• Эхлэл
  • Цаг агаар
  • Валют ханш
  • Улс төр
  • Эдийн засаг
  • Үзэл бодол
  • Спорт
  • Нийгэм
  • Дэлхий
  • Энтертайнмэнт
  • Зурхай



С.Батбаатар: 50-аас дээш насныхан заалтгүй л бол кальцийн бэлдмэл уух хэрэггүй

Монголчуудын  дунд түгээмэл тохиолдох болсон ясны ургалт өвчний талаар “Мөнх Оньч” үе мөч, дотор, уламжлалтын эмнэлгийн захирал Анагаах Ухааны Магистр үе мөч, дотрын эмч С.Батбаатартай ярилцлаа.

-Сүүлийн үед монголчуудын дунд ясны ургалт гэх өвчин зонхилох болсон талаар эмч мэргэжилтнүүд сануулж буй. Яагаад иргэдийн дунд ясны ургалт ихсэх болов. Энэ өвчин юунаас болж үүсдэг юм бэ?

Ер нь сүүлийн үед монгол улсын хэмжээнд  үе мөчний өвчний өвчлөлийн тоо нэмэгдэж байна. Тэр дундаа ясны ургалт хүн амын дунд ихсэх хандлага ажиглагдах болсон. Тухайбал, өвдөгний үений ясны ургалт нэлээд ихэссэн. Энэ өвчний шалтгааныг өмнө нь хоолойны ангинаас үүдэлтэй гэдэг байсан бол сүүлийн үед зөвхөн хоолойн ангина  гэлтгүй тухайн хүний амьдралын хэв маяг, ажлын нөхцөл, өдөр тутам хэрэглэж буй хоол хүнс, хөдөлгөөний хомсдол зэргээс шалтгаалдаг болсон. Хуучин бидний аав, ээж, эмээ, өвөө нар хөл гар өвдлөө гэж ярьдаггүй байсан шүү дээ. Харин улс орон хөгжихийн хэрээр хүмүүсийн дунд бэлэнчлэх сэтгэлгээ үүссэн. Жишээлбэл шатаар буухын оронд цахилгаан шатанд суудаг, алхаад явахын оронд такси барьдаг. Энэ мэтчилэн хөдөлгөөний хомсдол зэргээс шалтгаалж үе мөчний өвчин, ясны ургалтын суурь тавигдаж байна.

-Насны хувьд ямар байдаг юм бэ. Ясны ургалт гэхээр ихэвчлэн настай хүмүүст тохиолддог гэж ойлгодог шүү дээ?

Өмнө нь 60-70 настай ахмадууд хөл, гар өвдлөө гэхээр “Өө аргагүй шүү дээ. Таны өвдгөнд яс ургалгүй яах вэ, хөл гар өвдөлгүй яах вэ, энэ бол насных” гэдэг байсан. Уг нь тийм биш, энэ бол бие даасан өвчин, бие даасан шинжлэх ухаан шүү дээ. Сүүлийн үед өвчлөл нэмэгдэж байгаатай холбоотойгоор ревматологи буюу үе мөчний өвчин судлал гэдэг салбар эрчимтэй хөгжиж байна. 10 хүн үе мөчний өвчнөөр өвдхөд хүйсний харьцаа10:1 байдаг, өөрөөр хэлвэл эмэгтэйчүүд илүү өвчилдөг ба 45-аас дээш насны тэр дундаа цэвэршилтийн насны эмэгтэйчүүд их өвддөг. Харин сүүлийн үед өсвөр насны охидууд ихэвчлэн өвдөж байна. Мөн дулааны цахилгаан станц гэх мэт хүнд хөдөлмөр эрхэлдэг, мөн гадаадад олон жил ажилласан 25-аас дээш  насны залуусын ясны өөрчлөлт нь 50-60 настай хүнийхтэй адилхан болчихсон байдаг. Тэгэхээр сүүлийн үед заавал настай хүн гэлтгүй залуучууд ч гэсэн ажиллаж буй нөхцөллбайдал зэргээс шалтгаалан өвдөж байна.

-Хүмүүс “Миний хурууны хажуугаас илүү яс ургаад байна” гэж ярьдаг. Тэр ясны ургалт мөн үү?

-Мөн. Гэхдээ өөрийн чинь ярьж байгаа ясны ургалт цөөхөн тохиолдолд гардаг. Ихэвчлэн том үенүүд дээр гардаг юм. Ялангуяа өвдөгний үенд. Манай эмнэлгээр үйлчлүүлж байгаа үйлчлүүлэгсдийн өвчлөлийг авч үзвэл өвдөгний үений ясны ургалт 60-70 хувийг , 30-40 хувь нь нуруу, хүзүүний ясны ургалт зонхилдог. Цөөхөн хэдэн хувийг жижиг үенүүд болох хөлийн эрхий хурууны хажуу тал болон гарын хуруун дээр ургадаг. Ясны ургалт тодорхой үе шаттай. Жишээлбэл, эхэн үедээ тухайн хэсэгт овойсон зүйл гардаг. Гэхдээ тэр нь яг яс биш байдаг л даа. Дөнгөж үений шар ус гэх мэт бусад зүйлүүд нь гадагшилдаг, энэ нь эхний шинж тэмдэг юм. Энэ үед нь эмчилгээ хийлгэж, арга хэмжээ аваагүйгээс шингэн хэсэг нь шимэгдээд мөгөөрсждөг. Тэгээд хэсэг хугацааны дараа шингэн хэсэг нь шимэгдсээр байгаад хатуулаг үүсч, ясждаг. Ер нь жижиг үе буюу гар, хөлөн дээр яс ургах нь их ховор. Хүний нүдэнд харагдахгүй далд үе хооронд ясны ургалт гардаг.

-Манай улсын эмнэлгийн байгууллагууд зарим өвчнийг оношлох тал дээр муу байдаг. Түүнээс болж онош тодорхойгүй гэх шалтгаанаар олон хүмүүс гадагшаа гарч эмчилгээ хийлгэж байна. Ясны ургалтыг хэр сайн оношилж байна вэ?

-Монгол Улсын хэмжээнд үе мөчний чиглэлээр дагнасан эмнэлэг ховор. Мөн үе мөчөөр мэргэшсэн нарийн мэргэжлийн эмч нар цөөхөн байна л даа. Улсын клиникийн томоохон эмнэлгүүд бүх эрхтэн системийн тасгуудтай. Хоол боловсруулах, зүрхний, нүд, чих хамар хоолой гэх мэтчилэн олон тасагтай.Гэтэл сүүлийн 3-4 жилийн хугацаанд л улсын клиникийн эмнэлгүүдэд үе мөчний тасаг нээгдсэн. Цаашид дүүргийн эмнэлгүүдэд  тасаг нээх, нарийн мэргэжлийн эмч нарыг бэлтгэх зайлшгүй шаардлага байгаа.

-Ясны ургалтын томоохон хагалгаа хэр хийгдэж байна вэ?

-Зонхилон тохиолдож байгаагаар нь өвдөгний үений хагалгаан дээр ярья л даа. Манай улсад хиймэл үений хагалгаанаас гадна, өвдөгний үенд ургасан ясыг хусах мөн үений дурангийн болон бусад хагалгааг хийдэг. Гэхдээ үр дүн тийм ч сайн биш. Өвдөгний ясны ургалтыг I, II, III, IV дүгээр үе гэж ангилдаг. Энэ нь нэг үгээр хэлбэл, ясны ургалтын зэргээр нь ангилж байна гэсэн үг. I, II дугаар үедээ ямар ч хагалгааны заалтгүйгээр эм, тарианы эмчилгээгээр эмчлэгддэг. Харин III дугаар үед орчихоор зарим нэг нь мэсийн зарим нь эмийн эмчилгээд ордог. Тухайн үйлчлүүлэгчийн өвчин болон саналаас шалтгаалдаг. IV дүгээр үедээ орсон бол заалтаар хиймэл үений хагалгаа хийдэг. Ер нь сүүлийн үед Монгол Улсын хэмжээнд хиймэл үений хагалгаа илүү их хийгдэж байна.

-Зарим хүмүүс хиймэл үений хагалгаа хийлгэсэн ч нэмэр алга гэж ярьдаг. Энэ юутай холбоотой юм бэ?

-Хиймэл үений хагалгаа маань 10-15 жилийн баталгаатай гэж ярьдаг. Гэтэл сүүлийн үед протезийн хагалгаа хийж байгаа эмнэлэг олон болчихоод хагалгааны чанар тааруухан болсон. Хиймэл үений хагалгаа хийлгэсэн хүмүүс 10 жил байтугай ганц, хоёрхон жилийн дараа эргээд л өвдөх тохиолдлууд гарах боллоо л доо. Тийм болохоор 3  4-р үедээ ялангуяа 4-р үедээ орчоогүйл бол хагалгаа аль болох яаран хийлгэхгүйгээр сүүлд нэвтэрсэн эмчилгээний шинэ аргуудыг хэрэглэж эмчилгээнд орох хэрэгтэй.Тухайлбал, PRP эмчилгээ гэж байна. Энэ эмчилгээг манай эмнэлэг 2012 оноос хэрэгжүүлж эхэлсэн. Уг эмчилгээ нь үйлчлүүлэгчийнхээ судаснаас цус авч, залуу эс болон бусад хэрэгтэй нөхөн төлжүүлдэг эсийг ялгаж авдаг юм. Түүнийгээ яс ургасан хэсэгт нь хийж өгдөг. Ясны ургалт шохойжилт явагдаад байна гэдэг чинь тодорхой хэмжээгээр үений хөндийд, үенд хөгшрөлт явагдаж байна гэсэн үг. Тэр үйл явцыг л маш хурдтайгаар залуужуулж өгч байгаа юм. Энэ бол их үр дүнтэй. Яахав өвдөгний үенд хийдэг бусад янз бүрийн тарианууд байдаг л даа. Янз бүрийн дотрын эмнэлэг, үе мөч эмчилнэ гэсэн газрууд, зарим нэг эмч нар тэр тариаг хийгээд байгаа юм. Тэр их учир дутагдалтай. Өөрөөр хэлбэл, маш хүчтэй гормоны гаралтай тариаг шууд өвдгөнд тарьчихдаг гэсэн үг.

-Гормоны гаралтай тариа ямар сөрөг нөлөөтэй вэ?

-Сөрөг нөлөө маш ихтэй. Үе мөч нь өвддөг, хөл дээрээ явж чаддаггүй, тэргэнцэртэй хүмүүс энэ тариаг хийлгээд босоод бараг гүйнэ. Тийм хурдан үр дүнгээ өгдөг. Тэгэхээр хүмүүс ам дамжаад “Ёстой сайн тариа” гээд бие биедээ зөвлөөд байдаг. Гэтэл энэ тариаг хийлгэнэ гэдэг зөвхөн өнөөдрийг харсан асуудал. Маргааш ямар хүндрэл гарах вэ, сарын дараа ямар үр дүн гарах юм гэдгийг тооцдоггүй. Хүмүүс яахав сүүлийн үед цагаан өнгөтэй хүчтэй тариа сайн тариа гээд л хийгээд байна. Энэ тариаг үенд тарьчихаар шимэгдэхдээ хатуулаг хэсгүүд нь ясан дээрээ үлдэж барзайдаг. Хатуурч, барзайж ядаж байгаа ясны гадаргууг улам барзайлгаад байдаг. Үүнээс болж тухайн хүнд хоёр жилийн дараа хүндрэл гарах байсан бол хоёр сарын дараагаас хүндрэл гарч эхлэх жишээтэй. Мөн энэ тарианаасаа илүү хүчтэй тариа хийлгэж байж өвчин нь намддаг болчихдог. Гэтэл хүмүүсийн хийлгээд байгаа хүчтэй тарианаас өөр илүү хүчтэй тариа Монгол Улсын хэмжээнд байхгүй. Тэгэхээр энэ тариаг “Хийнэ. Болно, бүтнэ” гэсэн хүмүүсээр хийлгэж болохгүй.

-Ер нь манай улсад гормоны гаралтай тариа хэрэглэхийг зөвшөөрсөн байдаг юм уу?

Зөвшөөрнө. Эмчилгээний стандартад гормон эмчилгээ хийх заалтууд байгаа боловч сүүлийн үед нэр ус нь мэдэгдэхгүй янз бүрийн тариаг дам яриагаар их хийлгэж байна. Фэйсбүүк дээр “Эрүүл мэндийн нэгдсэн групп” хуудас байдаг юм. Тэр хуудас дээр хэдхэн хоногийн өмнө Триамцинолон гэдэг гормоны гаралтай хүчтэй тарианы зургийг оруулаад “Энэ тариаг үе мөчинд их сайн гэсэн. Манай ээж гишгэж явж чаддаггүй юм ” энийг тариулвал яах вэ гээд пост үлдээчихсэн байсан. Гэтэл доор нь хүмүүс “Өө тийм. Ёстой сайн эм” гээд биччихдэг. Бүр 7 хоногт 2-3 удаа булчинд таридаг гээд хөгшчүүл ам дамжин дур мэдэн тариулдаг. Энэ мэтчилэн бие биенийхээ зөвлөгөөгөөр буруу эм хэрэглэх тохиолдол гарч байна. Тэр тариа нь хятад бичигтэй, цэнхэр тагтай,  50 mg савлагаатай Монгол Улсын эмийн бүртгэлд байхгүй тариа. Энэ тариаг тариулвал цаашид ямарч эмэнд дарагдахаа болино, түүнээс хүчтэй тариаг хийлгэж байж намдана гэсэн үг.  Хяналт шалгалтын байгууллагуудаас далдуур хийгээд байна гэсэн үг.

-Хүмүүс “Би явж байгаад л гэнэт өвдөгнөөс доогуур мэдээгүй болоод сөхрөөд уначихдаг” гэж ярьдаг. Энэ үе мөчтэй холбоотой юу?

-Энэ тохиолдол хоёр талтай. Шууд өвдөгний  үетэй холбоотой гэж ойлгож болохгүй. Хүний биед бүсэлхийн таван нуруу гэж бий. Эдгээр нурууны үе нь хүний биеийн жинг үүрч явдаг. Харин бүсэлхийн нурууны доод хэсгийн нугалмууд нь хөл, гуяны хэсгийн мэдрэлийг хариуцдаг. Тиймээс нуруу өвддөг хүмүүс гэнэт мэдээ алдаж, сөхөрч унадаг нэг тал бий. Нөгөө талаас өвдөгний үений ясны ургалт, шохойжилт явагдаж байгаа бол гэнэт мэдрэлийн гаралтай өвдөлт өгч сөхөрч унадаг.

-Ясны ургалт бидний идэж буй хоол хүнстэй хэр их холбоотой вэ?

-Маш их холбоотой. Манайхан их бэлэн хүнсний бүтээгдэхүүн хэрэглэх дуртай. Гэтэл бидний идэх дуртай түргэн хоол, лаазалсан хүнснүүдэд муудахгүй байлгахын тулд янз бүрийн химийн бордоо хийдэг. Тэр нь эргээд хүний биед сөрөг нөлөө үзүүлдэг. Тиймээс аль болох хоолоо хийж, органик хүнс хэрэглэх хэрэгтэй. Жишээлбэл, гурилтай шөл хийхийн тулд заавал тасалсан гурил авалгүй өөрсдөө зуураад, элдээд хийчих хэрэгтэй. Ер нь хуучин хэв маяг руугаа л орвол сайн. Аль болох бэлэнчлэх сэтгэлгээнээс салах шаардлагатай байгаа юм.

-Монголчууд үе мөч өвдлөө гэхээр кальци уу гэдэг. Энэ хэр зөв бэ?

-Хүмүүс ясны сийрэгжилт, ясны ургалт хоёрыг их сольж ойлгодог. Нэг өвчин гэж боддог. Ясны ургалт нь кальцийн илүүдлээс болж үүсдэг. Харин ясны сийрэгжилт нь ясны кальцийн дутагдлаас шалтгаалдаг. Гэхдээ энэ хоёр өвчин нэг хүнд хоёулаа байдаг. Нэг газар нь кальци илүүдсэн, нөгөө газар нь кальци дутагдсан байх жишээтэй. Хөл, гар өвдлөө гэхээр “Кальци уу, кальц уу” гэж зөвлөдөг. Эсвэл хоёр найзууд хоорондоо ярьж сууж байгаад “Миний хөл өвдөөд байна” гэхээр “Кальци уу” л гэдэг. Гэтэл кальцийн хэрэглээ насны хязгаартай. 50-аас дээш насны хүмүүс заалтгүй л бол кальцийн бэлдмэл уухгүй байх хэрэгтэй. Яагаад гэвэл кальци болон бусад эрдэс давсуудын бөөгнөрөл нь ясны ургалт гэсэн үг. Гэтэл ясны ургалттай хэрнээ дээр нь кальци уугаад байвал ясны ургалт, шохойжилт улам ихэсдэг. Хүмүүсийн ам дамжиж ууж байгаа кальци бол биологийн нэмэлт бүтээгдэхүүн л дээ. Тэгэхээр үүнийг тэнцвэржуулдэг, ионжуулдаг эмчилгээний зориулалтаар хэрэглэдэг кальци тусдаа бий. Тэр кальцийг сонгох хэрэгтэй. Гэхдээ насны хязгаартай. 40 гаруй насандаа хожуу төрсөн хүмүүс байдаг. Тэр хүмүүс зайлшгүй кальцийн хэрэглээг авах ёстой. Яагаад гэвэл эрүүл хүний кальцийн хэрэглээ 1000 мг байх ёстой. Харин жирэмсэн болон хөхүүл эхчүүдэд 2000 мг кальци хэрэг болдог. Тэгэхээр кальцийн хэрэглээ хоёр дахин нэмэгддэг гэсэн үг. Хожуу төрсөн хүмүүс миний дээр хэлсэнчлэн “50-аас дээш насныхан кальци ууж болохгүй гэсэн” гээд хэрэглэхгүй байж болохгүй. Кальци уух заалт гэж бий. Түүнд тохируулаад хэрэглэх хэрэгтэй.

-Иргэд настай хүн байх тусмаа кальци уух ёстой гэж ойлгодог. Тэгэхээр энэ буруу байх нь. Тийм үү?

-Яах вэ, манай иргэдийн эрүүл мэндийн боловсрол дутуу байна гэсэн үг л дээ. Иргэд ямар үед нь кальцийн бэлдмэл хэрэглэх, ямар үед нь сувилалын эмчилгээ хийлгэх, ямар үед нь шавар эмчилгээнд орох вэ гэдгээ мэддэггүй. Энэ нь тухайн хүний нас болон өвчнөөс шалтгаалаад өөр өөр байдаг. Насныхаа хувьд ч өвчнийхөө хувьд ч ялгаатай гэсэн үг.

    ХУВААЛЦАХ ЖИРГЭХ


МЭДЭЭНИЙ СЭТГЭГДЭЛ
ХОЛБООТОЙ МЭДЭЭ
Б.Пүрэвдагва: Иргэдтэйгээ уулзаж, 2027 оны төсөвт тусгах санал хүсэлтийг нь нээлттэй сонсож байна
Есөн улаан мэнгэтэй шар нохой өдөр
Ялимгүй цас орно, өдөртөө 4-6 хэм хүйтэн байна
Битүүмжлэгдсэн автомашиныг зарж, 375 сая төгрөг залилжээ



Веб сайтад агуулагдсан мэдээлэл зохиогчийн эрхийн хуулиар хамгаалагдсан тул зөвшөөрөлгүй хуулбарлах хориотой.

Copyright © MMINFO.MN All Rights Reserved. Powered by HUREEMEDIA.





  • Эхлэл
  • Цаг агаар
  • Валют ханш
  • Улс төр
  • Эдийн засаг
  • Үзэл бодол
  • Спорт
  • Нийгэм
  • Дэлхий
  • Энтертайнмэнт
  • Зурхай



С.Батбаатар: 50-аас дээш насныхан заалтгүй л бол кальцийн бэлдмэл уух хэрэггүй

Монголчуудын  дунд түгээмэл тохиолдох болсон ясны ургалт өвчний талаар “Мөнх Оньч” үе мөч, дотор, уламжлалтын эмнэлгийн захирал Анагаах Ухааны Магистр үе мөч, дотрын эмч С.Батбаатартай ярилцлаа.

-Сүүлийн үед монголчуудын дунд ясны ургалт гэх өвчин зонхилох болсон талаар эмч мэргэжилтнүүд сануулж буй. Яагаад иргэдийн дунд ясны ургалт ихсэх болов. Энэ өвчин юунаас болж үүсдэг юм бэ?

Ер нь сүүлийн үед монгол улсын хэмжээнд  үе мөчний өвчний өвчлөлийн тоо нэмэгдэж байна. Тэр дундаа ясны ургалт хүн амын дунд ихсэх хандлага ажиглагдах болсон. Тухайбал, өвдөгний үений ясны ургалт нэлээд ихэссэн. Энэ өвчний шалтгааныг өмнө нь хоолойны ангинаас үүдэлтэй гэдэг байсан бол сүүлийн үед зөвхөн хоолойн ангина  гэлтгүй тухайн хүний амьдралын хэв маяг, ажлын нөхцөл, өдөр тутам хэрэглэж буй хоол хүнс, хөдөлгөөний хомсдол зэргээс шалтгаалдаг болсон. Хуучин бидний аав, ээж, эмээ, өвөө нар хөл гар өвдлөө гэж ярьдаггүй байсан шүү дээ. Харин улс орон хөгжихийн хэрээр хүмүүсийн дунд бэлэнчлэх сэтгэлгээ үүссэн. Жишээлбэл шатаар буухын оронд цахилгаан шатанд суудаг, алхаад явахын оронд такси барьдаг. Энэ мэтчилэн хөдөлгөөний хомсдол зэргээс шалтгаалж үе мөчний өвчин, ясны ургалтын суурь тавигдаж байна.

-Насны хувьд ямар байдаг юм бэ. Ясны ургалт гэхээр ихэвчлэн настай хүмүүст тохиолддог гэж ойлгодог шүү дээ?

Өмнө нь 60-70 настай ахмадууд хөл, гар өвдлөө гэхээр “Өө аргагүй шүү дээ. Таны өвдгөнд яс ургалгүй яах вэ, хөл гар өвдөлгүй яах вэ, энэ бол насных” гэдэг байсан. Уг нь тийм биш, энэ бол бие даасан өвчин, бие даасан шинжлэх ухаан шүү дээ. Сүүлийн үед өвчлөл нэмэгдэж байгаатай холбоотойгоор ревматологи буюу үе мөчний өвчин судлал гэдэг салбар эрчимтэй хөгжиж байна. 10 хүн үе мөчний өвчнөөр өвдхөд хүйсний харьцаа10:1 байдаг, өөрөөр хэлвэл эмэгтэйчүүд илүү өвчилдөг ба 45-аас дээш насны тэр дундаа цэвэршилтийн насны эмэгтэйчүүд их өвддөг. Харин сүүлийн үед өсвөр насны охидууд ихэвчлэн өвдөж байна. Мөн дулааны цахилгаан станц гэх мэт хүнд хөдөлмөр эрхэлдэг, мөн гадаадад олон жил ажилласан 25-аас дээш  насны залуусын ясны өөрчлөлт нь 50-60 настай хүнийхтэй адилхан болчихсон байдаг. Тэгэхээр сүүлийн үед заавал настай хүн гэлтгүй залуучууд ч гэсэн ажиллаж буй нөхцөллбайдал зэргээс шалтгаалан өвдөж байна.

-Хүмүүс “Миний хурууны хажуугаас илүү яс ургаад байна” гэж ярьдаг. Тэр ясны ургалт мөн үү?

-Мөн. Гэхдээ өөрийн чинь ярьж байгаа ясны ургалт цөөхөн тохиолдолд гардаг. Ихэвчлэн том үенүүд дээр гардаг юм. Ялангуяа өвдөгний үенд. Манай эмнэлгээр үйлчлүүлж байгаа үйлчлүүлэгсдийн өвчлөлийг авч үзвэл өвдөгний үений ясны ургалт 60-70 хувийг , 30-40 хувь нь нуруу, хүзүүний ясны ургалт зонхилдог. Цөөхөн хэдэн хувийг жижиг үенүүд болох хөлийн эрхий хурууны хажуу тал болон гарын хуруун дээр ургадаг. Ясны ургалт тодорхой үе шаттай. Жишээлбэл, эхэн үедээ тухайн хэсэгт овойсон зүйл гардаг. Гэхдээ тэр нь яг яс биш байдаг л даа. Дөнгөж үений шар ус гэх мэт бусад зүйлүүд нь гадагшилдаг, энэ нь эхний шинж тэмдэг юм. Энэ үед нь эмчилгээ хийлгэж, арга хэмжээ аваагүйгээс шингэн хэсэг нь шимэгдээд мөгөөрсждөг. Тэгээд хэсэг хугацааны дараа шингэн хэсэг нь шимэгдсээр байгаад хатуулаг үүсч, ясждаг. Ер нь жижиг үе буюу гар, хөлөн дээр яс ургах нь их ховор. Хүний нүдэнд харагдахгүй далд үе хооронд ясны ургалт гардаг.

-Манай улсын эмнэлгийн байгууллагууд зарим өвчнийг оношлох тал дээр муу байдаг. Түүнээс болж онош тодорхойгүй гэх шалтгаанаар олон хүмүүс гадагшаа гарч эмчилгээ хийлгэж байна. Ясны ургалтыг хэр сайн оношилж байна вэ?

-Монгол Улсын хэмжээнд үе мөчний чиглэлээр дагнасан эмнэлэг ховор. Мөн үе мөчөөр мэргэшсэн нарийн мэргэжлийн эмч нар цөөхөн байна л даа. Улсын клиникийн томоохон эмнэлгүүд бүх эрхтэн системийн тасгуудтай. Хоол боловсруулах, зүрхний, нүд, чих хамар хоолой гэх мэтчилэн олон тасагтай.Гэтэл сүүлийн 3-4 жилийн хугацаанд л улсын клиникийн эмнэлгүүдэд үе мөчний тасаг нээгдсэн. Цаашид дүүргийн эмнэлгүүдэд  тасаг нээх, нарийн мэргэжлийн эмч нарыг бэлтгэх зайлшгүй шаардлага байгаа.

-Ясны ургалтын томоохон хагалгаа хэр хийгдэж байна вэ?

-Зонхилон тохиолдож байгаагаар нь өвдөгний үений хагалгаан дээр ярья л даа. Манай улсад хиймэл үений хагалгаанаас гадна, өвдөгний үенд ургасан ясыг хусах мөн үений дурангийн болон бусад хагалгааг хийдэг. Гэхдээ үр дүн тийм ч сайн биш. Өвдөгний ясны ургалтыг I, II, III, IV дүгээр үе гэж ангилдаг. Энэ нь нэг үгээр хэлбэл, ясны ургалтын зэргээр нь ангилж байна гэсэн үг. I, II дугаар үедээ ямар ч хагалгааны заалтгүйгээр эм, тарианы эмчилгээгээр эмчлэгддэг. Харин III дугаар үед орчихоор зарим нэг нь мэсийн зарим нь эмийн эмчилгээд ордог. Тухайн үйлчлүүлэгчийн өвчин болон саналаас шалтгаалдаг. IV дүгээр үедээ орсон бол заалтаар хиймэл үений хагалгаа хийдэг. Ер нь сүүлийн үед Монгол Улсын хэмжээнд хиймэл үений хагалгаа илүү их хийгдэж байна.

-Зарим хүмүүс хиймэл үений хагалгаа хийлгэсэн ч нэмэр алга гэж ярьдаг. Энэ юутай холбоотой юм бэ?

-Хиймэл үений хагалгаа маань 10-15 жилийн баталгаатай гэж ярьдаг. Гэтэл сүүлийн үед протезийн хагалгаа хийж байгаа эмнэлэг олон болчихоод хагалгааны чанар тааруухан болсон. Хиймэл үений хагалгаа хийлгэсэн хүмүүс 10 жил байтугай ганц, хоёрхон жилийн дараа эргээд л өвдөх тохиолдлууд гарах боллоо л доо. Тийм болохоор 3  4-р үедээ ялангуяа 4-р үедээ орчоогүйл бол хагалгаа аль болох яаран хийлгэхгүйгээр сүүлд нэвтэрсэн эмчилгээний шинэ аргуудыг хэрэглэж эмчилгээнд орох хэрэгтэй.Тухайлбал, PRP эмчилгээ гэж байна. Энэ эмчилгээг манай эмнэлэг 2012 оноос хэрэгжүүлж эхэлсэн. Уг эмчилгээ нь үйлчлүүлэгчийнхээ судаснаас цус авч, залуу эс болон бусад хэрэгтэй нөхөн төлжүүлдэг эсийг ялгаж авдаг юм. Түүнийгээ яс ургасан хэсэгт нь хийж өгдөг. Ясны ургалт шохойжилт явагдаад байна гэдэг чинь тодорхой хэмжээгээр үений хөндийд, үенд хөгшрөлт явагдаж байна гэсэн үг. Тэр үйл явцыг л маш хурдтайгаар залуужуулж өгч байгаа юм. Энэ бол их үр дүнтэй. Яахав өвдөгний үенд хийдэг бусад янз бүрийн тарианууд байдаг л даа. Янз бүрийн дотрын эмнэлэг, үе мөч эмчилнэ гэсэн газрууд, зарим нэг эмч нар тэр тариаг хийгээд байгаа юм. Тэр их учир дутагдалтай. Өөрөөр хэлбэл, маш хүчтэй гормоны гаралтай тариаг шууд өвдгөнд тарьчихдаг гэсэн үг.

-Гормоны гаралтай тариа ямар сөрөг нөлөөтэй вэ?

-Сөрөг нөлөө маш ихтэй. Үе мөч нь өвддөг, хөл дээрээ явж чаддаггүй, тэргэнцэртэй хүмүүс энэ тариаг хийлгээд босоод бараг гүйнэ. Тийм хурдан үр дүнгээ өгдөг. Тэгэхээр хүмүүс ам дамжаад “Ёстой сайн тариа” гээд бие биедээ зөвлөөд байдаг. Гэтэл энэ тариаг хийлгэнэ гэдэг зөвхөн өнөөдрийг харсан асуудал. Маргааш ямар хүндрэл гарах вэ, сарын дараа ямар үр дүн гарах юм гэдгийг тооцдоггүй. Хүмүүс яахав сүүлийн үед цагаан өнгөтэй хүчтэй тариа сайн тариа гээд л хийгээд байна. Энэ тариаг үенд тарьчихаар шимэгдэхдээ хатуулаг хэсгүүд нь ясан дээрээ үлдэж барзайдаг. Хатуурч, барзайж ядаж байгаа ясны гадаргууг улам барзайлгаад байдаг. Үүнээс болж тухайн хүнд хоёр жилийн дараа хүндрэл гарах байсан бол хоёр сарын дараагаас хүндрэл гарч эхлэх жишээтэй. Мөн энэ тарианаасаа илүү хүчтэй тариа хийлгэж байж өвчин нь намддаг болчихдог. Гэтэл хүмүүсийн хийлгээд байгаа хүчтэй тарианаас өөр илүү хүчтэй тариа Монгол Улсын хэмжээнд байхгүй. Тэгэхээр энэ тариаг “Хийнэ. Болно, бүтнэ” гэсэн хүмүүсээр хийлгэж болохгүй.

-Ер нь манай улсад гормоны гаралтай тариа хэрэглэхийг зөвшөөрсөн байдаг юм уу?

Зөвшөөрнө. Эмчилгээний стандартад гормон эмчилгээ хийх заалтууд байгаа боловч сүүлийн үед нэр ус нь мэдэгдэхгүй янз бүрийн тариаг дам яриагаар их хийлгэж байна. Фэйсбүүк дээр “Эрүүл мэндийн нэгдсэн групп” хуудас байдаг юм. Тэр хуудас дээр хэдхэн хоногийн өмнө Триамцинолон гэдэг гормоны гаралтай хүчтэй тарианы зургийг оруулаад “Энэ тариаг үе мөчинд их сайн гэсэн. Манай ээж гишгэж явж чаддаггүй юм ” энийг тариулвал яах вэ гээд пост үлдээчихсэн байсан. Гэтэл доор нь хүмүүс “Өө тийм. Ёстой сайн эм” гээд биччихдэг. Бүр 7 хоногт 2-3 удаа булчинд таридаг гээд хөгшчүүл ам дамжин дур мэдэн тариулдаг. Энэ мэтчилэн бие биенийхээ зөвлөгөөгөөр буруу эм хэрэглэх тохиолдол гарч байна. Тэр тариа нь хятад бичигтэй, цэнхэр тагтай,  50 mg савлагаатай Монгол Улсын эмийн бүртгэлд байхгүй тариа. Энэ тариаг тариулвал цаашид ямарч эмэнд дарагдахаа болино, түүнээс хүчтэй тариаг хийлгэж байж намдана гэсэн үг.  Хяналт шалгалтын байгууллагуудаас далдуур хийгээд байна гэсэн үг.

-Хүмүүс “Би явж байгаад л гэнэт өвдөгнөөс доогуур мэдээгүй болоод сөхрөөд уначихдаг” гэж ярьдаг. Энэ үе мөчтэй холбоотой юу?

-Энэ тохиолдол хоёр талтай. Шууд өвдөгний  үетэй холбоотой гэж ойлгож болохгүй. Хүний биед бүсэлхийн таван нуруу гэж бий. Эдгээр нурууны үе нь хүний биеийн жинг үүрч явдаг. Харин бүсэлхийн нурууны доод хэсгийн нугалмууд нь хөл, гуяны хэсгийн мэдрэлийг хариуцдаг. Тиймээс нуруу өвддөг хүмүүс гэнэт мэдээ алдаж, сөхөрч унадаг нэг тал бий. Нөгөө талаас өвдөгний үений ясны ургалт, шохойжилт явагдаж байгаа бол гэнэт мэдрэлийн гаралтай өвдөлт өгч сөхөрч унадаг.

-Ясны ургалт бидний идэж буй хоол хүнстэй хэр их холбоотой вэ?

-Маш их холбоотой. Манайхан их бэлэн хүнсний бүтээгдэхүүн хэрэглэх дуртай. Гэтэл бидний идэх дуртай түргэн хоол, лаазалсан хүнснүүдэд муудахгүй байлгахын тулд янз бүрийн химийн бордоо хийдэг. Тэр нь эргээд хүний биед сөрөг нөлөө үзүүлдэг. Тиймээс аль болох хоолоо хийж, органик хүнс хэрэглэх хэрэгтэй. Жишээлбэл, гурилтай шөл хийхийн тулд заавал тасалсан гурил авалгүй өөрсдөө зуураад, элдээд хийчих хэрэгтэй. Ер нь хуучин хэв маяг руугаа л орвол сайн. Аль болох бэлэнчлэх сэтгэлгээнээс салах шаардлагатай байгаа юм.

-Монголчууд үе мөч өвдлөө гэхээр кальци уу гэдэг. Энэ хэр зөв бэ?

-Хүмүүс ясны сийрэгжилт, ясны ургалт хоёрыг их сольж ойлгодог. Нэг өвчин гэж боддог. Ясны ургалт нь кальцийн илүүдлээс болж үүсдэг. Харин ясны сийрэгжилт нь ясны кальцийн дутагдлаас шалтгаалдаг. Гэхдээ энэ хоёр өвчин нэг хүнд хоёулаа байдаг. Нэг газар нь кальци илүүдсэн, нөгөө газар нь кальци дутагдсан байх жишээтэй. Хөл, гар өвдлөө гэхээр “Кальци уу, кальц уу” гэж зөвлөдөг. Эсвэл хоёр найзууд хоорондоо ярьж сууж байгаад “Миний хөл өвдөөд байна” гэхээр “Кальци уу” л гэдэг. Гэтэл кальцийн хэрэглээ насны хязгаартай. 50-аас дээш насны хүмүүс заалтгүй л бол кальцийн бэлдмэл уухгүй байх хэрэгтэй. Яагаад гэвэл кальци болон бусад эрдэс давсуудын бөөгнөрөл нь ясны ургалт гэсэн үг. Гэтэл ясны ургалттай хэрнээ дээр нь кальци уугаад байвал ясны ургалт, шохойжилт улам ихэсдэг. Хүмүүсийн ам дамжиж ууж байгаа кальци бол биологийн нэмэлт бүтээгдэхүүн л дээ. Тэгэхээр үүнийг тэнцвэржуулдэг, ионжуулдаг эмчилгээний зориулалтаар хэрэглэдэг кальци тусдаа бий. Тэр кальцийг сонгох хэрэгтэй. Гэхдээ насны хязгаартай. 40 гаруй насандаа хожуу төрсөн хүмүүс байдаг. Тэр хүмүүс зайлшгүй кальцийн хэрэглээг авах ёстой. Яагаад гэвэл эрүүл хүний кальцийн хэрэглээ 1000 мг байх ёстой. Харин жирэмсэн болон хөхүүл эхчүүдэд 2000 мг кальци хэрэг болдог. Тэгэхээр кальцийн хэрэглээ хоёр дахин нэмэгддэг гэсэн үг. Хожуу төрсөн хүмүүс миний дээр хэлсэнчлэн “50-аас дээш насныхан кальци ууж болохгүй гэсэн” гээд хэрэглэхгүй байж болохгүй. Кальци уух заалт гэж бий. Түүнд тохируулаад хэрэглэх хэрэгтэй.

-Иргэд настай хүн байх тусмаа кальци уух ёстой гэж ойлгодог. Тэгэхээр энэ буруу байх нь. Тийм үү?

-Яах вэ, манай иргэдийн эрүүл мэндийн боловсрол дутуу байна гэсэн үг л дээ. Иргэд ямар үед нь кальцийн бэлдмэл хэрэглэх, ямар үед нь сувилалын эмчилгээ хийлгэх, ямар үед нь шавар эмчилгээнд орох вэ гэдгээ мэддэггүй. Энэ нь тухайн хүний нас болон өвчнөөс шалтгаалаад өөр өөр байдаг. Насныхаа хувьд ч өвчнийхөө хувьд ч ялгаатай гэсэн үг.



МЭДЭЭНИЙ СЭТГЭГДЭЛ


Бидний тухай Редакцийн бодлого Сурталчилгаа байршуулах Холбоо барих

Веб сайтад агуулагдсан мэдээлэл зохиогчийн эрхийн хуулиар хамгаалагдсан тул зөвшөөрөлгүй хуулбарлах хориотой.

Copyright © MMINFO.MN All Rights Reserved. Powered by HUREEMEDIA.





Эхлэл Улс төр Эдийн засаг Үзэл бодол Спорт Нийгэм Дэлхий Энтертайнмэнт Зурхай
  • Нийтлэл
  • •
  • Ярилцлага
  • •
  • Сурвалжлага
  • •
  • Азийн АШТ
  • •
  • Фото мэдээ
  • •
  • Оддын амьдрал
БҮХ СЭДЭВ
  • •Засгийн газар
  • •Чуулган
  • •Ерөнхийлөгч
  • •Сэрэмжлүүлэг
  • •Байнгын хороо
  • •Уул уурхай
  • •Степпе Арена
  • •Бөхийн төрлүүд
  • •Эрүүл мэнд
  • •Гэмт хэрэг
  • •Халуун сэдэв
  • •Видео мэдээ
  • •Яам, Агентлаг
ХУРААХ
Club America vs Real Madrid
Задарсан гишүүдэд Ц.Нямдорж шиг...

С.Батбаатар: 50-аас дээш насныхан заалтгүй л бол кальцийн бэлдмэл уух хэрэггүй

Батзаяа 2016-12-16
    ХУВААЛЦАХ ЖИРГЭХ
С.Батбаатар: 50-аас дээш насныхан  заалтгүй л бол кальцийн бэлдмэл уух хэрэггүй

Монголчуудын  дунд түгээмэл тохиолдох болсон ясны ургалт өвчний талаар “Мөнх Оньч” үе мөч, дотор, уламжлалтын эмнэлгийн захирал Анагаах Ухааны Магистр үе мөч, дотрын эмч С.Батбаатартай ярилцлаа.

-Сүүлийн үед монголчуудын дунд ясны ургалт гэх өвчин зонхилох болсон талаар эмч мэргэжилтнүүд сануулж буй. Яагаад иргэдийн дунд ясны ургалт ихсэх болов. Энэ өвчин юунаас болж үүсдэг юм бэ?

Ер нь сүүлийн үед монгол улсын хэмжээнд  үе мөчний өвчний өвчлөлийн тоо нэмэгдэж байна. Тэр дундаа ясны ургалт хүн амын дунд ихсэх хандлага ажиглагдах болсон. Тухайбал, өвдөгний үений ясны ургалт нэлээд ихэссэн. Энэ өвчний шалтгааныг өмнө нь хоолойны ангинаас үүдэлтэй гэдэг байсан бол сүүлийн үед зөвхөн хоолойн ангина  гэлтгүй тухайн хүний амьдралын хэв маяг, ажлын нөхцөл, өдөр тутам хэрэглэж буй хоол хүнс, хөдөлгөөний хомсдол зэргээс шалтгаалдаг болсон. Хуучин бидний аав, ээж, эмээ, өвөө нар хөл гар өвдлөө гэж ярьдаггүй байсан шүү дээ. Харин улс орон хөгжихийн хэрээр хүмүүсийн дунд бэлэнчлэх сэтгэлгээ үүссэн. Жишээлбэл шатаар буухын оронд цахилгаан шатанд суудаг, алхаад явахын оронд такси барьдаг. Энэ мэтчилэн хөдөлгөөний хомсдол зэргээс шалтгаалж үе мөчний өвчин, ясны ургалтын суурь тавигдаж байна.

-Насны хувьд ямар байдаг юм бэ. Ясны ургалт гэхээр ихэвчлэн настай хүмүүст тохиолддог гэж ойлгодог шүү дээ?

Өмнө нь 60-70 настай ахмадууд хөл, гар өвдлөө гэхээр “Өө аргагүй шүү дээ. Таны өвдгөнд яс ургалгүй яах вэ, хөл гар өвдөлгүй яах вэ, энэ бол насных” гэдэг байсан. Уг нь тийм биш, энэ бол бие даасан өвчин, бие даасан шинжлэх ухаан шүү дээ. Сүүлийн үед өвчлөл нэмэгдэж байгаатай холбоотойгоор ревматологи буюу үе мөчний өвчин судлал гэдэг салбар эрчимтэй хөгжиж байна. 10 хүн үе мөчний өвчнөөр өвдхөд хүйсний харьцаа10:1 байдаг, өөрөөр хэлвэл эмэгтэйчүүд илүү өвчилдөг ба 45-аас дээш насны тэр дундаа цэвэршилтийн насны эмэгтэйчүүд их өвддөг. Харин сүүлийн үед өсвөр насны охидууд ихэвчлэн өвдөж байна. Мөн дулааны цахилгаан станц гэх мэт хүнд хөдөлмөр эрхэлдэг, мөн гадаадад олон жил ажилласан 25-аас дээш  насны залуусын ясны өөрчлөлт нь 50-60 настай хүнийхтэй адилхан болчихсон байдаг. Тэгэхээр сүүлийн үед заавал настай хүн гэлтгүй залуучууд ч гэсэн ажиллаж буй нөхцөллбайдал зэргээс шалтгаалан өвдөж байна.

-Хүмүүс “Миний хурууны хажуугаас илүү яс ургаад байна” гэж ярьдаг. Тэр ясны ургалт мөн үү?

-Мөн. Гэхдээ өөрийн чинь ярьж байгаа ясны ургалт цөөхөн тохиолдолд гардаг. Ихэвчлэн том үенүүд дээр гардаг юм. Ялангуяа өвдөгний үенд. Манай эмнэлгээр үйлчлүүлж байгаа үйлчлүүлэгсдийн өвчлөлийг авч үзвэл өвдөгний үений ясны ургалт 60-70 хувийг , 30-40 хувь нь нуруу, хүзүүний ясны ургалт зонхилдог. Цөөхөн хэдэн хувийг жижиг үенүүд болох хөлийн эрхий хурууны хажуу тал болон гарын хуруун дээр ургадаг. Ясны ургалт тодорхой үе шаттай. Жишээлбэл, эхэн үедээ тухайн хэсэгт овойсон зүйл гардаг. Гэхдээ тэр нь яг яс биш байдаг л даа. Дөнгөж үений шар ус гэх мэт бусад зүйлүүд нь гадагшилдаг, энэ нь эхний шинж тэмдэг юм. Энэ үед нь эмчилгээ хийлгэж, арга хэмжээ аваагүйгээс шингэн хэсэг нь шимэгдээд мөгөөрсждөг. Тэгээд хэсэг хугацааны дараа шингэн хэсэг нь шимэгдсээр байгаад хатуулаг үүсч, ясждаг. Ер нь жижиг үе буюу гар, хөлөн дээр яс ургах нь их ховор. Хүний нүдэнд харагдахгүй далд үе хооронд ясны ургалт гардаг.

-Манай улсын эмнэлгийн байгууллагууд зарим өвчнийг оношлох тал дээр муу байдаг. Түүнээс болж онош тодорхойгүй гэх шалтгаанаар олон хүмүүс гадагшаа гарч эмчилгээ хийлгэж байна. Ясны ургалтыг хэр сайн оношилж байна вэ?

-Монгол Улсын хэмжээнд үе мөчний чиглэлээр дагнасан эмнэлэг ховор. Мөн үе мөчөөр мэргэшсэн нарийн мэргэжлийн эмч нар цөөхөн байна л даа. Улсын клиникийн томоохон эмнэлгүүд бүх эрхтэн системийн тасгуудтай. Хоол боловсруулах, зүрхний, нүд, чих хамар хоолой гэх мэтчилэн олон тасагтай.Гэтэл сүүлийн 3-4 жилийн хугацаанд л улсын клиникийн эмнэлгүүдэд үе мөчний тасаг нээгдсэн. Цаашид дүүргийн эмнэлгүүдэд  тасаг нээх, нарийн мэргэжлийн эмч нарыг бэлтгэх зайлшгүй шаардлага байгаа.

-Ясны ургалтын томоохон хагалгаа хэр хийгдэж байна вэ?

-Зонхилон тохиолдож байгаагаар нь өвдөгний үений хагалгаан дээр ярья л даа. Манай улсад хиймэл үений хагалгаанаас гадна, өвдөгний үенд ургасан ясыг хусах мөн үений дурангийн болон бусад хагалгааг хийдэг. Гэхдээ үр дүн тийм ч сайн биш. Өвдөгний ясны ургалтыг I, II, III, IV дүгээр үе гэж ангилдаг. Энэ нь нэг үгээр хэлбэл, ясны ургалтын зэргээр нь ангилж байна гэсэн үг. I, II дугаар үедээ ямар ч хагалгааны заалтгүйгээр эм, тарианы эмчилгээгээр эмчлэгддэг. Харин III дугаар үед орчихоор зарим нэг нь мэсийн зарим нь эмийн эмчилгээд ордог. Тухайн үйлчлүүлэгчийн өвчин болон саналаас шалтгаалдаг. IV дүгээр үедээ орсон бол заалтаар хиймэл үений хагалгаа хийдэг. Ер нь сүүлийн үед Монгол Улсын хэмжээнд хиймэл үений хагалгаа илүү их хийгдэж байна.

-Зарим хүмүүс хиймэл үений хагалгаа хийлгэсэн ч нэмэр алга гэж ярьдаг. Энэ юутай холбоотой юм бэ?

-Хиймэл үений хагалгаа маань 10-15 жилийн баталгаатай гэж ярьдаг. Гэтэл сүүлийн үед протезийн хагалгаа хийж байгаа эмнэлэг олон болчихоод хагалгааны чанар тааруухан болсон. Хиймэл үений хагалгаа хийлгэсэн хүмүүс 10 жил байтугай ганц, хоёрхон жилийн дараа эргээд л өвдөх тохиолдлууд гарах боллоо л доо. Тийм болохоор 3  4-р үедээ ялангуяа 4-р үедээ орчоогүйл бол хагалгаа аль болох яаран хийлгэхгүйгээр сүүлд нэвтэрсэн эмчилгээний шинэ аргуудыг хэрэглэж эмчилгээнд орох хэрэгтэй.Тухайлбал, PRP эмчилгээ гэж байна. Энэ эмчилгээг манай эмнэлэг 2012 оноос хэрэгжүүлж эхэлсэн. Уг эмчилгээ нь үйлчлүүлэгчийнхээ судаснаас цус авч, залуу эс болон бусад хэрэгтэй нөхөн төлжүүлдэг эсийг ялгаж авдаг юм. Түүнийгээ яс ургасан хэсэгт нь хийж өгдөг. Ясны ургалт шохойжилт явагдаад байна гэдэг чинь тодорхой хэмжээгээр үений хөндийд, үенд хөгшрөлт явагдаж байна гэсэн үг. Тэр үйл явцыг л маш хурдтайгаар залуужуулж өгч байгаа юм. Энэ бол их үр дүнтэй. Яахав өвдөгний үенд хийдэг бусад янз бүрийн тарианууд байдаг л даа. Янз бүрийн дотрын эмнэлэг, үе мөч эмчилнэ гэсэн газрууд, зарим нэг эмч нар тэр тариаг хийгээд байгаа юм. Тэр их учир дутагдалтай. Өөрөөр хэлбэл, маш хүчтэй гормоны гаралтай тариаг шууд өвдгөнд тарьчихдаг гэсэн үг.

-Гормоны гаралтай тариа ямар сөрөг нөлөөтэй вэ?

-Сөрөг нөлөө маш ихтэй. Үе мөч нь өвддөг, хөл дээрээ явж чаддаггүй, тэргэнцэртэй хүмүүс энэ тариаг хийлгээд босоод бараг гүйнэ. Тийм хурдан үр дүнгээ өгдөг. Тэгэхээр хүмүүс ам дамжаад “Ёстой сайн тариа” гээд бие биедээ зөвлөөд байдаг. Гэтэл энэ тариаг хийлгэнэ гэдэг зөвхөн өнөөдрийг харсан асуудал. Маргааш ямар хүндрэл гарах вэ, сарын дараа ямар үр дүн гарах юм гэдгийг тооцдоггүй. Хүмүүс яахав сүүлийн үед цагаан өнгөтэй хүчтэй тариа сайн тариа гээд л хийгээд байна. Энэ тариаг үенд тарьчихаар шимэгдэхдээ хатуулаг хэсгүүд нь ясан дээрээ үлдэж барзайдаг. Хатуурч, барзайж ядаж байгаа ясны гадаргууг улам барзайлгаад байдаг. Үүнээс болж тухайн хүнд хоёр жилийн дараа хүндрэл гарах байсан бол хоёр сарын дараагаас хүндрэл гарч эхлэх жишээтэй. Мөн энэ тарианаасаа илүү хүчтэй тариа хийлгэж байж өвчин нь намддаг болчихдог. Гэтэл хүмүүсийн хийлгээд байгаа хүчтэй тарианаас өөр илүү хүчтэй тариа Монгол Улсын хэмжээнд байхгүй. Тэгэхээр энэ тариаг “Хийнэ. Болно, бүтнэ” гэсэн хүмүүсээр хийлгэж болохгүй.

-Ер нь манай улсад гормоны гаралтай тариа хэрэглэхийг зөвшөөрсөн байдаг юм уу?

Зөвшөөрнө. Эмчилгээний стандартад гормон эмчилгээ хийх заалтууд байгаа боловч сүүлийн үед нэр ус нь мэдэгдэхгүй янз бүрийн тариаг дам яриагаар их хийлгэж байна. Фэйсбүүк дээр “Эрүүл мэндийн нэгдсэн групп” хуудас байдаг юм. Тэр хуудас дээр хэдхэн хоногийн өмнө Триамцинолон гэдэг гормоны гаралтай хүчтэй тарианы зургийг оруулаад “Энэ тариаг үе мөчинд их сайн гэсэн. Манай ээж гишгэж явж чаддаггүй юм ” энийг тариулвал яах вэ гээд пост үлдээчихсэн байсан. Гэтэл доор нь хүмүүс “Өө тийм. Ёстой сайн эм” гээд биччихдэг. Бүр 7 хоногт 2-3 удаа булчинд таридаг гээд хөгшчүүл ам дамжин дур мэдэн тариулдаг. Энэ мэтчилэн бие биенийхээ зөвлөгөөгөөр буруу эм хэрэглэх тохиолдол гарч байна. Тэр тариа нь хятад бичигтэй, цэнхэр тагтай,  50 mg савлагаатай Монгол Улсын эмийн бүртгэлд байхгүй тариа. Энэ тариаг тариулвал цаашид ямарч эмэнд дарагдахаа болино, түүнээс хүчтэй тариаг хийлгэж байж намдана гэсэн үг.  Хяналт шалгалтын байгууллагуудаас далдуур хийгээд байна гэсэн үг.

-Хүмүүс “Би явж байгаад л гэнэт өвдөгнөөс доогуур мэдээгүй болоод сөхрөөд уначихдаг” гэж ярьдаг. Энэ үе мөчтэй холбоотой юу?

-Энэ тохиолдол хоёр талтай. Шууд өвдөгний  үетэй холбоотой гэж ойлгож болохгүй. Хүний биед бүсэлхийн таван нуруу гэж бий. Эдгээр нурууны үе нь хүний биеийн жинг үүрч явдаг. Харин бүсэлхийн нурууны доод хэсгийн нугалмууд нь хөл, гуяны хэсгийн мэдрэлийг хариуцдаг. Тиймээс нуруу өвддөг хүмүүс гэнэт мэдээ алдаж, сөхөрч унадаг нэг тал бий. Нөгөө талаас өвдөгний үений ясны ургалт, шохойжилт явагдаж байгаа бол гэнэт мэдрэлийн гаралтай өвдөлт өгч сөхөрч унадаг.

-Ясны ургалт бидний идэж буй хоол хүнстэй хэр их холбоотой вэ?

-Маш их холбоотой. Манайхан их бэлэн хүнсний бүтээгдэхүүн хэрэглэх дуртай. Гэтэл бидний идэх дуртай түргэн хоол, лаазалсан хүнснүүдэд муудахгүй байлгахын тулд янз бүрийн химийн бордоо хийдэг. Тэр нь эргээд хүний биед сөрөг нөлөө үзүүлдэг. Тиймээс аль болох хоолоо хийж, органик хүнс хэрэглэх хэрэгтэй. Жишээлбэл, гурилтай шөл хийхийн тулд заавал тасалсан гурил авалгүй өөрсдөө зуураад, элдээд хийчих хэрэгтэй. Ер нь хуучин хэв маяг руугаа л орвол сайн. Аль болох бэлэнчлэх сэтгэлгээнээс салах шаардлагатай байгаа юм.

-Монголчууд үе мөч өвдлөө гэхээр кальци уу гэдэг. Энэ хэр зөв бэ?

-Хүмүүс ясны сийрэгжилт, ясны ургалт хоёрыг их сольж ойлгодог. Нэг өвчин гэж боддог. Ясны ургалт нь кальцийн илүүдлээс болж үүсдэг. Харин ясны сийрэгжилт нь ясны кальцийн дутагдлаас шалтгаалдаг. Гэхдээ энэ хоёр өвчин нэг хүнд хоёулаа байдаг. Нэг газар нь кальци илүүдсэн, нөгөө газар нь кальци дутагдсан байх жишээтэй. Хөл, гар өвдлөө гэхээр “Кальци уу, кальц уу” гэж зөвлөдөг. Эсвэл хоёр найзууд хоорондоо ярьж сууж байгаад “Миний хөл өвдөөд байна” гэхээр “Кальци уу” л гэдэг. Гэтэл кальцийн хэрэглээ насны хязгаартай. 50-аас дээш насны хүмүүс заалтгүй л бол кальцийн бэлдмэл уухгүй байх хэрэгтэй. Яагаад гэвэл кальци болон бусад эрдэс давсуудын бөөгнөрөл нь ясны ургалт гэсэн үг. Гэтэл ясны ургалттай хэрнээ дээр нь кальци уугаад байвал ясны ургалт, шохойжилт улам ихэсдэг. Хүмүүсийн ам дамжиж ууж байгаа кальци бол биологийн нэмэлт бүтээгдэхүүн л дээ. Тэгэхээр үүнийг тэнцвэржуулдэг, ионжуулдаг эмчилгээний зориулалтаар хэрэглэдэг кальци тусдаа бий. Тэр кальцийг сонгох хэрэгтэй. Гэхдээ насны хязгаартай. 40 гаруй насандаа хожуу төрсөн хүмүүс байдаг. Тэр хүмүүс зайлшгүй кальцийн хэрэглээг авах ёстой. Яагаад гэвэл эрүүл хүний кальцийн хэрэглээ 1000 мг байх ёстой. Харин жирэмсэн болон хөхүүл эхчүүдэд 2000 мг кальци хэрэг болдог. Тэгэхээр кальцийн хэрэглээ хоёр дахин нэмэгддэг гэсэн үг. Хожуу төрсөн хүмүүс миний дээр хэлсэнчлэн “50-аас дээш насныхан кальци ууж болохгүй гэсэн” гээд хэрэглэхгүй байж болохгүй. Кальци уух заалт гэж бий. Түүнд тохируулаад хэрэглэх хэрэгтэй.

-Иргэд настай хүн байх тусмаа кальци уух ёстой гэж ойлгодог. Тэгэхээр энэ буруу байх нь. Тийм үү?

-Яах вэ, манай иргэдийн эрүүл мэндийн боловсрол дутуу байна гэсэн үг л дээ. Иргэд ямар үед нь кальцийн бэлдмэл хэрэглэх, ямар үед нь сувилалын эмчилгээ хийлгэх, ямар үед нь шавар эмчилгээнд орох вэ гэдгээ мэддэггүй. Энэ нь тухайн хүний нас болон өвчнөөс шалтгаалаад өөр өөр байдаг. Насныхаа хувьд ч өвчнийхөө хувьд ч ялгаатай гэсэн үг.

Сэдвүүд : #Эрүүл мэнд  
ХОЛБООТОЙ МЭДЭЭ
Б.Пүрэвдагва: Иргэдтэйгээ уулзаж, 2027 оны төсөвт тусгах санал хүсэлтийг нь нээлттэй сонсож байна
Есөн улаан мэнгэтэй шар нохой өдөр
Ялимгүй цас орно, өдөртөө 4-6 хэм хүйтэн байна
Битүүмжлэгдсэн автомашиныг зарж, 375 сая төгрөг залилжээ
МЭДЭЭНИЙ СЭТГЭГДЭЛ

АНХААРУУЛГА:Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд mminfo.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 99998796 утсаар хүлээн авна.

ШУУРХАЙ МЭДЭЭ
16 цагийн өмнө өмнө

Жүдо бөхийн Залуучуудын дэлхийн аваргаар Т.Ариунзаяа тодорлоо

17 цагийн өмнө өмнө

Дэлхийд тод гялалзсан оюунлаг охин Б.Оюун-Үжин

17 цагийн өмнө өмнө

Өрнөдөд сандрал, Дорнодод найдвар, Шэньжэнээс томоохон ахиц дэвшил гарна гэж хүлээж байна

17 цагийн өмнө өмнө

У.Хүрэлсүх: Эх орныхоо эрх ашгаас урвасан хэнтэй ч Монгол төр тохиролцох ёсгүй

17 цагийн өмнө өмнө

Б.Пүрэвдагва: Иргэдтэйгээ уулзаж, 2027 оны төсөвт тусгах санал хүсэлтийг нь нээлттэй сонсож байна

17 цагийн өмнө өмнө

С.Бямбацогт: Парламентад суудалтай намуудын дарга нарыг оролцуулсан ойлголцол, зөвшилцлийн Зөвлөлийг байгуулж ажиллана

17 цагийн өмнө өмнө

Есөн улаан мэнгэтэй шар нохой өдөр

17 цагийн өмнө өмнө

Ялимгүй цас орно, өдөртөө 4-6 хэм хүйтэн байна

1 өдрийн өмнө өмнө

Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийг үүрэгт ажлаас нь чөлөөлөв

1 өдрийн өмнө өмнө

М.Нарантуяа-Нара: Энэ танхимд Ерөнхийлөгч орж ирэхээр яагаад бүгд "гөлөг" болчихдог юм бэ

1 өдрийн өмнө өмнө

У.Хүрэлсүх: Эх орныхоо эрх ашгаас урвасан хэнтэй ч монгол төр тохиролцох ёсгүй

1 өдрийн өмнө өмнө

Битүүмжлэгдсэн автомашиныг зарж, 375 сая төгрөг залилжээ

1 өдрийн өмнө өмнө

Токиогийн “Их дуулга”-д оролцох Монголын жүдочид тодорлоо

1 өдрийн өмнө өмнө

Хүүхэд залуусын хөгжлийг дэмжигч "Ачит Ихт" компани

1 өдрийн өмнө өмнө

Говь-Алтай аймагт 3.7 магнитудын хүчтэй газар хөдөлжээ

1 өдрийн өмнө өмнө

Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 62 зөрчил бүртгэгдлээ

1 өдрийн өмнө өмнө

Дүүжин замын тээврээр аюулгүй зорчих зааврыг танилцуулж байна

1 өдрийн өмнө өмнө

Дөрвөн чиглэлд шөнийн автобус иргэдэд үйлчилж байна

1 өдрийн өмнө өмнө

Төрийн өмчит компанийн тоог 85 болгон бууруулахаар тусгажээ

1 өдрийн өмнө өмнө

Ц.Идэрбат: Тариалангийн үйлдвэрлэл эрхлэгчдэд олгох хөнгөлөлттэй зээлийн хүртээмжийг нэмэгдүүлнэ

1 өдрийн өмнө өмнө

“Евро-3” болон түүнээс дээш стандартын АИ-92 автобензиний үнийг 1,000 хүртэл төгрөгөөр бууруулна

1 өдрийн өмнө өмнө

Хууль бус хөрөнгө хураан авах тухай хуулийн төслийг УИХ-д өргөн барина

1 өдрийн өмнө өмнө

Н.Учрал: Төрийн тэргүүний эхлүүлсэн жишгийн дагуу бүгд шалгуулах ёстой

1 өдрийн өмнө өмнө

Хуулийн төсөл: Хаврын морин уралдааныг зөвшөөрнө, зөвшөөрөхгүй

1 өдрийн өмнө өмнө

Ерөнхийлөгчийн албан тушаалаасаа чөлөөлөгдөх хүсэлтийг өнөөдөр шийдвэрлэнэ

1 өдрийн өмнө өмнө

Үс засуулбал эрч хүч ихэснэ

1 өдрийн өмнө өмнө

Цас орохгүй, өдөртөө 3-5 хэм хүйтэн байна

2 өдрийн өмнө өмнө

Б.Бямбасүрэн: Бэлтгэл хийж байгаад тамирчин болсон

2 өдрийн өмнө өмнө

Засгийн газрын ээлжит хуралдаан болж байна

2 өдрийн өмнө өмнө

Ерөнхийлөгчийн албан тушаалаасаа чөлөөлөгдөх хүсэлтийг өнөөдөр хэлэлцэнэ

САНАЛ БОЛГОХ
2026-11-14 өмнө

C.Бямбацогт: Ард түмнийхээ амьжиргаа орлогыг хамгаалсан, аж ахуйн нэгжүүдээ дэмжсэн төсвийг баталлаа

2026-11-14 өмнө

Г.Хосбаяр: Эдгээр 10 аймагт утааны асуудал маш хүнд байгаа

2026-11-14 өмнө

“Сугалаагүй цэцэрлэг” бодлогын дүнд хүүхдийн хамран сургалт 96 хувьд хүрчээ

2026-11-14 өмнө

Л.Мөнхбаясгалан: Алт, зэс, нүүрс дуусдаг юм, ус ч дуусна

2026-11-14 өмнө

Төрийн албаны гүйцэтгэлийн удирдлагын цахим системд 444 байгууллагын 23,482 албан хаагч бүртгэгджээ

2026-11-14 өмнө

Ялимгүй цас орно, өдөртөө 2-4 хэм хүйтэн байна

2026-11-14 өмнө

Үс засуулбал эд, мал арвижна

2026-11-14 өмнө

Туул гол дагуу Нисэх, Сонсголон орчимд 14.5 га талбайд олон жил хуримтлагдсан хог хаягдлыг цэвэрлэлээ

2026-11-14 өмнө

Эгийн голын усан цахилгаан станц төслийг байгаль орчинд сөрөг нөлөөгүй хэрэгжүүлэх боломжтой гэсэн урьдчилсан дүгнэлт гарчээ

2026-11-17 өмнө

2026.11.16: Улстөрчдийн хэн, юу хэлэв

2026-11-16 өмнө

Н.Учрал: Нөөцийн мах бэлтгэн нийлүүлэх тогтолцоог үндсээр нь шинэчилж байна

2026-11-16 өмнө

Ус амьдралыг тэтгэдэг бол Мод усыг хамгаалдаг

2026-11-16 өмнө

Өмгөөлөгчид цагдан хорих хугацааг нэг сараар тогтмол сунгадаг практикийг шүүмжиллээ

2026-11-17 өмнө

Ерөнхий сайд Н.Учрал 2027 оны улсын төсвийн онцлох шийдвэрүүдийг танилцууллаа

2026-11-17 өмнө

Цас цэвэрлэгээнд 1400 орчим ажилтан, албан хаагч ажиллаж, 350 гаруй тонн давс, бодис цацаад байна

2026-11-16 өмнө

Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 51 зөрчил бүртгэгдлээ

2026-11-17 өмнө

Нийслэлийн 7000 өрхийг дулаалж, цахилгаан халаалтад шилжүүлнэ

2026-11-17 өмнө

Нийслэлийн хэмжээнд “Шар дарцаг” аян эхэллээ

2026-11-16 өмнө

6,2 тэрбум төгрөгийн өмч хөрөнгийг авран хамгаалж ажиллалаа

2026-11-17 өмнө

Төсвийн хуулийн онцлох заалтууд

2026-11-16 өмнө

Ахуйн хэрэглээний жижиг газны баллон тэсэрч, иргэн гэмтжээ

2 өдрийн өмнө өмнө

“Оюу толгойн ашгаас иргэн бүрд 857,000 төгрөгийг хувь дансанд нь шилжүүлж өгөх асуудлаар хуулийн төсөл санаачлан хэлэлцүүлэх” тухай ажлын хэсгийг байгууллаа

2026-11-16 өмнө

Дөрвөн ногоон мэнгэтэй хөх морь өдөр

2 өдрийн өмнө өмнө

“Онцгой хотхон”-ы 512 айлын орон сууцны барилга угсралтын ажлыг шуурхайлахыг үүрэг болголоо

2026-11-16 өмнө

Цас орно, өдөртөө 5-7 хэм хүйтэн байна

2026-11-17 өмнө

Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 44 зөрчил бүртгэгдлээ

2026-11-17 өмнө

"Ачит Ихт" компани үйлдвэрийн орчинд экологийн тэнцвэрийг хадгалагч тарвага нутагшууллаа

2026-11-17 өмнө

Ачаалал ихтэй 10 чиглэлд автобусны хүртээмжийг нэмэгдүүллээ

2026-11-17 өмнө

“Тавантолгой түлш” ХХК 51.2 мянган тонн түлшний нөөц бүрдүүллээ

1 өдрийн өмнө өмнө

М.Нарантуяа-Нара: Энэ танхимд Ерөнхийлөгч орж ирэхээр яагаад бүгд "гөлөг" болчихдог юм бэ

Бидний тухай Редакцийн бодлого Сурталчилгаа байршуулах Холбоо барих Дээшээ буцах


Веб сайтад агуулагдсан мэдээлэл зохиогчийн эрхийн хуулиар хамгаалагдсан тул зөвшөөрөлгүй хуулбарлах хориотой.

Copyright © MMINFO.MN All Rights Reserved. Powered by HUREEMEDIA.