УИХ-ын хаалтын чуулганаар 20 гаруй  хуулийг бөөндөж баталсны нэг нь Төмөр замын тээврийн тухай хууль байв.   Хуулийн онцлох өөрчлөлтийг хүргэе.

СУУРЬ БҮТЭЦ ЭЗЭМШИГЧ, ТЭЭВЭРЛЭГЧ ХОЁРЫГ ТУСДАА БОЛЖЭЭ

Сүүлийн арав гаруй жилд төмөр замын тээвэрт өмчийн олон хэлбэр бүхий хуулийн этгээд бий болж, хэрэглэгчийн тоо өссөн. 2010 онд суурь бүтэц эзэмшигч, тээвэрлэгч нь ганцхан УБТЗ байсан бол өдгөө суурь бүтэц эзэмшигч дөрөв, тээвэрлэгч дөрөв, суурь бүтэц барих, угсрах эрх бүхий 253, дагнасан болон салбар зам, талбай, хөдлөх бүрэлдэхүүн эзэмшигч 250 орчим болжээ.  Тиймээс энэ салбарыг хуулийг үндсээр өөрчлөх шаардлага үүссэн  байна.  Мөн 2022 онд үндэсний төмөр замын сүлжээний урт 2964 километр болж, 40 гаруй хувиар нэмэгдсэн. Зүүнбаян-Ханги, Тавантолгой-Гашуун сухайт, Тавантолгой-Зүүнбаян чиглэлийн 876 километр төмөр замын ажил дуусаж, төмөр замаар хийх экспортын хоёр болон гуравдагч гарцуудтай болсон. Төмөр замын суурь бүтэц эзэмшигч нь тээвэрлэгч биш байхаар задалснаар өрсөлдөөнийг бий болгоно гэж үзэж, суурь бүтэц эзэмшигч, тээвэрлэгч хоёрыг тусдаа аж ахуйн нэгж байхаар хууль тусгажээ. Хуулийн шинэчилсэн найруулгын төсөл 11 бүлэг, 49 зүйлтэй. ХБНГУ, ОХУ, БНХАУ, БНСУ зэрэг 10 гаруй орны төмөр замын тээврийн хуулийг харьцуулан судалж, ЗТХЯ боловсруулжээ.  Хуулийн төслийн гол зорилт нь төмөр замын тээврийн суурь бүтцийг шинээр барих, өргөтгөх, хөдлөх бүрэлдэхүүний өмчлөх, ашиглах, зорчигч, ачаа тээвэрлэх, тээврийн аюулгүй байдлыг хангах, ажилтны нийгмийн баталгааг хангахтай холбогдсон харилцааг зохицуулахад чиглэжээ. Хуулийг баталснаар төмөр замын тээвэрлэлттэй холбоотой суурь харилцаа илүү тодорхой, оновчтой болно. Тээвэрлэлтийн үйл ажиллагаанд оролцогчийн тэгш оролцоог хангаж, суурь бүтэц, хөдлөх бүрэлдэхүүний ашиглалт, засвар үйлчилгээ сайжирч, хөрөнгө оруулалт, тээврийн үр ашиг нэмэгдэнэ гэж хууль санаачлагчид үзжээ.

С.БЯМБАЦОГТ: “УЛААНБААТАР ТӨМӨР ЗАМ”-ЫН АЧАА ТЭЭХ, НЭВТРҮҮЛЭХ ХҮЧИН ЧАДЛЫГ НЭМНЭ

ЗТХ-ийн сайд С.Бямбацогт хуулийн төслийг хэлэлцэх үеэр чуулганы хуралдааны үеэр байр сууриа илэрхийлсэн.  Тэрбээр,

-Монгол Улс ганцхан төмөр замтай байсан. Орос, Монголын тал 50, 50 хувийг эзэмшдэг бөгөөд 1100 километр зам дээр үйл ажиллагаа явуулдаг. “Улаанбаатар төмөр зам” 1949 онд байгуулагдсан цагаасаа монополь байдлаар үйл ажиллагаа явуулж ирсэн. Сүүлийн жилүүдэд олон төмөр замтай болсон. Суурь бүтэц эзэмшигч, тээвэрлэгч нэг байсан бол дөрөв болсон. Салбар зам, талбай, хөдлөх бүрэлдэхүүн эзэмшигч 250 орчим болсон. Төмөр зам дагасан тээвэр нэмэгдлээ. Төрөөс олон төмөр зам барих бодлогыг барьж байгаа учир төмөр замын эрх зүйн харилцааг тодорхой болгох шаардлага үүссэн. Төмөр зам олон суурь эзэмшигчтэй болсон, хийж байгаа тээвэртэй холбоотой олон харилцааг нэгдсэн нэг хуулиар, бодлогоор зохицуулах юм. “Улаанбаатар төмөр зам” суурь бүтэц эзэмшигч бас тээвэрлэгч. Хуулийн төсөлд төмөр замын суурь бүтэц эзэмшигч нь тээвэрлэгч биш байхаар задалснаар өрсөлдөөнийг бий болгоно гэж үзэж, суурь бүтэц эзэмшигч, тээвэрлэгч хоёрыг тусдаа аж ахуйн нэгж байхаар тусгасан. Мухар төмөр замуудын тухайд хэлэхэд, бид төмөр зам хурдан барих нь чухал гэж үзээд Гашуун сухайт, Ханги мандалын төмөр замыг байгуулсан. Төмөр замаа барих явцад хөрш орныхтой холбох асуудлыг зэрэгцэн шийдэх ёстой байсан. Үүнийг зэрэгцүүлж яваагүй учраас өнөөдөр экспортод бүтээгдэхүүнээ гаргаж чадахгүй байна. Энэ асуудлыг Засгийн газар яаралтай шийдэхээр ажиллаж байна. Энэ жил бид холболтын төмөр замуудыг барихаар БНХАУ-ын талтай хэлэлцэж байна.“Улаанбаатар төмөр зам”-ын хүчин чадлыг нэмэх тал дээр ОХУ-ын талтай ажиллаж байна. “Богд хаан” төмөр замыг барьж, Улаанбаатарын түгжрэлийг бууруулахаас гадна “Улаанбаатар төмөр зам”-ын ачаа тээх, нэвтрүүлэх хүчин чадлыг нэмнэ” гэлээ.

Төмөр замын тээврийн тухай хуулийн онцлох заалтууд

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

2023 ОНЫ ДОЛДУГААР САРЫН 25. МЯГМАР ГАРАГ. № 145 (7130)