Ам.долларын ханш хэд ч хүрч болзошгүй нөхцөл байдалд хүрчихлээ. Үндсэндээ төгрөг нэг үзүүрээсээ “цаас” болж эхэлж байна. Энэ байдлаараа нөхцөл байдал үргэлжилбэл төгрөг тэр чигтээ “цаас” болж хувирах. Ам.доллар 2500 төгрөгт хүрнэ гэж зарим эдийн засагчид, сэтгүүлчид, ярьж, бичиж байлаа. Гэвч албаны хүмүүс сайндаа л 2300 хүрнэ гээд байлаа. Ийм өөдрөг бодолтой эдийн засагчид ч байсан. Гэтэл өнөөдөр ам.долларын ханш 3000 төгрөг болчихлоо. “Найман шарга” валютын захад ам.долларыг 3000 төгрөгөөр зарж байна, өнөөдөр. Мөн арилжааны банкууд ам.доллар худалдахаа больчихлоо. Үндсэндээ ченжүүд ханш дээр тоглож эхэллээ гэсэн үг.

Мэдээж энэ нөхцөл байдлыг Засгийн газрын тэргүүн ойлгож байгаа байх. Тиймдээ ч саяхан Засгийн газрын хуралдаанаар Сангийн сайдад валютын ханшийг бууруулах үүрэг өгсөн. Тэгэхдээ Улаанбаатарт үйл ажиллагаа явуулж байгаа гадаадын Элчин сайдын яамдыг визийн хураамжаа Монгол Улсын үндэсний мөнгөн тэмдэгтээр авдаг болох асуудлыг зохицуулахыг үүрэгдсэн. Мөн арилжааны банкууд  Монголбанкны  зарласан ханшаас өндөр үнээр валют арилжиж байгаад зохицуулалт хийж болох эсэхийг судлахыг даалгасан.  Гэвч валютын ханшийг бууруулах үүргээ Сангийн сайд буруугаар ойлгочихсон бололтой юм, хөөрхий. Үүрэг авсны маргаашнаас нь эхлээд ам.долларын ханш “гэрлийн хурд”-аар өсч байна.

“Юм худалдаж авах гээд мөнгөө тоолоод зогсч байх хооронд нь ам.долларын ханш өсөөд, мөнгө хүрсэнгүй” гэсэн онигоо сошиалаар “явж” байна. Ёстой л тийм юм болоод байна. Ядаж байхад, дайны хажуугаар дажин гэгчээр юанийн ханш хүртэл дагаад өсөөд байх юм. Нөгөө Сангийн сайд нь юу ч хийж байгаа юм, бүү мэд. Өнөөдөр мэдээлэл хийхдээ “Ерөнхий сайдын зүгээс Сангийн яаманд үүрэг өгсөн. Тухайлбал, бүх төлбөр тооцоог үндэсний мөнгөн тэмдэгтээр хийх хуулийн хэрэгжилтийг сайжруулах гэх мэтчилэн. Бодит гарц бол валютын урсгалыг нэмэгдүүлэх шаардлагатай. Энэ чиглэлээр яг одоо хэлэлцээр явж байна” хэмээсэн.

Тийм ээ, урт хугацаандаа бол бид валютын орох урсгалыг нэмэгдүүлж байж ам.долларын ханш савладаг байдлыг болиулж чадна. Тэгэхдээ энэ ажил бол удаан хугацаанд л хийж, хэрэгжүүлэх ажил. Харин богино хугацаанд, ойрын үед яаралтай арга хэмжээ авах ёстой биз дээ. Монгол Улсад бүх төлбөр тооцоог үндэсний мөнгөн тэмдэгтээр хийнэ гэсэн хууль журам уг нь байгаа. Түүнийхээ хэрэгжилтийг сайжруулаа ч ээ. Ядаж л арилжааны банкууд ам.долларын хадгаламжтай байдаг асуудлыг болиулж яагаад болохгүй гэж. Тэр хууль журмыг нь хурдхан өөрчлөөд, зохицуулаад явах хэрэгтэй.

Өнөөдөр ам.долларын ханш өсөөд байгаа том шалтгааны нэг нь хадгаламж. Иргэд сүүлийн хэдэн өдөр төгрөгөө ам.доллар болгох гэж бүр “алаан” болж байгаа талаар валютын ченж нар ярьж байна. Бүр төгрөгийн хадгаламжаа хүртэл аваад, ам.доллар болгоод байгаа сурагтай.  Монголбанкны Ерөнхийлөгчийн өгсөн мэдээллээр бол 2.4 их наяд төгрөгтэй тэнцэх хэмжээний ам.долларын хадгаламж байгаа юм билээ. Үндсэндээ 2 тэрбум ам.долларын хадгаламжтай байна гэсэн үг, иргэд.  Монгол Улсад бүх төлбөр тооцоог төгрөгөөр хийнэ гэсэн хуультай байж ам.долларын хадгаламжтай байхыг зөвшөөрдөг ийм тэнэг тогтолцоо манайд л байгаа байх. Тиймээс Сангийн яам энэ мэт асуудлаа хурдан шийдэж, хууль журмаа өөрчлөх хэрэгтэй байна. Түүнээс биш Монголбанкийг хараад, тийшээ дайраад ямар ч нэмэргүй. Угаасаа Монголбанкинд интервенци хийх ам.доллар ч байхгүй. 

Тиймээс л Засаг төр яаралтай арга хэмжээ авч, богино, дунд, урт хугацааны төсөл хөтөлбөрүүдээ явуулаа ч ээ. Үүрэг авсан, бид судалж байна, хэлэлцэж байгаа гээд сууж байх хооронд чинь л валютын ченж нар бүр “наадаж” гүйцлээ байна.