Т.Эрдмаа 

Монгол Улс авлига, албан тушаалын гэмт хэрэгт “живж” буйг хүн бүр ярих, мэдэх болсон. тэгээд авлига албан тушаалын хэрэгт шалгагдаад шийтгүүлсэн төрийн өндөр албан тушаалтнууд төдийлөн байхгүй. Нийгэмд дуулиан тарьсан албан тушаалын томоохон хэргүүдээс эцэслэн шийдвэрлэгдсэн нь алга гэсэн шүүмжлэл их гардаг. 

“Транспэрэнси Интернэшнл”  олон улсын байгууллагаас жил бүр авлигын төсөөллийн индексийг судлан дүгнэдэг.  Энэ индексээс харвал Монгол Улс  одоогоор  дэлхийн 180 орноос 116 жагсаж байна. 

Сүүлийн таван жилийн хугацаанд авлигын индексээр ухарч ирсэн мэдээлэл гарсан. Өөрөөр хэлбэл авлига албан тушаалын хэрэг нэмэгдсэн, ийм төрлийн хэргийг  шалган шийдвэрлэх ажилд ахиц дэвшил гараагүйг  илтгэж  буй аж. Түүнчлэн “Транспэрэнси Интернэшнл”  олон улсын байгууллага авлигажсан улс оронд зохион байгуулалттай гэмт хэрэгтэй тэмцэж чадахгүй байгааг судалгаагаар баталсан гэж байгаа юм. 

Ийм учраас Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ таван “Ш” ажиллагаа хэрэгжүүлж авлига албан тушаалын хэрэгтэй тууштай тэмцэхээ  мэдэгдсэн. Үүний нэг нь “Шувуу”  ажиллагаа юм. Энэ  хүрээнд  авлига албан тушаалын хэрэгт холбогдсон, хууль хяналтын байгууллагад  ийм төрлийн хэргээр шалгагдаж байгаад гадаадад оргож гарсан хүмүүсийг барьж ирээд шалгаж хариуцлага тооцно гэсэн. 

Аливаа зүйлийг тэгнэ, ингэнэ гэж ярих нь амархан. Харин хэрэгжүүлэх нь хэцүү. Ерөнхий сайд ч үүнийг мэдэхийн дээдээр мэдэж байгаа. Ямар ч бэрхшээл саад тохиолдсон шантралгүй хийх ёстой гэдгээ ч албан ёсоор хэлсэн. 

Тэгвэл Засгийн газрын өчигдрийн /2023.03.22/ хуралдаанаар Ерөнхий сайдын зүгээс авлигатай тэмцэх үйл ажиллагааг идэвхжүүлэх хүрээнд  ХЗДХ-ийн  сайд Х.Нямбаатарт тодорхой үүрэг чиглэл өгсөн байна. Ингээд “Шувуу” ажиллагааны хүрээнд  эх орноосоо гаднын улс руу оргон зайлсан иргэдийн Монгол дахь шилжүүлэг, төлбөр тооцоо хийж буй дансыг царцаах болжээ.  ХЗДХ-ийн  сайд Х.Нямбаатарт  “Одоогийн байдлаар АТГ-д шалгагдаж байгаад мөрдөн байцаалтын шатнаас оргон зайлсан 18 хүн байна. Нийт 100 гаруй хүнийг хайж  Монголдоо авчирч, мөрдөн шалгах үйл ажиллагааг хэвийн явуулна. Тэдгээр иргэдийн гадаад паспортыг хүчингүй болгох ажлыг эхлүүлсэн. Энэ ажил үргэлжлэн хийгдэж байгаа. Дөрөвдүгээр сард багтаан Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх хууль, Эрүүгийн хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийг УИХ-д өргөн мэдүүлнэ. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх хуульд оруулж буй гол зарчмын өөрчлөлт бол эрүүгийн хэрэгт яллагдагчаар татагдсан этгээдэд авагддаг таслан сэргийлэх арга хэмжээний төрлүүдийг нэмэгдүүлэх явдал юм"  хэмээн мэдээлэв. 

Засгийн газраас дэвшүүлсэн "Шувуу ажиллагаа"-ны хүрээнд авлига, албан тушаалын гэмт хэрэгт сэжиглэгдэж мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад оргон зайлсан хүмүүсийг гадаад улсаас авчрах ажиллагааг Гадаадын 23 улстай эрх зүйн харилцан туслалцах гэрээний хүрээнд эрэн сурвалжилж, эх оронд нь дуудан ирүүлэх ажиллагааг зохион байгуулна гэж байгаа.

Үүнээс гадна ХЗДХ-ийн сайдын мэдээлсэн тэр 100 гаруй хүн авлига, албан тушаалын хэргээр улс эх орон, нийгэмд хэдэн төгрөгийн хохирол учруулсан, ямар ямар хөрөнгө чинээтэй болсон, түүнийг нь хэрхэн улсын орлого болгож буй талаар тодорхой мэдээлэх шаардлага байна. Төмөр замын нэг хурган даргын гэрээс 10 тэрбум төгрөг олдож байсан юм чинь тэр 100 гаруй хүний сейф, дансыг ухвал манай улсын нэг жилийн  төсөв хялбархан бүрдчих юм биш үү. Ерөнхий сайд эхлүүлсэн ажлаа эрчимжүүлж  амин хувиа бодож улс орноо хохироосон этгээдүүдийн хэргийг илрүүлж  хөрөнгийг нь хурааж чадвал эдийн засгийн хямрал нүүрлэсэн, улсын өр нэмэгдсэн өнөө цаг үед  маш их хэрэгтэй байна. Хэлсэндээ хүрж, ядарсан ард түмэн, хямарсан эдийн эдийн засгаа өөд нь татаж авлигачдад “дайн” зарлаж чадсан Ерөнхий сайд шууд л дайснаа дарж дархан цолоо мандуулсан “Ардын баатар” болох нь гарцаагүй. Ямартай ч хатуу,  хэцүү ажил эхлүүлж буй Засгийн газарт санаачилсан ажлаа амжилттай хийгээрэй хэмээн алга ташаад  хэрхэн ажиллахыг харж л байя даа.

Эх сурвалж: Монголын Мэдээ Сонин

2023 оны гуравдугаар сарын 23. Пүрэв. №045 (5773)