Шөнийн харанхуйд гудамж замд зохицуулагч хийж байсан нэгнийг нэг жолооч хөөж гүйцээд зодож, унагаж байгаад нүдэж нүдчихээд  эцэст нь хоолойг нь боон ухаан алдуулж байгаа бичлэг олон нийтийн сүлжээгээр тарав. Эхлээд л хүмүүс цагдааг зодлоо, арай ч дээ, цагдаа өөдөөс нь хүч хэрэглэхгүй дээ гэцгээсэн бол зарим нь үүнд зодуулаад байдаг цагдаа гэж хаа байдаг юм, ганцхан цагдаа эргүүлээд цохиод авбал хүний эрх чөлөөнд халдсан болоод буруутна гэсэн сэтгэгдэл ч хөвөрлөө.

Гэтэл бас энэ чинь цагдаа биш гэрэлтдэг хантааз өмсөөд, дохиур барин  өөрөө сайн дураараа зохицуулалт хийдэг хүн гэсэн   тайлбар дагалдав. Зогсоолын төлбөр хураадаг ажилтан байсан ч гэсэн пост явж л байна.

Хэргийн учир нь тэр хүн нь цагдаа ч бай, цагдаа биш, эгэл нэгэн байсан нь ч гол биш, хамгийн гол нь хүний эрх чөлөөнд тэгтэл халдаж, зодож танхайран бүр ухаан алдтал нь боож байгааг юу гэж ойлгох вэ.

Магадгүй тэр хүн нь буруутай байж болно, тэглээ гээд ингэж болох уу. Цагдаа хууль хүчний байгууллага эрх биш энэ этгээдийг олж хариуцлага тооцох биз. Эрүүгийн хуульд “Бусдын эрүүл мэнд, эрх чөлөөнд халдах” гэж зүйл заалт байдаг нь хэвээрээ байлгүй дээ.

ХЗДХ-ийн сайдыг 20 гаруй жил ээлж халаагүй хашчихаад эцэст нь “Хуульзүйн салбар дампуурчихаж” гэсэн өнөөх Ц.Нямдорж нь орондоо, жорлондоо сууж байгаад л тэр зүйл заалтыг хасчихаагүй бол.

Ер нь энэ л хотын агаарын бохирдол, утаа тортог, авто замын түгжрэл, бараа бүтээгдхүүний үнэ ханшийн өсөлт нөлөөлдөг ч юмуу, хүмүүс маш их бухимдуу болчихож.

Шаардлага тавьсан нэгнээ байтугай, замын цагдааг элдэв үгээр харааж ерөөх, тэр бүү хэл барьж аваад зодчих нь энүүхэнд. Цагдаагийн албан хаагчийг зодчихож байгаа, элдвээр хараан загнаж байгаа бичлэг байсгээд л олон нийтийн сүлжээгээр тардаг. Гэтэл хүн таарч зураг дүрсийг нь авч байгаа нь эдгээр болохоос биш нүднээс далд ийм үйлдэл хэд хэчнээн гарч байгаа билээ. Ийм үйлдлийн эзэд нь  том том ЖИП хөлөглөсөн монголчуудын хэлдгээр “шинэ баян цээж өвчтэй” нөхөд байх нь элбэг.

Замаар зорчиж яваа машин эгнээ байраа солих гээд жолоо дарах төдийд л хажуугийн жолооч элдэв үгээр хараан загнах нь энүүхэнд. Ногоон гэрэл асаагүй байхад л арын машинууд нь адган дохиогоо гудамж дүүрэн хангинуулах нь ч бий.

Энэ бүхэн юунаас үүдэлтэй вэ. Өмнө дурдсанаар авто замын түгжрэл, агаарын бохирдол нөлөөлдөг байж болох.

Гэхдээ л зам дээр ганц тэр жолооч түгжирч байгаа биш, ганц тэр хүн ар гэрээдээ, ажлаадаа яарч байгаа биш, ганцхан тэр л утаагаар амьсгалж байгаа биш гээд бодохоор ингэж бухимдаад бусдыг элдвээр хэлж, барьж зодох нь хэр зохистой вэ.

Магадгүй үүнд манай цагдаа нар, хууль сахиулагчдын зарим үйлдэл ч нөлөөлж байхыг үгүйсгэхгүй. Том том жип машин унасан шинэ баячуулыг торгох нь бүү хэл, зогсоохоосоо эмээн, элдэв зүйл болоход хатуухан хариуцлага тооцолгүй өнгөрөөсөөр байгаад “намайг хэн хэлэх вэ, нохойг хэн саах вэ” гэдэгчлэн тэд нь даварсаар даварсаар толгой дээр гарчихсан байх нь бий.

Монгол Улсын Засгийн газрын гишүүн, Түгжрэлийн сайд Ж.Сүхбаатар нь хүртэл хүмүүсийг өмч хөрөнгө, эдэлж хэрэглэж байгаа унаа машинаар нь ялгаварлан “Приус унасан хүмүүс түгжрэл үүсгээд байна” гэж байгаа нь тэртэй тэргүй амжиргааны түвшин нь хоёр тийшээ тасран баян нь улам баяжиж, нэг хэсэг нь амьжиргаа нь доройтон ядуу болж байгаа өнөөгийн нийгэмд зарим хүнийг би чинь өөр зиндааных хэмээн ялгавартай ханддаг болоход нөлөөлж байхыг ч үгүйсгэхгүй.

Тэртэй тэргүй энэ төр засаг, мянган удаа сайхан амлаад ч энэ замын түгжрэлийг бууруулж, агаарын бохирдлыг багасгачихаж чадахгүйгээс хойш хэдүүлээ байгаа энэ орчин нөхцөлдөө  зохицоод нэг нэгнээ хүндэтгээд, хүн хүнээ хайрлаж байвал уг нь зүгээрсэн.

Яруу найрагч Л.Дагвадорж, хөгжмийн зохиолч  Ё.Сүхбаатар нар “ХҮН ХҮНДЭЭ ХАЙРТАЙ БАЙДАГ ЮМ аа” гэж дэмий ч нэг уянгалаагүй байлтай.

Эх сурвалж: Монголын Мэдээ сонин

2023 оны есдүгээр сарын 07. Пүрэв. №141 (5869)