Сүүлийн үед бага насны хүүхдүүд түлэгдэх тохиолдол буурахгүй байгаа. Ялангуяа 0-5 насны хүүхдүүд ГССҮТ-ийн Түлэнхийн тасгийг дүүргэдэг болоод удаж байна. Энэ бол энх цагийн эмгэнэл юм. Эцэг, эх асран хамгаалагч нарын хайхрамжгүй буруутай үйлдлээс болж бага насны хүүхдүүд түлэгдэж, амиа алдах улмаар эрүүл мэндээрээ хохи­рох золгүй явдал буурах­гүй байгаа. Тухайлбал, өнгөр­сөн оны тоо мэдээгээр түлэгдсэн шалтгаанаар ГССҮТ-д нас барсан хүмүүсийн 76.5 хувь 0-5 насны хүүхэд байгаа гэнэ.

Түлэгдсэн шалтгаанаар нас барсан хүүхдүүдийн 77 хувь нь халуун хоол цайнд, 23 хувь халуун усанд түлэгдсэн бөгөөд дийлэнх хувь нь биеийн олон хэсгийн III зэргийн түлэгдэлттэй байжээ. Тиймээс ч  Эрүүл мэндийн яамнаас энэ асуудалд онцгой анхаарч “Хүүхдийн түлэгдэлт–Эцэг эхийн хариуцлагаас” уриан дор аймаг, нийслэлийн хэмжээнд нэг сарын аян зохион байгуулж байгаа. Энэ хүрээнд өчигдөр ЭМЯ-ны төрийн нарийн бичгийн дарга Д.Очирбат ГССҮТ-ийн Түлэнхий тасагт ажиллав. Энэ үеэр тэрбээр “Хүүхдийн түлэгдэлтийн асуудал үнэхээр анхаарлын төвд орохгүй байхын арга алга. Тиймээс эцэг, эхчүүд аян өрнөж байгаа энэ сарын хугацаанд зүрх сэтгэлээсээ анхаарч өгөөчээ гэж уриалмаар байна. Жилд 2500 хүүхэд халуун тогоонд шалзлагдаж байна.

Өөрөөр хэлбэл, өөрсдийнхөө идэх хоол, уух цайндаа үр хүүхдээ шалзлаад байна. Энэ бол цэвэр эцэг, эхчүүдийн анхаарал болгоомжгүй байдалтай шууд холбоотой. Хүүхэд насных нь дэгэж, дэрвэж явах насанд нь түлээд, амьдралын итгэлгүй, тахир дутуу, ямар ч гоо сайхангүй болгож байна. Үүнээсээ болоод хүүхэд нь өсч том болохын хэрээр гадагшаа гарахаасаа ч ичиж, сургуульд соёлд суралцахаас эхлээд нийгэм байр сууриа алддаг болоод байна. Тиймээс ч бид энэ тоог цөөлөх боломжуудыг судалж, энэ аяныг эхлүүлээд байгаа.

Тухайлбал, хариуцлаггүй байдлаасаа болж хүүхдээ түлж байгаа эцэг, эхчүүдэд хариуцлага тооцох хууль эрх зүйн орчинг бүрдүүлэхийг судалж байна. Түүнчлэн бага насны хүүхэд олноороо түлэгдэж байгаа халуун тогоог хил гаалиар оруулж ирэхийг хориглох эсвэл тодорхой стандарттай болгох эсэхийг судалж байгаа. Энэ мэтээр аяны хүрээнд олон ажлыг өрнүүлж байгаа” гэлээ. Энэхүү аяны хүрээнд ЭМЯ-аас сургууль, цэцэрлэгүүдийн удирдлагууд болон багш, сурган хүмүүжүүлэгчидтэй уулзалт зохион байгуулсан байна.

Өөрөөр хэлбэл, бага насны хүүхдийг ахуйн нөхцөлд түлэгдэхгүй байх тал дээр эцэг, эх, асран хамгаалагчдад сургалт явуулж, анхааруулга хүргүүлэх зэргээр хамарч ажиллаж байгаа юм байна. ЭМЯ-ны төрийн нарийн бичгийн дарга Д.Очирбат ГССҮТ-д ажиллах үеэрээ тус төвд дутагдалтай байгаа амьсгалын аппратыг гардуулж өгсөн юм. Энэ үеэрээ тэрбээр “Сэхээний тасагт нь энэ амьсгалын аппрат дэмжлэг болох байх. Ганц энэ амьсгалын аппратаар асуудал шийдэгдэхгүй. Цаашдаа үе шаттайгаар сэхээний тасгийн үйл ажиллагааг дэмжиж ажиллах болно” гэсэн юм.

Сэхээн амьдруулах тасагт хэвтэж буй гурван хүүхдийн хоёр нь халуун тогоонд түлэгджээ

ГССҮТ-ийн Түлэнхийн тасаг өнөөдрийн байдлаар 80 ортой үйл ажиллагаа явуулж байна. Олон удаа нүүж, олон газар ажиллаж буй тус тасаг улсын хэмжээнд үйлчилгээ үзүүлж байгаа юм. Тус тасаг жилдээ 4000-4500 орчим хүнд яаралтай тусламж үзүүлдгээс 2500-3500 нь 0-5 насныхан байдаг бөгөөд сард 70-80 мэс засал хийдэг гэдгийг ГССҮТ-ийн Түлэнхийн нөхөн сэргээх тасгийн эрхлэгч Э.Галбадрах хэлсэн юм.  Нийслэл, 21 аймаг, 360 сумаас ирсэн бүх өвчтөнийг хүлээн авдаг тус тасаг нийт 50 ажилтантайгаас 15 их эмч ажилладаг.

Өнөөдрийн байдлаар нийт 61 өвчтөн хэвтэж буй бөгөөд 0-5 насны 21 хүүхэд байгаа юм. Сэхээн амьдруулах тасагт хэвтэж буй гурван хүүхдийн хоёр нь халуун тогоонд түлэгджээ. Энэ тухайд ГССҮТ-ийн Ерөхий захирал Т.Мөнхсайхан “Түлэнхийн тасаг 80 ортой үйл ажиллагаа явуулж байгаа бөгөөд одоогийн байдлаар дүүрчихсэн байна.

Тиймээс яаралтай шаардлагатай байгаа хүүхдүүдээ хүлээж аваад, мэс заслыг нь хийж байгаа. Гэхдээ эдгээр хүүхдүүд цааш цаашдаа ч олон хагалгаанд орох ёстой байдаг. Гэтэл манай байрны хангалт жаахан муу байгаа” гэв. Уг нь хүн амынхаа тооноос хамаараад манай улсын хувьд 400 ортой түлэнхий тасаг байх ёстой гэнэ. Хэрвээ ийм хэмжээний хүчин чадалтай тасагтай байхад аль ч шатны өвчнөө хүлээн аваад байх боломжтой юм байна. Тиймээс шинээр баригдаж байгаа түлэхийн төвийн байр ашиглалтад орчихвол энэ асуудал цэгцрэх юм билээ.

Халуун тогоо дахин ашиглахгүй гэж бодож байгаа гэв

Мэдээлэл тогтмол өгч, сарын аян эхлүүлснээр түлэгдэж ирж буй хүүхдийн тоо буурсан давуу талтай гэдгийг тэрбээр онцолж байсан юм. Харин мэдээлэл багасахтай зэрэгцэн хүүхдийн тоо өсдөг тул энэ ажлыг цаашид тогтмолжуулах шаардлагатай гэв. Өмнө нь хавар, намрын улиралд хүүхэд түлэгдэх нь их байдаг байсан бол одоо улирал харгалзахгүй болсон байна. Өнөөдөр тус тасаг амьсгалын аппараттай болсон гэдгийг дээр дурдсан. Энэ төхөөрөмжийн хувьд нэн шаардлагатай байсан бөгөөд ийнхүү анхны амьсгалын аппаратаа хүлээн авч буй юм.

Энэ үеэр хүү нь халуун тогоонд түлэгдээд хэвтэн эмчлүүлж байгаа Э.Баяржаргалтай уулзсан юм. Тэрбээр “Манай хүүхэд халуун тогоотой хоолонд түлэгдчихсэн. Бид хоёр эмнэлэгт хэвтээд 16 хонож байна. Би гурван хүүхэдтэй энэ бага нь. Маш их хөдөлгөөнтэй хүүхэд л дээ. Тухайн үед би гал дээрээ цай чанаад, халуун тогоонд шөлтэй хоол хийж байсан юм. Тэгээд гал дээр чанаж байсан цайгаа самарчихаад эргээд харах зуурт л хүү маань халуун тогоотой хоолонд хоёр хөлөө түлчихсэн.

Манай халуун тогоогоо дандаа хөргөгчнийхөө хажууд газар тавиад ашигладаг юм. Тиймээс бусад эцэг, эхчүүдэд анхааруулж хэлмээр байна. Хэрвээ халуун тогоо ашиглах гэж байгаа бол тусгайлан зассан бага насны хүүхэд хүрэхээргүй газарт тавьж ашиглаарай. Ер нь л халуун тогоо гэхээсээ гал дээрээ хоол, ундаа хийж идэх нь дээр юм байна.

Би дахиад халуун тогоо ашиглахгүй гэж бодож байна” гэсэн юм. Иргэд ямар нэгэн байдлаар түлэгдсэн тохиолдолд элдэв янзын юм түрхэж анхны тусламжийг буруу үзүүлэх нь элбэг байдаг байна. Тухайлбал, түлэгдсэн үедээ барааны саван, элсэн чихэр, гутлын тос, нохойн цус, үхрийн баас зэргийг түрхчихдэг аж. Тиймээс ч эдгэрэлт удаашрах зэргээр сөрөг нөлөө их гардаг учир анхны тусламжийг зөв үзүүлэх нь маш чухал байдаг байна.

Өөрөөр хэлбэл,  түлэгдэлт үүссэн үед хамгийн түрүүнд тухайн түлэгдэлт үүсгэсэн биетээс буюу гал бол галнаас, цахилгаан хэрэгсэл бол түүнээс нь холдуулж урсгал хүйтэн усанд 10-15 минут барих хэрэгтэй. Энэ нь тухайн түлэгдсэн хэсгийг хөргөж ургах явцыг удаашруулах үйлчилгээтэй. Мөн тухайн хүн түлэгдсэн хэсэгтээ ямар нэг хувцас өмссөн байвал түүнийг нь салгах хэрэгтэй. Учир нь биед наалдсан хувцас түлэгдэлтийн хэмжээг томруулах аюултай гэж Гэмтлийн эмнэлгийнхэн зөвлөж байна.