Т.Эрдмаа 

Монголчуудад “Нухыг нь авах гээд нүдийг нь сохлов”  гэсэн хэлц үг бий. Тэгвэл Нийслэлийн нийтийн тээвэрт энэ яг тохирч байна. Учир нь 1990 оны дунд үе шиг автобусны буудлууд  хүнээр дүүрэн. Ирсэн автобусыг амдан гүйж зүүгдэж чирэгдэн байж суух болов. Ялангуяа төв замаар явж буй автобус, троллейбусууд пиг дүүрэн. Жолооч нь огцом тормос гишгэн чигжиж байж зүүгдэж чирэгдсэн хүмүүсээ багтааж байна. Сургуулийн хүүхдүүдэд бүр хэцүү. Томчуудад шахагдаад “Битгий шахаад байгаач. Багтарч үхлээ. Гишгэж аллаа” хэмээн орилох нь харамсалтай. Автобусанд суухдаа бөх шиг дэлэх маягтай зүтгэж нэг бариулаас атгаж аваад хоёр тийшээ займчиж чихэхгүй бол суух боломж алга. Суусан хойноо гараа гаргаж бариулаас барина гэвэл бүр худал. Ийм байхад автобусны хаалга хагас хаагдаж задарчих шахан явж байна. Юун иргэдийн аюулгүй байдал түй ч алга.  Ядаж байхад хүйтний эрч буурахгүй -30 хэм давж байгаа. Энэ хоёрдугаар сард ч үе үе хүйтэрч, цасаар шуурах цаг уурын урьдчилсан мэдээ гарсан байдаг. Дээр нь хичээл сургууль эхэлсэн болохоор автобусаар зорчигчдын тоо огцом нэмэгдсэн. 

Автобусны буудал бүр дээр наадам үзэхээр цугларсны дайтай хүнтэй. Хүйтэн байгаа учраас даарч бээрсэн хүүхэд, хүмүүс бээлийтэй гараа үлээж хоёр хөлөө хавсран хайвганаж дулаацах аядна. Тэгээд хотын даргын автобусны шинэ маршрут нь иргэдийг чирэгдүүлсэн хогийн шийдвэр боллоо хэмээн  ярьсан хүмүүс л хаа сайгүй байна. Ингэж автобусанд суух гэж дүүжлэгдэж, чихэлдэж яваад хүний амь нас сүйдвэл хотын дарга Х.Нямбаатар хариуцлага хүлээх үү. Амьдрал мэдэхгүй цүнх баригчид ёстой ард түмнийг алж байна даа гэлцэх юм. Уг нь хотын дарга Х.Нямбаатар тэргүүтэй эвэртэн, туурайтнууд автобусны шинэ маршрутаа танилцуулахдаа

“...Богино эргэлт хийснээр автобус нэг талдаа бөөгнөрөхөөс сэргийлж байна гэсэн үг. Нэг автобусаа удаан хүлээж зогсох бус нэг чиглэлийн автобусанд суугаад тэндээсээ дамжин сууж илүү хурдан зорчих боломжийг бүрдүүлж байгаа... Өнөөдрийн байдлаар Улаанбаатар хотын хэмжээнд нийт 110 чиглэлд 1017 автобус үйлчилгээнд явж байна. Үүнийг өөрчилж, нэгдүгээр сарын 20-ны өдрөөс эхлэн 74 чиглэлд 1075 автобус үйлчилгээнд явуулахаар авто­бус­ны чиглэлийг шинэчлэн төлөв­лөсөн. Энхтайваны өргөн чөлөө, гол гудамж замуудаар олон чиглэлийн автобуснууд давхцаж явдгаас үүдэн түгжрэл үүсэж, хүлээлт их болдог гэж үзсэн. Тиймээс гол магистрал зургаан шугамаар нийтийн тээврийн хэрэгслийг нэмэгдүүлж, бусад чиглэлийг тойрог хэлбэрээр холбохоор төлөвлөн богино эргэлтийн 40 чиглэл гаргасан” хэмээн сүр жавхлантай мэдээлсэн билээ.  

Гэтэл аль ч буудал  дээр хүний бөөгнөрөл үүсэж  автобусанд суух гэж “дайн” болдог  болов.  Үүнийг иргэд дараах байдлаар  тайлбарлаж байна. Тодруулбал, богино эргэлтийн автобусанд ямар ч цагийн менежмент алга. Ийм учраас автобус нь нэг талдаа гарчхаад байна. Ийм тохиолдолд автобус хүлээж нэг цаг орчим зогсох нь энүүхэнд байна  гэсэн шүүмжлэл өрнөв.  Мөн чиглэл  бүрийн богино эргэлтийн автобуснууд нэг дор цугларч түгжрэл үүсгэх болсон гэлээ. Үүнээс гадна төв замаар явдаг байсан автобусны чиглэл цөөрснөөс үүдээд автобусны буудлууд дээр хүний бөөгнөрөл үүсдэг боллоо гэж байгаа юм. Өмнө нь чиглэл бүрээс автобус ирдэг байсан тул иргэд буудал дээр удаан зогсдоггүй байлаа гэсэн билээ гэсэн шүүмжлэл гарч байна. Зарим иргэний цахим хаягтаа оруулсан бичвэрийг сонирхъё. 

Нэгэн иргэн “Сэтгэл өвдөөд байна. Сая автобусны буудлын  хажуугийн  зогсоолд машинтайгаа охиноо хүлээгээд цаг гаран зогслоо. Гэтэл нэг ч автобус ирсэнгүй. Автобусны буудал дээр байсан эгчийг та машинд суугаад автобусаа хүлээх үү би энд охиноо хүлээж байна гэтэл эгч ашгүй дээ гээд хэсэг суугаад дулаацаад буулаа. Гэтэл 3,4-р ангийн бололтой нэг хүү намайг ирснээс хойш л байж байсан юм. Би миний дүү суугаад дулаацчих гээд зөндөө гуйлаа. Ээж, аав танихгүй хүний машинд сууж болохгүй гэсэн гээд огт суусангүй. Аргагүй дээ би ч бас хүүхдэдээ сууж болохгүй гэж хэлдэг. Томчууд, хүүхдүүд аль аль нь “Осголоо” шүү дээ” гэжээ. 

Бас нэг иргэн “Баруун дөрвөн  замаас алхаад алхаад  нэмэргүй автобус нь байхгүй. Автобусны буудлууд бүгд дүүрэн, пиг хүнтэй автобуснууд нь буудал дээрээ зогсохгүй хол очиж зогсоод яваад байна лээ” гэжээ. 

Бас нэгэн иргэн “Замын цагдаад ажиллаж байсан эрхэм богино эргэлт зөв байсан талаар нийтэлсэн. Зарим зүйл дээр тантай санал нийлдэг. Гэхдээ  энэ  туршилтыг ийм хүйтэн, ийм асуудалтай үед ингэж муйхраар хийж болохгүй юм байна. Яармагаас 21-р хороолол явах хүн надаас шинэ маршрутаар яаж явах вэ хараад өгөөч гэхээр нь харлаа. Яаж ч хараад гурав дамжихаар байна. За яахав гурав дамжаад яваг, хурдан бол болоо гэтэл дамжих гээд алхахдаа хотын хамгийн том уулзваруудын хоёрыг нь явган хөндлөн гарна. Дамжиж суух буудал хооронд алхах зайг нь хэмжихэд наад зах нь нэг км гаран болж байх жишээний. Богино эргэлтийг буруу гээгүй. Зөв гэдэгтэй нь санал нийлнэ. Гэхдээ тэгш сондгойгоор хязгаарласан, гадаа -30 хэм гарч хүйтэн хонож байгаа хүйтэнд мөсөн гулгуурын талбай болсон зам дээр  туршилт хийж болохгүй.  Зуны амралтын цагт  иргэдийг мэдээллээр маш сайн хангаад, ухаалаг утасны апп-аа  тултал хөгжүүлээд тэр богино эргэлтээ туршсан бол ингэж эргэж буцсан юм болохгүй,  таны хүссэн үр дүнд бүрэн хүрэх боломжтой байсан байх” гэжээ. Энэ бүгдэд иргэд хотын дарга Х.Нямбаатарыг буруутгаж байна. Угаасаа тэр буруутай шүү дээ. 

Эх сурвалж: Монголын мэдээ сонин

2024 оны хоёрдугаар сарын 01. Пүрэв. №011 (5929)