Монгол Улсад Үндэсний сэтгүүл зүй үүсэж хөгжсөний 112 жилийн ой гуравдугаар сарын 6 буюу өнөөдөр тохиож байна.

1913 оны энэ өдөр нэрт соён гэгээрүүлэгч Жамсрангийн Цэвээн "Шинэ толь хэмээх бичиг" сонины анхны дугаарыг эрхлэн гаргаж, Монгол Улсад үндэсний сэтгүүл зүйн эхлэлийг тавьсан түүхтэй.

Монголын хэвлэл мэдээллийн салбарын түүхэн хөгжлийн хувьд:

1921 он

Ардын хувьсгалын үе

1920 оны арваннэгдүгээр сарын 10-нд "Монголын үнэн" сонины анхны дугаар Эрхүү хотноо хэвлэгдэв. Энэ нь Монголд улс төрийн анхны хүчин — Монгол Ардын нам байгуулагдаж, засгийн эрхийг хувьсгалт тэмцлийн замаар авахаар зэхэж байсан үетэй давхцдаг.

1930-1950 он

Радиогийн эрин үе

1930 онд МАХН-ын Төв хорооноос "...Агаарын мэдээ байгуулах явдал бол маш чухал бөгөөд даруй гүйцэтгэвээс зохих ажил мөн" хэмээн зарлаж, тэр жилдээ радиогийн тоног төхөөрөмжийг ЗХУ-аас авчирчээ. Улмаар 1931 онд "Монголын радио" хэмээх хоршоо байгуулагдаж,

1934 оны есдүгээр сарын 1-нээс орон даяар радио өргөн нэвтрүүлэг албан ёсоор эхэлсэн. 1940-өөд оноос радио тогтмол өргөн нэвтрүүлэг бүхий болж, радио сэтгүүл зүй хөгжиж эхэлсэн юм.

1960-1980-аад он

Телевизийн эрин

1967 оны есдүгээр сарын 27-ны өдөр 16:20 цагт Монголын зурагт радиогийн (одоогийн МҮОНТ) анхны туршилтын нэвтрүүлэг цацагдсан. Ингэснээр Монголын сэтгүүл зүйд дүрс, дуу хосолсон шинэ хэв маяг нэвтэрч, олон нийт мэдээллийг өргөн хүрээнд хүртэх боломжтой болсон.

1990-1998 он

Ардчилсан чөлөөт хэвлэл

Ардчилсан хувьсгалын үр дүнд үзэл бодлын эрх чөлөө нээлттэй болж, хүссэн хүн бүр хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэл чөлөөтэй үүсгэн байгуулах боломжтой болов. Монголын үндэсний сэтгүүл зүйн уламжлалт хэв маяг өөрчлөгдөж, хандлага, арга зүйн хувьд эрс шинэчлэл, хувьсгалын чанартай өөрчлөлт гарсан.

Энэ үед "Өнөөдөр", "Зууны мэдээ", "Өдрийн сонин", "Ардчилал", "Монголын мэдээ" зэрэг хувийн сонинууд бий болж, телевиз, радиогийн хувийн станцууд байгуулагдан, олон ургалч үзэл, хараат бус сэтгүүл зүй хөгжих эхлэл тавигдсан.

2000-аад оноос хойш: Дижитал сэтгүүл зүй

Интернэт хөгжихийн хэрээр мэдээлэл түгээх хэлбэр өөрчлөгдөж, вэб сайт, цахим сэтгүүл зүй хүчээ авч эхэлсэн.

Тухайлбал, 2007 оны аравдугаар сарын 15-нд News.mn сайт олон нийтэд хүрсэн. Мөн онд "Үндэсний портал" хэмээн тодорхойлсон Gogo.mn сайт үйл ажиллагаагаа эхлүүлжээ. Анхны мэдээллийн сайтуудад Sonin.mn, Olloo.mn сайтыг нэрлэдэг.

2010-аад оноос нийгмийн сүлжээ, технологийн дэвшил сэтгүүл зүйн салбарт шинэ сорилт, боломжийг бий болгож байна.

Монголын сэтгүүл зүй 112 жилийн хугацаанд үндэсний бичигт суурилсан хэвлэлээс эхлэн дижитал мэдээллийн эрин үе хүртэл тасралтгүй хөгжиж ирлээ. Ирээдүйд сэтгүүл зүйн мэргэжлийн ёс зүй, хараат бус байдал, технологийн дэвшлийг ашиглах чадамж нь энэ салбарын хөгжлийг тодорхойлох гол хүчин зүйл байх болно.

100 жилийн түүхт хэвлэл мэдээллийн салбарынханд Сэтгүүл зүйн 112 жилийн ойн мэнд дэвшүүлье.