гарч ирнэ. Ган зуд болгоны үеэр хуваарилалт шударга явагдсан эсэх хөндөгддөг. Тэр болгонд аймаг, сумын дарга нар ах дүү хамаатан садан, ойр тойрныхондоо тараагаад дууссан гэдэг мэдээлэл гардаг. Энэ удаад ч мөн ийм хардлага, шүүмжлэл цухалзаж байгаа. Хэд хэдэн аймгийн шуурхай штаб болон орон нутгийн онцгой комиссоос тодруулахад “Аймаг, орон нутгийнхан тусламж олгох малчдын нэрийг гаргаж онцгой комисст өгч байгаа. Тэр дагуу хуваарилах түгээх ажил хийгдэнэ. Дараа нь аудитын шалгалт ордог учраас төр болон донор байгууллагуудын тусламжийг тэгш хуваарилдаг” гэсэн тайлбарыг өглөө. Харин сумын зарим иргэдийн зүгээс гар утасны сүлжээ ч байхгүй малчин яаж нэрээ бүртгүүлэх вэ. Үүнд орон нутгийн удирдлага л шударга, мэдрэмжтэй ажиллах ёстой гэдгийг хэлсэн юм.

 

Малчид: ӨВС ТЭЖЭЭЛЭЭС ГАДНА ЭРҮҮЛ МЭНД, НИЙГМИЙН ХАМГААЛЛЫН ТУСЛАМЖ ХЭРЭГТЭЙ

Мал бэлчээрт гарах боломжгүй. Өөрсдөө өвс тэжээлд хүрэх замгүй болж гацсан малчдад хүрэх тусламжийг зөвхөн өвс, тэжээлээр төлөөлүүлж ойлгох нь өнгөц юм. Малчдад өвс тэжээлээс өөр хэрэгцээ шаардлагатай зүйл юу байгааг талаар зарим төлөөллийн байр суурийг хүргэе. 

“Банкнаас малчны зээл авсан учраас малаа онд мэнд оруулж, төлөө авах зорилгоор хэт олон мал бойлж хэрэгцээлэх боломжгүй байсан. Гэтэл цаг хүндэрч малын хорогдол их гарсан, үлдсэн бүх малаа тэжээх шаардлагатай болсноор санхүүгийн хувьд хүнд байдалд орж байна” хэмээн Дундговь аймгийн Адаацаг сумын IV багийн малчин З.Гангамаа ярилаа. Мөн тус сумын малчин О.Батжаргал “Би 30 гаруй жил мал маллаж байна. Энэ жилийн өвөл шиг ийм айхтар цас ихтэй, хүйтэн өвөл үзээгүй. 1999 оны зудыг мэднэ,  2009-2010 оны зудыг ч бид даван туулсан. Энэ цас зуд бол малчин бидний ажилтай, ажилгүй, арчаатай, арчаагүй гэдгээс үл хамаарах, бүх нийтийг хамарсан гамшиг болоод байна. Өвс, тэжээл бэлдээгүй биш, хангалттай бэлдсэн, худалдаж авчраад өгөөд байхад л хотноосоо гарахгүй байгаа мал энэ хүйтэнд эрхгүй бээрч унаад байна. Малчид бид өдөр шөнөгүй малынхаа төлөө явж, өргөж тээж, үүрч дүүрч, гэртээ оруулаад, бүлээн цай юмаа хамт хувааж уугаад байж байна” хэмээв.

Харин ГАА-ийн Дэлгэр сумын Баянбуурал багийн малчин Д.Хосбаяр “Малчдад өвс тэжээлээс гадна эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээ хэрэгтэй. Хөдөө мал дээр ихэвчлэн өндөр настай хүмүүс байдаг учраас эмнэлэг битгий хэл малынхаа араас явахад бэрхшээлтэй. Тиймээс цас зуд гэдгийг зөвхөн зам харгуй, өвс, тэжээлийн тусламж гэдгээр биш эрүүл мэнд, нийгмийн хамгааллын үйлчилгээг орхигдуулахгүйгээр цогцоор нь хараасай” гэв.

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

2024 ОНЫ ХОЁРДУГААР САРЫН 21. ЛХАГВА ГАРАГ. № 34 (7278)



МЭДЭЭНИЙ СЭТГЭГДЭЛ


Бидний тухай Редакцийн бодлого Сурталчилгаа байршуулах Холбоо барих

Веб сайтад агуулагдсан мэдээлэл зохиогчийн эрхийн хуулиар хамгаалагдсан тул зөвшөөрөлгүй хуулбарлах хориотой.

Copyright © MMINFO.MN All Rights Reserved. Powered by HUREEMEDIA.





Эхлэл Улс төр Эдийн засаг Үзэл бодол Спорт Нийгэм Дэлхий Энтертайнмэнт Зурхай
  • Нийтлэл
  • •
  • Ярилцлага
  • •
  • Сурвалжлага
  • •
  • Азийн АШТ
  • •
  • Фото мэдээ
  • •
  • Оддын амьдрал
БҮХ СЭДЭВ
  • •Засгийн газар
  • •Чуулган
  • •Ерөнхийлөгч
  • •Сэрэмжлүүлэг
  • •Байнгын хороо
  • •Уул уурхай
  • •Степпе Арена
  • •Бөхийн төрлүүд
  • •Эрүүл мэнд
  • •Гэмт хэрэг
  • •Халуун сэдэв
  • •Видео мэдээ
  • •Яам, Агентлаг
ХУРААХ
Л.Оюун-Эрдэнэ “...С.Зоригийг...
Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл...

Хандив, тусламж эзэндээ хүрснийг эргэж хянадаг болъё

УЯНГА 2024-02-21
    ХУВААЛЦАХ ЖИРГЭХ
Хандив, тусламж эзэндээ хүрснийг эргэж хянадаг болъё

Малчид гамшигтай тэмцэж байна. Зун нь гантай золгосон Монгол орон өвөл, хавар нь зудын гамшигтай нүүр туллаа. Нийт нутгийн 80 хувь нь цасанд хучигдаж 100 см хүртэл зузаарчээ. Үндсэндээ энэ луу жилд сүүлийн 49 жил ажиглагдаагүй их цас унаж, хэдэн хэмээр даван хүйтэрч буйг мэргэжлийн байгууллагууд анхааруулж байна. Хаврын хавсарга эхлээ ч үгүй байхад 660 гаруй мянган толгой малаа зуданд алдлаа. Өмч хөрөнгөнийхөө араас яваад эрдэнэт амиа алдсан нь ч цөөнгүй. Ийм нөхцөлд хөдөө рүү, малчид руу улс үндэстнээрээ тусламжийн цуваа илгээх ажил ид өрнөж байгаа юм.

Малчдад туслах хандивын аянд төр засгийн өндөрлөгүүд уриалж, монголчууд хэн хүнгүй л тав арав гэхгүйгээр албан байгууллага, айл гэр, хүн бүр хамтын хүчээр даван туулахаар байгаа бүхнээ өргөн “барьж” байна.

УИХ-ын дарга Г.Занданшатар “Сэтгэлийн тусгал” малчдад туслах аян зарлаж ард иргэдийг нэгдэхийг уриалсан бол Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ үндэстнээрээ нэгдмэл байж малчдадаа туслахыг хүслээ. Мөн сөрөг хүчин “Амь нэгтэй Монголчууд” аяныг улс орон даяар зохион байгуулахаа өчигдөрхөн мэдэгдээд байгаа. Харин бөхчүүд  “Хандивын барилдаан” хийх товоо тогтоосон бол Бурхан шашинтны төв Гандантэгчэнлин хийдээс тусламжийн цувааг үргэлжлүүлж хийдийн лам, хуврагууд өргөл барьц барьж сүсэгтэн олны хүсэлтээр хандивыг нийтийн дунд зарлажээ. Үүн дээр нэмээд урлаг соёлынхон, аймаг, сумдын нутгийн зөвлөл, хувийн хэвшил, төрөл бүрийн холбоод, бүлэг, нэг үеийн төгсөлт гээд мэргэжил, салбараараа нэгдэв. Гадаадад байгаа монголчууд ч тусламжийн гараа сунгаж байна. Түүнчлэн хувийн дансаараа ч мөнгө цуглуулж байгаа нь цөөн биш. Дэгсдүүлж хэлбэл бараг хүн болгон цахим хуудсаараа хандив өрнүүлэх нь холгүй боллоо. Мал малчдын өр өвдөж нүд хальтрам дүр зурагийг харсан хүмүүс ч сэтгэлээрээ нэгдэж байна. Бэлэн мөнгөнөөс гадна дулаан хувцас, түлээ, тэжээл хандивлах хүмүүс ч байна. Ийнхүү байгалийн гамшгийг сөрж буй малчдад туслах гэсэн монголчуудын сайхан сэтгэлийг үгүйсгэх аргагүй. Тийм ч боломжгүй. Харин хаа сайгүй, дээр дооргүй цугларч буй энэ их хандив, тусламж зорилтод эзэндээ хүрч буй эсэхийг хянах шаардлагатай юм. Ер нь ч монголчууд өвчин зовлонгоос эхлээд хандиваар амьдардаг болоод удаж байгаа. Гэвч ихэнхдээ бусдад өгсөн мөнгөө эргээд хянадаггүй. Хандив тусламжийн задаргаа, зарцуулалтыг нэхдэггүй. Ийм замаар хэдэн арван жил явж ирэв. Хууль эрх зүйн хувьд ч хандивын тайлан зарцуулалтыг хянах тогтолцоо бүрдээгүй. Тиймээс ялангуяа мал, малчин ган зудтай холбоотойгоор үндэсний хэмжээнд өрнөж буй хандив, тусламжийг хянадаг болъё. Үүнийг шийдвэрлэхийн тулд эхний ээлжинд аймаг, орон нутаг руу чиглэж байгаа хандив мөнгийг УОК-т ч юм уу нэгтгэн зангидаж болно. Цааш нь нэгдсэн байдлаар зорилтод бүлэгт нь түгээвэл арай л хариуцлагатай, буух эзэн буцах хаягтай болох биш үү. Үгүй бол өнөөдрийнх шиг эх зах эмх замбараагүй хандиваар хаана хэдэн төгрөг цуглараад хэн гэдэг малчин өрхөд тусалсныг мэдэх боломж тун тааруу байна.

Хандив мөнгийг хянах боломжтой эсэх талаар УОК-оос тодруулахад “Манайд өөрсдөө хандаж хүлээлгэж өгөхгүй бол хянах боломжгүй. Тийм хууль эрх зүйн боломж ч байхгүй. Хандив цуглуулж байгаа хүмүүсийн өөрсдийнх нь л асуудал” гэв. Тэгвэл хандив цуглуулж буй байгууллагуудаас Гандантэгчэнлин хийд цугларсан мөнгөн тусламжийг ОБЕГ-тай хамтран зуд нүүрлэсэн аймгийн малчдад хүргэнэ гэсэн бол Монголын Үндэсний бөхийн холбоо бүх орлогыг УОК-т хүлээлгэн өгнө гэв. Өөр бусад нь нэгдсэн байдлаар хүлээлгэж өгнө, хандана гэсэн зүйл хэлсэнгүй.

 

ТУСЛАМЖ ДУНД ШАТАНДАА “НҮД”-ЭЭ ОЛДОГ УУ

Албан байгууллага, айл өрхөөс гадна төр тусламжийн цуваагаа малчид руу илгээв.  Засгийн газрын нөөц сангаас хаваржилт хүндэрсэн аймаг, сумдад хүргэх өвс, тэжээлийг гаргаж байгаа. Өвс тэжээл, түлш шатахуун, хоол хүнсний тусламж хүргэх Шуурхай бүлгүүдийг сайд нар ахлан орон нутагт ажиллаж байна. Гурван үе шаттай арга хэмжээ авахаар төлөвлөсний дотор эхний ээлжинд улсын нөөцөд байгаа 6000 орчим тонн өвс тэжээл, орон нутгийн нөөцөд байгаа 20000 орчим тонн өвс тэжээлийг нэн хүнд нөхцөлд байгаа сум, багт хүргэх юм. Мөн 14-21 хоногийн дараа нийт малчдад хүчит тэжээл, буудай, тэжээлийн будаа хүргэнэ.  Дараагийн шатны арга хэмжээг ирэх гурав, дөрөвдүгээр сард авч хэрэгжүүлж, малчдад гурил, будаа, хүнс хүргэнэ гэдгээ танилцуулсан. Тэгвэл улсын болон орон нутгийн нөөцөд байгаа өвс, тэжээл, түлш, хүнсний нөөцийг хэрхэн хуваарилдаг вэ. Мөн л эзэндээ очдог уу гэдэг асуудал гарч ирнэ. Ган зуд болгоны үеэр хуваарилалт шударга явагдсан эсэх хөндөгддөг. Тэр болгонд аймаг, сумын дарга нар ах дүү хамаатан садан, ойр тойрныхондоо тараагаад дууссан гэдэг мэдээлэл гардаг. Энэ удаад ч мөн ийм хардлага, шүүмжлэл цухалзаж байгаа. Хэд хэдэн аймгийн шуурхай штаб болон орон нутгийн онцгой комиссоос тодруулахад “Аймаг, орон нутгийнхан тусламж олгох малчдын нэрийг гаргаж онцгой комисст өгч байгаа. Тэр дагуу хуваарилах түгээх ажил хийгдэнэ. Дараа нь аудитын шалгалт ордог учраас төр болон донор байгууллагуудын тусламжийг тэгш хуваарилдаг” гэсэн тайлбарыг өглөө. Харин сумын зарим иргэдийн зүгээс гар утасны сүлжээ ч байхгүй малчин яаж нэрээ бүртгүүлэх вэ. Үүнд орон нутгийн удирдлага л шударга, мэдрэмжтэй ажиллах ёстой гэдгийг хэлсэн юм.

 

Малчид: ӨВС ТЭЖЭЭЛЭЭС ГАДНА ЭРҮҮЛ МЭНД, НИЙГМИЙН ХАМГААЛЛЫН ТУСЛАМЖ ХЭРЭГТЭЙ

Мал бэлчээрт гарах боломжгүй. Өөрсдөө өвс тэжээлд хүрэх замгүй болж гацсан малчдад хүрэх тусламжийг зөвхөн өвс, тэжээлээр төлөөлүүлж ойлгох нь өнгөц юм. Малчдад өвс тэжээлээс өөр хэрэгцээ шаардлагатай зүйл юу байгааг талаар зарим төлөөллийн байр суурийг хүргэе. 

“Банкнаас малчны зээл авсан учраас малаа онд мэнд оруулж, төлөө авах зорилгоор хэт олон мал бойлж хэрэгцээлэх боломжгүй байсан. Гэтэл цаг хүндэрч малын хорогдол их гарсан, үлдсэн бүх малаа тэжээх шаардлагатай болсноор санхүүгийн хувьд хүнд байдалд орж байна” хэмээн Дундговь аймгийн Адаацаг сумын IV багийн малчин З.Гангамаа ярилаа. Мөн тус сумын малчин О.Батжаргал “Би 30 гаруй жил мал маллаж байна. Энэ жилийн өвөл шиг ийм айхтар цас ихтэй, хүйтэн өвөл үзээгүй. 1999 оны зудыг мэднэ,  2009-2010 оны зудыг ч бид даван туулсан. Энэ цас зуд бол малчин бидний ажилтай, ажилгүй, арчаатай, арчаагүй гэдгээс үл хамаарах, бүх нийтийг хамарсан гамшиг болоод байна. Өвс, тэжээл бэлдээгүй биш, хангалттай бэлдсэн, худалдаж авчраад өгөөд байхад л хотноосоо гарахгүй байгаа мал энэ хүйтэнд эрхгүй бээрч унаад байна. Малчид бид өдөр шөнөгүй малынхаа төлөө явж, өргөж тээж, үүрч дүүрч, гэртээ оруулаад, бүлээн цай юмаа хамт хувааж уугаад байж байна” хэмээв.

Харин ГАА-ийн Дэлгэр сумын Баянбуурал багийн малчин Д.Хосбаяр “Малчдад өвс тэжээлээс гадна эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээ хэрэгтэй. Хөдөө мал дээр ихэвчлэн өндөр настай хүмүүс байдаг учраас эмнэлэг битгий хэл малынхаа араас явахад бэрхшээлтэй. Тиймээс цас зуд гэдгийг зөвхөн зам харгуй, өвс, тэжээлийн тусламж гэдгээр биш эрүүл мэнд, нийгмийн хамгааллын үйлчилгээг орхигдуулахгүйгээр цогцоор нь хараасай” гэв.

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

2024 ОНЫ ХОЁРДУГААР САРЫН 21. ЛХАГВА ГАРАГ. № 34 (7278)

ФОТО:

Сэдвүүд : #Нийтлэл  
ХОЛБООТОЙ МЭДЭЭ
Монголын бахархлаар халхавч хийсэн 1XBET
Л.Оюун-Эрдэнийн үед АТГ-ын мөрдөгчийн магадгүй “хууль зөрчин” гаргуулсан татварын байцаагчдын дүгнэлт бусдыг яллах баримт болжээ
“Монгол бахархлын өдөр”-ийг хэрхэн тэмдэглэх вэ?
Сэтгүүл зүйн салбар: Чиг хандлага, гарц, шийдэл
ШУУРХАЙ МЭДЭЭ
15 цагийн өмнө өмнө

Жүдо бөхийн Залуучуудын дэлхийн аваргаар Т.Ариунзаяа тодорлоо

15 цагийн өмнө өмнө

Дэлхийд тод гялалзсан оюунлаг охин Б.Оюун-Үжин

15 цагийн өмнө өмнө

Өрнөдөд сандрал, Дорнодод найдвар, Шэньжэнээс томоохон ахиц дэвшил гарна гэж хүлээж байна

15 цагийн өмнө өмнө

У.Хүрэлсүх: Эх орныхоо эрх ашгаас урвасан хэнтэй ч Монгол төр тохиролцох ёсгүй

15 цагийн өмнө өмнө

Б.Пүрэвдагва: Иргэдтэйгээ уулзаж, 2027 оны төсөвт тусгах санал хүсэлтийг нь нээлттэй сонсож байна

15 цагийн өмнө өмнө

С.Бямбацогт: Парламентад суудалтай намуудын дарга нарыг оролцуулсан ойлголцол, зөвшилцлийн Зөвлөлийг байгуулж ажиллана

15 цагийн өмнө өмнө

Есөн улаан мэнгэтэй шар нохой өдөр

15 цагийн өмнө өмнө

Ялимгүй цас орно, өдөртөө 4-6 хэм хүйтэн байна

1 өдрийн өмнө өмнө

Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийг үүрэгт ажлаас нь чөлөөлөв

1 өдрийн өмнө өмнө

М.Нарантуяа-Нара: Энэ танхимд Ерөнхийлөгч орж ирэхээр яагаад бүгд "гөлөг" болчихдог юм бэ

1 өдрийн өмнө өмнө

У.Хүрэлсүх: Эх орныхоо эрх ашгаас урвасан хэнтэй ч монгол төр тохиролцох ёсгүй

1 өдрийн өмнө өмнө

Битүүмжлэгдсэн автомашиныг зарж, 375 сая төгрөг залилжээ

1 өдрийн өмнө өмнө

Токиогийн “Их дуулга”-д оролцох Монголын жүдочид тодорлоо

1 өдрийн өмнө өмнө

Хүүхэд залуусын хөгжлийг дэмжигч "Ачит Ихт" компани

1 өдрийн өмнө өмнө

Говь-Алтай аймагт 3.7 магнитудын хүчтэй газар хөдөлжээ

1 өдрийн өмнө өмнө

Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 62 зөрчил бүртгэгдлээ

1 өдрийн өмнө өмнө

Дүүжин замын тээврээр аюулгүй зорчих зааврыг танилцуулж байна

1 өдрийн өмнө өмнө

Дөрвөн чиглэлд шөнийн автобус иргэдэд үйлчилж байна

1 өдрийн өмнө өмнө

Төрийн өмчит компанийн тоог 85 болгон бууруулахаар тусгажээ

1 өдрийн өмнө өмнө

Ц.Идэрбат: Тариалангийн үйлдвэрлэл эрхлэгчдэд олгох хөнгөлөлттэй зээлийн хүртээмжийг нэмэгдүүлнэ

1 өдрийн өмнө өмнө

“Евро-3” болон түүнээс дээш стандартын АИ-92 автобензиний үнийг 1,000 хүртэл төгрөгөөр бууруулна

1 өдрийн өмнө өмнө

Хууль бус хөрөнгө хураан авах тухай хуулийн төслийг УИХ-д өргөн барина

1 өдрийн өмнө өмнө

Н.Учрал: Төрийн тэргүүний эхлүүлсэн жишгийн дагуу бүгд шалгуулах ёстой

1 өдрийн өмнө өмнө

Хуулийн төсөл: Хаврын морин уралдааныг зөвшөөрнө, зөвшөөрөхгүй

1 өдрийн өмнө өмнө

Ерөнхийлөгчийн албан тушаалаасаа чөлөөлөгдөх хүсэлтийг өнөөдөр шийдвэрлэнэ

1 өдрийн өмнө өмнө

Үс засуулбал эрч хүч ихэснэ

1 өдрийн өмнө өмнө

Цас орохгүй, өдөртөө 3-5 хэм хүйтэн байна

2 өдрийн өмнө өмнө

Б.Бямбасүрэн: Бэлтгэл хийж байгаад тамирчин болсон

2 өдрийн өмнө өмнө

Засгийн газрын ээлжит хуралдаан болж байна

2 өдрийн өмнө өмнө

Ерөнхийлөгчийн албан тушаалаасаа чөлөөлөгдөх хүсэлтийг өнөөдөр хэлэлцэнэ

САНАЛ БОЛГОХ
2026-11-14 өмнө

C.Бямбацогт: Ард түмнийхээ амьжиргаа орлогыг хамгаалсан, аж ахуйн нэгжүүдээ дэмжсэн төсвийг баталлаа

2026-11-14 өмнө

Г.Хосбаяр: Эдгээр 10 аймагт утааны асуудал маш хүнд байгаа

2026-11-14 өмнө

“Сугалаагүй цэцэрлэг” бодлогын дүнд хүүхдийн хамран сургалт 96 хувьд хүрчээ

2026-11-14 өмнө

Л.Мөнхбаясгалан: Алт, зэс, нүүрс дуусдаг юм, ус ч дуусна

2026-11-14 өмнө

Төрийн албаны гүйцэтгэлийн удирдлагын цахим системд 444 байгууллагын 23,482 албан хаагч бүртгэгджээ

2026-11-14 өмнө

Ялимгүй цас орно, өдөртөө 2-4 хэм хүйтэн байна

2026-11-14 өмнө

Үс засуулбал эд, мал арвижна

2026-11-14 өмнө

Туул гол дагуу Нисэх, Сонсголон орчимд 14.5 га талбайд олон жил хуримтлагдсан хог хаягдлыг цэвэрлэлээ

2026-11-14 өмнө

Эгийн голын усан цахилгаан станц төслийг байгаль орчинд сөрөг нөлөөгүй хэрэгжүүлэх боломжтой гэсэн урьдчилсан дүгнэлт гарчээ

2026-11-17 өмнө

2026.11.16: Улстөрчдийн хэн, юу хэлэв

2026-11-16 өмнө

Н.Учрал: Нөөцийн мах бэлтгэн нийлүүлэх тогтолцоог үндсээр нь шинэчилж байна

2026-11-16 өмнө

Ус амьдралыг тэтгэдэг бол Мод усыг хамгаалдаг

2026-11-16 өмнө

Өмгөөлөгчид цагдан хорих хугацааг нэг сараар тогтмол сунгадаг практикийг шүүмжиллээ

2026-11-17 өмнө

Ерөнхий сайд Н.Учрал 2027 оны улсын төсвийн онцлох шийдвэрүүдийг танилцууллаа

2026-11-17 өмнө

Цас цэвэрлэгээнд 1400 орчим ажилтан, албан хаагч ажиллаж, 350 гаруй тонн давс, бодис цацаад байна

2026-11-16 өмнө

Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 51 зөрчил бүртгэгдлээ

2026-11-17 өмнө

Нийслэлийн 7000 өрхийг дулаалж, цахилгаан халаалтад шилжүүлнэ

2026-11-17 өмнө

Нийслэлийн хэмжээнд “Шар дарцаг” аян эхэллээ

2026-11-16 өмнө

6,2 тэрбум төгрөгийн өмч хөрөнгийг авран хамгаалж ажиллалаа

2026-11-17 өмнө

Төсвийн хуулийн онцлох заалтууд

2026-11-16 өмнө

Ахуйн хэрэглээний жижиг газны баллон тэсэрч, иргэн гэмтжээ

2 өдрийн өмнө өмнө

“Оюу толгойн ашгаас иргэн бүрд 857,000 төгрөгийг хувь дансанд нь шилжүүлж өгөх асуудлаар хуулийн төсөл санаачлан хэлэлцүүлэх” тухай ажлын хэсгийг байгууллаа

2026-11-16 өмнө

Дөрвөн ногоон мэнгэтэй хөх морь өдөр

2 өдрийн өмнө өмнө

“Онцгой хотхон”-ы 512 айлын орон сууцны барилга угсралтын ажлыг шуурхайлахыг үүрэг болголоо

2026-11-16 өмнө

Цас орно, өдөртөө 5-7 хэм хүйтэн байна

2026-11-17 өмнө

"Ачит Ихт" компани үйлдвэрийн орчинд экологийн тэнцвэрийг хадгалагч тарвага нутагшууллаа

2026-11-17 өмнө

Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 44 зөрчил бүртгэгдлээ

2026-11-17 өмнө

Ачаалал ихтэй 10 чиглэлд автобусны хүртээмжийг нэмэгдүүллээ

2026-11-17 өмнө

“Тавантолгой түлш” ХХК 51.2 мянган тонн түлшний нөөц бүрдүүллээ

2 өдрийн өмнө өмнө

Э.Батшугар: Вакцинаар сэргийлж болох өвчнийг бууруулахад Засгийн газраас анхаарч ажиллана

Бидний тухай Редакцийн бодлого Сурталчилгаа байршуулах Холбоо барих Дээшээ буцах


Веб сайтад агуулагдсан мэдээлэл зохиогчийн эрхийн хуулиар хамгаалагдсан тул зөвшөөрөлгүй хуулбарлах хориотой.

Copyright © MMINFO.MN All Rights Reserved. Powered by HUREEMEDIA.