Монголчуудын амьдрал нэг үеэ бодвол арай дээрдэж байгаа. Хүмүүс хуримтлал үүсгэж, мөнгөө хурааж, аялж, зугаалж чаддаг болсон байна. Нөгөө талаар хойд, урд хөрш рүү явж, наймаа хийдэг хүмүүс ч олон болсон. Цаашлаад Монгол Улс хоёр хөрштэйгээ найрсаг харилцаагаа эрхэмлэж, аль аль руу нь визгүй зорчиж буй. Мөн өөрийн боломж бололцоог ашиглаж, хил орчмын аялал жуулчлалыг ч хөгжүүлэхээр анхны шанг нь татаж эхэлсэн.  Улаанбаатар төмөр замын Аялал жуулчлалын товчооноос тусгай галт тэрэг гаргаж, хил орчмын аялал жуулчлалыг хөгжүүлэх алхмаа хийгээд эхэлсэн.

Энэ ажлыг зөв менежменттэй хийж чадвал манай улсад л хэрэгтэй. Тэгвэл хэдэн сэтгүүлч өнгөрсөн хоногуудад УБТЗ-ын АЖТ-ны тусгай галт тэргээр Эрээн хот руу явчихаад ирлээ. Улаанбаатараас шууд Эрээнд очдог, хурдан шуурхай явдаг галт тэрэг. Манайхны ихэнх нь Замын-Үүд хүртэл галт тэргээр яваад, цаашаа машинаар гардаг. Бөөн дараалал, дугаарлалт. Харин Эрээнд шууд очдог галт тэрэг үнэхээр амар юм. Яах вэ, иргэд явахад үнийн хувьд л бага сага ялгаатай байх.

Гэхдээ хоёр тийшээ явахад манай гаалийнхан нэлээд цаг авч, иргэдийг саатуулсан. Тэд ажлаа хийж, шалгах ёстойгоо шалгах  нь зөв. Хамгийн гол нь манай хил, гаалийнханд технологийн дэвшил дутмаг байна. Галт тэргэнд хэдэн байцаагч орж ирээд, иргэдийн гадаад паспортыг хураагаад аваад явах юм. Тэгээд л цаг гаруй болж байгаа. Эрээн рүү явахад ч, буцаад Улаанбаатар руу эргэхэд ч тийм л юм болсон. Учир нь галт тэргийг цаг гаруй саатуулж, иргэдийн гадаад паспортыг компьютерт оруулж, шалгаж байгаа нь тэр.

Улаанбаатараас Эрээн рүү ороход шалгана. Бүх хүний паспортыг шүү дээ. За Хятад руу ороход ч яах вэ, тэртэй тэргүй гаалиар нь гараад, шалгуулаад явчихна. Компьютер нь хажууд нь байгаа, ачаа барааг гэрлээр харчихна, иргэнийг төхөөрөмжөөр шалгачихна. Нэг их удаад байх юмгүй. Буцахад ч бас гаалиар нэвтрээд, ачаа бараа, паспортоо бүгдийг нь шалгуулчихаж байгаа юм. Ингээд Монгол руугаа орохдоо дахиад л шалгуулна. Цаг гаруй алга болчихно доо. Энэ дамжлагыг л ухаалгаар шийдчих хэрэгтэй юм шиг санагдсан. Паспорт хурааж аваад, компьютертэй өрөөнд аваачаад шалгаж байхаар замын цагдаа нар шиг ухаалаг төхөөрөмжтэй болчихвол яадаг юм.

Гадаад паспортын дугаар хийлээ, тухайн иргэний бүх мэдээлэл гарч ирлээ, тамгаа дарлаа, гүйцээ. Компьютерээр шалгахад гарч ирдэг бүх мэдээлэл, зураг хөрөг нь гарч ирдэг төхөөрөмж байвал заавал дотогш нь авч орох шаардлага байхгүй биз дээ. Яах вэ, хятад хүмүүсийнхийг нь бүр сайтар шалгах ёстой гэвэл дотогш оруулаад, нягтална биз. Ингэвэл хэн хэндээ амар. Иргэд халуун галт тэргэнд бүтэж үхэх гэж цаг гаруй суугаад байхгүй амар шүү дээ. Ийм л технологийн шинэчлэл манайханд  хэрэгтэй байна.

Ерөөсөө 21 дүгээр зуун бол технологийн зуун шүү дээ. Ийм үед бид зөвхөн л компьютер гээд яваад байх боломжгүй. Замын цагдаагийнхан хүртэл жижиг төхөөрөмжтэй, хэдэн жолоочийнхоо бүх мэдээлэл, цаашлаад машинуудынхыг хүртэл хараад байхад гаалийнхан л болохгүй байв гэж. Ийм л зүйл бодогдлоо. Хил, гаалийнхан муу ажиллаж байна гэж хэлээгүй шүү. Мушгиж ойлгов. Хамгийн гол нь технологийн дэвшлийг ашигладаг байвал яасан юм бэ.