Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ухнаагийн Хүрэлсүх, Монтенегро Улсын Ерөнхийлөгч Яков Милатович нар албан ёсны хэлэлцээний үр дүнгийн талаар хэвлэл мэдээллийн байгууллагуудын төлөөлөлд мэдээлэл өглөө.

Монтенегро Улсын Ерөнхийлөгчийн төрийн анхны айлчлал нь хоёр орны ард түмний найрсаг харилцаа, хамтын ажиллагааны түүхийн шинэ хуудас нээж, харилцаагаа бататгасан түүхэн ач холбогдолтойг талууд тэмдэглэлээ.

Мөн худалдаа, эдийн засгийн хамтын ажиллагааг өргөжүүлэх, боловсрол, соёл, шинжлэх ухааны салбарын хамтын ажиллагааг бэхжүүлэх, иргэд хоорондын харилцааг нэмэгдүүлэх чухал алхам болсныг онцоллоо.

Нийтлэг үнэт зүйлс, гадаад бодлогын ижил төстэй байр сууриа бататгаж, НҮБ болон олон улсын бусад байгууллагын хүрээнд хамтын ажиллагаагаа улам бэхжүүлэхээ нотоллоо.

Албан ёсны хэлэлцээний үеэр харилцан тохиролцсон зүйлсийг бодит ажил болгохын төлөө бүх түвшинд тууштай ажиллахаар тогтлоо.

Халуун дотноор хүлээн авсан Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх болон Монголын ард түмэнд Ерөнхийлөгч Яков Милатович талархал илэрхийллээ.

Хоёр улсын төрийн тэргүүний хэлсэн үгийг хүргэж байна.

МОНГОЛ УЛСЫН ЕРӨНХИЙЛӨГЧ УХНААГИЙН ХҮРЭЛСҮХ:

Эрхэм хүндэт Ерөнхийлөгч өө,

Энд хүрэлцэн ирсэн хэвлэл мэдээллийн байгууллагуудын төлөөлөгчид өө,

Хатагтай, ноёд оо,

Та бүхэнд энэ өдрийн мэндийг өргөн дэвшүүлье.

Монтенегро Улсын Ерөнхийлөгч Эрхэм хүндэт Яков Милатович Та Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн урилгаар өнө эртний түүхт, мөнх хөх тэнгэрийн орон манай сайхан улсад анх удаа төрийн айлчлал хийж байгаад чин сэтгэлийн талархал илэрхийлье.

Монгол Улс, Монтенегро Улс нь газар зүйн хувьд алс хол оршдог хэдий ч хүний эрх, эрх чөлөө, хууль дээдлэх зарчим, ардчилсан үнэт зүйлсээрээ ойр дотно холбогддог билээ.

Монгол Улс “гуравдагч хөрш”-ийн бодлогынхоо хүрээнд Монтенегро Улстай харилцан сонирхсон бүхий л салбарт харилцан ашигтай хамтын ажиллагааг хөгжүүлэх хүсэл эрмэлзэлтэй байна.

Дипломат харилцаа тогтоосны 20 жилийн ойн хүрээнд Эрхэм хүндэт Ерөнхийлөгч Таны хийж байгаа төрийн анхны айлчлал нь хоёр орны харилцаа, хамтын ажиллагааны түүхэнд нэгэн шинэ хуудсыг нээсэн, онцгой ач холбогдолтой түүхэн айлчлал болж байгааг онцлон тэмдэглэж байна.

Эрхэм хүндэт Ерөнхийлөгч Тантай хийсэн албан ёсны яриа хэлэлцээ халуун дотно, ажил хэрэгч уур амьсгалд амжилттай болж өнгөрлөө.

Өнөөдөр бид өнгөрсөн 20 жилийн ололт, амжилтаа дүгнэн, ирэх он жилүүдэд харилцаа, хамтын ажиллагааг харилцан сонирхсон бүхий л салбарт өргөжүүлэн хөгжүүлэх талаар санал солилцож, хэтийн төлөв, тэргүүлэх чиглэлүүдээ тодорхойллоо.

Яриа хэлэлцээний дүнд хоёр улсын төрийн тэргүүн “Монгол Улс, Монтенегро Улсын Хамтарсан тунхаглал”-д гарын үсэг зурлаа.

Айлчлалын хүрээнд улс төр, худалдаа, эдийн засаг, боловсрол, шинжлэх ухаан, хэвлэл мэдээлэл зэрэг салбарт хамтран ажиллах тухай Засгийн газар болон байгууллага хоорондын 7 баримт бичиг солилцлоо.

Бид харилцан ашигтай худалдаа, эдийн засгийн хамтын ажиллагааг өргөжүүлэн хөгжүүлэх талаар дэлгэрэнгүй санал солилцлоо.

Дэлхийд танигдсан монгол ноос, ноолуур, арьс ширэн  болон өрсөлдөх чадвартай бусад бүтээгдэхүүнийг Монтенегро Улсын зах зээлд нийлүүлж, хамтын ажиллагааны шинэ боломж бий болгохоор санал нэгдлээ.

Дотоодын боловсруулах болон эцсийн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх, экспортлох чадавхыг бэхжүүлэх, эдийн засгийн өгөөжийг нэмэгдүүлэх зорилгоор хэрэгжүүлж буй “Цагаан алт”, “Хүнсний хангамж, аюулгүй байдал” зэрэг үндэсний хөдөлгөөний хүрээнд Монтенегро Улстай хамтран ажиллах талаар ярилцлаа.

Айлчлалын хүрээнд зохион байгуулах “Бизнес эрхлэгчид хоорондын дугуй ширээний уулзалт” нь аж ахуйн нэгж, баялаг бүтээгчдийн хамтын ажиллагаа, хэлхээ холбоог бэхжүүлж, шинэ түншлэл, шинэ зах зээл бий болгоход хувь нэмэр оруулна гэдэгт итгэл төгс байна.

Аялал жуулчлалын салбарт хамтарч, тур оператор компаниудын шууд харилцаа, хамтын ажиллагааг хөгжүүлэхээр тохирлоо.

Боловсрол, шинжлэх ухааны салбарын хамтын ажиллагаа нь харилцааны чухал хэсэг хэмээн тодорхойлж, идэвхтэй, үр дүнтэй хамтрах нь зүйтэй гэж үзлээ.

Соёл, урлаг, спортын салбар бол ард иргэдийн харилцан ойлголцол, итгэлцлийг бататган бэхжүүлж, сэтгэл зүрхээрээ холбогдох бас нэгэн чухал гүүр юм.

Тиймээс өв соёлоо харилцан сурталчилж, иргэд хоорондын найрамдал, нөхөрлөлийг бэхжүүлэхэд дэмжлэг үзүүлэхээ харилцан нотоллоо.

Харилцаа, хамтын ажиллагааг өргөжүүлэн хөгжүүлэх яриа хэлэлцээний механизм бий болгож, тогтмол ажиллуулах нь зүйтэй гэдэгт санал нэгдлээ.

Эх дэлхийгээ дээдлэн шүтэж, хайрлан хамгаалах эртний түүхэн уламжлалтай Монгол Улс “Экологийн улс” хэмээн нэрлэгддэг Монтенегро Улстай тогтвортой хөгжил, ногоон эдийн засаг, хөдөө аж ахуй, байгаль орчныг хамгаалах чиглэлээр идэвхтэй хамтран ажиллах хүсэл эрмэлзэлтэй байна.

НҮБ болон бусад олон улсын байгууллагын танхимд тохой залган сууж, бие биеэ харилцан дэмжиж, хамтран ажиллаж ирсэн манай хоёр улс бүс нутаг, олон улсын тавцан дахь хамтын ажиллагаагаа улам бүр гүнзгийрүүлэн хөгжүүлэхийн төлөө байгаагаа харилцан нотоллоо.

Саяхан Улаанбаатар хотноо болсон Цөлжилттэй тэмцэх тухай НҮБ-ын конвенцын Талуудын 17 дугаар бага хуралд Монтенегро Улсын төлөөлөгчид идэвхтэй оролцсонд талархал илэрхийлье.

Манай улс эмэгтэйчүүдийн манлайллыг дэмжих, шийдвэр гаргах үйл явц дахь оролцоог нь нэмэгдүүлэх, жендерийн эрх тэгш байдлыг хангахад чухал ач холбогдол өгч, 2022 оноос хойш олон улсын эмэгтэйчүүдийн цуврал арга хэмжээг  Ерөнхийлөгчийн ивээл дор эх орондоо зохион байгуулж ирлээ.

Ирэх 10 дугаар сард Улаанбаатар хотноо болох “Дэлхийн эмэгтэй парламентчдын чуулга уулзалт”-д Монтенегро Улсын төлөөлөгчдийг өндөр түвшинд, өргөн бүрэлдэхүүнтэй оролцохыг урьж байна.

Эрхэм хүндэт Ерөнхийлөгч таны төрийн тэргүүний хувиар хийж буй анхны  айлчлал харилцаа, хамтын ажиллагааны түүхэнд алтан үсгээр бичигдэн үлдэх түүхэн айлчлал болж байна.

Харилцаа, хамтын ажиллагааг өргөжүүлэн хөгжүүлэхэд Эрхэм хүндэт Ерөнхийлөгч Таны оруулж буй хувь нэмэр, хичээл зүтгэлд чин сэтгэлийн талархал илэрхийлье.

Бидний хэлэлцэж, тохиролцсон асуудлууд хоёр орны хөгжил цэцэглэлт, ард түмний найрамдал нөхөрлөл, сайн сайхны төлөө бодит биеллээ олж,  харилцаа, хамтын ажиллагаа улам бүр өргөжин хөгжинө гэдэгт итгэл төгс байна.

Ард түмний найрамдал, нөхөрлөл үеийн үед батжин бэхжиж, Монгол, Монтенегрогийн найрсаг харилцаа, хамтын ажиллагаа өнө мөнхөд цэцэглэн хөгжих болтугай.

Эрхэм хүндэт Ерөнхийлөгч Та өнө эртний түүхт, эртний нүүдэлчдийн төрт ёсны ариун гал голомт, мөнх хөх тэнгэрийн орон манай сайхан улсад тавтай морилохыг хүсье.

Анхаарал хандуулсанд баярлалаа.

МОНТЕНЕГРО УЛСЫН ЕРӨНХИЙЛӨГЧ ЯКОВ МИЛАТОВИЧ:

Эрхэм хүндэт Ерөнхийлөгч Ухнаагийн Хүрэлсүх,

Хэвлэлийн төлөөлөгчид,

Хатагтай, ноёд оо,

Халуун дотноор хүлээн авч, үр дүнтэй яриа хэлэлцээ хийсэн Эрхэм хүндэт Ерөнхийлөгч Танд чин сэтгэлийн талархал илэрхийлье.

Энэ айлчлал хоёр улсын дипломат харилцааны 20 жилийн ойн хүрээнд Монтенегро Улсын Ерөнхийлөгчийн түвшинд Монгол Улсад хийж буй анхны  айлчлал болж байна.

Мөн манай улс тусгаар тогтнолоо сэргээн мандуулсны 20 жилийн ойтой давхцаж байна.

Өнөөдөр бид ирээдүйн харилцаа, хамтын ажиллагааны чиглэлийг хамтдаа тодорхойллоо.

Бид хоёрын гарын үсэг зурсан Хамтарсан тунхаглал нь улс төрийн яриа хэлэлцээг идэвхжүүлэх, хоёр улсын байгууллагуудыг илүү ойртуулах, эдийн засаг, ард түмэнд өргөн боломжийг нээх бидний нийтлэг эрмэлзлийн илэрхийлэл юм.

Европ руу тэмүүлэх Монтенегро Улсын эрмэлзэл, 2028 онд Европын Холбооны 28 дахь гишүүнээр элсэх бидний зорилтыг Монгол Улс дэмжиж байгаад чин сэтгэлээсээ талархаж байна.

Европын интеграцид нэгдэх нь Монтенгро Улсын стратегийн нэн чухал зорилт юм. Бид Европын Холбооны гишүүн болоход ойртож буй энэ үед манай эдийн засаг, нийгэм, ард түмэнд шинэ боломжийг нээсэн түншлэлээ өргөжүүлэхийг зорьж байна.

Бидний энэ зорилтод Монгол Улс чухал ач холбогдолтой түнш юм.

Бизнес, хувийн хэвшил хооронд бат бэх холбоог тогтоох нь чухал гэдэгтэй бид санал нэгдлээ. Тэднийг шууд холбох, бизнес, хөрөнгө оруулалтад идэвхтэй оролцуулах, хоёр улсын зах зээлийн боломжийг нээхэд Худалдаа, аж үйлдвэрийн танхим хоорондын хамтын ажиллагаа чиглэх учиртай.

Ойр дотно хэлхээ холбоо нь хамтын ажиллагааны чухал тулгуур юм. Бид агаарын болон олон улсын авто тээврийн хэлэлцээр байгуулах яриа хэлэлцээг идэвхжүүлэхээр тогтлоо.

Аялал жуулчлалд суурилсан эдийн засагтай Монтенегро Улс Адриатын тэнгист орших стратегийн чухал байршилтай. Тээвэр, логистокоор холбогдох нь хоёр улсын аялал жуулчлал, бизнес болон бусад хамтын ажиллагаанд чухал ач холбогдолтой.

Дипломат болон албан паспорт эзэмшигчдийг визийн шаардлагаас чөлөөлөх хэлэлцээр байгуулсан нь харилцаанд дэмжлэг болох нь дамжиггүй.

Шинжлэх ухаан, боловсролын салбарт нэгэн чухал хуудсыг нээлээ.  Монгол Улсын Шинжлэх ухааны академи, Монтенегро Улсын Шинжлэх ухаан, урлагийн академи болон Монтенегро Улсын Их сургуультай байгуулсан баримт бичиг нь хамтарсан судалгаа, багш, судлаач, оюутан, академик солилцоо, хамтын ажиллагааг өрнүүлэх бат бэх суурийг тавьж байна.

Анхны солилцоо, хамтарсан төсөл, хөтөлбөр ойрын хугацаанд хэрэгжиж эхлэхийг тэсэн ядан хүлээж байна. 

Их сургууль, шинжлэх ухааны байгууллага хоорондын хамтын ажиллагаа нэг айлчлалаар тогтохгүй, олон арван жилийн турш тууштай үргэлжлэх  үнэ цэн бүхий харилцаа юм.

Соёл, хэвлэл мэдээлийн салбарын хамтын ажиллагаа ч харилцааны чухал чиглэлийн нэг юм.

Хэвлэл мэдээлэл, музей, соёл, утга зохиолын байгууллага хоорондын ойр дотно хамтын ажиллагаа нь газар зүйн хувьд алс оршдог хоёр улсын ард түмэн бие биеэ таньж мэдэхэд дэм тустай.

Дижитал шилжилт, хиймэл оюун, уур амьсгалын сөрөн тэсвэрлэх чадвар, байгаль орчны хамгаалал зэрэг салбарт мэдлэг, туршлагаа хуваалцаж, хамтран ажиллах боломжийн талаар Эрхэм хүндэт Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхтэй санал солилцлоо.

Үндсэн хуульдаа “экологийн улс” хэмээн өөрийгөө тодорхойлсон дэлхийн хамгийн анхны улс бол Монтенегро юм. Монгол Улс цөлжилт, газрын доройтолтой тэмцэх, байгалийн баялгийн тогтвортой менежментийн арвин их туршлагатай.

Эдгээр салбарт бид бодит хамтын ажиллагаа өрнүүлэх боломжтой гэж үзэж байна.

Монтенегро, Монгол Улс нь НҮБ-ын Дүрмийн үндсэн зарчим, олон улсын эрх зүй, үр дүнтэй олон талт хамтын ажиллагааг тууштай дэмждэг билээ. НҮБ-ын үндсэн зарчмыг хүндэтгэж байгаа нь тулгарч байгаа бэрхшээлийг даван туулах хамгийн чухал суурь юм.

Монгол Улсын “гуравдагч хөрш”-ийн бодлого, Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх Таны санаачилсан “Тэрбум мод” үндэсний хөдөлгөөн тогтвортой хөгжлийн төлөөх олон улсын хамтын ажиллагааг бэхжүүлэхэд хувь нэмрээ оруулж байгааг Монтенегро Улс сайшаан дэмжиж байна.

Нийтлэг сорилтыг даван туулах, улс хоорондын тогтвортой, тууштай харилцаанд яриа хэлэлцээ чухал үүрэгтэй гэсэн байр сууриа бид нотоллоо.

Өнөөдөр гарын үсэг зурсан баримт бичгүүд хамтын ажиллагааны цар хүрээ, чиглэлийг тодорхойлсон бөгөөд бодитоор хэрэгжүүлэх нь бидний үүрэг гэж үзэж байна.

Худалдаа, аж үйлдвэрийн танхимууд аж ахуйн нэгж, бизнесийн байгууллагуудыг холбож, их сургууль, шинжлэх ухааны академиуд оюутан судлаачдыг солилцон, үндэсний телевиз, хэвлэл мэдээлэл, соёлын байгууллагууд нийгмийн харилцаанд шинэ суваг нээх учиртай.

Түүнчлэн хоёр тал улс төрийн яриа хэлэлцээг тогтмолжуулж, бодит үр дүн гаргах ёстой.

Бид Монтенегро Улс, Монгол Улсын дипломат харилцааны 20 жилийн ололт, амжилтаа дүгнэж, ирээдүйн хамтын зорилтоо тодорхойллоо.

Нэн өндөр хүндэтгэл үзүүлж буй Эрхэм хүндэт Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх Таны Монтенегро Улс, Монгол Улс хоорондын нөхөрлөл, хамтын ажиллагааг бэхжүүлэхийн төлөөх үйл хэрэгт дахин талархал илэрхийлье. Маш их баярлалаа.