• Эхлэл
  • Цаг агаар
  • Валют ханш
  • Улс төр
  • Эдийн засаг
  • Үзэл бодол
  • Спорт
  • Нийгэм
  • Дэлхий
  • Энтертайнмэнт
  • Зурхай



Хэн юу хэлэв

Өнгөрсөн долоо хоногт олон үйл явдал болж өнгөрлөө. Хамгийн их анхаарал татсан сэдэв утаа байсан бөгөөд энэ асуудлаар салбар яам болон төр засгийн өндөрлөгүүд, ҮАБЗ, Монгол Улсын Ерөнхийлөгч ч байр сууриа илэрхийлж, анхаарал хандуулж эхэллээ. Түүнчлэн ХЗДХЯ-наас боловсруулж, өргөн мэдүүлсэн хуулийн төслөө олон нийтэд танилцуулах зорилгоор “Хууль төрөхийн өмнө” сэдэвт хэлэлцүүлгийг зохион байгуулж, Эрүүгийн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл, Зөрчлийн тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын төслийг танилцууллаа. Мөн өнөөдөр Монгол Улсын шинэ Үндсэн хууль батлагдсаны 25 жилийн ой тохиож байна. БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын хуралдаанаар “Монгол Улсын Үндсэн хуулийн өдрийн тухай” хууль баталж, Монгол Улсын Үндсэн хуулийн өдрийг жил бүрийн нэгдүгээр сарын 13-нд тэмдэглэн өнгөрүүлж байхаар тогтсон байдаг билээ. Үүнээс гадна Антарктид тивийн ноён оргил болох Винсон Массифын оройд гарч, дэлхийн долоон тивийн ноён оргилыг эзэлж, “Seven Summiter” хэмээх түүхэн амжилтын эзэн болсон  ОУХМ, МУГТ Б.Гангаамаа эх орондоо хүрэлцэн ирсэн зэрэг олон үйл явдал өрнөсөн долоо хоног байлаа.

Ц.Элбэгдорж: Аюултай орчин байгаа бол энд хязгаарлалт хийхээс өөр арга байхгүй

/Монгол Улсын Ерөнхийлөгч/

Нийслэлийн агаар, орчны бохирдлын асуудлаар ҮАБЗ-ийн өргөтгөсөн хуралдааны дараа Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдорж мэдээлэл хийлээ. Энэ үеэрээ тэрбээр “Нийслэл хотын агаар, орчны бохирдлын асуудлыг өчигдөр Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөл өргөтгөсөн хурлаар авч хэлэлцсэн. Хуралдаанд төрийн өндөрлөгүүд, сайдууд, УИХ-ын гишүүд, хотын удирдлагууд оролцсон.

Үндсэндээ 12 байгууллагын төлөөлөл оролцсон. Ер нь ийм хурал хийнэ гэж төлөвлөж байсан. Хамгийн гол нь маш олон төлөөллийг бүгдийг нь оруулж ирж, суулгаж ярилцсан нь ач холбогдолтой болсон. Ерөөсөө энэ тавигдаж байгаа асуудал иргэдийн амь явах, эрүүл аюулгүй орчинд амьдрах үндсэн эрхтэй холбогдож гарч байгаа учраас ач холбогдол өгч ажиллая гэж өргөтгөсөн хурлыг хийсэн. Би ҮАБЗ-ийн тэргүүний хувьд хурлаас ямар шийдвэр гарав, цаашид ямархуу үйл ажиллагаа явуулах гэж байгаа талаар мэдээлэл өгөх гэсэн юм. ҮАБЗ хуралдаад зөвлөмж гаргасан. Ерөөсөө Үндэсний аюулгүй байдлыг зөвлөлийн шийдвэр зөвлөмжийн хэлбэрээр л гарна гэж хуульд байгаа. Ер нь сүүлийн үед хэвлэл мэдээллийнхэн, хүмүүс асуугаад байгаа. Улаанбаатар руу шилжиж ирэхийг хориглож байна, энэ Үндсэн хууль зөрчиж байгаа юу, та юу гэж бодож байна гэж. Үндсэн хуульд байдаг хамгийн гол эрх бол “Монгол Улсын иргэн амьд явах эрхтэй” гэсэн заалт. Мөн “Эрүүл аюулгүй орчинд амьдрах эрхтэй” гэж заасан. Гэтэл Улаанбаатар хотын орчинд амьдарна гэдэг аюултай болчихож байгаа юм. Эрүүл биш аюултай орчин болчихлоо. Аюултай орчин байгаа бол энд хязгаарлалт хийхээс өөр арга байхгүй. Энэ бол Үндсэн хуулийн дагуу авч байгаа арга хэмжээ” гэх зэргээр байр сууриа илэрхийлж, өнгөрсөн хугацаанд хийсэн, санаа­чилсан ажлаа дурьдахын зэрэг­цээ ҮАБЗ-ийн хуралдаанаар гурван асуудлаар нэгдмэл байр суурьт хүрсэн гэдгийг дуулгасан юм.

Б.Энхбаяр: “Долоохон хоног ял эдэлж байсан юм” гэдэггүй, шоронд суусан л бол суусан

/Хууль зүй, дотоод хэргийн дэд сайд/

УИХ-аар Эрүүгийн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах төслийг хэлэлцэж эхлээд байна. Уг төсөл нь УИХ-аас 2015 онд баталсан Эрүүгийн хуулийн (шинэчилсэн найруулга) төслөөс үзэл баримтлалын хувьд хэр өөрчлөгдсөн тухай Хууль зүй, дотоод хэргийн дэд сайд Б.Энхбаяр байр сууриа илэрхийлсэн. Тэрбээр “Эрүүгийн хуулийн нэмэлт, өөрчлөлтийн төсөл нь 2015 онд баталсан Эрүүгийн хууль (шинэчилсэн найруулга)-ийн гол үзэл баримтлалаа хадгалсан гэж хэлж болно. Шинэ Эрүүгийн хууль 2016 оны есдүгээр сарын 1-нээс хэрэгжихээр байсан.

Гэвч хуулийг хэрэгжүүлэхтэй холбоотой журмууд гараагүй, сургалт зохион байгуулаагүй, цахим гавтай холбоотой асуудлыг шийдээгүй, нээлттэй, хаалттай хорих ангиуд байгуулахтай холбоотой хөрөнгийг төсөвт тусгаагүй зэрэг нь үйлчлэлийг нь хойшлуулахаас аргагүй нөхцөл үүсгэсэн. Мөн хуулийн 440 заалт нь 100 хувь шахам хорих ялтай. Өөрөөр хэлбэл, 2002 онд баталсан Эрүүгийн хууль нь шоронжсон хууль учраас өөрчлөх шаардлагатай гэж үзээд шинээр Эрүүгийн хуулийг баталсан ч бодлогынхоо эсрэг нь гаргасан байсан. Дотор нь задлаад үзэхээр долоо хоногоос нь эхэлж хорих ялаар шийтгэх заалттай. Хорих гэдэг бол хүнд хамгийн хүнд ял ногдуулж байгаа хэлбэр. Шоронд сууна гэдэг долоо хоног байна уу, долоон сар байна уу тухайн хүний хувьд нэр төрөөс эхлээд дарамттай хүнд ял шийтгэл.

“Долоохон хоног” ял эдэлж байсан юм аа гэдэггүй. Шоронд ял эдэлж байсан гэдгээрээ ажилд ороход өнөөх нь хүнд зэм үүрүүлнэ, гэр бүл нь зовно, залуу хүний хувьд насаараа ял зэмтэй явах болдог. Тийм учраас Эрүүгийн хуулийн нэмэлт өөрчлөлтийн төслийг боловсруулахдаа заавал хорихыг урьтал болгохгүй байх зарчим барьж, нийтэд тустай ажил хөдөлмөр эрхлэх заалтыг түлхүү суулгаж өгсөн. Нийт 68 зүйл ангиар нийтэд тустай ажил хөдөлмөр эрхлэхээр заасан. Шинэчлэн баталсан Эрүүгийн хуульд хоёрхон зүйл ангиар нийтэд тустай ажил хөдөлмөр эрхлэхээр заасан байсныг 60 гаруй зүйл ангиар өргөтгөсөн юм. Өдөрт 4-өөс ихгүй цагаар ажил хөдөлмөр эрхлүүлэх хариуцлагын арга хэмжээ оруулж ирсэн.

Мөн зорчих эрхийг хязгаарлах ял шийтгэлийг хэвээр хадгалсан байгаа. Нийтэд тустай ажил хөдөлмөр эрхлэх гэсэн зүйлчлэлд анх удаа үйлдсэн, хөнгөн гэмт хэрэг хамаарна гэж ойлгох хэрэгтэй. Эрүүгийн хууль бол төрөөс гэмт хэрэгтэй тэмцэх бодлогоо тодорхойлдог. Аль төрлийн гэмт хэрэгтэй чанга гараар үзэх вэ, алинтай нь арай зөөлөн аргаар үзэх вэ гэдгээ тодорхойлж байгаа юм. Тийм ч учраас Эрүүгийн хуулийн шинэчилсэн найруулгад туссан байсан авлига, албан тушаалын гэмт хэрэгтэй тэмцэх бүлгийг бүхэлд нь татан авч өөрчилсөн. Авлига, албан тушаалын гэмт хэрэгтэй эвлэршгүй байна, ялын бодлогоо чангална гэдэг бодлогоо Эрүүгийн хуульд нэмэлт өөрчлөлтийн төсөлд хатуу зааж өгсөн” хэмээсэн юм.

П.Улаанхүү: Үндсэн хууль хэнд гай болсон юм

/Улсын Бага хурлын гишүүн/

Үндсэн хуулийн 25 жилийн ойн өдөр тохиож буйтай холбогдуулан Улсын Бага хурлын гишүүн П.Улаанхүү байр сууриа илэрхийлжээ. Тэрбээр “Одоогоос 25 жилийн өмнө, тухайн үед сум бүрээс нэг хүний төлөөлөгчөөс бүрдсэн 430 депутат шинэ Үндсэн хуулийг 76 хоног хэлэлцэн баталж байсан түүхтэй. Ардчилсан хувьсгал 1990 онд гарсны дараах Монголын өөрчлөлт шинэчлэлтийг бүх улс төрийн хүчнүүд тохиролцсон нэг үр дүн бол шинэ Үндсэн хууль байв. Өнөөдрийн бидний нийгмийн амьдралыг зохицуулж буй гол зүйл бол Үндсэн хууль.

Үүнийг батлалцахад олон улс төрийн хүчний зөвшилцөл хамгийн чухал үүрэг гүйцэтгэсэн юм. Хэцүү үе их байсан. Бид АИХ-ын танхимд үг хэлж, хуулиа тайлбарладаг байлаа. Тэгэхэд биднийг шоолж инээхээс эхлээд үг хэлж байхад хажуу талаас цохиж “суу” гэж хэлэх тохиолдол ч гарч байсан. Хэдийгээр тоглоом шоглоомоор ийм үйлдэл гаргадаг байсан ч, нэг талаараа тэр чинь дарамт шүү дээ. Хуулийн зүйл заалтаа тайлбарлаж, ерөнхийдөө танин мэдэхүйн мэдээлэл их өгч байсан шүү. Үндсэн хуулийн зарим зүйл заалт буцаж, түүнийгээ дэмжүүлэхийн тулд дахин дахин тайлбарлаж, батлуулж байсан нь ч бий.

1990 онд Улсын Бага хурлыг хаяж гарч байсан. Энэ их утга учиртай зүйл. Бага хурлаар хамгийн анх Хөдөлмөрийн хуулийг хэлэлцсэн юм. Энэ хуульд тэмдэглэлт баярын өдрүүдийн асуудал багтсан байв. Бага хурлаар арваннэгдүгээр сарын 7-нд Октъябрийн баярыг тэмдэглэх тухай яригдахад би “Энэ баярыг тэмдэглэхгүй ээ, хүний баяр. Бид өөрсдийн баяраа тэмдэглэх хэрэгтэй. Тусгаар тогтнолыг тунхаглан зарласан арваннэгдүгээр сарын 26-ны өдрийг тэмдэглэж, амралтын өдөр болгоё” гэж саналаа хэлж байсан юм. Тэгтэл гишүүд эсэргүүцэж эхэлсэн л дээ.

Тэгэхээр нь Ардчилсан нам хурал хаяж байлаа. Монголын парламентын түүхэнд анх удаа хурал хаясан үйл явдал болж байв. Тухайн үед тэмцэж эсэргүүцэж байж арваннэгдүгээр сарын 26-ныг тэмдэглэлт өдөр болгож байхад сүүлд болиулсаныг их эмзэгээр хүлээж авсан шүү. Өөрсдөө оруулчихаад эцэст нь болиулж болохгүй л дээ. Харин өнөөдрийн нөхцөлд Үндсэн хуульд өөрчлөлт оруулж болохгүй. Ийм тэнцвэргүй нөхцөлд одоогийн 76 гишүүн Үндсэн хуульд өөрчлөлт оруулбал өөрсдийнхөө эрх ашигт нийцүүлж л өөрчилнө. Олон намын төлөөлөл санал солилцож, зөвшилцсөний эцэст эх хуульд өөрчлөлт оруулах болохоос биш нэг нам давамгай байх энэ үед хуульд өөрчлөлт оруулж болохгүй гэж хэлээд байгаа юм.

Монголын нийгэм авлигад идэгдсэн муухай болчихсон. Ийм үед Үндсэн хуулиар огт тоглож болохгүй. Өөртөө таа­руу­лаад Сонгуулийн хууль хий­дэг шиг одоо Ерөнхийлөгчийн хуу­лийг хийх гээд л явж байна.  Үндсэн хууль хэнд гай болсон юм. Энэ бол ерөн­хий хууль. Төрийг бүр­дүүлж бай­гаа гол элемент чинь өөрөө нам юм. Тий­мээс Улс төрийн намуу­дын тухай хуу­льд өөрчлөлт оруулж, тог­тол­цоог нь сайжруулах шаард­лага­тай. Үндсэн хуульд гар хүрэ­хээс илүү Улс төрийн намуудын тухай хуу­лиа сайжруулах ёстой” гэжээ.

Б.Гангаамаа: Винсон Массиф дээр гарах үед “За би ингээд “Summiter” болчихлоо” гэж бодогдсон

/ОУХМ, МУГТ/

Антарктид тивийн ноён оргил болох Винсон Массифын оройд гарч, дэлхийн долоон тивийн ноён оргилыг эзэлж, “Seven Summiter” хэмээх түүхэн амжилтын эзэн болсон  ОУХМ, МУГТ Б.Гангаамаа эх орондоо хүрэлцэн ирнийхээ дараа мэдээлэл хийж, чөлөөт ярилцлага өрнүүлсэн билээ. Энэ үеэрээ тэрбээр “Би өнгөрсөн жил нэгдүгээр сарын дундуур Өмнөд Америкийн ноён оргил Аконкагуад гарч байлаа.

Тэгвэл 2016 онд би дөрвөн том ноён оргилд гарч, “Seven Summiter” хийж чадсан гайхалтай он байлаа. Хүмүүс дэлхийн таван оргил биш бил үү, долоо болчихсон юм уу гээд байдаг. Тэгвэл дэлхийд байгаа хуурай газрыг тооцвол долоон тив байдаг гэж үздэг. Үндсэн таван том тивээс гадна Австрали буюу арлын орнуудыг нэг тив гэж үздэг. Долоо дахь нь цагаан тив. Үндсэндээ мөсөн тив л дээ. Монголоос гараад Антарктидтай хил залган оршдог Чилийн Пунта-Аренас хотод очиход 3000 гаруй км зам туулж очсон.

Үндсэндээ 4 цаг 50 минут нисч байж очсон. Оросын ИЛ-76 онгоцоор нисч очдог юм билээ. Гадна талаас нь харахад, том бүргэд шиг ч юм шиг том онгоц байсан. Тийм онгоцоор нисч очсон. Тэгээд л цаашаа Антарктид тивийн Олон улсын том лагерт очлоо. Тэнд жижиг онгоцны буудал байсан. Тэр том лагераас гурван чиглэл рүү хүмүүс явдаг юм билээ. Би зэлүүд цагаан тив л байх юм байх гэж бодсон чинь маш том мэдээллийн бааз байсан. Гурван чиглэл гэхээр, Өмнөд туйл руу нислэг хийдэг. Туйл руу явж байгаа судлаачид, жуулчид гээд бүх хүмүүст зориулж нислэг хийдэг юм байна. Нөгөө нэг нь Винсон Массиф уул руу чиглэсэн нислэг. Гурав дахь нь эх газар руу эргэж нисдэг нислэг үйлддэг юм билээ.

Би эндээс явахын өмнө хэлж байсан даа, Оросын багтай хамтарч авиралтаа хийнэ гэж. Манай багт Оросын “7 Summits” клубын зохион байгуулалт дор нэгдэж очсон туйлын болон уулчдын нэгдсэн 11 хүн багтсан. Манай Винсон Массиф ууланд авирах хүмүүс дөрвөн авирагч, нэг хөтөч, нэг туслахтайгаар зургуулаа явсан. Пунта-Аренасаас арванхоёрдугаар сарын 18-ны өдөр Антарктид тив рүү ниссэн. Зургаан цаг нисч Антарктид тивд хүрсэн. 19-ний өндөр Винсон Массиф уул руу жижиг онгоцоор ниссэн. 

Улмаар 20-ны өдрөөс эхлээд л бага багаар авиралтаа эхлүүлсэн. Чилийн цагаар 25-ны өдрийн 12:00 цагийн үед оргил руу авиралтаа эхлүүлсэн. Оргил хүртэл 7 км зам туулах ёстой байсан. Бид Чилийн цагаар 19:15 цагийн үед оргил дээр гарсан. Оргил дээр маш хүйтэн, салхи ихтэй байсан учраас ахлах хөтөч маань хурдан буухыг сануулсан. Ингээд л оргил дээр дөнгөж гараад л буусан даа.

Антарктид тивийн уур амьсгал маш их хуурай. Тэнд ямар ч чийг байхгүй. Яагаад гэвэл тэнд ногоон ургамал гэж байхгүй. Мөн бороо орж байж, эсвэл цас хайлж гэмээнэ чийгтэй болно шүү дээ. Гэтэл тэнд тийм нөхцөл байдал байхгүй. Цас орно, хайлна гэж байхгүй. Цас ороод л хөлдөөд, хунгарлаад, мөс болоод л байна. Дээрээс нь нар жаргахгүй. Байнга нар гарна. Тийм учраас дэглэм нь их өөр. Сая миний явсан үе бол Антарктид тивийн хамгийн дулаахан цаг. Манайхаар бол долдугаар сар гэсэн үг. Өдөржин нар төөнөөд, шөнө дунд 03:00 цагаас хойш нар жаахан тонгойдог юм билээ. Би чинь гурван цагийн бүсийг дамжиж явсан.

Монголоос Чилид, дараа нь Антарктидын бүсэд очсон. Сүүлдээ бүр учраа олохоо больсон. Нэлээд хэцүү байсан. Би эндээс явахынхаа өмнө “Винсон Массиф 4800-тай юм чинь би ямар ч байсан гарах л юм байна” гэж бодож явсан. Гэтэл үнэхээр чанга уул юм байна. Уул бол уул л юм байна гэж бодогдсон. Оргилын хяр дээр гарах үед маш их салхитай, хүйтэн байсан. Яг оргил дээр гарахад зураг авах боломж хэр байгаа бол гэж санаа зовж байлаа. Тэгээд яг оргил дээр нь гарахын өмнөхөн  “За би “Summiter” болчихлоо шүү дээ гэж” бодогдсон шүү” хэмээсэн юм.

    ХУВААЛЦАХ ЖИРГЭХ


МЭДЭЭНИЙ СЭТГЭГДЭЛ
ХОЛБООТОЙ МЭДЭЭ
У.Хүрэлсүх: Эх орныхоо эрх ашгаас урвасан хэнтэй ч Монгол төр тохиролцох ёсгүй
С.Бямбацогт: Парламентад суудалтай намуудын дарга нарыг оролцуулсан ойлголцол, зөвшилцлийн Зөвлөлийг байгуулж ажиллана
Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийг үүрэгт ажлаас нь чөлөөлөв
М.Нарантуяа-Нара: Энэ танхимд Ерөнхийлөгч орж ирэхээр яагаад бүгд "гөлөг" болчихдог юм бэ



Веб сайтад агуулагдсан мэдээлэл зохиогчийн эрхийн хуулиар хамгаалагдсан тул зөвшөөрөлгүй хуулбарлах хориотой.

Copyright © MMINFO.MN All Rights Reserved. Powered by HUREEMEDIA.





  • Эхлэл
  • Цаг агаар
  • Валют ханш
  • Улс төр
  • Эдийн засаг
  • Үзэл бодол
  • Спорт
  • Нийгэм
  • Дэлхий
  • Энтертайнмэнт
  • Зурхай



Хэн юу хэлэв

Өнгөрсөн долоо хоногт олон үйл явдал болж өнгөрлөө. Хамгийн их анхаарал татсан сэдэв утаа байсан бөгөөд энэ асуудлаар салбар яам болон төр засгийн өндөрлөгүүд, ҮАБЗ, Монгол Улсын Ерөнхийлөгч ч байр сууриа илэрхийлж, анхаарал хандуулж эхэллээ. Түүнчлэн ХЗДХЯ-наас боловсруулж, өргөн мэдүүлсэн хуулийн төслөө олон нийтэд танилцуулах зорилгоор “Хууль төрөхийн өмнө” сэдэвт хэлэлцүүлгийг зохион байгуулж, Эрүүгийн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл, Зөрчлийн тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын төслийг танилцууллаа. Мөн өнөөдөр Монгол Улсын шинэ Үндсэн хууль батлагдсаны 25 жилийн ой тохиож байна. БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын хуралдаанаар “Монгол Улсын Үндсэн хуулийн өдрийн тухай” хууль баталж, Монгол Улсын Үндсэн хуулийн өдрийг жил бүрийн нэгдүгээр сарын 13-нд тэмдэглэн өнгөрүүлж байхаар тогтсон байдаг билээ. Үүнээс гадна Антарктид тивийн ноён оргил болох Винсон Массифын оройд гарч, дэлхийн долоон тивийн ноён оргилыг эзэлж, “Seven Summiter” хэмээх түүхэн амжилтын эзэн болсон  ОУХМ, МУГТ Б.Гангаамаа эх орондоо хүрэлцэн ирсэн зэрэг олон үйл явдал өрнөсөн долоо хоног байлаа.

Ц.Элбэгдорж: Аюултай орчин байгаа бол энд хязгаарлалт хийхээс өөр арга байхгүй

/Монгол Улсын Ерөнхийлөгч/

Нийслэлийн агаар, орчны бохирдлын асуудлаар ҮАБЗ-ийн өргөтгөсөн хуралдааны дараа Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдорж мэдээлэл хийлээ. Энэ үеэрээ тэрбээр “Нийслэл хотын агаар, орчны бохирдлын асуудлыг өчигдөр Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөл өргөтгөсөн хурлаар авч хэлэлцсэн. Хуралдаанд төрийн өндөрлөгүүд, сайдууд, УИХ-ын гишүүд, хотын удирдлагууд оролцсон.

Үндсэндээ 12 байгууллагын төлөөлөл оролцсон. Ер нь ийм хурал хийнэ гэж төлөвлөж байсан. Хамгийн гол нь маш олон төлөөллийг бүгдийг нь оруулж ирж, суулгаж ярилцсан нь ач холбогдолтой болсон. Ерөөсөө энэ тавигдаж байгаа асуудал иргэдийн амь явах, эрүүл аюулгүй орчинд амьдрах үндсэн эрхтэй холбогдож гарч байгаа учраас ач холбогдол өгч ажиллая гэж өргөтгөсөн хурлыг хийсэн. Би ҮАБЗ-ийн тэргүүний хувьд хурлаас ямар шийдвэр гарав, цаашид ямархуу үйл ажиллагаа явуулах гэж байгаа талаар мэдээлэл өгөх гэсэн юм. ҮАБЗ хуралдаад зөвлөмж гаргасан. Ерөөсөө Үндэсний аюулгүй байдлыг зөвлөлийн шийдвэр зөвлөмжийн хэлбэрээр л гарна гэж хуульд байгаа. Ер нь сүүлийн үед хэвлэл мэдээллийнхэн, хүмүүс асуугаад байгаа. Улаанбаатар руу шилжиж ирэхийг хориглож байна, энэ Үндсэн хууль зөрчиж байгаа юу, та юу гэж бодож байна гэж. Үндсэн хуульд байдаг хамгийн гол эрх бол “Монгол Улсын иргэн амьд явах эрхтэй” гэсэн заалт. Мөн “Эрүүл аюулгүй орчинд амьдрах эрхтэй” гэж заасан. Гэтэл Улаанбаатар хотын орчинд амьдарна гэдэг аюултай болчихож байгаа юм. Эрүүл биш аюултай орчин болчихлоо. Аюултай орчин байгаа бол энд хязгаарлалт хийхээс өөр арга байхгүй. Энэ бол Үндсэн хуулийн дагуу авч байгаа арга хэмжээ” гэх зэргээр байр сууриа илэрхийлж, өнгөрсөн хугацаанд хийсэн, санаа­чилсан ажлаа дурьдахын зэрэг­цээ ҮАБЗ-ийн хуралдаанаар гурван асуудлаар нэгдмэл байр суурьт хүрсэн гэдгийг дуулгасан юм.

Б.Энхбаяр: “Долоохон хоног ял эдэлж байсан юм” гэдэггүй, шоронд суусан л бол суусан

/Хууль зүй, дотоод хэргийн дэд сайд/

УИХ-аар Эрүүгийн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах төслийг хэлэлцэж эхлээд байна. Уг төсөл нь УИХ-аас 2015 онд баталсан Эрүүгийн хуулийн (шинэчилсэн найруулга) төслөөс үзэл баримтлалын хувьд хэр өөрчлөгдсөн тухай Хууль зүй, дотоод хэргийн дэд сайд Б.Энхбаяр байр сууриа илэрхийлсэн. Тэрбээр “Эрүүгийн хуулийн нэмэлт, өөрчлөлтийн төсөл нь 2015 онд баталсан Эрүүгийн хууль (шинэчилсэн найруулга)-ийн гол үзэл баримтлалаа хадгалсан гэж хэлж болно. Шинэ Эрүүгийн хууль 2016 оны есдүгээр сарын 1-нээс хэрэгжихээр байсан.

Гэвч хуулийг хэрэгжүүлэхтэй холбоотой журмууд гараагүй, сургалт зохион байгуулаагүй, цахим гавтай холбоотой асуудлыг шийдээгүй, нээлттэй, хаалттай хорих ангиуд байгуулахтай холбоотой хөрөнгийг төсөвт тусгаагүй зэрэг нь үйлчлэлийг нь хойшлуулахаас аргагүй нөхцөл үүсгэсэн. Мөн хуулийн 440 заалт нь 100 хувь шахам хорих ялтай. Өөрөөр хэлбэл, 2002 онд баталсан Эрүүгийн хууль нь шоронжсон хууль учраас өөрчлөх шаардлагатай гэж үзээд шинээр Эрүүгийн хуулийг баталсан ч бодлогынхоо эсрэг нь гаргасан байсан. Дотор нь задлаад үзэхээр долоо хоногоос нь эхэлж хорих ялаар шийтгэх заалттай. Хорих гэдэг бол хүнд хамгийн хүнд ял ногдуулж байгаа хэлбэр. Шоронд сууна гэдэг долоо хоног байна уу, долоон сар байна уу тухайн хүний хувьд нэр төрөөс эхлээд дарамттай хүнд ял шийтгэл.

“Долоохон хоног” ял эдэлж байсан юм аа гэдэггүй. Шоронд ял эдэлж байсан гэдгээрээ ажилд ороход өнөөх нь хүнд зэм үүрүүлнэ, гэр бүл нь зовно, залуу хүний хувьд насаараа ял зэмтэй явах болдог. Тийм учраас Эрүүгийн хуулийн нэмэлт өөрчлөлтийн төслийг боловсруулахдаа заавал хорихыг урьтал болгохгүй байх зарчим барьж, нийтэд тустай ажил хөдөлмөр эрхлэх заалтыг түлхүү суулгаж өгсөн. Нийт 68 зүйл ангиар нийтэд тустай ажил хөдөлмөр эрхлэхээр заасан. Шинэчлэн баталсан Эрүүгийн хуульд хоёрхон зүйл ангиар нийтэд тустай ажил хөдөлмөр эрхлэхээр заасан байсныг 60 гаруй зүйл ангиар өргөтгөсөн юм. Өдөрт 4-өөс ихгүй цагаар ажил хөдөлмөр эрхлүүлэх хариуцлагын арга хэмжээ оруулж ирсэн.

Мөн зорчих эрхийг хязгаарлах ял шийтгэлийг хэвээр хадгалсан байгаа. Нийтэд тустай ажил хөдөлмөр эрхлэх гэсэн зүйлчлэлд анх удаа үйлдсэн, хөнгөн гэмт хэрэг хамаарна гэж ойлгох хэрэгтэй. Эрүүгийн хууль бол төрөөс гэмт хэрэгтэй тэмцэх бодлогоо тодорхойлдог. Аль төрлийн гэмт хэрэгтэй чанга гараар үзэх вэ, алинтай нь арай зөөлөн аргаар үзэх вэ гэдгээ тодорхойлж байгаа юм. Тийм ч учраас Эрүүгийн хуулийн шинэчилсэн найруулгад туссан байсан авлига, албан тушаалын гэмт хэрэгтэй тэмцэх бүлгийг бүхэлд нь татан авч өөрчилсөн. Авлига, албан тушаалын гэмт хэрэгтэй эвлэршгүй байна, ялын бодлогоо чангална гэдэг бодлогоо Эрүүгийн хуульд нэмэлт өөрчлөлтийн төсөлд хатуу зааж өгсөн” хэмээсэн юм.

П.Улаанхүү: Үндсэн хууль хэнд гай болсон юм

/Улсын Бага хурлын гишүүн/

Үндсэн хуулийн 25 жилийн ойн өдөр тохиож буйтай холбогдуулан Улсын Бага хурлын гишүүн П.Улаанхүү байр сууриа илэрхийлжээ. Тэрбээр “Одоогоос 25 жилийн өмнө, тухайн үед сум бүрээс нэг хүний төлөөлөгчөөс бүрдсэн 430 депутат шинэ Үндсэн хуулийг 76 хоног хэлэлцэн баталж байсан түүхтэй. Ардчилсан хувьсгал 1990 онд гарсны дараах Монголын өөрчлөлт шинэчлэлтийг бүх улс төрийн хүчнүүд тохиролцсон нэг үр дүн бол шинэ Үндсэн хууль байв. Өнөөдрийн бидний нийгмийн амьдралыг зохицуулж буй гол зүйл бол Үндсэн хууль.

Үүнийг батлалцахад олон улс төрийн хүчний зөвшилцөл хамгийн чухал үүрэг гүйцэтгэсэн юм. Хэцүү үе их байсан. Бид АИХ-ын танхимд үг хэлж, хуулиа тайлбарладаг байлаа. Тэгэхэд биднийг шоолж инээхээс эхлээд үг хэлж байхад хажуу талаас цохиж “суу” гэж хэлэх тохиолдол ч гарч байсан. Хэдийгээр тоглоом шоглоомоор ийм үйлдэл гаргадаг байсан ч, нэг талаараа тэр чинь дарамт шүү дээ. Хуулийн зүйл заалтаа тайлбарлаж, ерөнхийдөө танин мэдэхүйн мэдээлэл их өгч байсан шүү. Үндсэн хуулийн зарим зүйл заалт буцаж, түүнийгээ дэмжүүлэхийн тулд дахин дахин тайлбарлаж, батлуулж байсан нь ч бий.

1990 онд Улсын Бага хурлыг хаяж гарч байсан. Энэ их утга учиртай зүйл. Бага хурлаар хамгийн анх Хөдөлмөрийн хуулийг хэлэлцсэн юм. Энэ хуульд тэмдэглэлт баярын өдрүүдийн асуудал багтсан байв. Бага хурлаар арваннэгдүгээр сарын 7-нд Октъябрийн баярыг тэмдэглэх тухай яригдахад би “Энэ баярыг тэмдэглэхгүй ээ, хүний баяр. Бид өөрсдийн баяраа тэмдэглэх хэрэгтэй. Тусгаар тогтнолыг тунхаглан зарласан арваннэгдүгээр сарын 26-ны өдрийг тэмдэглэж, амралтын өдөр болгоё” гэж саналаа хэлж байсан юм. Тэгтэл гишүүд эсэргүүцэж эхэлсэн л дээ.

Тэгэхээр нь Ардчилсан нам хурал хаяж байлаа. Монголын парламентын түүхэнд анх удаа хурал хаясан үйл явдал болж байв. Тухайн үед тэмцэж эсэргүүцэж байж арваннэгдүгээр сарын 26-ныг тэмдэглэлт өдөр болгож байхад сүүлд болиулсаныг их эмзэгээр хүлээж авсан шүү. Өөрсдөө оруулчихаад эцэст нь болиулж болохгүй л дээ. Харин өнөөдрийн нөхцөлд Үндсэн хуульд өөрчлөлт оруулж болохгүй. Ийм тэнцвэргүй нөхцөлд одоогийн 76 гишүүн Үндсэн хуульд өөрчлөлт оруулбал өөрсдийнхөө эрх ашигт нийцүүлж л өөрчилнө. Олон намын төлөөлөл санал солилцож, зөвшилцсөний эцэст эх хуульд өөрчлөлт оруулах болохоос биш нэг нам давамгай байх энэ үед хуульд өөрчлөлт оруулж болохгүй гэж хэлээд байгаа юм.

Монголын нийгэм авлигад идэгдсэн муухай болчихсон. Ийм үед Үндсэн хуулиар огт тоглож болохгүй. Өөртөө таа­руу­лаад Сонгуулийн хууль хий­дэг шиг одоо Ерөнхийлөгчийн хуу­лийг хийх гээд л явж байна.  Үндсэн хууль хэнд гай болсон юм. Энэ бол ерөн­хий хууль. Төрийг бүр­дүүлж бай­гаа гол элемент чинь өөрөө нам юм. Тий­мээс Улс төрийн намуу­дын тухай хуу­льд өөрчлөлт оруулж, тог­тол­цоог нь сайжруулах шаард­лага­тай. Үндсэн хуульд гар хүрэ­хээс илүү Улс төрийн намуудын тухай хуу­лиа сайжруулах ёстой” гэжээ.

Б.Гангаамаа: Винсон Массиф дээр гарах үед “За би ингээд “Summiter” болчихлоо” гэж бодогдсон

/ОУХМ, МУГТ/

Антарктид тивийн ноён оргил болох Винсон Массифын оройд гарч, дэлхийн долоон тивийн ноён оргилыг эзэлж, “Seven Summiter” хэмээх түүхэн амжилтын эзэн болсон  ОУХМ, МУГТ Б.Гангаамаа эх орондоо хүрэлцэн ирнийхээ дараа мэдээлэл хийж, чөлөөт ярилцлага өрнүүлсэн билээ. Энэ үеэрээ тэрбээр “Би өнгөрсөн жил нэгдүгээр сарын дундуур Өмнөд Америкийн ноён оргил Аконкагуад гарч байлаа.

Тэгвэл 2016 онд би дөрвөн том ноён оргилд гарч, “Seven Summiter” хийж чадсан гайхалтай он байлаа. Хүмүүс дэлхийн таван оргил биш бил үү, долоо болчихсон юм уу гээд байдаг. Тэгвэл дэлхийд байгаа хуурай газрыг тооцвол долоон тив байдаг гэж үздэг. Үндсэн таван том тивээс гадна Австрали буюу арлын орнуудыг нэг тив гэж үздэг. Долоо дахь нь цагаан тив. Үндсэндээ мөсөн тив л дээ. Монголоос гараад Антарктидтай хил залган оршдог Чилийн Пунта-Аренас хотод очиход 3000 гаруй км зам туулж очсон.

Үндсэндээ 4 цаг 50 минут нисч байж очсон. Оросын ИЛ-76 онгоцоор нисч очдог юм билээ. Гадна талаас нь харахад, том бүргэд шиг ч юм шиг том онгоц байсан. Тийм онгоцоор нисч очсон. Тэгээд л цаашаа Антарктид тивийн Олон улсын том лагерт очлоо. Тэнд жижиг онгоцны буудал байсан. Тэр том лагераас гурван чиглэл рүү хүмүүс явдаг юм билээ. Би зэлүүд цагаан тив л байх юм байх гэж бодсон чинь маш том мэдээллийн бааз байсан. Гурван чиглэл гэхээр, Өмнөд туйл руу нислэг хийдэг. Туйл руу явж байгаа судлаачид, жуулчид гээд бүх хүмүүст зориулж нислэг хийдэг юм байна. Нөгөө нэг нь Винсон Массиф уул руу чиглэсэн нислэг. Гурав дахь нь эх газар руу эргэж нисдэг нислэг үйлддэг юм билээ.

Би эндээс явахын өмнө хэлж байсан даа, Оросын багтай хамтарч авиралтаа хийнэ гэж. Манай багт Оросын “7 Summits” клубын зохион байгуулалт дор нэгдэж очсон туйлын болон уулчдын нэгдсэн 11 хүн багтсан. Манай Винсон Массиф ууланд авирах хүмүүс дөрвөн авирагч, нэг хөтөч, нэг туслахтайгаар зургуулаа явсан. Пунта-Аренасаас арванхоёрдугаар сарын 18-ны өдөр Антарктид тив рүү ниссэн. Зургаан цаг нисч Антарктид тивд хүрсэн. 19-ний өндөр Винсон Массиф уул руу жижиг онгоцоор ниссэн. 

Улмаар 20-ны өдрөөс эхлээд л бага багаар авиралтаа эхлүүлсэн. Чилийн цагаар 25-ны өдрийн 12:00 цагийн үед оргил руу авиралтаа эхлүүлсэн. Оргил хүртэл 7 км зам туулах ёстой байсан. Бид Чилийн цагаар 19:15 цагийн үед оргил дээр гарсан. Оргил дээр маш хүйтэн, салхи ихтэй байсан учраас ахлах хөтөч маань хурдан буухыг сануулсан. Ингээд л оргил дээр дөнгөж гараад л буусан даа.

Антарктид тивийн уур амьсгал маш их хуурай. Тэнд ямар ч чийг байхгүй. Яагаад гэвэл тэнд ногоон ургамал гэж байхгүй. Мөн бороо орж байж, эсвэл цас хайлж гэмээнэ чийгтэй болно шүү дээ. Гэтэл тэнд тийм нөхцөл байдал байхгүй. Цас орно, хайлна гэж байхгүй. Цас ороод л хөлдөөд, хунгарлаад, мөс болоод л байна. Дээрээс нь нар жаргахгүй. Байнга нар гарна. Тийм учраас дэглэм нь их өөр. Сая миний явсан үе бол Антарктид тивийн хамгийн дулаахан цаг. Манайхаар бол долдугаар сар гэсэн үг. Өдөржин нар төөнөөд, шөнө дунд 03:00 цагаас хойш нар жаахан тонгойдог юм билээ. Би чинь гурван цагийн бүсийг дамжиж явсан.

Монголоос Чилид, дараа нь Антарктидын бүсэд очсон. Сүүлдээ бүр учраа олохоо больсон. Нэлээд хэцүү байсан. Би эндээс явахынхаа өмнө “Винсон Массиф 4800-тай юм чинь би ямар ч байсан гарах л юм байна” гэж бодож явсан. Гэтэл үнэхээр чанга уул юм байна. Уул бол уул л юм байна гэж бодогдсон. Оргилын хяр дээр гарах үед маш их салхитай, хүйтэн байсан. Яг оргил дээр гарахад зураг авах боломж хэр байгаа бол гэж санаа зовж байлаа. Тэгээд яг оргил дээр нь гарахын өмнөхөн  “За би “Summiter” болчихлоо шүү дээ гэж” бодогдсон шүү” хэмээсэн юм.



МЭДЭЭНИЙ СЭТГЭГДЭЛ


Бидний тухай Редакцийн бодлого Сурталчилгаа байршуулах Холбоо барих

Веб сайтад агуулагдсан мэдээлэл зохиогчийн эрхийн хуулиар хамгаалагдсан тул зөвшөөрөлгүй хуулбарлах хориотой.

Copyright © MMINFO.MN All Rights Reserved. Powered by HUREEMEDIA.





Эхлэл Улс төр Эдийн засаг Үзэл бодол Спорт Нийгэм Дэлхий Энтертайнмэнт Зурхай
  • Нийтлэл
  • •
  • Ярилцлага
  • •
  • Сурвалжлага
  • •
  • Азийн АШТ
  • •
  • Фото мэдээ
  • •
  • Оддын амьдрал
БҮХ СЭДЭВ
  • •Засгийн газар
  • •Чуулган
  • •Ерөнхийлөгч
  • •Сэрэмжлүүлэг
  • •Байнгын хороо
  • •Степпе Арена
  • •Бөхийн төрлүүд
  • •Уул уурхай
  • •Видео мэдээ
  • •Яам, Агентлаг
  • •Эрүүл мэнд
  • •Гэмт хэрэг
  • •Халуун сэдэв
ХУРААХ
Доминик Уилкинс гайхалтай...
Хүүхэд нийгмийн сүлжээний...

Хэн юу хэлэв

Энхцэцэг 2017-01-13
    ХУВААЛЦАХ ЖИРГЭХ
Хэн юу хэлэв

Өнгөрсөн долоо хоногт олон үйл явдал болж өнгөрлөө. Хамгийн их анхаарал татсан сэдэв утаа байсан бөгөөд энэ асуудлаар салбар яам болон төр засгийн өндөрлөгүүд, ҮАБЗ, Монгол Улсын Ерөнхийлөгч ч байр сууриа илэрхийлж, анхаарал хандуулж эхэллээ. Түүнчлэн ХЗДХЯ-наас боловсруулж, өргөн мэдүүлсэн хуулийн төслөө олон нийтэд танилцуулах зорилгоор “Хууль төрөхийн өмнө” сэдэвт хэлэлцүүлгийг зохион байгуулж, Эрүүгийн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл, Зөрчлийн тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын төслийг танилцууллаа. Мөн өнөөдөр Монгол Улсын шинэ Үндсэн хууль батлагдсаны 25 жилийн ой тохиож байна. БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын хуралдаанаар “Монгол Улсын Үндсэн хуулийн өдрийн тухай” хууль баталж, Монгол Улсын Үндсэн хуулийн өдрийг жил бүрийн нэгдүгээр сарын 13-нд тэмдэглэн өнгөрүүлж байхаар тогтсон байдаг билээ. Үүнээс гадна Антарктид тивийн ноён оргил болох Винсон Массифын оройд гарч, дэлхийн долоон тивийн ноён оргилыг эзэлж, “Seven Summiter” хэмээх түүхэн амжилтын эзэн болсон  ОУХМ, МУГТ Б.Гангаамаа эх орондоо хүрэлцэн ирсэн зэрэг олон үйл явдал өрнөсөн долоо хоног байлаа.

Ц.Элбэгдорж: Аюултай орчин байгаа бол энд хязгаарлалт хийхээс өөр арга байхгүй

/Монгол Улсын Ерөнхийлөгч/

Нийслэлийн агаар, орчны бохирдлын асуудлаар ҮАБЗ-ийн өргөтгөсөн хуралдааны дараа Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдорж мэдээлэл хийлээ. Энэ үеэрээ тэрбээр “Нийслэл хотын агаар, орчны бохирдлын асуудлыг өчигдөр Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөл өргөтгөсөн хурлаар авч хэлэлцсэн. Хуралдаанд төрийн өндөрлөгүүд, сайдууд, УИХ-ын гишүүд, хотын удирдлагууд оролцсон.

Үндсэндээ 12 байгууллагын төлөөлөл оролцсон. Ер нь ийм хурал хийнэ гэж төлөвлөж байсан. Хамгийн гол нь маш олон төлөөллийг бүгдийг нь оруулж ирж, суулгаж ярилцсан нь ач холбогдолтой болсон. Ерөөсөө энэ тавигдаж байгаа асуудал иргэдийн амь явах, эрүүл аюулгүй орчинд амьдрах үндсэн эрхтэй холбогдож гарч байгаа учраас ач холбогдол өгч ажиллая гэж өргөтгөсөн хурлыг хийсэн. Би ҮАБЗ-ийн тэргүүний хувьд хурлаас ямар шийдвэр гарав, цаашид ямархуу үйл ажиллагаа явуулах гэж байгаа талаар мэдээлэл өгөх гэсэн юм. ҮАБЗ хуралдаад зөвлөмж гаргасан. Ерөөсөө Үндэсний аюулгүй байдлыг зөвлөлийн шийдвэр зөвлөмжийн хэлбэрээр л гарна гэж хуульд байгаа. Ер нь сүүлийн үед хэвлэл мэдээллийнхэн, хүмүүс асуугаад байгаа. Улаанбаатар руу шилжиж ирэхийг хориглож байна, энэ Үндсэн хууль зөрчиж байгаа юу, та юу гэж бодож байна гэж. Үндсэн хуульд байдаг хамгийн гол эрх бол “Монгол Улсын иргэн амьд явах эрхтэй” гэсэн заалт. Мөн “Эрүүл аюулгүй орчинд амьдрах эрхтэй” гэж заасан. Гэтэл Улаанбаатар хотын орчинд амьдарна гэдэг аюултай болчихож байгаа юм. Эрүүл биш аюултай орчин болчихлоо. Аюултай орчин байгаа бол энд хязгаарлалт хийхээс өөр арга байхгүй. Энэ бол Үндсэн хуулийн дагуу авч байгаа арга хэмжээ” гэх зэргээр байр сууриа илэрхийлж, өнгөрсөн хугацаанд хийсэн, санаа­чилсан ажлаа дурьдахын зэрэг­цээ ҮАБЗ-ийн хуралдаанаар гурван асуудлаар нэгдмэл байр суурьт хүрсэн гэдгийг дуулгасан юм.

Б.Энхбаяр: “Долоохон хоног ял эдэлж байсан юм” гэдэггүй, шоронд суусан л бол суусан

/Хууль зүй, дотоод хэргийн дэд сайд/

УИХ-аар Эрүүгийн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах төслийг хэлэлцэж эхлээд байна. Уг төсөл нь УИХ-аас 2015 онд баталсан Эрүүгийн хуулийн (шинэчилсэн найруулга) төслөөс үзэл баримтлалын хувьд хэр өөрчлөгдсөн тухай Хууль зүй, дотоод хэргийн дэд сайд Б.Энхбаяр байр сууриа илэрхийлсэн. Тэрбээр “Эрүүгийн хуулийн нэмэлт, өөрчлөлтийн төсөл нь 2015 онд баталсан Эрүүгийн хууль (шинэчилсэн найруулга)-ийн гол үзэл баримтлалаа хадгалсан гэж хэлж болно. Шинэ Эрүүгийн хууль 2016 оны есдүгээр сарын 1-нээс хэрэгжихээр байсан.

Гэвч хуулийг хэрэгжүүлэхтэй холбоотой журмууд гараагүй, сургалт зохион байгуулаагүй, цахим гавтай холбоотой асуудлыг шийдээгүй, нээлттэй, хаалттай хорих ангиуд байгуулахтай холбоотой хөрөнгийг төсөвт тусгаагүй зэрэг нь үйлчлэлийг нь хойшлуулахаас аргагүй нөхцөл үүсгэсэн. Мөн хуулийн 440 заалт нь 100 хувь шахам хорих ялтай. Өөрөөр хэлбэл, 2002 онд баталсан Эрүүгийн хууль нь шоронжсон хууль учраас өөрчлөх шаардлагатай гэж үзээд шинээр Эрүүгийн хуулийг баталсан ч бодлогынхоо эсрэг нь гаргасан байсан. Дотор нь задлаад үзэхээр долоо хоногоос нь эхэлж хорих ялаар шийтгэх заалттай. Хорих гэдэг бол хүнд хамгийн хүнд ял ногдуулж байгаа хэлбэр. Шоронд сууна гэдэг долоо хоног байна уу, долоон сар байна уу тухайн хүний хувьд нэр төрөөс эхлээд дарамттай хүнд ял шийтгэл.

“Долоохон хоног” ял эдэлж байсан юм аа гэдэггүй. Шоронд ял эдэлж байсан гэдгээрээ ажилд ороход өнөөх нь хүнд зэм үүрүүлнэ, гэр бүл нь зовно, залуу хүний хувьд насаараа ял зэмтэй явах болдог. Тийм учраас Эрүүгийн хуулийн нэмэлт өөрчлөлтийн төслийг боловсруулахдаа заавал хорихыг урьтал болгохгүй байх зарчим барьж, нийтэд тустай ажил хөдөлмөр эрхлэх заалтыг түлхүү суулгаж өгсөн. Нийт 68 зүйл ангиар нийтэд тустай ажил хөдөлмөр эрхлэхээр заасан. Шинэчлэн баталсан Эрүүгийн хуульд хоёрхон зүйл ангиар нийтэд тустай ажил хөдөлмөр эрхлэхээр заасан байсныг 60 гаруй зүйл ангиар өргөтгөсөн юм. Өдөрт 4-өөс ихгүй цагаар ажил хөдөлмөр эрхлүүлэх хариуцлагын арга хэмжээ оруулж ирсэн.

Мөн зорчих эрхийг хязгаарлах ял шийтгэлийг хэвээр хадгалсан байгаа. Нийтэд тустай ажил хөдөлмөр эрхлэх гэсэн зүйлчлэлд анх удаа үйлдсэн, хөнгөн гэмт хэрэг хамаарна гэж ойлгох хэрэгтэй. Эрүүгийн хууль бол төрөөс гэмт хэрэгтэй тэмцэх бодлогоо тодорхойлдог. Аль төрлийн гэмт хэрэгтэй чанга гараар үзэх вэ, алинтай нь арай зөөлөн аргаар үзэх вэ гэдгээ тодорхойлж байгаа юм. Тийм ч учраас Эрүүгийн хуулийн шинэчилсэн найруулгад туссан байсан авлига, албан тушаалын гэмт хэрэгтэй тэмцэх бүлгийг бүхэлд нь татан авч өөрчилсөн. Авлига, албан тушаалын гэмт хэрэгтэй эвлэршгүй байна, ялын бодлогоо чангална гэдэг бодлогоо Эрүүгийн хуульд нэмэлт өөрчлөлтийн төсөлд хатуу зааж өгсөн” хэмээсэн юм.

П.Улаанхүү: Үндсэн хууль хэнд гай болсон юм

/Улсын Бага хурлын гишүүн/

Үндсэн хуулийн 25 жилийн ойн өдөр тохиож буйтай холбогдуулан Улсын Бага хурлын гишүүн П.Улаанхүү байр сууриа илэрхийлжээ. Тэрбээр “Одоогоос 25 жилийн өмнө, тухайн үед сум бүрээс нэг хүний төлөөлөгчөөс бүрдсэн 430 депутат шинэ Үндсэн хуулийг 76 хоног хэлэлцэн баталж байсан түүхтэй. Ардчилсан хувьсгал 1990 онд гарсны дараах Монголын өөрчлөлт шинэчлэлтийг бүх улс төрийн хүчнүүд тохиролцсон нэг үр дүн бол шинэ Үндсэн хууль байв. Өнөөдрийн бидний нийгмийн амьдралыг зохицуулж буй гол зүйл бол Үндсэн хууль.

Үүнийг батлалцахад олон улс төрийн хүчний зөвшилцөл хамгийн чухал үүрэг гүйцэтгэсэн юм. Хэцүү үе их байсан. Бид АИХ-ын танхимд үг хэлж, хуулиа тайлбарладаг байлаа. Тэгэхэд биднийг шоолж инээхээс эхлээд үг хэлж байхад хажуу талаас цохиж “суу” гэж хэлэх тохиолдол ч гарч байсан. Хэдийгээр тоглоом шоглоомоор ийм үйлдэл гаргадаг байсан ч, нэг талаараа тэр чинь дарамт шүү дээ. Хуулийн зүйл заалтаа тайлбарлаж, ерөнхийдөө танин мэдэхүйн мэдээлэл их өгч байсан шүү. Үндсэн хуулийн зарим зүйл заалт буцаж, түүнийгээ дэмжүүлэхийн тулд дахин дахин тайлбарлаж, батлуулж байсан нь ч бий.

1990 онд Улсын Бага хурлыг хаяж гарч байсан. Энэ их утга учиртай зүйл. Бага хурлаар хамгийн анх Хөдөлмөрийн хуулийг хэлэлцсэн юм. Энэ хуульд тэмдэглэлт баярын өдрүүдийн асуудал багтсан байв. Бага хурлаар арваннэгдүгээр сарын 7-нд Октъябрийн баярыг тэмдэглэх тухай яригдахад би “Энэ баярыг тэмдэглэхгүй ээ, хүний баяр. Бид өөрсдийн баяраа тэмдэглэх хэрэгтэй. Тусгаар тогтнолыг тунхаглан зарласан арваннэгдүгээр сарын 26-ны өдрийг тэмдэглэж, амралтын өдөр болгоё” гэж саналаа хэлж байсан юм. Тэгтэл гишүүд эсэргүүцэж эхэлсэн л дээ.

Тэгэхээр нь Ардчилсан нам хурал хаяж байлаа. Монголын парламентын түүхэнд анх удаа хурал хаясан үйл явдал болж байв. Тухайн үед тэмцэж эсэргүүцэж байж арваннэгдүгээр сарын 26-ныг тэмдэглэлт өдөр болгож байхад сүүлд болиулсаныг их эмзэгээр хүлээж авсан шүү. Өөрсдөө оруулчихаад эцэст нь болиулж болохгүй л дээ. Харин өнөөдрийн нөхцөлд Үндсэн хуульд өөрчлөлт оруулж болохгүй. Ийм тэнцвэргүй нөхцөлд одоогийн 76 гишүүн Үндсэн хуульд өөрчлөлт оруулбал өөрсдийнхөө эрх ашигт нийцүүлж л өөрчилнө. Олон намын төлөөлөл санал солилцож, зөвшилцсөний эцэст эх хуульд өөрчлөлт оруулах болохоос биш нэг нам давамгай байх энэ үед хуульд өөрчлөлт оруулж болохгүй гэж хэлээд байгаа юм.

Монголын нийгэм авлигад идэгдсэн муухай болчихсон. Ийм үед Үндсэн хуулиар огт тоглож болохгүй. Өөртөө таа­руу­лаад Сонгуулийн хууль хий­дэг шиг одоо Ерөнхийлөгчийн хуу­лийг хийх гээд л явж байна.  Үндсэн хууль хэнд гай болсон юм. Энэ бол ерөн­хий хууль. Төрийг бүр­дүүлж бай­гаа гол элемент чинь өөрөө нам юм. Тий­мээс Улс төрийн намуу­дын тухай хуу­льд өөрчлөлт оруулж, тог­тол­цоог нь сайжруулах шаард­лага­тай. Үндсэн хуульд гар хүрэ­хээс илүү Улс төрийн намуудын тухай хуу­лиа сайжруулах ёстой” гэжээ.

Б.Гангаамаа: Винсон Массиф дээр гарах үед “За би ингээд “Summiter” болчихлоо” гэж бодогдсон

/ОУХМ, МУГТ/

Антарктид тивийн ноён оргил болох Винсон Массифын оройд гарч, дэлхийн долоон тивийн ноён оргилыг эзэлж, “Seven Summiter” хэмээх түүхэн амжилтын эзэн болсон  ОУХМ, МУГТ Б.Гангаамаа эх орондоо хүрэлцэн ирнийхээ дараа мэдээлэл хийж, чөлөөт ярилцлага өрнүүлсэн билээ. Энэ үеэрээ тэрбээр “Би өнгөрсөн жил нэгдүгээр сарын дундуур Өмнөд Америкийн ноён оргил Аконкагуад гарч байлаа.

Тэгвэл 2016 онд би дөрвөн том ноён оргилд гарч, “Seven Summiter” хийж чадсан гайхалтай он байлаа. Хүмүүс дэлхийн таван оргил биш бил үү, долоо болчихсон юм уу гээд байдаг. Тэгвэл дэлхийд байгаа хуурай газрыг тооцвол долоон тив байдаг гэж үздэг. Үндсэн таван том тивээс гадна Австрали буюу арлын орнуудыг нэг тив гэж үздэг. Долоо дахь нь цагаан тив. Үндсэндээ мөсөн тив л дээ. Монголоос гараад Антарктидтай хил залган оршдог Чилийн Пунта-Аренас хотод очиход 3000 гаруй км зам туулж очсон.

Үндсэндээ 4 цаг 50 минут нисч байж очсон. Оросын ИЛ-76 онгоцоор нисч очдог юм билээ. Гадна талаас нь харахад, том бүргэд шиг ч юм шиг том онгоц байсан. Тийм онгоцоор нисч очсон. Тэгээд л цаашаа Антарктид тивийн Олон улсын том лагерт очлоо. Тэнд жижиг онгоцны буудал байсан. Тэр том лагераас гурван чиглэл рүү хүмүүс явдаг юм билээ. Би зэлүүд цагаан тив л байх юм байх гэж бодсон чинь маш том мэдээллийн бааз байсан. Гурван чиглэл гэхээр, Өмнөд туйл руу нислэг хийдэг. Туйл руу явж байгаа судлаачид, жуулчид гээд бүх хүмүүст зориулж нислэг хийдэг юм байна. Нөгөө нэг нь Винсон Массиф уул руу чиглэсэн нислэг. Гурав дахь нь эх газар руу эргэж нисдэг нислэг үйлддэг юм билээ.

Би эндээс явахын өмнө хэлж байсан даа, Оросын багтай хамтарч авиралтаа хийнэ гэж. Манай багт Оросын “7 Summits” клубын зохион байгуулалт дор нэгдэж очсон туйлын болон уулчдын нэгдсэн 11 хүн багтсан. Манай Винсон Массиф ууланд авирах хүмүүс дөрвөн авирагч, нэг хөтөч, нэг туслахтайгаар зургуулаа явсан. Пунта-Аренасаас арванхоёрдугаар сарын 18-ны өдөр Антарктид тив рүү ниссэн. Зургаан цаг нисч Антарктид тивд хүрсэн. 19-ний өндөр Винсон Массиф уул руу жижиг онгоцоор ниссэн. 

Улмаар 20-ны өдрөөс эхлээд л бага багаар авиралтаа эхлүүлсэн. Чилийн цагаар 25-ны өдрийн 12:00 цагийн үед оргил руу авиралтаа эхлүүлсэн. Оргил хүртэл 7 км зам туулах ёстой байсан. Бид Чилийн цагаар 19:15 цагийн үед оргил дээр гарсан. Оргил дээр маш хүйтэн, салхи ихтэй байсан учраас ахлах хөтөч маань хурдан буухыг сануулсан. Ингээд л оргил дээр дөнгөж гараад л буусан даа.

Антарктид тивийн уур амьсгал маш их хуурай. Тэнд ямар ч чийг байхгүй. Яагаад гэвэл тэнд ногоон ургамал гэж байхгүй. Мөн бороо орж байж, эсвэл цас хайлж гэмээнэ чийгтэй болно шүү дээ. Гэтэл тэнд тийм нөхцөл байдал байхгүй. Цас орно, хайлна гэж байхгүй. Цас ороод л хөлдөөд, хунгарлаад, мөс болоод л байна. Дээрээс нь нар жаргахгүй. Байнга нар гарна. Тийм учраас дэглэм нь их өөр. Сая миний явсан үе бол Антарктид тивийн хамгийн дулаахан цаг. Манайхаар бол долдугаар сар гэсэн үг. Өдөржин нар төөнөөд, шөнө дунд 03:00 цагаас хойш нар жаахан тонгойдог юм билээ. Би чинь гурван цагийн бүсийг дамжиж явсан.

Монголоос Чилид, дараа нь Антарктидын бүсэд очсон. Сүүлдээ бүр учраа олохоо больсон. Нэлээд хэцүү байсан. Би эндээс явахынхаа өмнө “Винсон Массиф 4800-тай юм чинь би ямар ч байсан гарах л юм байна” гэж бодож явсан. Гэтэл үнэхээр чанга уул юм байна. Уул бол уул л юм байна гэж бодогдсон. Оргилын хяр дээр гарах үед маш их салхитай, хүйтэн байсан. Яг оргил дээр гарахад зураг авах боломж хэр байгаа бол гэж санаа зовж байлаа. Тэгээд яг оргил дээр нь гарахын өмнөхөн  “За би “Summiter” болчихлоо шүү дээ гэж” бодогдсон шүү” хэмээсэн юм.

Сэдвүүд : #Нийтлэл  
ХОЛБООТОЙ МЭДЭЭ
У.Хүрэлсүх: Эх орныхоо эрх ашгаас урвасан хэнтэй ч Монгол төр тохиролцох ёсгүй
С.Бямбацогт: Парламентад суудалтай намуудын дарга нарыг оролцуулсан ойлголцол, зөвшилцлийн Зөвлөлийг байгуулж ажиллана
Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийг үүрэгт ажлаас нь чөлөөлөв
М.Нарантуяа-Нара: Энэ танхимд Ерөнхийлөгч орж ирэхээр яагаад бүгд "гөлөг" болчихдог юм бэ
МЭДЭЭНИЙ СЭТГЭГДЭЛ

АНХААРУУЛГА:Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд mminfo.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 99998796 утсаар хүлээн авна.

ШУУРХАЙ МЭДЭЭ
17 цагийн өмнө өмнө

Жүдо бөхийн Залуучуудын дэлхийн аваргаар Т.Ариунзаяа тодорлоо

17 цагийн өмнө өмнө

Дэлхийд тод гялалзсан оюунлаг охин Б.Оюун-Үжин

17 цагийн өмнө өмнө

Өрнөдөд сандрал, Дорнодод найдвар, Шэньжэнээс томоохон ахиц дэвшил гарна гэж хүлээж байна

17 цагийн өмнө өмнө

У.Хүрэлсүх: Эх орныхоо эрх ашгаас урвасан хэнтэй ч Монгол төр тохиролцох ёсгүй

17 цагийн өмнө өмнө

Б.Пүрэвдагва: Иргэдтэйгээ уулзаж, 2027 оны төсөвт тусгах санал хүсэлтийг нь нээлттэй сонсож байна

17 цагийн өмнө өмнө

С.Бямбацогт: Парламентад суудалтай намуудын дарга нарыг оролцуулсан ойлголцол, зөвшилцлийн Зөвлөлийг байгуулж ажиллана

17 цагийн өмнө өмнө

Есөн улаан мэнгэтэй шар нохой өдөр

17 цагийн өмнө өмнө

Ялимгүй цас орно, өдөртөө 4-6 хэм хүйтэн байна

1 өдрийн өмнө өмнө

Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийг үүрэгт ажлаас нь чөлөөлөв

1 өдрийн өмнө өмнө

М.Нарантуяа-Нара: Энэ танхимд Ерөнхийлөгч орж ирэхээр яагаад бүгд "гөлөг" болчихдог юм бэ

1 өдрийн өмнө өмнө

У.Хүрэлсүх: Эх орныхоо эрх ашгаас урвасан хэнтэй ч монгол төр тохиролцох ёсгүй

1 өдрийн өмнө өмнө

Битүүмжлэгдсэн автомашиныг зарж, 375 сая төгрөг залилжээ

1 өдрийн өмнө өмнө

Токиогийн “Их дуулга”-д оролцох Монголын жүдочид тодорлоо

1 өдрийн өмнө өмнө

Хүүхэд залуусын хөгжлийг дэмжигч "Ачит Ихт" компани

1 өдрийн өмнө өмнө

Говь-Алтай аймагт 3.7 магнитудын хүчтэй газар хөдөлжээ

1 өдрийн өмнө өмнө

Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 62 зөрчил бүртгэгдлээ

1 өдрийн өмнө өмнө

Дүүжин замын тээврээр аюулгүй зорчих зааврыг танилцуулж байна

1 өдрийн өмнө өмнө

Дөрвөн чиглэлд шөнийн автобус иргэдэд үйлчилж байна

1 өдрийн өмнө өмнө

Төрийн өмчит компанийн тоог 85 болгон бууруулахаар тусгажээ

1 өдрийн өмнө өмнө

Ц.Идэрбат: Тариалангийн үйлдвэрлэл эрхлэгчдэд олгох хөнгөлөлттэй зээлийн хүртээмжийг нэмэгдүүлнэ

1 өдрийн өмнө өмнө

“Евро-3” болон түүнээс дээш стандартын АИ-92 автобензиний үнийг 1,000 хүртэл төгрөгөөр бууруулна

1 өдрийн өмнө өмнө

Хууль бус хөрөнгө хураан авах тухай хуулийн төслийг УИХ-д өргөн барина

1 өдрийн өмнө өмнө

Н.Учрал: Төрийн тэргүүний эхлүүлсэн жишгийн дагуу бүгд шалгуулах ёстой

1 өдрийн өмнө өмнө

Хуулийн төсөл: Хаврын морин уралдааныг зөвшөөрнө, зөвшөөрөхгүй

1 өдрийн өмнө өмнө

Ерөнхийлөгчийн албан тушаалаасаа чөлөөлөгдөх хүсэлтийг өнөөдөр шийдвэрлэнэ

1 өдрийн өмнө өмнө

Үс засуулбал эрч хүч ихэснэ

1 өдрийн өмнө өмнө

Цас орохгүй, өдөртөө 3-5 хэм хүйтэн байна

2 өдрийн өмнө өмнө

Б.Бямбасүрэн: Бэлтгэл хийж байгаад тамирчин болсон

2 өдрийн өмнө өмнө

Засгийн газрын ээлжит хуралдаан болж байна

2 өдрийн өмнө өмнө

Ерөнхийлөгчийн албан тушаалаасаа чөлөөлөгдөх хүсэлтийг өнөөдөр хэлэлцэнэ

САНАЛ БОЛГОХ
2026-11-14 өмнө

C.Бямбацогт: Ард түмнийхээ амьжиргаа орлогыг хамгаалсан, аж ахуйн нэгжүүдээ дэмжсэн төсвийг баталлаа

2026-11-14 өмнө

Г.Хосбаяр: Эдгээр 10 аймагт утааны асуудал маш хүнд байгаа

2026-11-14 өмнө

“Сугалаагүй цэцэрлэг” бодлогын дүнд хүүхдийн хамран сургалт 96 хувьд хүрчээ

2026-11-14 өмнө

Л.Мөнхбаясгалан: Алт, зэс, нүүрс дуусдаг юм, ус ч дуусна

2026-11-14 өмнө

Төрийн албаны гүйцэтгэлийн удирдлагын цахим системд 444 байгууллагын 23,482 албан хаагч бүртгэгджээ

2026-11-14 өмнө

Ялимгүй цас орно, өдөртөө 2-4 хэм хүйтэн байна

2026-11-14 өмнө

Эгийн голын усан цахилгаан станц төслийг байгаль орчинд сөрөг нөлөөгүй хэрэгжүүлэх боломжтой гэсэн урьдчилсан дүгнэлт гарчээ

2026-11-14 өмнө

Үс засуулбал эд, мал арвижна

2026-11-14 өмнө

Туул гол дагуу Нисэх, Сонсголон орчимд 14.5 га талбайд олон жил хуримтлагдсан хог хаягдлыг цэвэрлэлээ

2026-11-17 өмнө

2026.11.16: Улстөрчдийн хэн, юу хэлэв

2026-11-16 өмнө

Н.Учрал: Нөөцийн мах бэлтгэн нийлүүлэх тогтолцоог үндсээр нь шинэчилж байна

2026-11-16 өмнө

Ус амьдралыг тэтгэдэг бол Мод усыг хамгаалдаг

2026-11-16 өмнө

Өмгөөлөгчид цагдан хорих хугацааг нэг сараар тогтмол сунгадаг практикийг шүүмжиллээ

2026-11-17 өмнө

Ерөнхий сайд Н.Учрал 2027 оны улсын төсвийн онцлох шийдвэрүүдийг танилцууллаа

2026-11-17 өмнө

Цас цэвэрлэгээнд 1400 орчим ажилтан, албан хаагч ажиллаж, 350 гаруй тонн давс, бодис цацаад байна

2026-11-16 өмнө

Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 51 зөрчил бүртгэгдлээ

2026-11-17 өмнө

Нийслэлийн 7000 өрхийг дулаалж, цахилгаан халаалтад шилжүүлнэ

2026-11-17 өмнө

Нийслэлийн хэмжээнд “Шар дарцаг” аян эхэллээ

2026-11-17 өмнө

Төсвийн хуулийн онцлох заалтууд

2026-11-16 өмнө

6,2 тэрбум төгрөгийн өмч хөрөнгийг авран хамгаалж ажиллалаа

2026-11-16 өмнө

Ахуйн хэрэглээний жижиг газны баллон тэсэрч, иргэн гэмтжээ

2 өдрийн өмнө өмнө

“Оюу толгойн ашгаас иргэн бүрд 857,000 төгрөгийг хувь дансанд нь шилжүүлж өгөх асуудлаар хуулийн төсөл санаачлан хэлэлцүүлэх” тухай ажлын хэсгийг байгууллаа

2026-11-16 өмнө

Дөрвөн ногоон мэнгэтэй хөх морь өдөр

2 өдрийн өмнө өмнө

“Онцгой хотхон”-ы 512 айлын орон сууцны барилга угсралтын ажлыг шуурхайлахыг үүрэг болголоо

2026-11-16 өмнө

Цас орно, өдөртөө 5-7 хэм хүйтэн байна

2026-11-17 өмнө

"Ачит Ихт" компани үйлдвэрийн орчинд экологийн тэнцвэрийг хадгалагч тарвага нутагшууллаа

2026-11-17 өмнө

Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 44 зөрчил бүртгэгдлээ

2026-11-17 өмнө

Ачаалал ихтэй 10 чиглэлд автобусны хүртээмжийг нэмэгдүүллээ

2026-11-17 өмнө

“Тавантолгой түлш” ХХК 51.2 мянган тонн түлшний нөөц бүрдүүллээ

1 өдрийн өмнө өмнө

М.Нарантуяа-Нара: Энэ танхимд Ерөнхийлөгч орж ирэхээр яагаад бүгд "гөлөг" болчихдог юм бэ

Бидний тухай Редакцийн бодлого Сурталчилгаа байршуулах Холбоо барих Дээшээ буцах


Веб сайтад агуулагдсан мэдээлэл зохиогчийн эрхийн хуулиар хамгаалагдсан тул зөвшөөрөлгүй хуулбарлах хориотой.

Copyright © MMINFO.MN All Rights Reserved. Powered by HUREEMEDIA.