Цагдаагийн байгууллагаас Улаанбаатар хотын хэмжээнд автомат тоглоомын мөрийтэй тоглох, үйл ажиллагаа эрхэлж байсан аж ахуйн нэгжүүдийг шалгасан, 2016 оны арванхоёрдугаар сард архи согтууруулах ундаатай холбоотойгоор үйлдэгдсэн гэмт хэрэг, захиргааны зөрчлийн талаар мэдээлэл хийлээ. Энэ үеэр Цагдаагийн ерөнхий газрын Хэвлэл, мэдээллийн төвийн ахлах мэргэжилтэн, цагдаагийн хошууч Ё.Лхагвасүрэнгээс зарим зүйлийг тодрууллаа.

-Улаанбаатар хотын хэмжээнд автомат тоглоомын мөрийтэй тоглох болон үйл ажиллагаа эрхэлж байсан аж ахуйн нэгжүүдийг шалгасан гэлээ. Энэ талаар тодруулаач?

-Хууль зүй дотоод хэргийн сайдын өгсөн үүргийн дагуу цагдаагийн байгууллагаас нийслэлд үйл ажиллагаа явуулдаг автомат тоглоомын газруудыг шалгалаа. Өнгөрөгч арваннэгдүгээр сарын 22-29-ний өдрүүдэд таван дүүргийн найман цагдаагийн хэлтсийн хэрэг бүртгэгч, мөрдөн байцаагч нар шалгасан. Шалгалтаар хууль бусаар, тусгай зөвшөөрөлгүйгээр автомат тоглоомын үйл ажиллагаа явуулж байсан 25 газрыг шалгаж, харьяалах прокурорын зөвшөөрлөөр 19 газрын автомат тоглоомын 149 ширээ болон бусад эд зүйлийг хураан аваад байгаа.

-Ийнхүү хууль бусаар мөрийтэй тоглоомын газар ажиллуулдаг газруудад ямар хариуцлага тооцдог юм бэ?

-Шалгалтаар бусаар, тусгай зөвшөөрөлгүйгээр автомат тоглоомын үйл ажиллагаа явуулж байсан 16 хэрэгт Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 243 дугаар зүйлийн 243.1 хэсэгт зааснаар эрүүгийн хэрэг үүсгэн шалгаж эхэлсэн. Түүнчлэн гурван материалд эрүүгийн хэрэг үүсгэх саналтайгаар прокурорт шилжүүлсэн. Мөн тусгай зөвшөөрөлгүйгээр автомат тоглоом ажиллуулдаг зургаан газарт шалгалтын ажиллагаа хийгдэж байгаа. Хариуцлагын тухайд, Эрүүгийн хуулийн 243 дугаар зүйл буюу Мөрийтэй тоглох хэсгийн 243.1-т хуулиар хориглосон мөрийтэй тоглоом /казино/ тоглосон, түүнийг зохион байгуулсан бол хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг таваас тавь дахин нэмэгдүүлсэнтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр торгох, эсхүл нэгээс гурван сар хүртэл хугацаагаар баривчлах ял шийтгэнэ гэж заасан байдаг.

-Жил бүрийн өдийг албан байгууллагууд баяраа хийж эхэлдэг. Тиймээс ч хуурамч архи согтууруулах ундааны зүйл олширдог. Энэ дагуу ямар нэгэн аян зохион байгуулах уу?

-Шинэ жилийн баяр дөхөж байгаатай холбоотойгоор иргэд, аж ахуйн нэгжүүд хамт олноороо шинэ жилийн баяраа тэмдэглэж эхлээд байгаа. Тиймээс бид дараах арга хэмжээг авч хэрэгжүүлж байна. Үүнд шинэ оны баяр болохтой холбогдуулан нийслэлд үйл ажиллагаа явуулж байгаа архи, согтууруулах ундаа худалдан борлуулдаг, түүгээр үйлчилдэг 4079 аж ахуйн нэгжид зөвлөмж хүргүүлэн хяналт шалгалтыг ажлыг зохион байгуулсан. Энэ хүрээнд 49 зөрчлийг илрүүлэн холбогдох арга хэмжээг аваад байна. Үүнээс насанд хүрээгүй хүнд согтууруулах ундаа худалдсан, түүгээр үйлчилсэн зөрчил долоо буюу 14.2 хувь, зохих зөвшөөрөлгүй болон гар дээрээс согтууруулах ундаа худалдан боруулсан 23 зөрчил буюу 46.9 хувийг эзэлж байгаа. Энэ дашрамд дуулгахад, баяр ёслолын үеэр иргэдийг архи, согтууруулах ундааг тохируулан хэрэглэх, гар дээрээс согтууруулах ундаа худалдан авахгүй байх, хамт олны баярын арга хэмжээг зохион байгуулахдаа ажилчдынхаа аюулгүй байдлыг хангах шаардлагатай байна. Өөрөөр хэлбэл, албан байгууллагууд ажилчдадаа мэдээ, мэдээлэл өгч анхааруулах, архи, согтууруулах ундаа хэтрүүлэн хэрэглэсний улмаас биеэ авч явах чадваргүй болсон нэгнээ харгалзах хүнгүй орхихгүй байх хэрэгтэй. Түүнчлэн биеэ авч явах чадваргүй болсон нэгнээ заавал ар гэрийнхэнд нь хүлээлгэн өгч, аливаа эрсдэлээс урьдчилан сэргийлэхийг анхааруулж байна.

-Шинэ жилээр иргэд хуурамч салют буюу пиротехникийн хэрэгсэлтэй болгоомжгүй харьцаж, амь нас, эрүүл мэндээрээ хохирох тохиолдол цөөнгүй гардаг. Тэгвэл энэ талын хяналтыг хэрхэн тавих вэ?

-Шинэ жилийн баяртай холбогдуулан аж ахуйн нэгж байгууллага, иргэд ёслолын буудлагын гэрэлт хэрэгсэл буюу пиротехникийн хэрэгслийг худалдаж авдаг. Ёслолын буудлага хийх арга хэмжээнд оролцдог. Улаанбаатар хотын Цагдаагийн газраас “Пиротехникийн хэрэг­сэл” нэгдсэн арга хэмжээг энэ сарын 15-аас эхлэн зохион байгуулж байгаа. Энэхүү аргах хэмжээ маань “Тэсэрч дэлбэрэх бодис, тэсэлгээний хэрэгслийн эргэлтэд хяналт тавих тухай” хууль, Засгийн газрын 2006 оны 149 дүгээр тогтоол, нийслэлийн Засаг даргын 2009 оны 662 дугаар захирамж, НИТХ-ын тэргүүлэгчдийн 2011 оны 27 дугаар тогтоолын хэрэгжилтийг хангах ажлын хүрээнд өрнөж байгаа. Тус арга хэмжээ ирэх нэгдүгээр сарын 01-ийг хүртэл үргэлжлэх юм.

-Хууль бусаар энэ төрлийн бодисыг худалдаалсан аж ахуйн нэгж, байгууллагад ямар хариуцлага хүлээлгэх вэ?

-Хууль бусаар энэ төрлийн бодис, хэрэгсэл худалдан борлуулж байгаа иргэн, аж ахуйн нэгж байгууллага байвал шуурхай утсанд мэдээлэл өгөх боломжтой. Түүнчлэн шалгалтын баг хууль бусаар пиротехникийн хэрэгсэл оруулж ирдэг иргэн, аж ахуйн байгууллагад тогтмол хяналт шалгалт хийж байна. Хэрвээ шалгалтын явцад хууль бусаар оруулж ирж, худалдан борлуулж байгаа тохиолдол илэрвэл тухайн үед нь хуулийн хариуцлага  хүлээлгэнэ. Бид пиротехникийн хэрэгслийг стандартын дагуу хэрэглэх, тусгай оператороор хийлгүүлэх, зөвшөөрлийн дагуу хилээр оруулж ирэх тал дээр илүү анхаарч хяналт тавьж ажиллаж байна. Харин зарим нэг байгууллагад энэ төрлийн бодистой зөв харьцах, стандартын дагуу оруулж ирэх, ёслолын буудлага хийхдээ заавал тусгай зөвшөөрөлтэй компанийг сонгон үйлчлүүлэх, оператороор буудлага хийлгэх шаардлага тавьсан.