Т.Эрдмаа 

Хотын даргын чих шуугиад ойрд таагүй л байгаа байх даа. Ер нь хотын даргын иргэдийг бухимдуулж эргэж буцсан шийдвэрийн тоо гүйцэх болоогүй бололтой. Арга ч үгүй биз амьдралд нийцээгүй, асуудлын голыг олж эрэмбэлээгүй сэтгэлийн хөөрлөөр шийдвэр гаргаад хэрэгжүүлэх гээд “чичрээд” зүтгэчихээр ямар л олигтой үр дүн гархав дээ. 

Манай хотын даргын амрагийн явдлын шуугианы хажуугаар автомашинд суурилуулж эхэлсэн чипийг эсэргүүцсэн иргэдийн бичвэр цахим орчноор нэг түгж байна. 

Зарим нэг албан мэдээллээс харвал автомашин чипжүүлэх ажилд 18 тэрбум төгрөг зарцуулах юм гэнэ. Үүнээс 13 тэрбум төгрөгийн хөрөнгө оруулалтыг батлаад зарж үрээд эхэлжээ. Тэгэхдээ үнэгүй суулгаж өгнө гэж рекламдах юм. Үнэгүй ч биш л дээ. Эцсийн дүндээ ард иргэдийн халааснаас гарч буй хөрөнгө мөнгө шүү дээ. Тодруулбал,  НЗДТГ-ын хөрөнгөөс гурван тэрбум, Жолоочийн албан журмын нөөц сангаас 10 тэрбум төгрөг нь гарч буй аж. Төсөв, аливаа сангийн хөрөнгө үнэгүй байдаг гэж ямар чөтгөр нь хотын дарга, түүний дагуулуудын чихэнд шивнэв. Ард иргэдийн хоногийн хоол, сарын цалингаасаа илүүчлэн төлж буй татвар, хуримтлалын мөнгө манай хотын дарга, удирдлагуудад  ямар ч үнэ цэнгүй, баруун солгойгүй цацаад явчхаж болдог хөрөнгө санагдаад байдаг юм байх даа. 

Тэгвэл иргэд “Хамгийн их мөнгө зарцуулах, дундаас нь хэдэн төгрөг шомбодоод авчих төсөлд л Улаанбаатар хотын дарга нар хамаг анхаарлаа хандуулдаг болж. Өөрөөр сэтгэх бодох чадвар тэдэнд алга” хэмээн шүүмжилж байна. 

Иргэд “Хүний хувийн өмчид чип суулгаж хянана гэж зүтгэх шаардлага байхгүй. Бас Улаанбаатар хотод тулгамдсан асуудал ч биш. 18 тэрбум төгрөгөөр хотын замаа засаасай” гэсэн асуудал сөхөж байгаа юм. Тодруулбал, 10, 20 минут үргэлжилсэн аадар ороход л усан далай болдог  асуудлыг шийдэхийг иргэд хүлээсээр. Улаанбаатар хотод замын ус зайлуулах шугам хоолой юу билээ гэдгээ эргэж хараасай. Сансарын тунель рүү өгсөх уулзвар, Өнөр хорооллын арын зам, 25-р эмийн сангийн уулзвар гээд ус тогтдог үер буудаг зам, газар олон байна. Ийм газруудад тэр чип суулгах гээд байгаа мөнгөөр ус зайлуулах шугам, хоолой барих боллоо гэвэл мөн гоё оо. Амьдралд нийцтэй шийдвэр учраас иргэд алга ташаад хүлээж авна. Асуудлаа эрэмбэлж үзээд амьдралд ойр шийдвэр гаргаж ажиллана гэдэг чинь өчүүхэн юм шиг мөртөө иймэрхүү зүйлээс л  эхлэх гээд байна шүү дээ. Өнгөрсөн өвөл яалаа мөсөн хотхон дотор мөлхөж байж урин цагтай золголоо. Одоо бид зуныг угтаж усны гутал, хийлдэг завь  базаах нь зүйтэй болж байх шиг. Улаанбаатарчуудын   санаа зовох, хангах бэлтгэл үүгээр дуусахгүй. “Усан тээврийн” ажиллагаа дуусав уу үгүй юу мөсөн замын мөлхөөн эхлэх нь тодорхой. Цаг  хугацааны л асуудал шүү дээ. Халтираад унахад тархиа хага савчихааргүй каск, мөлхөөд явахад өвдөг тохой нь урагдахааргүй хамгаалалтай хувцас  бэлтгэх гарцаагүй шаардлага гарна. Улсын нийслэл Улаанбаатар хотод  нэн тэргүүнд шийдэх ёстой асуудал энэ мэтчилэн захаас аваад хуримтлагдсан байхад  автомашинд чип суурилуулах ажилд тэрбум тэрбум төгрөг зарцуулна хэмээн сууж буй дарга нарыг яалтай. Тэгээд ч тэр чипийг нь учир мэдэх хүмүүс албаны автомашинд л суурилуулахад тохиромжтой. Төрийн албаны, хувийн байгууллагын автомашиныг  ажилчид нь амин хувьдаа ашиглаж байгаа эсэхийг л хянадаг юм гэнэ лээ. Түүнээс биш хотын түгжрэлийг бууруулахад тийм ч чухал үүрэг гүйцэтгэх эд  гэхэд эргэлзээтэй л юм билээ. Зарим мэргэжлийн судлаачид RFID бол маш эртний технологи. Пассив RFID  tag /шошго/ нь автомашиныг зайнаас бүртгэх нь маш олон сул талтай. Хэрэглэгчийг тагнах бололцоог бий болгох эрсдэлтэй гэдгийг сануулж байгаа. Ийм учраас иргэд автомашиндаа чип суулгахыг зөвшөөрөхгүй эсэргүүцэж  байна. Харин авто замаа засах, үерийн ус зайлуулах шугам хоолой барих ёстой хэмээж буй юм.