Жил бүрийн есдүгээр сарын эхэнд нийслэлчүүдийн хүсэн хүлээдэг, гэр бүлээрээ зорьж очдог нэгэн баяр бол “Хаан жимс” компанийн хамт олны зохион байгуулдаг “Чацарганы баяр” юм. Өдгөөгөөс найман жилийн өмнө ах дүү, танилын хүрээнд цомхон хийж байсан энэхүү баяр жил бүр улам л өргөжин тэлсээр багахан сумын наадам шиг өргөн хүрээнд зохион байгуулагддаг болжээ. Товлосон цагт, тогтсон газраа гэдэгчлэн өнгөрөгч ням гарагт ах дүү, анд найзууд бүгдээрээ Улаанбаатар хотоос 54 км-ын зайнд байрлах “Хаан жимс” амралтын газарт уулзлаа. Хурсан олон чацарганы баярт тун ч ач холбогдол өгсөн нь илхэн.

Оранж өнгийн хувцсаар гэр бүлээрээ гоёж, бас уралдаан тэмцээнд оролцох бэлтгэлээ ч дор бүрнээ хангаж иржээ. Жил бүрийнх нь баярт оролцсоор ирсэн сэтгүүлчдийн баг ч өглөө эртлэн нийслэл хотоос хөдөлж, бага үдийн хэрд амралтын газарт очлоо. Ирсэн зочдын хувьд дөнгөж эхний жилдээ оролцож буй нэгэн байхад, бүр найман жил тасралтгүй оролцож байгаа хүмүүс ч олон байсан юм. Энэ жилийн хувьд илүү өргөн хүрээнд зохион байгуулж, тусгайлан барьсан асар, том тайз засч, мөн чацаргана жимсээр хийсэн кекс, боорцог, амтат хуушуур, шорлогоор дайлж, ирсэн зочдоо өлсгөхгүй, уйдаахгүй байхаар бүх зүйлийг зохион байгуулсанд талархаж буйгаа иргэд хэлж байлаа.

Чацарганы баярыг нээж “Авьяаслаг монголчууд” шоуны шилдэг оролцогчдын нэг болох “Алтай” хамтлаг ая дуугаа өргөлөө. Морин хуурын аялгуугаар эхэлсэн баярын үйл ажиллагаа уралдаан тэмцээн, дуу хуураар үргэлжлэв. Хүүхдийн ордоны авьяаслаг багачууд бүжгийн үзүүлбэр үзүүлсэн бол, баярын хамгийн бяцхан оролцогчид тайзны өмнө эгнэн зогсчихоод бүжиглэж буй нь хүн бүхний хайрыг татаж, басхүү энэ өдрийн нэгэн сонирхолтой үйл явдлын нэг болсон юм. Мөн энэ өдөр хүүхэд багачуудын дунд “Хуба хаяа” гэх үгний утгыг тайлбарлах уралдаан зохион байгуулав.

Тэмцээнд оролцсон хүүхэд бүр “Хаан жимс” компанийн брэнд бүтээгдэхүүний нэр ямар учиртайг өөр өөрийн сонссон, мэдсэнээр тайлбарлаж, зарим нь тайзнаас шууд шүлэг уншиж, дуу дуулан инээд хөөр бэлэглэв. “Хуба хаяа” гэх үг нь Чингис хаантай холбоотой аж. ОХУ-ын эрдэмтдийн судалж тогтоосноор “Хаан жимс” амралтын газар нь Чингис уулын өвөр бэлд бууриа засчээ.

Тэр ч байтугай энэхүү газар нутагт Их Эзэн Чингис хааны асар олон түүх, бэлгэдэл агуулагдаж байдгийг нэрт сэтгүүлч Г.Бадамсамбуу ирсэн зочдод тайлбарлаж өгөв. Хуба Хаяагийн тухай “Монголын нууц товчоо”-нд тэмдэглэгдэн үлдсэн түүхийг эргэн сөхвөл “... Чингис хаан, тэнд тайчуудыг довтолж Аучу баатар, Ходун орчан, Худуудаар зэргийн тайчуудын язгууртныг ургийн ураг хүртэл үнсэн товрог болгож хядав. Улс иргэний нь нүүлгэж Чингис хаан Хуба Хаяа  гэдэг газар ирж өвөлжив” гэж бичсэн нь байдаг аж.

Хоёр ч удаа их дайны дараа өвөлжиж, амралт авч дараа нь аян дайнд ялж байсан түүхийг хүүхдүүд өөр өөрийн дуулсан мэдсэнээр тайлбарлалаа. “Улаан хаяа” буюу “Хуба хаяа” хэмээх энэ газар нь Туулын орчимд байгаа “Хаан жимс” амралтын газрын бууриа зассан төгөл гэдгийг олон ч судлаачид баталсан гэдэг. Энэхүү түүхийг зөвөөр тайлбарласан долоон хүүхдийг “Хаан жимс”-ийнхэн бүтээгдэхүүний дээж болон сурагчийн хичээлийн хэрэгслээр шагнаж урамшуулсан юм.

Н.АЛТАНХУЯГ: ДАРХЛААНЫ АЛТАН ЖОРЫГ ГАРГАН АВСАНДАА БАЯРТАЙ БАЙНА 

“Хаан жимс” компанийн хувьд өнгөрсөн жилээс эхлэн чацаргана жимсний хальс, үр хоёрыг нь ялгаж, үлдсэнийг нь савлаж худалдаанд гаргаж эхэлсэн билээ. өөрөөр хэлбэл, ямар ч сайхан, нэмэлт бодис ороогүй органик, шууд модноос нь түүж савласан эко бүтээгдэхүүн гэсэн үг. Зах зээлд гараад нэг жил болсон ч эрүүл органик бүтээгдэхүүн гэдгээр хэдийнэ олны  таашаалд нийцсэн “Хуба хаяа” өнөө жил савалгаагаа томсгож, мөн төрөл зүйлээ ч нэмжээ.

Залуужуулж, дархлаажуулж, тамиржуулах байгалийн хаан жимснээс гаргаж авсан хүч чадлын охь болсон энэхүү бүтээгдэхүүнийг гэр бүлийн хэрэгцээнд зориулан нэг литрийн том савалгаатай болгосноо “Хаан жимс”-ийнхэн энэ өдөр ирсэн зочиддоо танилцуулав. Тус компанийг үүсгэн байгуулагч, Монгол Улсын Ерөнхий сайд асан, Ерөнхийлөгчийн улс төрийн бодлогын зөвлөх Н.Алтанхуяг чацаргана жимснээс бид дархлааны алтан жорыг гаргаж авсан хэмээн онцлов.

Тэрбээр хурсан зочдод хандан хэлсэн үгэндээ “Хаан жимсний чацарганаас гаргаж авсан “Хуба хаяа” нь байгалийн цэвэр бүтээгдэхүүн бөгөөд чацаргана нь жимсний хаан юм гэдгийг дэлхий улс орнууд хүлээн зөвшөөрдөг. Бид энэхүү жимснээс дархлааны алтан жорыг гарган авч, монголчуудыгаа дархлаажуулж, эрүүлжүүлж байгаадаа туйлын баяртай байна. Монголчууд дэлхийн тавцанд ноолууран бүтээгдэхүүнээсээ гадна удахгүй “Хуба хаяа”-гаараа танигдана гэдэгт итгэж байна.

Япон, Солонгос, Хятадын худалдан авагчид Монголын эрүүл хөрсөнд ургасан чацарганыг Евро стандартаар бүтээгдэхүүн болгон гаргаж буй технологид огтхон ч эргэлздэггүй. Хуба Хаяа бол Монголын эрүүл хөрсөнд ургасан, бордоогүй чацарганаас ялгаж авсан охь. Чацарганы хальс, үрийг нь ялгаад, ус сахар нэмэхгүйгээр шууд савлаж байгаа. Тиймээс байгалийн витамины хаан гэж хэлж болно. Бид энэхүү бүтээгдэхүүнээ олон улсын зах зээлд гаргахаар ажлаа эхлүүлээд явж байна. Олон ч томоохон үзэсгэлэнд оролцлоо.

Мөн худалдаж авах сонирхлоо ч тэд илэрхийлж эхэлсэн. Тун удахгүй хаан жимсний охиор бид дэлхийг дайлах нь ээ. 50 мл хэмжээтэй “Хуба хаяа” гэхэд л хүний бүтэн өдрийн А, С, Е, витамины хэрэгцээг бүрэн хангах бөгөөд дархлаажуулан, эрүүлжүүлэх ид шидтэй” хэмээлээ. Харин үйлдвэрийн инженер Д.Ганзориг “Бид чацарганы үр болон зөөлөн эдийн тосыг ялган гаргаж авдаг. Энэ тосыг гадаадын гоо сайхны компаниуд бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэлдээ зориулан захиалж авдаг. Мөн энэ тос нь эрүүл мэндэд маш их ач тустай.

Үрийн тос нь тархины судас нарийсах өвчнийг эдгээдэг бол зөлөн эдийн тос нь зүрх судасны системийг эрүүлжүүлдэг омегаг илүү ихээр агуулдаг учир бид өдөр тутамдаа хэрэглэж занших нь зүйтэй юм” гэв. Бүтэн нэг өдрийн турш дуу хуур, инээд наргиан, эрүүл органик хаан жимсийг шууд модноос нь түүж амталсан зочид орой галын наадамд оролцож, шинэхэн жимсээр саваа дүүргэн ирэх жилийн энэ цагт уулзах болзоо тавин тарж одлоо. Дараа жил дахиад шинэ түүхтэй, шинэ брэндтэй, илүү их амжилттай эргэн уулзах нь дамжиггүй биз ээ.