Энэ сард манай улсад сонгуулийн салхи сэвэлзэж, жаахан хэтрүүлчихэд  дээд, доодгүй л өглөө ажилдаа хэдэн цагт ирэхээ мэдэхгүй  болтлоо бужигнаж буй. Сонгуулийн салхи ч УИХ-ын парламентын чуулганыг орхисонгүй. Өнгөрсөн пүрэв, баасан гарагт эрхэм гишүүд маань эрчимтэйхэн ажиллаж, хэд хэдэн чухал хуулийг хам хум баталж аваад өөр өөрсдийн тойрог руу хүлгийн жолоо залав. Учир нь өөрсдийн намаас сонгуульд сойсон нэр дэвшигчээ эрвийх дэрвийхээрээ дэмжихээр явж байгаа нь энэ. Ингээд өнгөрсөн баасан гарагийн УИХ-ын чуулганы хуралдаанаар хэлэлцэж, баталсан чухал асуудлыг тоймлон хүргэе.

Г.Чулуунбаатарыг сайдаар томилж, боловсролын салбар эзэнтэй болов

Сүүлийн хэдэн өдөр Боловсролын салбарт томоохон үйл явдал өрнөсөн нь тус салбарын сайдыг сольсон явдал байлаа. Тодруулбал, ажиллах хугацаандаа эрхлэх асуудлын хүрээний салбарыг нэгдсэн удирдлагаар хангах, төрийн бодлого боловсруулах, хууль тогтоомжийг хэрэгжүүлэх үүргээ хангалтгүй биелүүлж, албан үүрэгтээ хариуцлагагүй хандсан гэх үндэслэлээр БСШУС-ын сайд Ж.Батсуурийг огцруулж, Ерөнхий сайд Ж.Эрдэнбат академич Г.Чулуун­баатарыг томилох тухай УИХ-д өргөн барьсан юм.

Уг асуудлыг УИХ-аар хэлэлцэж, 49 гишүүн дэмжсэнээр академич Г.Чулуунбаатар БСШУС-ын сайдаар томилогдлоо. Энэ үеэр гишүүд Г.Чулуунбаатарт хандаж, үг хэлсэн юм. Тухайлбал,  УИХ-ын гишүүн Д.Тэрбишдагва “Энэ их том салбар, дөрвөн салбар багтсан. Монгол Улсыг дэлхийд гаргах ганц зүйл нь түүх, соёл. Тиймээс үүнд анхаарч ажиллаарай. Эрдэмтэн хүн боловсролын салбарын сайдаар очиж байна. Эрдэмтэн хүн мундаг л даа. Гэхдээ салбар хариуцсан сайд гэдэг албан тушаал хүнээс сайн улстөрч, сайн менежер байхыг шаарддаг. Улаанбаатар хотын захын дүүргүүдийн ачаалал хэд дахин илүү байдаг.

Түүнийг дагаад ажилчдынх нь ачаалал ч их. Хэдийгээр зуны амралт эхэлсэн ч ажлаа аваад сургууль, цэцэрлэгт өөрийн биеэр очоосой гэж хүсч байна. Боловсролын салбарт дутагдаж байгаа нэг зүйл нь мэргэжилтэй боловсон хүчин бэлтгэх явдал. Монгол Улсын үйлдвэр аж ахуйг дэмжих тийм л хүмүүс хэрэгтэй байна.

Мэргэжлийн боловсон хүчин бэлтгэхэд онцгойлон анхаарч ажиллаарай” гэв. Харин УИХ-ын гишүүн Л.Болд “Нийслэл ачааллаа дийлэхээ больсон. Оюутнуудын амралт эхлэхээр л амьсгалахад чөлөөтэй болдог. Бид Багануур дүүрэгт оюутны комплекс байгуулах гээд мөн ч олон жил боллоо. Их, дээд сургуулийг хотоос гаргана гэхээр сургуулийн удирдлагууд хоорондоо лобби зохиочихдог. Сайхан оюутны комплекс барьчихвал сургуулиуд өөрсдөө гарах гэж хичээдэг болно шүү дээ” гэдгийг онцлов.

Нэг тэрбум ам.долларын зээлийг эрчим хүчний салбарт зарцуулна

Манай Улс, БНХАУ-ын Экспорт-Импортын банк хоорон­дын 1.0 тэрбум ам.долларын зээлийн ерөнхий хэлэлцээрийг 2015 оны арваннэгдүгээр сарын 10-нд байгуулж, мөн оныхоо арваннэгдүгээр сарын 26-нд  УИХ-аар соёрхон баталсан билээ. Тэгвэл УИХ-ын нэгдсэн чуулганы баасан гарагийн хуралдаанаар Монгол Улсын Засгийн газар, БНХАУ-ын Экспорт-Импорт банк хоорондын хөнгөлөлттэй зээлийн Ерөнхий хэлэлцээрийн нэмэлт, өөрчлөлтийг соёрхон батлах тухай хуулийн төслийг хэлэлцлээ.

Уг хуулийн төслийг Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд С.Бямбацогт танилцуулав. Энэхүү зээлийг авснаар Монгол Улс дэд бүтэц, эрчим хүч, хөдөө аж ахуйн салбарт голлон зарцуулна. Харин зээлийн хэлэлцээрийн нөхцөл нь жилийн хоёр хувийн хүүтэй, 20 жилийн хугацаатай юм.  Манай улс зээл хэрэгжиж эхэлснээс хойш долоон жилийн дараа зээлийн үндсэн төлбөрөөс чөлөөлөгдөх аж. 

Зээлийн ерөнхий хэлэлцээрийн хүрээнд хэрэгжүүлэх төсөл тус бүрийн 85 хувийг БНХАУ-ын Засгийн газар, 15 хувийг Монгол Улсын Засгийн газар санхүүжүүлэх нөхцлийг өөрчлөх талаар хэлэлцээ хийж, БНХАУ-ын Засгийн газар санхүү­жүүлэх хэмжээг 95 хувь болгон нэмэгдүүлэхээр тохиролц­жээ. Энэ үеэр гишүүд асуулт асууж, хариулт авлаа. Энэ талаархи мэдээллийг дэлгэрэнгүй хүргэе.

Д.Тэрбишдагва: Зээлийг үр дүнтэй ашиглаж чадахгүй байна

-Сангийн яамныхан надад нэг тайлбар өгөхгүй юу. 2004 оноос хойш БНХАУ-ын буцалтгүй тусламжаар зээл авсан санагдах юм. Тэр зээл хэрэгжихгүй явсаар эдүгээг хүрлээ.

Тухайлбал, миний сайн мэдэж буйгаар 2004 онд “Эгийн голын цахилгаан станц”-ын талаар ярьж байсан. 13 дахь жилдээ “Эгийн голын цахилгаан станц”-ын асуудал ороод ирлээ. 2004 онд БНХАУ-ын Засгийн газраас Лаус, Комбаж, Вьетнам зэрэг улсад анх удаа хөнгөлөлттэй зээл өгч эхэлсэн юм билээ. Тэр улсууд зээл аваад хэд дахин цахилгаан станцаа бариулчихсан. Гэтэл бид 2004 оноос хойш “Эгийн голын цахилгаан станц”-ын талаар яриад л суугаад байдаг. Ингэж л бид хөгжлийг гацаагч нар болчихоод байгаа юм.

Одоо дахиад хөнгөлөлттэй зээл ороод ирэхээр болохгүй гэж яриад байна. Болох болохгүйг, хийж чадах, чадахгүйг бид өөрсдөө нөхцөлөө тавьж гэрээ хэлэлцээр хийж шийднэ. Түүнээс өгөх гэж байгаа хүмүүсээ муулаад эхлэхээр юу болох вэ. Нэг зээл авах гэж 13 жил ярилцсан байна. Зээл авах гэхээр хөрштэйгөө улс төр ярих юм. Гэтэл БНХАУ-тай хөрш бусад орнууд зээл аваад хэд хэдэн цахилгаан станц битгий хэл бүтээн байгуулалт хийчихсэн байна.

Н.Энхболд: Хөдөө аж ахуйн холбогдолтой зээлийг хариуцлага хүлээх чадвартай хоршоодоор  дамжуулж хэрэгжүүлэх ёстой

-Зээлийг дэмжиж байна. Хөдөө аж ахуйн холбогдолтой зээлүүдэд барих бодлогын талаархи саналыг П.Сэргэлэн сайдад хэлье. 2004-2005 онд Монголын төрөөс хөдөө аж ахуйг дэмжих талаар гаргасан бүх шийдвэрүүд бэлчээрийн даац, малын ашиг шимийн нэмэг­дэл­тэй холбогдуулаад үйлд­вэр­лэ­лүүдийг зохион байгуу­лалттайгаар малчдын бүлэг, хоршоодоор дамжуулан хийе гэдэгт тулгуурлан гарч байсан. Бүгдэнд нь хоршоо, малчдын бүлгийн тухай бий. Харамсалтай нь Засгийн газар солигдохоор урьдын бодлого шийдвэр нь өөрчлөгдөж, уламжлалт чана­раа алддаг. Хөдөө аж ахуйн хол­бог­дол­той авч буй зээлийг аль болох хариуцлага хүлээх чадвартай хоршоо, малчдын бүлэг, хуулийн этгээдээр дамжуулж хэрэг­жүү­лэх ёстой. Үүнийг би хурлын протоколд тэмдэг­лүүлж, зээлийн хэрэг­жилтэд хяналт тавьж ажиллана.

З.Нарантуяа: Засгийн газрын гадаад, дотоод өр 700 тэрбумаар нэмэгдсэн

-Сангийн яамнаас хоёр зүйлийг тодруулъя. Өнөөдрийн байдлаар Засгийн газрын хэмжээнд гадаад, дотоод зээл, зээлийн хүүгийн дүн 2016 оны зургадугаар сарын 30-аас өнөөдрийн хүртэл хугацаанд хэдэн хувиар нэмэгдэж, буурсан бэ. Надад байгаа мэдээллээр нийт өрийн хэмжээ 2016 оны зургадугаар сарын 30-ны байдлаар 24 их наяд, 250 тэрбум байсан бол өнөөдөр 24 их наяд, 957 тэрбум болж өсчээ. 700 орчим тэрбумаар нэмэгдсэн гэх мэдээлэл байна. Засгийн газрын гадаад зээл гэхэд, нэг тэрбум орчим ам.доллараар нэмэгджээ.

Прокурорын тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгыг 31 гишүүн дэмжлээ

УИХ-ын чуулганы баасан гарагийн нэгдсэн хуралдаанаар Прокурорын тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын төсөл болон холбогдох бусад хуулийн төслийн эцсийн хэлэлцүүлгийг хийж, баталлаа. Уг хуулийн шинэчилсэн найруулгын төсөл болон холбогдох хуулийн төслийг УИХ-ын гишүүн Л.Мөнхбаатар танилцуулсан бөгөөд санал хураалтад 45 гишүүн оролцож, 31 гишүүн дэмжсэнээр уг хуулийн төсөл батлагдсан юм. Өнгөрсөн дөрөвдүгээр сард УИХ-д өргөн мэдүүлсэн Прокурорын тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын төсөл нь нийт найман бүлэг 70 зүйл заалтаас бүрджээ.

Хуулийн төслийг боловсруулахдаа хууль зүйн болон практик шаард­ла­гуу­дыг үндэслэн прокурорын бай­гуул­лагын үйл ажиллагааны үндсэн зарчим, Прокурорын байгуул­лагын тухай хуульд заасан зарим нэр томъёог оновчтой болгох, Эрүүгийн эрх зүйн шинэтгэлийн хүрээнд УИХ-д өргөн мэдүүлсэн эрүүгийн хууль тогтоомжийн төслүүдтэй уялдуулах, проку­рорын байгууллагын харилцааг зохицуулж байгаа хууль тогтоомжийг харьцуулан дүгнэж, үйл ажиллагааны хариуцлагатай байдлыг хангах, бусад бай­гуул­лагатай хамтран ажиллах эрх зүйн үндсийг бий болгох, прокурор үүргээ гүй­цэтгэх нөхцөл баталгааг дээш­лүүлэх, албан үүргээ биелүү­лээгүй тохиолдолд хүлээл­гэх хариуцлагын тогтолцоо зэргийг тодорхой зохицуулж боловсруулсан байна.

Тус хуулийн шинэчилсэн найруулга 2017 оны долдугаар сарын1-нээс хэрэгжих ажээ. Энэ мэтчилэн хэд хэдэн хуулийн төслийг баталснаар УИХ-ын баасан гарагийн нэгдсэн хуралдаан өндөрлөлөө.