• Эхлэл
  • Цаг агаар
  • Валют ханш
  • Улс төр
  • Эдийн засаг
  • Үзэл бодол
  • Спорт
  • Нийгэм
  • Дэлхий
  • Энтертайнмэнт
  • Зурхай



Протокол: Сонгуулийн үеэр хуурамч хаяг, хиймэл оюун ухааныг хориглох боломж бий юу

УИХ-ын чуулганы нэгдсэн хуралдаан өчигдөр 10:22 цагт гишүүдийн 51.4 хувийн ирцтэйгээр эхэлж Сонгуулийн ерөнхий хорооны гишүүнээр томилох чөлөөлөх асуудлыг хэлэлцлээ. Хэлэлцэж буй асуудалтай холбоотой гишүүд асуулт асууж, хариулт авлаа.  УИХ-ын чуулганы протоколыг хүргэе.

 

УИХ-ын гишүүн Д.Тогтохсүрэн:

-Хэлэлцэж байгаа асуудлыг дэмжиж байгаа. Сая УИХ-ын дарга Г.Занданшатар ч дурьдлаа.Томилгооны сонсгол хийхгүйгээр албан тушаалаар орж байгаа хүмүүсийг албан тушаалаар нь явуулдаг болох хэрэгтэй. Бусад хүмүүсийн тухайд хуулиараа явж болно. Гэхдээ нэг асуудал байна. 2008 оноос өмнө СЕХ-г улс төрийн нам бүрдүүлдэг байсан.  Үүнээс хойш  төрийн албан хаагч нар бүрдүүлдэг болсон. Гэтэл төрийн  албан хаагчаас чөлөөлөгдчихөөд СЕХ-ны гишүүн хэвээр байдаг. Тиймээс цаашдаа хуульд өөрчлөлт оруулж төрийн албан хаагчаас чөлөөлөгдвөл СЕХ-ноос чөлөөлөгдөх эрх зүйн орчныг бүрдүүлж өгөх хэрэгтэй. ЦЕГ-ын даргаас хоёр зүйл асуумаар байна.  2024 оны сонгуульд сөргөөр нөлөөлөх хоёр хүчин зүйл  байна. Нэгдүгээрт, сошиал медиа орчин. Албан бус мэдээгээр  Монгол Улсад  2.6 сая  фэйсбүүк хэрэглэгч байгаагийн 1.5 сая нь хуурамч хаяг  байна гэсэн судалгаа гарсан.  Тиймээс сонгуулийн үед доромжилсон, гүтгэсэн, харлуулсан, хуурамч хаягуудыг илрүүлэх техникийн болон эрх зүйн боломж байна уу. Хоёрдугаарт, хиймэл оюун ухаан, сошиал медиагаар дамжуулаад хүний хийгээгүй, яриагүй хийсэн болгодог үйлдлийг илрүүлэх хариуцлага тооцох  техник, болон эрх зүйн хүрээнд боломж байна уу.

 

ЦЕГ-ын дарга Т.Сүхболд:

-Монгол Улс Ази тивдээ сошиал медиа, фэйсбүүк хэрэглэгчдээр дээгүүр явж байна. Цагдаагийн байгууллагын хэмжээнд тролл, хуурамч хаягийг илрүүлэх чиглэлээр ажиллаж байгаа. Томилогдсоноосоо хойш кибер гэмт хэрэгтэй  тэмцэх  40 хүний бүрэлдэхүүнтэй хэлтсийг 80 хүний бүрэлдэхүүнтэй болгосон. Мөн техник хэрэгсэл, алба хаагчдын мэргэжил, чадварыг дээшлүүлэх чиглэлээр нэлээд ажил хийсэн. Бидэнд техникийн боломж дутуу байгаа. Техник байнга шинэчлэгддэг. Хурамч хаяг үүсгэж, хүний нэр хүндэд халдаж байгааг 2023 оны  жилийн эцэст  50.3 хувьтай  илрүүлсэн.

Эрх зүйн хувьд бид боломж байна гэж харж байна. Харилцаа холбооны зохицуулах газраас хуурамч мэдээлэл түгээсэн гэж үзвэл интернэт орчинд мэдээлэл түгээх эрхийг нь хаах бүрэн боломжтой. Хиймэл оюун ухааны хувьд 2023 оны гуравдугаар сараас гарч эхэлсэн. Хиймэл оюун ухаанаар хийж байгаа үйлдлийг шинжээчийн дүгнэлтээр хуурамч гэдгийг гаргах боломжтой.

 

УИХ-ын гишүүн Ц.Даваасүрэн:

-Сонгуулийн  өмнө СЕХ-ны бүтэц, бүрэлдэхүүнд өөрчлөлт ороод байвал хардах  тохиолдол гарч болзошгүй юм.  Өнөөдрийн(өчигдөр) СЕХ-ны гишүүнээр томилох чөлөөлөх асуудлыг дэмжиж байна. Үүн дотор цагдаагийн байгууллагын  удирдлагуудыг албан тушаалаар орж байгаа юм байна. Тодорхой зүйл дээр анхаарахыг хүсэж байна. Энэ удаа гишүүдийн тоо нэмэгдсэн. Тэр дотроо 48 хүн жагсаалтаар сонгогдохоор болсон.  Жагсаалтын 48 дотор янз бүрийн юм болно. Олон түмэнд нэр нүүрээ барсан, янз бүрийн  хэрэгт холбогдож  байсан,  хуулиар шийтгэгдэж байсан хүмүүс хүртэл орж ирнэ. С.Баярцогт  шүүхээр цагаатчихлаа. Одоо жагсаалтын ард ороод ирэх боломжтой. Дараа нь зарим нэг хүмүүс шүүхээр шийдүүлээд орох ирэхийг үгүйсгэхийн арга байхгүй. Жишээлбэл, Ч.Сайханбилэг шүүхийн шийдвэр гараагүй гээд ороод ирэх боломжтой.  Намын жагсаалт их хор уршигтай.

 

УИХ-ын гишүүн Г.Дамдинням:

-СЕХ-ны гишүүдийг дэмжиж байгаа. Жишгийн дагуу явж байгаа байх. Гурван асуулт асуумаар байна.  Цахим орчин дахь хуурамч хаяг, гүтгэлгүүд, хиймэл  оюун ухаанаар хийж байгаа үйлдлүүдийг 30 секундээс гурван цагийн хугацаанд тодруулж, олж чадна гэдгийг сая хэллээ. Сонгуульд 126 нэр дэвшинэ.  Сонгуульд дэвшиж байгаа хүн бүрийн асуудлаар тойрог дээр янз бүрийн зүйл гарна. Тэгэхээр техникийн боломж нөхцөл энэ олон зуун мянган хүний асуудлыг шалгах боломж байгаа юу. Ажиллах  мэргэжилтнүүд хүрэх үү. Хоёрдугаарт, бүртгэлтэй албан ёсны хаягаас бусад  газраас гүтгэлэгтэй холбоотой  хиймэл оюун ухаан ашигласан үйлдлийг шалгаж шийдвэрлээд дуустал хаагаад, шийдвэрлэсний дараа нээдэг журмыг зохицуулалтдаа оруулж болох уу. Гуравдугаарт, Сонгуулийн хууль, Нэгдүгээр сарын 1-нээс мөрдөгдөөд эхэллээ. Бэлэг дамжуулж явуулах, амлах,  хямдралтай үнээр өгөх, сугалаа зохион байгуулах  хориотой гэж ойлгосон. Иргэдэд сонгуулийн хуулийн тухай ойлгуулах,  сонгуулийн хууль зөрчиж байгаа мэдээллийг СЕХ-д хэрхэн хүргэх, ямар шийдвэрүүд  яаж гарах тухай мэдээллийг хэр түгээж байгаа вэ. Сонгуулийн хууль зөрчсөн асуудал гарвал хэр хугацаанд, хэрхэн шийдэх вэ.  Цагаан сараар ах дүү нартаа бэлэн мөнгө  бариад золгохоор сонгогч татсан хэрэгт орох уу.

 

СЕХ-ны дарга П.Дэлгэрнаран:

-Сонгуулийн жил эхэлсэнтэй холбогдуулаад 2024 оны нэгдүгээр сарын 1-нээс хойш УИХ-ын бүрэн эрх нь хэрэгжиж байгаа гишүүд, хэвлэл мэдээллийн байгууллагууд  юу хийж болох, болохгүй талаар  арга зүйн зөвлөмж өгч ажиллаж байна. Маргааш /өнөөдөр/ хэвлэл мэдээллийн байгууллагуудтай уулзаж хэвлэл  мэдээллээр хуульд заасан заалтыг хэрэгжүүлэх талаар мэдээлэл хийнэ. Ирэх долоо хоногоос УИХ-ын гишүүдэд энэ талаар арга зүйн зөвлөмж өгнө. СЕХ хуулийг тайлбарлахгүй. Гэхдээ хуулийг хэрэгжүүлэх арга зүйн туслалцаа үзүүлж, мэдээллээр хангаж, хуулийг сурталчилж ажиллах үүрэгтэй. 

 

ЦЕГ-ын дарга Т.Сүхболд:

-Эрүүгийн хууль, Зөрчлийн хууль, Сонгуулийн хууль зөрчсөн зөрчлийг шалгах дээр  боловсон хүчин хангалттай.  Үүн дээр ажлын хэсэг байгуулагдан ажиллаж байгаа. Орон нутгуудад  сонгуулийн ажлын хэсэг нэгдүгээр сарын 10-ны дотор гараад дуусна. Сонгуультай холбоотой гомдол мэдээллийг цахим, утас, бичиг, аман хэлбэрээр очоод өгч болно. Журамд цахим орчин ашиглан сонгуулийн сурталчилгаа явуулах, түүнд  хяналт тавих журмыг цагдаагийн төв байгууллага болон ХХЗХ-ны саналыг үндэслэн  СЕХ хамтран баталж мөрдүүлэх журам бий. Энэ журмын дагуу ажиллана. Цагдаагийн байгууллагын  сонгуулийн үеийн хэрэг зөрчил, гомдол мэдээллийг шийдэхэд хүндрэл учирна.  Одоогоор хуурамч хаягийг хаах  ямар ч боломж байхгүй. Хуурамч хаяг байна гээд хаах хүсэлт ХХЗХ-д хүргүүлэхэд, цаашаа мета компани руу л явуулна.  Тухайн компани хуурамч хаягийг хаах эсэхийг  2-3, 15 хоногийн дараа  хариу хэлнэ. Заримдаа гурван сар  юу ч хэлэхгүй.  Энэ хооронд сонгууль дуусна.  Үүний гарц нь тодорхой төрлийн тоног, төхөөрөмж худалдаж аваад  ХХЗХ шууд хаадаг болох хэрэгтэй. Үүнийг л хийчихвэл ямар ч асуудал байхгүй.

 

УИХ-ын гишүүн Г.Дамдинням:

-Хуурамч хаягийг хаах технологийг сонгуулиас өмнө худалдаж авч болох уу. Хоёрдугаарт , мөрдөн шалгах явцад тухайн хаягийг  хааж зогсоох дүрэм СЕХ-д байна уу.

 

СЕХ-ны дарга П.Дэлгэрнаран:

-Цахим  орчинг сурталчилгаанд ашиглах журамлах тухай асуудал  хуулиар  ХХЗХ, СЕХ хамтарч  сурталчилгааны журам батална. Журамд энэ төрлийн  хэрэг зөрчлүүдийг таслан  зогсоох, тэмцэх талаар асуудлууд оруулна. Одоо хүчин төгөлдөр үйлчилж байгаа журам байгаа. Уг журмыг энэ удаагийн сонгуульд зориулж өөрчлөх шаардлагатай.  Цаг хугацааны хуваарийн дагуу ХХЗХ, СЕХ  энэ асуудлыг шийдвэрлэн журам гаргана.

 

УИХ-ын гишүүн Д.Ганбат:

-Он гараад чуулганы анхны өдрөөр маш чухал асуудал ярьж байна. Сонгуулийн зургаадугаар сарын  28-ны өдрийг Монголын ард түмэн тэсэн ядан хүлээж байгаа.  Учир нь иргэд  төрийн эрх барих эрхээ эдэлдэг өдөр.Сонгууль хуулийн дагуу болж засаг төрөө байгуулахыг бүгд хүсэж байгаа. Тиймээс  энэ ажлыг хариуцлагатай, хуулийн дагуу хийж гүйцэтгэх ажил, та бүхэнд оногдож байна. Сонгуулийн саналыг хэн тоолох нь чухал.  Энийг та бүхэн тоолно. Үүн дээр хуулийн дагуу хэл амгүй, хуулийн дагуу хийх ёстой Энэ ажлыг төрийн албан хаагчид оролцож явуулна. Энэ  нь төрийн эрхийг хууль бусаар авах гэсэн маш хатуу хуулийн заалттай. СЕХ-ны даргаас асуухад, би тэр хар машинд чинь итгэхгүй байгаа.  2020 оны сонгуулийг баталгаагүй машинаар хийсэн. Одоо баталгаажуулаад, шинэчлээд найдвартай болгож чадсан уу.

 

СЕХ-ны дарга П.Дэлгэрнаран:

-Сонгуулийн санал тоолох машины  хүрэлцээг  2023 оны төсвийн тодотголд  эх үүсвэр тавиулаад тоо ширхэгийн хувьд хүрэлцээтэй авсан.  Нөхөн бүрдүүлэлтийг хийсэн. Машинаа  ашиглалтад бэлтгэх ажлыг хийж байна. Програм хангамжийн тал дээр монголын инженерүүд, программистууд бүх асуудлаа шийдвэрлэдэг. Үүн дээр батлагдсан хуулийнхаа дагуу саналын хуудсын загварыг хийж батлаад програм хангамжийн асуудлыг шийдвэрлэнэ.  Ямар нэгэн лизенц болон бусад асуудал байхгүй. Сонгуульд ашиглахад бэлэн. Төхөөрөмжийг 2012 оны сонгуулиас хойш ашигласан. Энэ хугацаанд буруу  тоолсон, алдаа гарсан тохиолдол байхгүй. 2024 оны  УИХ-ын сонгуулийн хуульд  төхөөрөмжөөр тоолохоос  гадна гар тооллогоор хяналтын тооллогыг  100 хувь хийж баталгаажуулна гэж заасан. Тиймээс  ирэх сонгуульд бүх хэсгийн хороонд төхөөрөмжөөр дүнгээ дамжуулсны дараа  хяналтын гар тооллого хийж баталгаажуулна.

 

УИХ-ын гишүүн Б.Пүрэвдорж:

-Сонгууль шударга явахад тодорхой эргэлзээ төрж байгаа. Хоёр намын хоорондын тохиролцоо хэрээс хэтэрсэн. Энэ нь иргэдийн дургүйцлийг хүргэж таарна.

Улаанбаатар хотод АН илүү санал авах ёстой байтал хоёр мандатыг нь  орон нутаг руу тавихад эсэргүүцээд үг хэлж байгаа хүн байхгүй. Сонгуулийг гурав дахь өдөр явуулж байсан. Гэтэл энэ удаагийн УИХ-ын сонгуулийг баасан гарагт явуулж байгаа нь  сонгуулийн ирц, ялангуяа залуучуудыг сонгуульд оролцуулахгүй байх зүйлийг хийж байхад бас л чимээгүй байна.  Ингэж нэг нэгнийхээ өвөрт ордог зүйл чинь  иргэдийг дургүйцлийг хүргэж байна. Олон намын тогтолцоотой  улсын хувьд хоёр нам руу  бүх саналыг аваачих тогтолцоо  иргэдийн дургүйцлийг хүргэж байгаа шүү. Ногоон автобус, нүүрс, боловсролын сангийн хулгайн дараа МАН  олонх болох юм бол долдугаар сарын 1-тэй дүйцэхүйц асуудал гарахад эргэлзэхээргүй байна.

 

УИХ-ын гишүүн Ц.Туваан:

-Сонгогчдын нэгдсэн жагсаалтаас нэрсийг хэсгийн хороо бүр дээр авах асуудлын техникийн боломж эцэслэн шийдэгдсэн үү. Саналыг 100 хувь гараар тоолоход хэр хугацаа  орно гэж тооцсон бэ.

 

Улсын бүртгэлийн ерөнхий газрын дарга Д. Дэлгэрсайхан:

-Нэгдсэн  сан буюу аль ч хэсэг, газар сан нэг байх талаар  зохион байгуулалт, зохицуулалт хууль заасны дагуу хийгдэнэ.  Өнгөрсөн жилийн төсвийн тодотголоор улсын бүртгэлийн байгууллагад хэрэглэдэг  тоног төхөөрөмжийн  багцыг бүрэн худалдан авах ажиллагаа дууссан. Турших,  хэвийн ажиллагаанд оруулах ажил хийж байна. Харин сүлжээний асуудал бий.  Нэгдсэн нэг сан байгаа  учраас мэдээллийг тодорхой хугацаанд шийдэж ажиллах тал дээр программын хувьд зохион байгуулалт хийж байгаа. Ямар ч газар,  ямар ч сонгогч очсон таньж баталгаажуулах, давхардуулахгүй байх  зохион байгуулалтыг техник, програм хангамжийн хувьд хийж байгаа.

 

СЕХ-ны дарга П.Дэлгэрнаран:

-Гар тооллогыг тухайн хэсгийн хорооны гишүүд, улс төрийн намын ажиглагчид, хэвлэл мэдээллийн байгууллагуудын хяналт дор тухайн хэсгийн хороонд байрлуулсан камерт уншигдахаар зохион байгуулна. Камер гар тооллогын дүнг  бичиж хадгална. Шаардлагатай гэж үзвэл  тухайн камерыг дахин хэрэг зөрчил холбоотой асуудлын хүрээнд шалгах боломжтой. Гар тооллогыг 2021 оны Ерөнхийлөгчийн  сонгуулиар тооцож үзвэл 22:00 цагт хэсгийн хороодууд хаагаад,  цахимаар дүн дамжиж,  гар тооллого хийхэд  өглөөний 06:00-08:00 цаг гэхэд дүнг улсын хэмжээнд  урьдчилсан байдлаар нэгтгэж байсан. Энэ удаа саналын хуудас, мандатын тоо олон. Гараар тоолоход ажиллагаа их,  хугацааны  хувьд урт  болно. Гэхдээ 2-3 өдрөөр сунжруулна гэсэн үг биш. Санал хураалтын дараагийн өдөр урьдчилсан дүн гарч ирэх байх гэж харж байна. Гар тооллогын хяналтыг сайн байлгахаар төлөвлөж ажиллаж байна.

Чуулганы нэгдсэн хуралдаанаар СЕХ-ны гишүүнээр Д.Дэлгэрсайхан, Т.Сүхболд нарыг томилоын гишүүдийн олонх дэмжив.

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

2024 ОНЫ НЭГДҮГЭЭР САРЫН 5. БААСАН ГАРАГ. № 3 (7247)

    ХУВААЛЦАХ ЖИРГЭХ


МЭДЭЭНИЙ СЭТГЭГДЭЛ
ХОЛБООТОЙ МЭДЭЭ
У.Хүрэлсүх: Эх орныхоо эрх ашгаас урвасан хэнтэй ч Монгол төр тохиролцох ёсгүй
С.Бямбацогт: Парламентад суудалтай намуудын дарга нарыг оролцуулсан ойлголцол, зөвшилцлийн Зөвлөлийг байгуулж ажиллана
Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийг үүрэгт ажлаас нь чөлөөлөв
М.Нарантуяа-Нара: Энэ танхимд Ерөнхийлөгч орж ирэхээр яагаад бүгд "гөлөг" болчихдог юм бэ



Веб сайтад агуулагдсан мэдээлэл зохиогчийн эрхийн хуулиар хамгаалагдсан тул зөвшөөрөлгүй хуулбарлах хориотой.

Copyright © MMINFO.MN All Rights Reserved. Powered by HUREEMEDIA.





  • Эхлэл
  • Цаг агаар
  • Валют ханш
  • Улс төр
  • Эдийн засаг
  • Үзэл бодол
  • Спорт
  • Нийгэм
  • Дэлхий
  • Энтертайнмэнт
  • Зурхай



Протокол: Сонгуулийн үеэр хуурамч хаяг, хиймэл оюун ухааныг хориглох боломж бий юу

УИХ-ын чуулганы нэгдсэн хуралдаан өчигдөр 10:22 цагт гишүүдийн 51.4 хувийн ирцтэйгээр эхэлж Сонгуулийн ерөнхий хорооны гишүүнээр томилох чөлөөлөх асуудлыг хэлэлцлээ. Хэлэлцэж буй асуудалтай холбоотой гишүүд асуулт асууж, хариулт авлаа.  УИХ-ын чуулганы протоколыг хүргэе.

 

УИХ-ын гишүүн Д.Тогтохсүрэн:

-Хэлэлцэж байгаа асуудлыг дэмжиж байгаа. Сая УИХ-ын дарга Г.Занданшатар ч дурьдлаа.Томилгооны сонсгол хийхгүйгээр албан тушаалаар орж байгаа хүмүүсийг албан тушаалаар нь явуулдаг болох хэрэгтэй. Бусад хүмүүсийн тухайд хуулиараа явж болно. Гэхдээ нэг асуудал байна. 2008 оноос өмнө СЕХ-г улс төрийн нам бүрдүүлдэг байсан.  Үүнээс хойш  төрийн албан хаагч нар бүрдүүлдэг болсон. Гэтэл төрийн  албан хаагчаас чөлөөлөгдчихөөд СЕХ-ны гишүүн хэвээр байдаг. Тиймээс цаашдаа хуульд өөрчлөлт оруулж төрийн албан хаагчаас чөлөөлөгдвөл СЕХ-ноос чөлөөлөгдөх эрх зүйн орчныг бүрдүүлж өгөх хэрэгтэй. ЦЕГ-ын даргаас хоёр зүйл асуумаар байна.  2024 оны сонгуульд сөргөөр нөлөөлөх хоёр хүчин зүйл  байна. Нэгдүгээрт, сошиал медиа орчин. Албан бус мэдээгээр  Монгол Улсад  2.6 сая  фэйсбүүк хэрэглэгч байгаагийн 1.5 сая нь хуурамч хаяг  байна гэсэн судалгаа гарсан.  Тиймээс сонгуулийн үед доромжилсон, гүтгэсэн, харлуулсан, хуурамч хаягуудыг илрүүлэх техникийн болон эрх зүйн боломж байна уу. Хоёрдугаарт, хиймэл оюун ухаан, сошиал медиагаар дамжуулаад хүний хийгээгүй, яриагүй хийсэн болгодог үйлдлийг илрүүлэх хариуцлага тооцох  техник, болон эрх зүйн хүрээнд боломж байна уу.

 

ЦЕГ-ын дарга Т.Сүхболд:

-Монгол Улс Ази тивдээ сошиал медиа, фэйсбүүк хэрэглэгчдээр дээгүүр явж байна. Цагдаагийн байгууллагын хэмжээнд тролл, хуурамч хаягийг илрүүлэх чиглэлээр ажиллаж байгаа. Томилогдсоноосоо хойш кибер гэмт хэрэгтэй  тэмцэх  40 хүний бүрэлдэхүүнтэй хэлтсийг 80 хүний бүрэлдэхүүнтэй болгосон. Мөн техник хэрэгсэл, алба хаагчдын мэргэжил, чадварыг дээшлүүлэх чиглэлээр нэлээд ажил хийсэн. Бидэнд техникийн боломж дутуу байгаа. Техник байнга шинэчлэгддэг. Хурамч хаяг үүсгэж, хүний нэр хүндэд халдаж байгааг 2023 оны  жилийн эцэст  50.3 хувьтай  илрүүлсэн.

Эрх зүйн хувьд бид боломж байна гэж харж байна. Харилцаа холбооны зохицуулах газраас хуурамч мэдээлэл түгээсэн гэж үзвэл интернэт орчинд мэдээлэл түгээх эрхийг нь хаах бүрэн боломжтой. Хиймэл оюун ухааны хувьд 2023 оны гуравдугаар сараас гарч эхэлсэн. Хиймэл оюун ухаанаар хийж байгаа үйлдлийг шинжээчийн дүгнэлтээр хуурамч гэдгийг гаргах боломжтой.

 

УИХ-ын гишүүн Ц.Даваасүрэн:

-Сонгуулийн  өмнө СЕХ-ны бүтэц, бүрэлдэхүүнд өөрчлөлт ороод байвал хардах  тохиолдол гарч болзошгүй юм.  Өнөөдрийн(өчигдөр) СЕХ-ны гишүүнээр томилох чөлөөлөх асуудлыг дэмжиж байна. Үүн дотор цагдаагийн байгууллагын  удирдлагуудыг албан тушаалаар орж байгаа юм байна. Тодорхой зүйл дээр анхаарахыг хүсэж байна. Энэ удаа гишүүдийн тоо нэмэгдсэн. Тэр дотроо 48 хүн жагсаалтаар сонгогдохоор болсон.  Жагсаалтын 48 дотор янз бүрийн юм болно. Олон түмэнд нэр нүүрээ барсан, янз бүрийн  хэрэгт холбогдож  байсан,  хуулиар шийтгэгдэж байсан хүмүүс хүртэл орж ирнэ. С.Баярцогт  шүүхээр цагаатчихлаа. Одоо жагсаалтын ард ороод ирэх боломжтой. Дараа нь зарим нэг хүмүүс шүүхээр шийдүүлээд орох ирэхийг үгүйсгэхийн арга байхгүй. Жишээлбэл, Ч.Сайханбилэг шүүхийн шийдвэр гараагүй гээд ороод ирэх боломжтой.  Намын жагсаалт их хор уршигтай.

 

УИХ-ын гишүүн Г.Дамдинням:

-СЕХ-ны гишүүдийг дэмжиж байгаа. Жишгийн дагуу явж байгаа байх. Гурван асуулт асуумаар байна.  Цахим орчин дахь хуурамч хаяг, гүтгэлгүүд, хиймэл  оюун ухаанаар хийж байгаа үйлдлүүдийг 30 секундээс гурван цагийн хугацаанд тодруулж, олж чадна гэдгийг сая хэллээ. Сонгуульд 126 нэр дэвшинэ.  Сонгуульд дэвшиж байгаа хүн бүрийн асуудлаар тойрог дээр янз бүрийн зүйл гарна. Тэгэхээр техникийн боломж нөхцөл энэ олон зуун мянган хүний асуудлыг шалгах боломж байгаа юу. Ажиллах  мэргэжилтнүүд хүрэх үү. Хоёрдугаарт, бүртгэлтэй албан ёсны хаягаас бусад  газраас гүтгэлэгтэй холбоотой  хиймэл оюун ухаан ашигласан үйлдлийг шалгаж шийдвэрлээд дуустал хаагаад, шийдвэрлэсний дараа нээдэг журмыг зохицуулалтдаа оруулж болох уу. Гуравдугаарт, Сонгуулийн хууль, Нэгдүгээр сарын 1-нээс мөрдөгдөөд эхэллээ. Бэлэг дамжуулж явуулах, амлах,  хямдралтай үнээр өгөх, сугалаа зохион байгуулах  хориотой гэж ойлгосон. Иргэдэд сонгуулийн хуулийн тухай ойлгуулах,  сонгуулийн хууль зөрчиж байгаа мэдээллийг СЕХ-д хэрхэн хүргэх, ямар шийдвэрүүд  яаж гарах тухай мэдээллийг хэр түгээж байгаа вэ. Сонгуулийн хууль зөрчсөн асуудал гарвал хэр хугацаанд, хэрхэн шийдэх вэ.  Цагаан сараар ах дүү нартаа бэлэн мөнгө  бариад золгохоор сонгогч татсан хэрэгт орох уу.

 

СЕХ-ны дарга П.Дэлгэрнаран:

-Сонгуулийн жил эхэлсэнтэй холбогдуулаад 2024 оны нэгдүгээр сарын 1-нээс хойш УИХ-ын бүрэн эрх нь хэрэгжиж байгаа гишүүд, хэвлэл мэдээллийн байгууллагууд  юу хийж болох, болохгүй талаар  арга зүйн зөвлөмж өгч ажиллаж байна. Маргааш /өнөөдөр/ хэвлэл мэдээллийн байгууллагуудтай уулзаж хэвлэл  мэдээллээр хуульд заасан заалтыг хэрэгжүүлэх талаар мэдээлэл хийнэ. Ирэх долоо хоногоос УИХ-ын гишүүдэд энэ талаар арга зүйн зөвлөмж өгнө. СЕХ хуулийг тайлбарлахгүй. Гэхдээ хуулийг хэрэгжүүлэх арга зүйн туслалцаа үзүүлж, мэдээллээр хангаж, хуулийг сурталчилж ажиллах үүрэгтэй. 

 

ЦЕГ-ын дарга Т.Сүхболд:

-Эрүүгийн хууль, Зөрчлийн хууль, Сонгуулийн хууль зөрчсөн зөрчлийг шалгах дээр  боловсон хүчин хангалттай.  Үүн дээр ажлын хэсэг байгуулагдан ажиллаж байгаа. Орон нутгуудад  сонгуулийн ажлын хэсэг нэгдүгээр сарын 10-ны дотор гараад дуусна. Сонгуультай холбоотой гомдол мэдээллийг цахим, утас, бичиг, аман хэлбэрээр очоод өгч болно. Журамд цахим орчин ашиглан сонгуулийн сурталчилгаа явуулах, түүнд  хяналт тавих журмыг цагдаагийн төв байгууллага болон ХХЗХ-ны саналыг үндэслэн  СЕХ хамтран баталж мөрдүүлэх журам бий. Энэ журмын дагуу ажиллана. Цагдаагийн байгууллагын  сонгуулийн үеийн хэрэг зөрчил, гомдол мэдээллийг шийдэхэд хүндрэл учирна.  Одоогоор хуурамч хаягийг хаах  ямар ч боломж байхгүй. Хуурамч хаяг байна гээд хаах хүсэлт ХХЗХ-д хүргүүлэхэд, цаашаа мета компани руу л явуулна.  Тухайн компани хуурамч хаягийг хаах эсэхийг  2-3, 15 хоногийн дараа  хариу хэлнэ. Заримдаа гурван сар  юу ч хэлэхгүй.  Энэ хооронд сонгууль дуусна.  Үүний гарц нь тодорхой төрлийн тоног, төхөөрөмж худалдаж аваад  ХХЗХ шууд хаадаг болох хэрэгтэй. Үүнийг л хийчихвэл ямар ч асуудал байхгүй.

 

УИХ-ын гишүүн Г.Дамдинням:

-Хуурамч хаягийг хаах технологийг сонгуулиас өмнө худалдаж авч болох уу. Хоёрдугаарт , мөрдөн шалгах явцад тухайн хаягийг  хааж зогсоох дүрэм СЕХ-д байна уу.

 

СЕХ-ны дарга П.Дэлгэрнаран:

-Цахим  орчинг сурталчилгаанд ашиглах журамлах тухай асуудал  хуулиар  ХХЗХ, СЕХ хамтарч  сурталчилгааны журам батална. Журамд энэ төрлийн  хэрэг зөрчлүүдийг таслан  зогсоох, тэмцэх талаар асуудлууд оруулна. Одоо хүчин төгөлдөр үйлчилж байгаа журам байгаа. Уг журмыг энэ удаагийн сонгуульд зориулж өөрчлөх шаардлагатай.  Цаг хугацааны хуваарийн дагуу ХХЗХ, СЕХ  энэ асуудлыг шийдвэрлэн журам гаргана.

 

УИХ-ын гишүүн Д.Ганбат:

-Он гараад чуулганы анхны өдрөөр маш чухал асуудал ярьж байна. Сонгуулийн зургаадугаар сарын  28-ны өдрийг Монголын ард түмэн тэсэн ядан хүлээж байгаа.  Учир нь иргэд  төрийн эрх барих эрхээ эдэлдэг өдөр.Сонгууль хуулийн дагуу болж засаг төрөө байгуулахыг бүгд хүсэж байгаа. Тиймээс  энэ ажлыг хариуцлагатай, хуулийн дагуу хийж гүйцэтгэх ажил, та бүхэнд оногдож байна. Сонгуулийн саналыг хэн тоолох нь чухал.  Энийг та бүхэн тоолно. Үүн дээр хуулийн дагуу хэл амгүй, хуулийн дагуу хийх ёстой Энэ ажлыг төрийн албан хаагчид оролцож явуулна. Энэ  нь төрийн эрхийг хууль бусаар авах гэсэн маш хатуу хуулийн заалттай. СЕХ-ны даргаас асуухад, би тэр хар машинд чинь итгэхгүй байгаа.  2020 оны сонгуулийг баталгаагүй машинаар хийсэн. Одоо баталгаажуулаад, шинэчлээд найдвартай болгож чадсан уу.

 

СЕХ-ны дарга П.Дэлгэрнаран:

-Сонгуулийн санал тоолох машины  хүрэлцээг  2023 оны төсвийн тодотголд  эх үүсвэр тавиулаад тоо ширхэгийн хувьд хүрэлцээтэй авсан.  Нөхөн бүрдүүлэлтийг хийсэн. Машинаа  ашиглалтад бэлтгэх ажлыг хийж байна. Програм хангамжийн тал дээр монголын инженерүүд, программистууд бүх асуудлаа шийдвэрлэдэг. Үүн дээр батлагдсан хуулийнхаа дагуу саналын хуудсын загварыг хийж батлаад програм хангамжийн асуудлыг шийдвэрлэнэ.  Ямар нэгэн лизенц болон бусад асуудал байхгүй. Сонгуульд ашиглахад бэлэн. Төхөөрөмжийг 2012 оны сонгуулиас хойш ашигласан. Энэ хугацаанд буруу  тоолсон, алдаа гарсан тохиолдол байхгүй. 2024 оны  УИХ-ын сонгуулийн хуульд  төхөөрөмжөөр тоолохоос  гадна гар тооллогоор хяналтын тооллогыг  100 хувь хийж баталгаажуулна гэж заасан. Тиймээс  ирэх сонгуульд бүх хэсгийн хороонд төхөөрөмжөөр дүнгээ дамжуулсны дараа  хяналтын гар тооллого хийж баталгаажуулна.

 

УИХ-ын гишүүн Б.Пүрэвдорж:

-Сонгууль шударга явахад тодорхой эргэлзээ төрж байгаа. Хоёр намын хоорондын тохиролцоо хэрээс хэтэрсэн. Энэ нь иргэдийн дургүйцлийг хүргэж таарна.

Улаанбаатар хотод АН илүү санал авах ёстой байтал хоёр мандатыг нь  орон нутаг руу тавихад эсэргүүцээд үг хэлж байгаа хүн байхгүй. Сонгуулийг гурав дахь өдөр явуулж байсан. Гэтэл энэ удаагийн УИХ-ын сонгуулийг баасан гарагт явуулж байгаа нь  сонгуулийн ирц, ялангуяа залуучуудыг сонгуульд оролцуулахгүй байх зүйлийг хийж байхад бас л чимээгүй байна.  Ингэж нэг нэгнийхээ өвөрт ордог зүйл чинь  иргэдийг дургүйцлийг хүргэж байна. Олон намын тогтолцоотой  улсын хувьд хоёр нам руу  бүх саналыг аваачих тогтолцоо  иргэдийн дургүйцлийг хүргэж байгаа шүү. Ногоон автобус, нүүрс, боловсролын сангийн хулгайн дараа МАН  олонх болох юм бол долдугаар сарын 1-тэй дүйцэхүйц асуудал гарахад эргэлзэхээргүй байна.

 

УИХ-ын гишүүн Ц.Туваан:

-Сонгогчдын нэгдсэн жагсаалтаас нэрсийг хэсгийн хороо бүр дээр авах асуудлын техникийн боломж эцэслэн шийдэгдсэн үү. Саналыг 100 хувь гараар тоолоход хэр хугацаа  орно гэж тооцсон бэ.

 

Улсын бүртгэлийн ерөнхий газрын дарга Д. Дэлгэрсайхан:

-Нэгдсэн  сан буюу аль ч хэсэг, газар сан нэг байх талаар  зохион байгуулалт, зохицуулалт хууль заасны дагуу хийгдэнэ.  Өнгөрсөн жилийн төсвийн тодотголоор улсын бүртгэлийн байгууллагад хэрэглэдэг  тоног төхөөрөмжийн  багцыг бүрэн худалдан авах ажиллагаа дууссан. Турших,  хэвийн ажиллагаанд оруулах ажил хийж байна. Харин сүлжээний асуудал бий.  Нэгдсэн нэг сан байгаа  учраас мэдээллийг тодорхой хугацаанд шийдэж ажиллах тал дээр программын хувьд зохион байгуулалт хийж байгаа. Ямар ч газар,  ямар ч сонгогч очсон таньж баталгаажуулах, давхардуулахгүй байх  зохион байгуулалтыг техник, програм хангамжийн хувьд хийж байгаа.

 

СЕХ-ны дарга П.Дэлгэрнаран:

-Гар тооллогыг тухайн хэсгийн хорооны гишүүд, улс төрийн намын ажиглагчид, хэвлэл мэдээллийн байгууллагуудын хяналт дор тухайн хэсгийн хороонд байрлуулсан камерт уншигдахаар зохион байгуулна. Камер гар тооллогын дүнг  бичиж хадгална. Шаардлагатай гэж үзвэл  тухайн камерыг дахин хэрэг зөрчил холбоотой асуудлын хүрээнд шалгах боломжтой. Гар тооллогыг 2021 оны Ерөнхийлөгчийн  сонгуулиар тооцож үзвэл 22:00 цагт хэсгийн хороодууд хаагаад,  цахимаар дүн дамжиж,  гар тооллого хийхэд  өглөөний 06:00-08:00 цаг гэхэд дүнг улсын хэмжээнд  урьдчилсан байдлаар нэгтгэж байсан. Энэ удаа саналын хуудас, мандатын тоо олон. Гараар тоолоход ажиллагаа их,  хугацааны  хувьд урт  болно. Гэхдээ 2-3 өдрөөр сунжруулна гэсэн үг биш. Санал хураалтын дараагийн өдөр урьдчилсан дүн гарч ирэх байх гэж харж байна. Гар тооллогын хяналтыг сайн байлгахаар төлөвлөж ажиллаж байна.

Чуулганы нэгдсэн хуралдаанаар СЕХ-ны гишүүнээр Д.Дэлгэрсайхан, Т.Сүхболд нарыг томилоын гишүүдийн олонх дэмжив.

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

2024 ОНЫ НЭГДҮГЭЭР САРЫН 5. БААСАН ГАРАГ. № 3 (7247)



МЭДЭЭНИЙ СЭТГЭГДЭЛ


Бидний тухай Редакцийн бодлого Сурталчилгаа байршуулах Холбоо барих

Веб сайтад агуулагдсан мэдээлэл зохиогчийн эрхийн хуулиар хамгаалагдсан тул зөвшөөрөлгүй хуулбарлах хориотой.

Copyright © MMINFO.MN All Rights Reserved. Powered by HUREEMEDIA.





Эхлэл Улс төр Эдийн засаг Үзэл бодол Спорт Нийгэм Дэлхий Энтертайнмэнт Зурхай
  • Нийтлэл
  • •
  • Ярилцлага
  • •
  • Сурвалжлага
  • •
  • Азийн АШТ
  • •
  • Фото мэдээ
  • •
  • Оддын амьдрал
БҮХ СЭДЭВ
  • •Засгийн газар
  • •Чуулган
  • •Ерөнхийлөгч
  • •Сэрэмжлүүлэг
  • •Байнгын хороо
  • •Уул уурхай
  • •Степпе Арена
  • •Бөхийн төрлүүд
  • •Эрүүл мэнд
  • •Гэмт хэрэг
  • •Халуун сэдэв
  • •Видео мэдээ
  • •Яам, Агентлаг
ХУРААХ
Торгууль төлүүлнэ & төлөхгүй
Намрын чуулган хаахаас өмнө...

Протокол: Сонгуулийн үеэр хуурамч хаяг, хиймэл оюун ухааныг хориглох боломж бий юу

АМГАЛАН 2024-01-05
    ХУВААЛЦАХ ЖИРГЭХ
Протокол: Сонгуулийн үеэр хуурамч хаяг, хиймэл оюун ухааныг хориглох боломж бий юу

УИХ-ын чуулганы нэгдсэн хуралдаан өчигдөр 10:22 цагт гишүүдийн 51.4 хувийн ирцтэйгээр эхэлж Сонгуулийн ерөнхий хорооны гишүүнээр томилох чөлөөлөх асуудлыг хэлэлцлээ. Хэлэлцэж буй асуудалтай холбоотой гишүүд асуулт асууж, хариулт авлаа.  УИХ-ын чуулганы протоколыг хүргэе.

 

УИХ-ын гишүүн Д.Тогтохсүрэн:

-Хэлэлцэж байгаа асуудлыг дэмжиж байгаа. Сая УИХ-ын дарга Г.Занданшатар ч дурьдлаа.Томилгооны сонсгол хийхгүйгээр албан тушаалаар орж байгаа хүмүүсийг албан тушаалаар нь явуулдаг болох хэрэгтэй. Бусад хүмүүсийн тухайд хуулиараа явж болно. Гэхдээ нэг асуудал байна. 2008 оноос өмнө СЕХ-г улс төрийн нам бүрдүүлдэг байсан.  Үүнээс хойш  төрийн албан хаагч нар бүрдүүлдэг болсон. Гэтэл төрийн  албан хаагчаас чөлөөлөгдчихөөд СЕХ-ны гишүүн хэвээр байдаг. Тиймээс цаашдаа хуульд өөрчлөлт оруулж төрийн албан хаагчаас чөлөөлөгдвөл СЕХ-ноос чөлөөлөгдөх эрх зүйн орчныг бүрдүүлж өгөх хэрэгтэй. ЦЕГ-ын даргаас хоёр зүйл асуумаар байна.  2024 оны сонгуульд сөргөөр нөлөөлөх хоёр хүчин зүйл  байна. Нэгдүгээрт, сошиал медиа орчин. Албан бус мэдээгээр  Монгол Улсад  2.6 сая  фэйсбүүк хэрэглэгч байгаагийн 1.5 сая нь хуурамч хаяг  байна гэсэн судалгаа гарсан.  Тиймээс сонгуулийн үед доромжилсон, гүтгэсэн, харлуулсан, хуурамч хаягуудыг илрүүлэх техникийн болон эрх зүйн боломж байна уу. Хоёрдугаарт, хиймэл оюун ухаан, сошиал медиагаар дамжуулаад хүний хийгээгүй, яриагүй хийсэн болгодог үйлдлийг илрүүлэх хариуцлага тооцох  техник, болон эрх зүйн хүрээнд боломж байна уу.

 

ЦЕГ-ын дарга Т.Сүхболд:

-Монгол Улс Ази тивдээ сошиал медиа, фэйсбүүк хэрэглэгчдээр дээгүүр явж байна. Цагдаагийн байгууллагын хэмжээнд тролл, хуурамч хаягийг илрүүлэх чиглэлээр ажиллаж байгаа. Томилогдсоноосоо хойш кибер гэмт хэрэгтэй  тэмцэх  40 хүний бүрэлдэхүүнтэй хэлтсийг 80 хүний бүрэлдэхүүнтэй болгосон. Мөн техник хэрэгсэл, алба хаагчдын мэргэжил, чадварыг дээшлүүлэх чиглэлээр нэлээд ажил хийсэн. Бидэнд техникийн боломж дутуу байгаа. Техник байнга шинэчлэгддэг. Хурамч хаяг үүсгэж, хүний нэр хүндэд халдаж байгааг 2023 оны  жилийн эцэст  50.3 хувьтай  илрүүлсэн.

Эрх зүйн хувьд бид боломж байна гэж харж байна. Харилцаа холбооны зохицуулах газраас хуурамч мэдээлэл түгээсэн гэж үзвэл интернэт орчинд мэдээлэл түгээх эрхийг нь хаах бүрэн боломжтой. Хиймэл оюун ухааны хувьд 2023 оны гуравдугаар сараас гарч эхэлсэн. Хиймэл оюун ухаанаар хийж байгаа үйлдлийг шинжээчийн дүгнэлтээр хуурамч гэдгийг гаргах боломжтой.

 

УИХ-ын гишүүн Ц.Даваасүрэн:

-Сонгуулийн  өмнө СЕХ-ны бүтэц, бүрэлдэхүүнд өөрчлөлт ороод байвал хардах  тохиолдол гарч болзошгүй юм.  Өнөөдрийн(өчигдөр) СЕХ-ны гишүүнээр томилох чөлөөлөх асуудлыг дэмжиж байна. Үүн дотор цагдаагийн байгууллагын  удирдлагуудыг албан тушаалаар орж байгаа юм байна. Тодорхой зүйл дээр анхаарахыг хүсэж байна. Энэ удаа гишүүдийн тоо нэмэгдсэн. Тэр дотроо 48 хүн жагсаалтаар сонгогдохоор болсон.  Жагсаалтын 48 дотор янз бүрийн юм болно. Олон түмэнд нэр нүүрээ барсан, янз бүрийн  хэрэгт холбогдож  байсан,  хуулиар шийтгэгдэж байсан хүмүүс хүртэл орж ирнэ. С.Баярцогт  шүүхээр цагаатчихлаа. Одоо жагсаалтын ард ороод ирэх боломжтой. Дараа нь зарим нэг хүмүүс шүүхээр шийдүүлээд орох ирэхийг үгүйсгэхийн арга байхгүй. Жишээлбэл, Ч.Сайханбилэг шүүхийн шийдвэр гараагүй гээд ороод ирэх боломжтой.  Намын жагсаалт их хор уршигтай.

 

УИХ-ын гишүүн Г.Дамдинням:

-СЕХ-ны гишүүдийг дэмжиж байгаа. Жишгийн дагуу явж байгаа байх. Гурван асуулт асуумаар байна.  Цахим орчин дахь хуурамч хаяг, гүтгэлгүүд, хиймэл  оюун ухаанаар хийж байгаа үйлдлүүдийг 30 секундээс гурван цагийн хугацаанд тодруулж, олж чадна гэдгийг сая хэллээ. Сонгуульд 126 нэр дэвшинэ.  Сонгуульд дэвшиж байгаа хүн бүрийн асуудлаар тойрог дээр янз бүрийн зүйл гарна. Тэгэхээр техникийн боломж нөхцөл энэ олон зуун мянган хүний асуудлыг шалгах боломж байгаа юу. Ажиллах  мэргэжилтнүүд хүрэх үү. Хоёрдугаарт, бүртгэлтэй албан ёсны хаягаас бусад  газраас гүтгэлэгтэй холбоотой  хиймэл оюун ухаан ашигласан үйлдлийг шалгаж шийдвэрлээд дуустал хаагаад, шийдвэрлэсний дараа нээдэг журмыг зохицуулалтдаа оруулж болох уу. Гуравдугаарт, Сонгуулийн хууль, Нэгдүгээр сарын 1-нээс мөрдөгдөөд эхэллээ. Бэлэг дамжуулж явуулах, амлах,  хямдралтай үнээр өгөх, сугалаа зохион байгуулах  хориотой гэж ойлгосон. Иргэдэд сонгуулийн хуулийн тухай ойлгуулах,  сонгуулийн хууль зөрчиж байгаа мэдээллийг СЕХ-д хэрхэн хүргэх, ямар шийдвэрүүд  яаж гарах тухай мэдээллийг хэр түгээж байгаа вэ. Сонгуулийн хууль зөрчсөн асуудал гарвал хэр хугацаанд, хэрхэн шийдэх вэ.  Цагаан сараар ах дүү нартаа бэлэн мөнгө  бариад золгохоор сонгогч татсан хэрэгт орох уу.

 

СЕХ-ны дарга П.Дэлгэрнаран:

-Сонгуулийн жил эхэлсэнтэй холбогдуулаад 2024 оны нэгдүгээр сарын 1-нээс хойш УИХ-ын бүрэн эрх нь хэрэгжиж байгаа гишүүд, хэвлэл мэдээллийн байгууллагууд  юу хийж болох, болохгүй талаар  арга зүйн зөвлөмж өгч ажиллаж байна. Маргааш /өнөөдөр/ хэвлэл мэдээллийн байгууллагуудтай уулзаж хэвлэл  мэдээллээр хуульд заасан заалтыг хэрэгжүүлэх талаар мэдээлэл хийнэ. Ирэх долоо хоногоос УИХ-ын гишүүдэд энэ талаар арга зүйн зөвлөмж өгнө. СЕХ хуулийг тайлбарлахгүй. Гэхдээ хуулийг хэрэгжүүлэх арга зүйн туслалцаа үзүүлж, мэдээллээр хангаж, хуулийг сурталчилж ажиллах үүрэгтэй. 

 

ЦЕГ-ын дарга Т.Сүхболд:

-Эрүүгийн хууль, Зөрчлийн хууль, Сонгуулийн хууль зөрчсөн зөрчлийг шалгах дээр  боловсон хүчин хангалттай.  Үүн дээр ажлын хэсэг байгуулагдан ажиллаж байгаа. Орон нутгуудад  сонгуулийн ажлын хэсэг нэгдүгээр сарын 10-ны дотор гараад дуусна. Сонгуультай холбоотой гомдол мэдээллийг цахим, утас, бичиг, аман хэлбэрээр очоод өгч болно. Журамд цахим орчин ашиглан сонгуулийн сурталчилгаа явуулах, түүнд  хяналт тавих журмыг цагдаагийн төв байгууллага болон ХХЗХ-ны саналыг үндэслэн  СЕХ хамтран баталж мөрдүүлэх журам бий. Энэ журмын дагуу ажиллана. Цагдаагийн байгууллагын  сонгуулийн үеийн хэрэг зөрчил, гомдол мэдээллийг шийдэхэд хүндрэл учирна.  Одоогоор хуурамч хаягийг хаах  ямар ч боломж байхгүй. Хуурамч хаяг байна гээд хаах хүсэлт ХХЗХ-д хүргүүлэхэд, цаашаа мета компани руу л явуулна.  Тухайн компани хуурамч хаягийг хаах эсэхийг  2-3, 15 хоногийн дараа  хариу хэлнэ. Заримдаа гурван сар  юу ч хэлэхгүй.  Энэ хооронд сонгууль дуусна.  Үүний гарц нь тодорхой төрлийн тоног, төхөөрөмж худалдаж аваад  ХХЗХ шууд хаадаг болох хэрэгтэй. Үүнийг л хийчихвэл ямар ч асуудал байхгүй.

 

УИХ-ын гишүүн Г.Дамдинням:

-Хуурамч хаягийг хаах технологийг сонгуулиас өмнө худалдаж авч болох уу. Хоёрдугаарт , мөрдөн шалгах явцад тухайн хаягийг  хааж зогсоох дүрэм СЕХ-д байна уу.

 

СЕХ-ны дарга П.Дэлгэрнаран:

-Цахим  орчинг сурталчилгаанд ашиглах журамлах тухай асуудал  хуулиар  ХХЗХ, СЕХ хамтарч  сурталчилгааны журам батална. Журамд энэ төрлийн  хэрэг зөрчлүүдийг таслан  зогсоох, тэмцэх талаар асуудлууд оруулна. Одоо хүчин төгөлдөр үйлчилж байгаа журам байгаа. Уг журмыг энэ удаагийн сонгуульд зориулж өөрчлөх шаардлагатай.  Цаг хугацааны хуваарийн дагуу ХХЗХ, СЕХ  энэ асуудлыг шийдвэрлэн журам гаргана.

 

УИХ-ын гишүүн Д.Ганбат:

-Он гараад чуулганы анхны өдрөөр маш чухал асуудал ярьж байна. Сонгуулийн зургаадугаар сарын  28-ны өдрийг Монголын ард түмэн тэсэн ядан хүлээж байгаа.  Учир нь иргэд  төрийн эрх барих эрхээ эдэлдэг өдөр.Сонгууль хуулийн дагуу болж засаг төрөө байгуулахыг бүгд хүсэж байгаа. Тиймээс  энэ ажлыг хариуцлагатай, хуулийн дагуу хийж гүйцэтгэх ажил, та бүхэнд оногдож байна. Сонгуулийн саналыг хэн тоолох нь чухал.  Энийг та бүхэн тоолно. Үүн дээр хуулийн дагуу хэл амгүй, хуулийн дагуу хийх ёстой Энэ ажлыг төрийн албан хаагчид оролцож явуулна. Энэ  нь төрийн эрхийг хууль бусаар авах гэсэн маш хатуу хуулийн заалттай. СЕХ-ны даргаас асуухад, би тэр хар машинд чинь итгэхгүй байгаа.  2020 оны сонгуулийг баталгаагүй машинаар хийсэн. Одоо баталгаажуулаад, шинэчлээд найдвартай болгож чадсан уу.

 

СЕХ-ны дарга П.Дэлгэрнаран:

-Сонгуулийн санал тоолох машины  хүрэлцээг  2023 оны төсвийн тодотголд  эх үүсвэр тавиулаад тоо ширхэгийн хувьд хүрэлцээтэй авсан.  Нөхөн бүрдүүлэлтийг хийсэн. Машинаа  ашиглалтад бэлтгэх ажлыг хийж байна. Програм хангамжийн тал дээр монголын инженерүүд, программистууд бүх асуудлаа шийдвэрлэдэг. Үүн дээр батлагдсан хуулийнхаа дагуу саналын хуудсын загварыг хийж батлаад програм хангамжийн асуудлыг шийдвэрлэнэ.  Ямар нэгэн лизенц болон бусад асуудал байхгүй. Сонгуульд ашиглахад бэлэн. Төхөөрөмжийг 2012 оны сонгуулиас хойш ашигласан. Энэ хугацаанд буруу  тоолсон, алдаа гарсан тохиолдол байхгүй. 2024 оны  УИХ-ын сонгуулийн хуульд  төхөөрөмжөөр тоолохоос  гадна гар тооллогоор хяналтын тооллогыг  100 хувь хийж баталгаажуулна гэж заасан. Тиймээс  ирэх сонгуульд бүх хэсгийн хороонд төхөөрөмжөөр дүнгээ дамжуулсны дараа  хяналтын гар тооллого хийж баталгаажуулна.

 

УИХ-ын гишүүн Б.Пүрэвдорж:

-Сонгууль шударга явахад тодорхой эргэлзээ төрж байгаа. Хоёр намын хоорондын тохиролцоо хэрээс хэтэрсэн. Энэ нь иргэдийн дургүйцлийг хүргэж таарна.

Улаанбаатар хотод АН илүү санал авах ёстой байтал хоёр мандатыг нь  орон нутаг руу тавихад эсэргүүцээд үг хэлж байгаа хүн байхгүй. Сонгуулийг гурав дахь өдөр явуулж байсан. Гэтэл энэ удаагийн УИХ-ын сонгуулийг баасан гарагт явуулж байгаа нь  сонгуулийн ирц, ялангуяа залуучуудыг сонгуульд оролцуулахгүй байх зүйлийг хийж байхад бас л чимээгүй байна.  Ингэж нэг нэгнийхээ өвөрт ордог зүйл чинь  иргэдийг дургүйцлийг хүргэж байна. Олон намын тогтолцоотой  улсын хувьд хоёр нам руу  бүх саналыг аваачих тогтолцоо  иргэдийн дургүйцлийг хүргэж байгаа шүү. Ногоон автобус, нүүрс, боловсролын сангийн хулгайн дараа МАН  олонх болох юм бол долдугаар сарын 1-тэй дүйцэхүйц асуудал гарахад эргэлзэхээргүй байна.

 

УИХ-ын гишүүн Ц.Туваан:

-Сонгогчдын нэгдсэн жагсаалтаас нэрсийг хэсгийн хороо бүр дээр авах асуудлын техникийн боломж эцэслэн шийдэгдсэн үү. Саналыг 100 хувь гараар тоолоход хэр хугацаа  орно гэж тооцсон бэ.

 

Улсын бүртгэлийн ерөнхий газрын дарга Д. Дэлгэрсайхан:

-Нэгдсэн  сан буюу аль ч хэсэг, газар сан нэг байх талаар  зохион байгуулалт, зохицуулалт хууль заасны дагуу хийгдэнэ.  Өнгөрсөн жилийн төсвийн тодотголоор улсын бүртгэлийн байгууллагад хэрэглэдэг  тоног төхөөрөмжийн  багцыг бүрэн худалдан авах ажиллагаа дууссан. Турших,  хэвийн ажиллагаанд оруулах ажил хийж байна. Харин сүлжээний асуудал бий.  Нэгдсэн нэг сан байгаа  учраас мэдээллийг тодорхой хугацаанд шийдэж ажиллах тал дээр программын хувьд зохион байгуулалт хийж байгаа. Ямар ч газар,  ямар ч сонгогч очсон таньж баталгаажуулах, давхардуулахгүй байх  зохион байгуулалтыг техник, програм хангамжийн хувьд хийж байгаа.

 

СЕХ-ны дарга П.Дэлгэрнаран:

-Гар тооллогыг тухайн хэсгийн хорооны гишүүд, улс төрийн намын ажиглагчид, хэвлэл мэдээллийн байгууллагуудын хяналт дор тухайн хэсгийн хороонд байрлуулсан камерт уншигдахаар зохион байгуулна. Камер гар тооллогын дүнг  бичиж хадгална. Шаардлагатай гэж үзвэл  тухайн камерыг дахин хэрэг зөрчил холбоотой асуудлын хүрээнд шалгах боломжтой. Гар тооллогыг 2021 оны Ерөнхийлөгчийн  сонгуулиар тооцож үзвэл 22:00 цагт хэсгийн хороодууд хаагаад,  цахимаар дүн дамжиж,  гар тооллого хийхэд  өглөөний 06:00-08:00 цаг гэхэд дүнг улсын хэмжээнд  урьдчилсан байдлаар нэгтгэж байсан. Энэ удаа саналын хуудас, мандатын тоо олон. Гараар тоолоход ажиллагаа их,  хугацааны  хувьд урт  болно. Гэхдээ 2-3 өдрөөр сунжруулна гэсэн үг биш. Санал хураалтын дараагийн өдөр урьдчилсан дүн гарч ирэх байх гэж харж байна. Гар тооллогын хяналтыг сайн байлгахаар төлөвлөж ажиллаж байна.

Чуулганы нэгдсэн хуралдаанаар СЕХ-ны гишүүнээр Д.Дэлгэрсайхан, Т.Сүхболд нарыг томилоын гишүүдийн олонх дэмжив.

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

2024 ОНЫ НЭГДҮГЭЭР САРЫН 5. БААСАН ГАРАГ. № 3 (7247)

ФОТО:

Сэдвүүд : #Чуулган  
ХОЛБООТОЙ МЭДЭЭ
У.Хүрэлсүх: Эх орныхоо эрх ашгаас урвасан хэнтэй ч Монгол төр тохиролцох ёсгүй
С.Бямбацогт: Парламентад суудалтай намуудын дарга нарыг оролцуулсан ойлголцол, зөвшилцлийн Зөвлөлийг байгуулж ажиллана
Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийг үүрэгт ажлаас нь чөлөөлөв
М.Нарантуяа-Нара: Энэ танхимд Ерөнхийлөгч орж ирэхээр яагаад бүгд "гөлөг" болчихдог юм бэ
ШУУРХАЙ МЭДЭЭ
1 өдрийн өмнө өмнө

Жүдо бөхийн Залуучуудын дэлхийн аваргаар Т.Ариунзаяа тодорлоо

1 өдрийн өмнө өмнө

Дэлхийд тод гялалзсан оюунлаг охин Б.Оюун-Үжин

1 өдрийн өмнө өмнө

Өрнөдөд сандрал, Дорнодод найдвар, Шэньжэнээс томоохон ахиц дэвшил гарна гэж хүлээж байна

1 өдрийн өмнө өмнө

У.Хүрэлсүх: Эх орныхоо эрх ашгаас урвасан хэнтэй ч Монгол төр тохиролцох ёсгүй

1 өдрийн өмнө өмнө

Б.Пүрэвдагва: Иргэдтэйгээ уулзаж, 2027 оны төсөвт тусгах санал хүсэлтийг нь нээлттэй сонсож байна

1 өдрийн өмнө өмнө

С.Бямбацогт: Парламентад суудалтай намуудын дарга нарыг оролцуулсан ойлголцол, зөвшилцлийн Зөвлөлийг байгуулж ажиллана

1 өдрийн өмнө өмнө

Есөн улаан мэнгэтэй шар нохой өдөр

1 өдрийн өмнө өмнө

Ялимгүй цас орно, өдөртөө 4-6 хэм хүйтэн байна

1 өдрийн өмнө өмнө

Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийг үүрэгт ажлаас нь чөлөөлөв

1 өдрийн өмнө өмнө

М.Нарантуяа-Нара: Энэ танхимд Ерөнхийлөгч орж ирэхээр яагаад бүгд "гөлөг" болчихдог юм бэ

1 өдрийн өмнө өмнө

У.Хүрэлсүх: Эх орныхоо эрх ашгаас урвасан хэнтэй ч монгол төр тохиролцох ёсгүй

2 өдрийн өмнө өмнө

Битүүмжлэгдсэн автомашиныг зарж, 375 сая төгрөг залилжээ

2 өдрийн өмнө өмнө

Токиогийн “Их дуулга”-д оролцох Монголын жүдочид тодорлоо

2 өдрийн өмнө өмнө

Хүүхэд залуусын хөгжлийг дэмжигч "Ачит Ихт" компани

2 өдрийн өмнө өмнө

Говь-Алтай аймагт 3.7 магнитудын хүчтэй газар хөдөлжээ

2 өдрийн өмнө өмнө

Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 62 зөрчил бүртгэгдлээ

2 өдрийн өмнө өмнө

Дүүжин замын тээврээр аюулгүй зорчих зааврыг танилцуулж байна

2 өдрийн өмнө өмнө

Дөрвөн чиглэлд шөнийн автобус иргэдэд үйлчилж байна

2 өдрийн өмнө өмнө

Төрийн өмчит компанийн тоог 85 болгон бууруулахаар тусгажээ

2 өдрийн өмнө өмнө

Ц.Идэрбат: Тариалангийн үйлдвэрлэл эрхлэгчдэд олгох хөнгөлөлттэй зээлийн хүртээмжийг нэмэгдүүлнэ

2 өдрийн өмнө өмнө

“Евро-3” болон түүнээс дээш стандартын АИ-92 автобензиний үнийг 1,000 хүртэл төгрөгөөр бууруулна

2 өдрийн өмнө өмнө

Хууль бус хөрөнгө хураан авах тухай хуулийн төслийг УИХ-д өргөн барина

2 өдрийн өмнө өмнө

Н.Учрал: Төрийн тэргүүний эхлүүлсэн жишгийн дагуу бүгд шалгуулах ёстой

2 өдрийн өмнө өмнө

Хуулийн төсөл: Хаврын морин уралдааныг зөвшөөрнө, зөвшөөрөхгүй

2 өдрийн өмнө өмнө

Ерөнхийлөгчийн албан тушаалаасаа чөлөөлөгдөх хүсэлтийг өнөөдөр шийдвэрлэнэ

2 өдрийн өмнө өмнө

Үс засуулбал эрч хүч ихэснэ

2 өдрийн өмнө өмнө

Цас орохгүй, өдөртөө 3-5 хэм хүйтэн байна

2026-11-18 өмнө

Б.Бямбасүрэн: Бэлтгэл хийж байгаад тамирчин болсон

2026-11-18 өмнө

Засгийн газрын ээлжит хуралдаан болж байна

2026-11-18 өмнө

Ерөнхийлөгчийн албан тушаалаасаа чөлөөлөгдөх хүсэлтийг өнөөдөр хэлэлцэнэ

САНАЛ БОЛГОХ
2026-11-14 өмнө

C.Бямбацогт: Ард түмнийхээ амьжиргаа орлогыг хамгаалсан, аж ахуйн нэгжүүдээ дэмжсэн төсвийг баталлаа

2026-11-14 өмнө

Г.Хосбаяр: Эдгээр 10 аймагт утааны асуудал маш хүнд байгаа

2026-11-14 өмнө

“Сугалаагүй цэцэрлэг” бодлогын дүнд хүүхдийн хамран сургалт 96 хувьд хүрчээ

2026-11-14 өмнө

Төрийн албаны гүйцэтгэлийн удирдлагын цахим системд 444 байгууллагын 23,482 албан хаагч бүртгэгджээ

2026-11-14 өмнө

Л.Мөнхбаясгалан: Алт, зэс, нүүрс дуусдаг юм, ус ч дуусна

2026-11-14 өмнө

Ялимгүй цас орно, өдөртөө 2-4 хэм хүйтэн байна

2026-11-14 өмнө

Эгийн голын усан цахилгаан станц төслийг байгаль орчинд сөрөг нөлөөгүй хэрэгжүүлэх боломжтой гэсэн урьдчилсан дүгнэлт гарчээ

2026-11-14 өмнө

Туул гол дагуу Нисэх, Сонсголон орчимд 14.5 га талбайд олон жил хуримтлагдсан хог хаягдлыг цэвэрлэлээ

2026-11-14 өмнө

Үс засуулбал эд, мал арвижна

2026-11-17 өмнө

2026.11.16: Улстөрчдийн хэн, юу хэлэв

2026-11-16 өмнө

Ус амьдралыг тэтгэдэг бол Мод усыг хамгаалдаг

2026-11-16 өмнө

Н.Учрал: Нөөцийн мах бэлтгэн нийлүүлэх тогтолцоог үндсээр нь шинэчилж байна

2026-11-17 өмнө

Цас цэвэрлэгээнд 1400 орчим ажилтан, албан хаагч ажиллаж, 350 гаруй тонн давс, бодис цацаад байна

2026-11-17 өмнө

Ерөнхий сайд Н.Учрал 2027 оны улсын төсвийн онцлох шийдвэрүүдийг танилцууллаа

1 өдрийн өмнө өмнө

М.Нарантуяа-Нара: Энэ танхимд Ерөнхийлөгч орж ирэхээр яагаад бүгд "гөлөг" болчихдог юм бэ

2026-11-16 өмнө

Өмгөөлөгчид цагдан хорих хугацааг нэг сараар тогтмол сунгадаг практикийг шүүмжиллээ

2026-11-17 өмнө

Төсвийн хуулийн онцлох заалтууд

2026-11-17 өмнө

Нийслэлийн хэмжээнд “Шар дарцаг” аян эхэллээ

2026-11-16 өмнө

Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 51 зөрчил бүртгэгдлээ

2026-11-17 өмнө

Нийслэлийн 7000 өрхийг дулаалж, цахилгаан халаалтад шилжүүлнэ

2026-11-16 өмнө

6,2 тэрбум төгрөгийн өмч хөрөнгийг авран хамгаалж ажиллалаа

2026-11-16 өмнө

Ахуйн хэрэглээний жижиг газны баллон тэсэрч, иргэн гэмтжээ

2026-11-18 өмнө

“Оюу толгойн ашгаас иргэн бүрд 857,000 төгрөгийг хувь дансанд нь шилжүүлж өгөх асуудлаар хуулийн төсөл санаачлан хэлэлцүүлэх” тухай ажлын хэсгийг байгууллаа

2026-11-18 өмнө

“Онцгой хотхон”-ы 512 айлын орон сууцны барилга угсралтын ажлыг шуурхайлахыг үүрэг болголоо

2026-11-18 өмнө

Э.Батшугар: Вакцинаар сэргийлж болох өвчнийг бууруулахад Засгийн газраас анхаарч ажиллана

1 өдрийн өмнө өмнө

Б.Пүрэвдагва: Иргэдтэйгээ уулзаж, 2027 оны төсөвт тусгах санал хүсэлтийг нь нээлттэй сонсож байна

2026-11-17 өмнө

Ачаалал ихтэй 10 чиглэлд автобусны хүртээмжийг нэмэгдүүллээ

2026-11-16 өмнө

Дөрвөн ногоон мэнгэтэй хөх морь өдөр

2026-11-17 өмнө

"Ачит Ихт" компани үйлдвэрийн орчинд экологийн тэнцвэрийг хадгалагч тарвага нутагшууллаа

2026-11-18 өмнө

Засгийн газрын ээлжит хуралдаан болж байна

Бидний тухай Редакцийн бодлого Сурталчилгаа байршуулах Холбоо барих Дээшээ буцах


Веб сайтад агуулагдсан мэдээлэл зохиогчийн эрхийн хуулиар хамгаалагдсан тул зөвшөөрөлгүй хуулбарлах хориотой.

Copyright © MMINFO.MN All Rights Reserved. Powered by HUREEMEDIA.