Тээр нэгэн жил АН-ын нэр бүхий улстөрчтэй хамт орон нутагт ажиллах үед Ардын нам ялсан сумын Засаг дарга АН-ын улстөрчөөс зугтаж, сумаасаа яван явтал машинтайгаа айлын хашаанд нуугдаж суусан тухай нутгийнхнаас нь сонсоод ёстой хэлэх үг олдоогүй юм.

Хэдийгээр тэд хоёр өөр үзэл бодолтой намын гишүүн ч “Амар байна уу” гэж уулздаг ард түмний минь тэр сайхан ёс жудаг хаачаа вэ хэмээн гайхаж сууснаа нуух юун. Ийм арчаагүй улстөржилт ерөөс амь бөхтэй оршсоор байгаа нь худлаа биш. Дээгүүрээ намчирхаж талцахгүй, төрийн албан хаагч нам бус байна хэмээдэг ч начир дээрээ асуудал шал өөр. АН-ын гишүүн бол ажилд авахгүй, эсвэл АН ялсан үед Ардын намын гишүүд хэн ч биш болдог нь орон нутагт нийтлэг үзэгдэл болсон.

Тэр ч байтугай төрийн өндөр албан тушаалтай хүн ирж байхад манай нам биш хэмээгээд зугтаж оддог гажиг тогтолцоо өнөө хэр ч байсаар байгаа нь Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн үеэр тодхон харагдав. Тодруулбал, АН-аас нэр дэвшигч Х.Баттулга Багахангайд ажиллах үед нэг ширхэг ч төрийн албан хаагч уулзалтад очоогүй тухай сошиал ертөнцөөр шуугив.

Шалтгаан нь нэр дэвшигчийг уулзалттай өдөр дүүргийн бүх төрийн албан хаагчид гэр бүлийн хамт салхинд гарчихсан байжээ. Гэтэл цаад шалтгаан нь ерөөс зяасаг ноён хүсээгүй учраас тэр юм байх. Энэ мэт асуудал маш олон газарт харагдлаа. Дан ганц АН ч гэхгүй Ардын намын нэр дэвшигчийг яваад очиход Ардчилсан нам ялсан газрын дарга зугтаж байх жишээтэй. Гэтэл энэ удаагийн сонгууль аль нэг намын гишүүн, эсвэл ИТХ-ын төлөөлөгч сонгох асуудал огт биш.

Энэ удаагийн сонгууль Монгол Улсын төрийн тэргүүн, бүх ард түмний эв нэгдлийн бэлэг тэмдэг болсон Ерөнхийлөгчийг сонгох төрийн чухал үйл явдал. Нам гэхээс илүү үүнд төр хамаатах учиртай. Хэн байхаас үл хамаарч, төрд тангараг өргөсөн хэн бүхэн төрийн сонгуулиа хүндэтгэн уулзалтад нь очих ёстой юм.

Гэтэл өнгөрсөн хугацаанд өрнөсөн үйл явдлаас харахад төрт ёсны уламжлалаа мэддэг, хүндэлдэг хүмүүс аймаг, сумын Засаг дарга нар дотор цөөхөн байдаг нь илт болов. Ганцхан Увс, Өвөрхангай аймагт л нэр дэвшигч нэг бүрийн уулзалтыг төрийн уулзалт хэмээн хүндэтгэн очиж харагдав. Увс аймгийн Засаг дарга нэр дэвшигч С.Ганбаатар, М.Энхболд нарын уулзалтад суусан бол Өвөрхангай аймгийн ИТХ-ын дарга А.Ишдорж гурван нэр дэвшигчийн уулзалтад бүгдэд нь оролцжээ. Гэтэл үүнийг улстөржүүлж эхэлсэн байх юм. Угтаа энэ залууг төрт ёсны уламжлалаа хүндэтгэснийх нь төлөө, улстөржихгүйгээр төрөө хүндэлсэн, төрийн өмнө хүлээсэн үүргээ биелүүлсэн сайн түшээ хэмээн магтах учиртай баймаар.

Ялангуяа улс төрд хөл тавьж буй залуус түүнээс суралцах учиртай бус уу. Бид нэг л монгол шүү гэдгийг харуулж чадсан А.Ишдоржийн энэ үйлдлийг магтах хүн олон байв. Тухайлбал, УИХ-ын гишүүн асан Ц.Оюунгэрэл өөрийн твиттер хуудсандаа “МАН ялсан газруудад Х.Баттулга нэр дэвшигчээс төрийнхөн бөөнөөрөө зугтаж буй. Өвөрхангай төрт ёсны гүн уламжлалтай болохоор ИТХ-ын дарга нь ирлээ” хэмээн бичжээ. Үнэхээр энэ залуугийн үйлдлээс аймгийн Засаг дарга нар, цаашлаад УИХ-ын гишүүд ч өөрсдөө үлгэр дууриал аваасай. Зөв жишиг.

Монгол төрийн сонгуулийг жалга довны үзлээр харлуулж, юм болгоныг улс төрийн өнцгөөр хардаг муухай монгол зангаа гээхсэн, нөхөд минь. Үр хүүхэддээ бид зөвөөр үлгэрлэхсэн. Монголд одоо 26 улс төрийн хүчин байна. Тэд бүгд өөр өөр үзэл бодолтой хэмээгээд нэгнээ үзэн ядаж, үргэж зугтаад байвал юу болох билээ. Цөөхөн хэдхэн монголчууд маань улс төр гэсэн жижигхэн эрх ашигт хүлэгдэж эртний сайхан уламжлалаа гээж боломгүй баймаар. Монгол төрийн сонгуульдаа хэн бүхэн хүндэтгэлтэй хандаж, төр нам хоёроо ялгахсан, засаг ноёд оо. АНУ-ын Ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшигчид намын бус төрийн далбаагаа мандуулж өрсөлддөг нь учиртай байж таараа. Нам төрөө ялгах, төрийн тэргүүн намын эрх ашгаас улсынхыг дээгүүр тавина гэсэн санаа биз ээ. АН соргогоороо үүнийг олоод харчихсан байна лээ.