Манайхан хөгжилд биш хөгжөөх үйл ажиллагаанд  үнэхээр сайн гэдэг нь аливаа баяр ёслолын үед ихээхэн ажиглагддаг. Мэдээж  аливаа зүйл ихдвэл утгагүй бөгөөд үр дагавар нь муугаар илэрдэг гэдгийг хүн бүр мэдэж байгаа. Үндэсний баяр Цагаан сар, Монгол наадамтай юу ярих вэ. Жил бүрийн өдийд манайхан ажил, амьдрал гэхээсээ илүүтэй  шинэ жилийн баярын тухай бодож, ярилцаж өнгөрөөдөг.  Шинэ жил ирж байна  гэдэг утгаараа хүн бүр зохих хэмжээгээр хуучин оны ажил, амьдралаа дүгнэн, ирэх оныхоо ажлыг төлөвлөхөд буруу юу байх вэ. Гэтэл бид нийтээрээ, улс даяараа энэ баярыг арай л хэтэрхий туйлшран тэмдэглэдэг болсоор нэлээд их уджээ. 

Арванхоёрдугаар сар гарангуут л шинэ жилийн үйл ажиллагаа нэг өдөр ч алгасахгүй болдог. Нэг суманд арванхоёрдугаар  сарын дундаас эхлээд баярласан бөгөөд  завсаргүй шинэ жил хийж байна гэдгийг сошиалд нэгэн иргэн бичсэн байсан. Бараг хагас сар гаран гэсэн үг  гайхамшигтай гэхээс өөр хэлэх үг алга.  Баяр болсон юм чинь ганц нэг юм заавал энд тэнд мулталж л таараа сумаараа, аймгаараа ,улсаараа  хагас сар зарим газарт нэг сар үргэлжилж байна.  Хуучин биднийг бага байхад  нэг л шинэ жил болдог тэр нь арванхоёрдугаар сарын 31-нд,  түүн дээр оны шилдэгүүдээ байгууллага болгоноос тодруулаад,  өвлийн өвөөгөөр бэлэг өгүүлдэг,  тэр нь их л үнэ цэнэтэй байж билээ.  

Орчин үед бол бүр утгаа алдаж багаараа, байгууллагаараа, намаараа,насаараа бараг л хэлбэр дүрсээрээ, ялгарч тус тусдаа шинэ жил  хийх болж. Тэр баяраа хийх гэж бас санхүү босгоно,  баахан өргөмжлөл,  цом,  тууз үнэндээ бие биенээ магтах хэн нэгнээр магтуулах тийм хийрхэл, нийгмийн өвчин газар авсан байна.  Түүндээ ч бтд дасчээ, түүгээр үл барам шинэ жил хийсэн биш дараа нь бөөн гомдол хэл ам, барьцсан,  муулсан,  гоочилсон,  шивнэлдсэн надад ч өгсөнгүй чамд ч өгсөнгүй энэ ч юу юм, тэр  ч юу юм гээд л.

Санхүү талаас ярих ч юм биш, нэг хүн дунджаар 2-3 шинэ жилд оролцоно, тэр бүртээ 180-200 мянган төгрөгний такс төлнө гэхээр иргэд маань баян л байна. Таксаар тогтохгүй хувцас хунар, гоёл гээд нэлээд зардал гарна. Байгууллагуудын тухайд Төрийн нүүр, төрлийн нүүр, түмний нүүр барьж сайн яваа нэгнээ сайтар судалж байгаад л бадар барина. Болоогүй ээ, нийгмийн хариуцлага гэсэн цэвэрхэн нэртэй, хандив өгнө, авна.

Ээл нь нийгмийн хариуцлагын хүрээнд гэдэг нь  тухайн орон нутагт нийгэмд сайн хувь нэмэр болсон үйл ажиллагаа баймаар, эргээд харахад энэ миний нөгөө дэмжсэн үйл шүү дээ гээд үр дүнтэй үлдэх зүйлтэй байвал сайнсан. Тийм үйл нь ховор, голцуу хоосон магтаал шагнал, хоол найр наадам ивээн тэтгүүлэх гээд л авдаг болсон нь нууц биш.  Гэхдээ нөгөө талаар сайн талууд байгаа л даа, үгүйсгэж болохгүй. Баяр тэмдэглэх, биенээсээ илүү гарах гэсэн энэ хийрхэл иймдээ тултал  хавтгайрна гэж хэн ч бодож байсангүй. Бид ч  одоо энэ загвар, хийрхэлдээ  дасч, дадаж дээ. Гэтэл гадаад орнуудыг хараад байхад  хөгжилдөө л илүү анхаарахаас хөгжилдөхөө урдаа тавьдаггүй юм шиг ээ. Юун тэр гоёж гоодох,  ажилдаа, амьдралдаа  л яарсан хүмүүс харагддаг. Ингэж байж л улс орноороо хөгжиж дэвшдэг байх.  Гэвч сайн,  муу зүйлүүд сүлрэн байдаг энэ орчлонд аливаа зүйлд хэт туйлшрахгүй,  олон талаас нь  бодож, харж  хандаж,  ойлгодог болвол яг болох гээд байгаа юм л даа. 

Эх сурвалж: Монголын мэдээ сонин

2023 оны арванхоёрдугаар сарын 25. Даваа. №188 (5916)