Т.Эрдмаа

Монгол Улсын эдийн засгийн болон, аж амьдралын хамгийн идэвхтэй үе нь өвлөөс бусад улирал гэж судлаачид хэлдэг. Тодруулбал, мал төллөх, газар тариалан, барилгын  ажил эхлэх, аялал  жуулчлал, амралт зугаалга гээд манай улс тэр чигээрээ түм түжигнэж, бум бужигнаад л явчихдаг цаг үе. Сүүлийн үед урин дулааны улиралд Улаанбаатар хотын нийтийн тээвэрт скүүтер, унадаг дугуйн түрээсийн үйлчилгээ нэвтэрч байна. Үүнийг хэрэглэгчид ч цар хүрээгээ тэлсээр. Мөн иргэд хувьдаа унадаг дугуй, суррон худалдан авч  хөлөглөдөг болсон. Улаанбаатар хотын удирдлагууд ч уг үйлчилгээ, хэрэглээг дэмжиж буй билээ. Учир нь замын түгжрэлийг урин дулаан цагт бууруулах нэг арга зам гэж харж байгаа юм.

Гэвч энэ шинэ үйлчилгээ, хэрэглээг дагасан сөрөг асуудлууд ар араасаа хөвөрч эхлэв. Иргэдийн хамгийн их бухимдаж, уур цухлыг нь хүргэж буй асуудал нь дээрх үйлчилгээ, хэрэглээтэй холбоотой осол. Осол гарч буй гол шалтгаан нь Улаанбаатар хотод зориулалтын замгүйд байгаа юм. Иймд  хүүхэд, залуус явган хүний болон авто замаар зорчиж байна. Тэр явган хүний зам нь ч бас асуудалтай. Явган хүн нь өөрөө алхаж яваад гэмтэх тохиолдол ч цөөнгүй гардаг билээ. Энхэл донхол ихтэй, бүр замын голд нь гэрлийн шон босгосон байх нь ч бий.

Үүнээс гадна  шинэ төрлийн үйлчилгээ, хэрэглээ учраас түүнд зохицсон дүрэм, журам стандарт алга.  Бас  уг үйлчилгээний гол хэрэглэгчид нь 16-21 насны хүүхэд, залуус байгаа юм.  Тэгээд явган замаар алхаж буй зорчигчийг дайрах, авто зам дээр явж  машинд шүргүүлэх, машины дундуур сүлжиж яваад осолд орох тохиолдол нэмэгдэх болжээ.

Мөн эдгээр нь шинэ төрлийн унаа учир сайн эзэмшээгүйгээс хашлага давж онхолдох, хурд хэтрүүлснээс осол гарч байна. Тодруулбал, скүүтерийн ослын улмаас 2023 онд 266, энэ он гарснаас хойш  56 хүн Гэмтлийн эмнэлэгт хандсан тоо баримт бий. 

Гарч буй ослын гэмтэл нь скүүтерийн хурдаас шалтгаалан өөр өөр байна. Гэмтэл согог судлалын үндэсний төвийн мэдээллээс үзвэл  скүүтер хөлөглөгчид  бариулд нь хэвлий, цээжээ хүчтэй цохисноос хавиргаа гэмтээх, гар сарвуугаа хугалах, гавал тархины цуурал, доргилтууд авч байгаа аж.  Харин мөргүүлж шүргүүлсэн явган зорчигч скүүтерийн суурь тавцанд цохиулж хөл, шагайгаа гэмтээж байна. Тодруулбал, нэгэн иргэн цахим хуудастаа “Бид  тэнд нэг  хүн мөнгө олохын золиос болж байна. Маш олон  хүн гэмтэх  боллоо. Би л гэхэд скүүтерт дайруулж 10 сая төгрөгөөр  хагалгаанд орлоо. Маш их зовлоо. Миний хохирлыг барагдуулах газар алга. ХЗДХЯ, Улаанбаатар хотын удирдлагууд, Тээврийн цагдаагийн алба энэ шинэ үйлчилгээний асуудлыг нэг талд нь гаргаж шийдвэрлэх шаардлагатай байна. Хичээл сургууль тарах үед үр хүүхдүүддээ хойшоо урагшаа байн байн харж, сэрэмжтэй яваарай гэж захиарай. Өөрсдөө ч гэсэн сонор сэрэмжтэй явах учиртай шүү” хэмээн бичжээ.

Иргэд ч “Улаанбаатар хотын явган хүний зам талбайгаар тайван алхах үнэхээр хүнд болжээ. Алхаж явахад араас,  урдаас асар хурдтай суррон, скүүтер, унадаг дугуйтай хүмүүс ирж дайрчих гээд их  төвөгтэй болжээ. Гэмтлийн эмнэлэгт  өдөрт маш олон хүн  хөл, шилбээ дайруулсан, шүргүүлж уруулсан хүмүүс их  ирж байгаа гэдэг ч аргагүй үнэн юм байна. Нэг нарны доор нэг хаан гэдэг шиг нэг зам дээр нэг нь л явъя. Хотын явган хүний замаар нэг нь л явъя. Явган хүний замаар хүн нь явах уу, скүүтер нь явах уу, унадаг дугуй, суррон нь явах уу шийдэж аль ээ. Тэдэнд тусгай замыг нь тавьж өг” хэмээж  байна.  Аливаа аюулгүй ажиллагааны дүрмүүд цусаар бичигддэг гэдэг дээ.  Тэгэхээр заавал хүн амь насаа алдсаны дараа асуудлыг шийдэх гээгүй л юм бол энэ шинэ үйлчилгээ, хэрэглээний талаарх ямар нэг зохих шийдэл гаргах шаардлага зүй ёсоор тулгарч байна.

Эх сурвалж: Монголын мэдээ сонин #ҮзэлБодол #Дугаарын60мөр

2024 оны тавдугаар сарын 16. Пүрэв. №050 (5968)