• Эхлэл
  • Цаг агаар
  • Валют ханш
  • Улс төр
  • Эдийн засаг
  • Үзэл бодол
  • Спорт
  • Нийгэм
  • Дэлхий
  • Энтертайнмэнт
  • Зурхай



Үндэсний бэлгэдэлгүй, чихэр нь ихэдсэн бэлэгнээс татгалзъя

Чойжилсүрэнгийн ГАНТУЛГА

Хоёрхон хоногийн дараа эх үрсийн баяр болно. Энэ өдөр хамгийн их зарагддаг бараа бол ууталсан бэлэг. Тэгвэл  нэг ууттай бэлгэд хэдэн грамм сахар агуулагддагийг та мэдэх үү. Мөн хүүхдийн сэтгэхүй болоод гаднын үздэг хүүхэлдэйн киноных нь баатрыг бизнес болгон ашиглах нь хэрээс хэтэрч байна. Тиймээс “Зууны мэдээ” сонин “Асуудал-Шийдэл” буландаа хүүхдийн сахрын зохистой хэрэглээ болоод, бага насны хүүхдийн хүнсэнд үндэсний үлгэрийн баатруудыг ашиглах тухай сэдвийг хөндөж байна.   

 

“Аспартам”-ыг олон улсад хориглосон

Дөнгөж хэлд, хөлд орж буй бяцхан хүүхдийн өмссөн хантааз, пүүз, үүрсэн цүнхэн дээр Солонгосын хүүхэлдэйн киноны баатар болох поророгийн зураг байх нь хэвийн үзэгдэл болжээ. Эцэг эхчүүд бид ч дэлгүүрт орж хүүхдэдээ хувцас сонгохдоо хайртай үлгэрийн баатартайг нь сонгодог болоод удаж. За хувцас ч яах вэ, идэж болох биш. Харин дэлгүүрт ороод заавал пороротой ундаа, чихэр авна гэж уйлах хүүхдээ яах вэ. Энэ бол бага насны хүүхэдтэй эцэг эх бүрд тулгарч буй асуудал. Үүнд зарим эцэг эх хайхрамжгүй хандаж, шууд аваад өгөх нь бий.

Тэгвэл өнөөдөр таны хүүхэд таргалж, хөдөлгөөний дутагдалд орж, сахрын хэт өндөр хэрэглээнээс болж, ирээдүйн олон өвчний суурь тавигдаж буй гол шалтгаан нь ээж аав бидний өнөөдөр хүүхдийнхээ ходоод руу хийж байгаа хүнсний бүтээгдэхүүнтэй шууд холбоотой. Ялангуяа эх үрсийн баяр дөхсөн энэ өдрүүдэд хүүхдийн бэлгийн голлох амттан нь бяцхан оцон шувуу пороро, мөсөн гүнж Элса, хүн аалз, мини порстой амттанууд. Бид поророгийн эрэн үеийн хүүхдүүдийг өсгөж байгаа нь үнэн. Гэхдээ өдөр тутмын хэрэглээнд нь эдгээр баатруудын зурагтай хүнсийг өгмөөргүй байна. Учир нь  энэхүү ундаа нь чихрийн агууламж хамгийн өндөр байдаг юм байна. Бид хүүхдүүддээ аль болох хийжүүлсэн ундаа өгөхөөс татгалзаж, пороро авч өгдөг. Гэтэл тус бүтээгдэхүүн нь кола ундаанаас чихрийн агууламжаараа 70 дахин их байдаг байжээ. Хүмүүс чихэрлэг ундаа гэхээр сахар гэж боддог. Бүх хийжүүлсэн ундаанд агуулагдаж байгаа сахар бол элсэн чихэр биш, сахар орлуулагч юм байна. Ялангуяа олон улсад хориглочихсон “Аспартам” гэх орлуулагчийг ихэнх орон хэрэглэсээр байгаа  аж. Энэ нь хавдар үүсгэх аюултайг Хятадын эрдэмтэд тогтоосон байдаг. Тиймээс олон улсад хэрэглэхийг хориглоод эхэлжээ. Гэвч энэ бодис хэрэглээнээс хараахан гараагүй байгааг ДЭМБ анхааруулжээ. 

Диет кола, амтат тараг, хатуу чихэр, бохинд агуулагддаг хиймэл чихрийн амт орлуулагч “Аспартам” нь удаан хугацааны туршид аюулгүйд тооцогдож байсан. Гэвч өнгөрсөн жил ДЭМБ бодлоо өөрчилсөн юм. Тус байгууллагын хоёр хороо нэн даруй аспартамыг хорт хавдар үүсгэгч бодис, хорт хавдраар өвчлөх эрсдэлийг нэмэгдүүлдэг байж болзошгүй гэсэн үндэслэлийг дэвшүүлсэн байна. “Аспартам”-ыг 1965 онд Америкийн химич Жеймс Шлаттер санамсаргүйгээр нээжээ. Тэрээр ходоодны шархыг эмчлэх эм бүтээхээр ажиллаж байсан бөгөөд синтезийн завсрын шатанд үл мэдэгдэх чихэрлэг бодис хүлээн авснаа анзаарсан гэдэг. Нунтаг нь ердийн элсэн чихэртэй ижил калорийн агууламжтай ч 200 дахин чихэрлэг байв. Үйлдвэрлэгчид аспартам нь хоолны дэглэмийн амттанд хамгийн тохиромжтой бүтээгдэхүүн гэж тодорхойлсон.

Ингээд 1983 он гэхэд АНУ-ын эрх баригчид амтат амтлагчийг хийжүүлсэн ундаа, дараа нь бусад ундаа, хоолонд нэмэхийг зөвшөөрч, удалгүй аспартам дэлхийг бүхэлд нь эзэмджээ. Өнөөдөр таны хүүхдийн ууж буй ундааны савлагаа дээр аспартамыг илэрхийлдэг E951 тэмдэглэгээ бий. Хэрэв энэ тэмдэглэгээ байгаа л бол тухайн бүтээнд “Аспартам” орсон гэсэн үг. Чихэрлэг ундааны хэт их хэрэглээний тухай СХД-ийн нэгдсэн эмнэлгийн их эмч Б.Өнөрдулам “Бага насны болоод хэт таргалалттай хүүхэдтэй эцэг эхчүүдэд зөв, эрүүл хооллолтыг санал болгодог.

Монгол Улсын хэмжээнд 100 хүүхэд тутамд 20 нь жингийн илүүдэлтэй. Энэ бол буруу хооллолт, ялангуяа хэт их чихэрлэг хэрэглээний уршиг юм. Эцэг эхчүүд хүүхдээ хийжүүлсэн ундаа, түргэн хоол, чихэр, чипс өгөх нь хэвийн үзэгдэл болсон. Гэтэл эдгээр бүтээгдэхүүн эргээд хүүхдийн тань эрүүл мэндэд заналхийлж байна. Ялангуяа чихрийн шижин, ходоодны шарх, гээд  одоо мэдэгдэхгүй ч ирээдүйд өвдөх олон өвчлөлийн суурь нь хүнснээс шууд хамааралтай” гэсэн юм. Өнгөрсөн жил УИХ-ын гишүүдээс “Хэт чихэрлэг ундааны хэрэглээг бууруулах тухай” хуулийн төсөл өргөн барьж байгаа талаар мэдээлэл хийсэн.

Хуулийг санаачилсан УИХ-ын гишүүн С.Одонтуяа “Судалгаагаар Монгол Улсад чихрийн шижин, таргалалт хамгийн тулгамдсан асуудлын нэг болж байна. Ялангуяа 7-11 настай хүүхдийн таргалалт давамгайлж байна. Мөн дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллагаас бүх улс орнуудад хандаж хэт чихэрлэг ундааг хязгаарлахгүй бол сөрөг үр дагавар нийгэмд үүснэ. Эрүүл мэндийн зардал нэмэгдэнэ гэж сануулсан. Иймд бид урт хугацаанд үр дүнгээ өгөх энэ хуулийг өргөн барьж байна. Чихрийн хэмжээг хэт их авч байгаа хүмүүсээс судалгааг авахад 68 хувь нь дангаараа ундаанаас авдаг гэх тооцоолол бий. Тус хуулиар татварын орлого олох бус эрүүл мэндийн салбарын зардлыг бууруулах, монгол хүний эрүүл мэндийг сахин хамгаалахад чиглэсэн хууль юм” гэж байв. Энэ хууль хэрэгжиж байна уу. 

 

Дүрийн бизнесийг бодлогоор дэмжье

Мэдээж хүүхдийн баярыг бэлэггүйгээр төсөөлөмгүй. Уут дүүрэн бэлэг авсан хүүхэд нүд нь баяраар гийдэг. Эцэг эхчүүдийн хувьд хүүхдийнхээ жаргалтай байхыг харах хамгийн сайхан мэдрэмж. Харин ямар бэлэг сонгохоо л сайтар судлах хэрэгтэй. Тэгвэл олон улсын зах зээлд дүрийн бизнес хамгийн чухал байдаг ажээ. Ялангуяа БНСУ, БНХАУ зэрэг оронд энэ салбар хүчтэй хөгжиж байгаагийн илрэл нь өнөөх Пороро ундаа, амттан, хувцас юм. Зөөлөн хүчний бодлого хүчээ авч, дэлхий даяар энэ хүүхэлдэйн баатрыг танихгүй, мэдэхгүй хүүхэд багачууд битгий хэл эцэг эх алга. Яг л монгол үндэсний хүүхэлдэйн киногоо үзэж буй мэт шимтэн сонирхдог болоод удсан. Гэтэл Монгол Улс эртнээс сонсож, уншиж ирсэн олон төрлийн үлгэр, үлгэрийн баатруудтай улс.

“Эрхий мэргэн харваач”, “Цуутын цагаагч гүү”, “Царцаа Намжил”, “Болдоггүй бор өвгөн”, “Долоон өндөгтэй доголон шаазгай” гээд нэрлэвэл урт цуваа болно. Эдгээр үлгэрүүд бяцхан оцон шувууны адал явдлаас илүү монгол хүүхдэд ёс заншил, уламжлалыг таниулахад тустай. Тэгвэл эдгээр үлгэрийн баатрыг дахин сануулж, чихэр, ундаа, чипс дээр бус аарц, ааруул, шар сүүний чихэр гэсэн хүүхдийн эрүүл мэндэд тустай эко хүнсний бүтээгдэхүүндээ ашиглаж болохгүй гэж.

Яг л Поророр шиг хүүхдүүдийн хайрыг татсан, хөөрхөн үлгэрийн баатар гараад ирвэл, монгол хүүхдүүд түүнийгээ л үзнэ. Идэх дуртай ааруул, сүүн ундаа зэрэг бүтээгдэхүүн дээр хайртай үлгэрийн баатар нь байж байвал түүнийг л сонгоно.  Д.Ганболд “Хүүхдүүдийн соёл хүмүүжилд үндэсний баатар зайлшгүй хэрэгтэй. Өнөөдөр монгол хүүхдүүд поророг шүтэж байгаа нь монгол уран бүтээлд нь үндэсний баатрын дүр дутмаг байгаатай холбож болно” хэмээн сануулж байсан юм. Хэдийгээр хувийн хэвшлийн ганц нэг байгууллагууд үндэсний брэндээ дэмжиж, үйлдвэрлэж байгаа ч хүмүүст хүргэх маркетингийн ажил тун бага харагддаг. Үүнийг ганцхан үйлдвэрлэгчийн нуруун дээр бус үнэхээр үндэсний үлгэрийн баатартай эко бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэсэн бол төрөөс тултал нь дэмждэг болчихвол Монголын ирээдүй болсон бяцхан багачууд эрүүл мэндээрээ хохирохгүй, энх тунх өсөх боломж байна цаана чинь. 

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

2024 ОНЫ ТАВДУГААР САРЫН 29. ЛХАГВА ГАРАГ. № 106 (7350)

    ХУВААЛЦАХ ЖИРГЭХ


МЭДЭЭНИЙ СЭТГЭГДЭЛ
ХОЛБООТОЙ МЭДЭЭ
Б.Пүрэвдагва: Иргэдтэйгээ уулзаж, 2027 оны төсөвт тусгах санал хүсэлтийг нь нээлттэй сонсож байна
Есөн улаан мэнгэтэй шар нохой өдөр
Ялимгүй цас орно, өдөртөө 4-6 хэм хүйтэн байна
Битүүмжлэгдсэн автомашиныг зарж, 375 сая төгрөг залилжээ



Веб сайтад агуулагдсан мэдээлэл зохиогчийн эрхийн хуулиар хамгаалагдсан тул зөвшөөрөлгүй хуулбарлах хориотой.

Copyright © MMINFO.MN All Rights Reserved. Powered by HUREEMEDIA.





  • Эхлэл
  • Цаг агаар
  • Валют ханш
  • Улс төр
  • Эдийн засаг
  • Үзэл бодол
  • Спорт
  • Нийгэм
  • Дэлхий
  • Энтертайнмэнт
  • Зурхай



Үндэсний бэлгэдэлгүй, чихэр нь ихэдсэн бэлэгнээс татгалзъя

Чойжилсүрэнгийн ГАНТУЛГА

Хоёрхон хоногийн дараа эх үрсийн баяр болно. Энэ өдөр хамгийн их зарагддаг бараа бол ууталсан бэлэг. Тэгвэл  нэг ууттай бэлгэд хэдэн грамм сахар агуулагддагийг та мэдэх үү. Мөн хүүхдийн сэтгэхүй болоод гаднын үздэг хүүхэлдэйн киноных нь баатрыг бизнес болгон ашиглах нь хэрээс хэтэрч байна. Тиймээс “Зууны мэдээ” сонин “Асуудал-Шийдэл” буландаа хүүхдийн сахрын зохистой хэрэглээ болоод, бага насны хүүхдийн хүнсэнд үндэсний үлгэрийн баатруудыг ашиглах тухай сэдвийг хөндөж байна.   

 

“Аспартам”-ыг олон улсад хориглосон

Дөнгөж хэлд, хөлд орж буй бяцхан хүүхдийн өмссөн хантааз, пүүз, үүрсэн цүнхэн дээр Солонгосын хүүхэлдэйн киноны баатар болох поророгийн зураг байх нь хэвийн үзэгдэл болжээ. Эцэг эхчүүд бид ч дэлгүүрт орж хүүхдэдээ хувцас сонгохдоо хайртай үлгэрийн баатартайг нь сонгодог болоод удаж. За хувцас ч яах вэ, идэж болох биш. Харин дэлгүүрт ороод заавал пороротой ундаа, чихэр авна гэж уйлах хүүхдээ яах вэ. Энэ бол бага насны хүүхэдтэй эцэг эх бүрд тулгарч буй асуудал. Үүнд зарим эцэг эх хайхрамжгүй хандаж, шууд аваад өгөх нь бий.

Тэгвэл өнөөдөр таны хүүхэд таргалж, хөдөлгөөний дутагдалд орж, сахрын хэт өндөр хэрэглээнээс болж, ирээдүйн олон өвчний суурь тавигдаж буй гол шалтгаан нь ээж аав бидний өнөөдөр хүүхдийнхээ ходоод руу хийж байгаа хүнсний бүтээгдэхүүнтэй шууд холбоотой. Ялангуяа эх үрсийн баяр дөхсөн энэ өдрүүдэд хүүхдийн бэлгийн голлох амттан нь бяцхан оцон шувуу пороро, мөсөн гүнж Элса, хүн аалз, мини порстой амттанууд. Бид поророгийн эрэн үеийн хүүхдүүдийг өсгөж байгаа нь үнэн. Гэхдээ өдөр тутмын хэрэглээнд нь эдгээр баатруудын зурагтай хүнсийг өгмөөргүй байна. Учир нь  энэхүү ундаа нь чихрийн агууламж хамгийн өндөр байдаг юм байна. Бид хүүхдүүддээ аль болох хийжүүлсэн ундаа өгөхөөс татгалзаж, пороро авч өгдөг. Гэтэл тус бүтээгдэхүүн нь кола ундаанаас чихрийн агууламжаараа 70 дахин их байдаг байжээ. Хүмүүс чихэрлэг ундаа гэхээр сахар гэж боддог. Бүх хийжүүлсэн ундаанд агуулагдаж байгаа сахар бол элсэн чихэр биш, сахар орлуулагч юм байна. Ялангуяа олон улсад хориглочихсон “Аспартам” гэх орлуулагчийг ихэнх орон хэрэглэсээр байгаа  аж. Энэ нь хавдар үүсгэх аюултайг Хятадын эрдэмтэд тогтоосон байдаг. Тиймээс олон улсад хэрэглэхийг хориглоод эхэлжээ. Гэвч энэ бодис хэрэглээнээс хараахан гараагүй байгааг ДЭМБ анхааруулжээ. 

Диет кола, амтат тараг, хатуу чихэр, бохинд агуулагддаг хиймэл чихрийн амт орлуулагч “Аспартам” нь удаан хугацааны туршид аюулгүйд тооцогдож байсан. Гэвч өнгөрсөн жил ДЭМБ бодлоо өөрчилсөн юм. Тус байгууллагын хоёр хороо нэн даруй аспартамыг хорт хавдар үүсгэгч бодис, хорт хавдраар өвчлөх эрсдэлийг нэмэгдүүлдэг байж болзошгүй гэсэн үндэслэлийг дэвшүүлсэн байна. “Аспартам”-ыг 1965 онд Америкийн химич Жеймс Шлаттер санамсаргүйгээр нээжээ. Тэрээр ходоодны шархыг эмчлэх эм бүтээхээр ажиллаж байсан бөгөөд синтезийн завсрын шатанд үл мэдэгдэх чихэрлэг бодис хүлээн авснаа анзаарсан гэдэг. Нунтаг нь ердийн элсэн чихэртэй ижил калорийн агууламжтай ч 200 дахин чихэрлэг байв. Үйлдвэрлэгчид аспартам нь хоолны дэглэмийн амттанд хамгийн тохиромжтой бүтээгдэхүүн гэж тодорхойлсон.

Ингээд 1983 он гэхэд АНУ-ын эрх баригчид амтат амтлагчийг хийжүүлсэн ундаа, дараа нь бусад ундаа, хоолонд нэмэхийг зөвшөөрч, удалгүй аспартам дэлхийг бүхэлд нь эзэмджээ. Өнөөдөр таны хүүхдийн ууж буй ундааны савлагаа дээр аспартамыг илэрхийлдэг E951 тэмдэглэгээ бий. Хэрэв энэ тэмдэглэгээ байгаа л бол тухайн бүтээнд “Аспартам” орсон гэсэн үг. Чихэрлэг ундааны хэт их хэрэглээний тухай СХД-ийн нэгдсэн эмнэлгийн их эмч Б.Өнөрдулам “Бага насны болоод хэт таргалалттай хүүхэдтэй эцэг эхчүүдэд зөв, эрүүл хооллолтыг санал болгодог.

Монгол Улсын хэмжээнд 100 хүүхэд тутамд 20 нь жингийн илүүдэлтэй. Энэ бол буруу хооллолт, ялангуяа хэт их чихэрлэг хэрэглээний уршиг юм. Эцэг эхчүүд хүүхдээ хийжүүлсэн ундаа, түргэн хоол, чихэр, чипс өгөх нь хэвийн үзэгдэл болсон. Гэтэл эдгээр бүтээгдэхүүн эргээд хүүхдийн тань эрүүл мэндэд заналхийлж байна. Ялангуяа чихрийн шижин, ходоодны шарх, гээд  одоо мэдэгдэхгүй ч ирээдүйд өвдөх олон өвчлөлийн суурь нь хүнснээс шууд хамааралтай” гэсэн юм. Өнгөрсөн жил УИХ-ын гишүүдээс “Хэт чихэрлэг ундааны хэрэглээг бууруулах тухай” хуулийн төсөл өргөн барьж байгаа талаар мэдээлэл хийсэн.

Хуулийг санаачилсан УИХ-ын гишүүн С.Одонтуяа “Судалгаагаар Монгол Улсад чихрийн шижин, таргалалт хамгийн тулгамдсан асуудлын нэг болж байна. Ялангуяа 7-11 настай хүүхдийн таргалалт давамгайлж байна. Мөн дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллагаас бүх улс орнуудад хандаж хэт чихэрлэг ундааг хязгаарлахгүй бол сөрөг үр дагавар нийгэмд үүснэ. Эрүүл мэндийн зардал нэмэгдэнэ гэж сануулсан. Иймд бид урт хугацаанд үр дүнгээ өгөх энэ хуулийг өргөн барьж байна. Чихрийн хэмжээг хэт их авч байгаа хүмүүсээс судалгааг авахад 68 хувь нь дангаараа ундаанаас авдаг гэх тооцоолол бий. Тус хуулиар татварын орлого олох бус эрүүл мэндийн салбарын зардлыг бууруулах, монгол хүний эрүүл мэндийг сахин хамгаалахад чиглэсэн хууль юм” гэж байв. Энэ хууль хэрэгжиж байна уу. 

 

Дүрийн бизнесийг бодлогоор дэмжье

Мэдээж хүүхдийн баярыг бэлэггүйгээр төсөөлөмгүй. Уут дүүрэн бэлэг авсан хүүхэд нүд нь баяраар гийдэг. Эцэг эхчүүдийн хувьд хүүхдийнхээ жаргалтай байхыг харах хамгийн сайхан мэдрэмж. Харин ямар бэлэг сонгохоо л сайтар судлах хэрэгтэй. Тэгвэл олон улсын зах зээлд дүрийн бизнес хамгийн чухал байдаг ажээ. Ялангуяа БНСУ, БНХАУ зэрэг оронд энэ салбар хүчтэй хөгжиж байгаагийн илрэл нь өнөөх Пороро ундаа, амттан, хувцас юм. Зөөлөн хүчний бодлого хүчээ авч, дэлхий даяар энэ хүүхэлдэйн баатрыг танихгүй, мэдэхгүй хүүхэд багачууд битгий хэл эцэг эх алга. Яг л монгол үндэсний хүүхэлдэйн киногоо үзэж буй мэт шимтэн сонирхдог болоод удсан. Гэтэл Монгол Улс эртнээс сонсож, уншиж ирсэн олон төрлийн үлгэр, үлгэрийн баатруудтай улс.

“Эрхий мэргэн харваач”, “Цуутын цагаагч гүү”, “Царцаа Намжил”, “Болдоггүй бор өвгөн”, “Долоон өндөгтэй доголон шаазгай” гээд нэрлэвэл урт цуваа болно. Эдгээр үлгэрүүд бяцхан оцон шувууны адал явдлаас илүү монгол хүүхдэд ёс заншил, уламжлалыг таниулахад тустай. Тэгвэл эдгээр үлгэрийн баатрыг дахин сануулж, чихэр, ундаа, чипс дээр бус аарц, ааруул, шар сүүний чихэр гэсэн хүүхдийн эрүүл мэндэд тустай эко хүнсний бүтээгдэхүүндээ ашиглаж болохгүй гэж.

Яг л Поророр шиг хүүхдүүдийн хайрыг татсан, хөөрхөн үлгэрийн баатар гараад ирвэл, монгол хүүхдүүд түүнийгээ л үзнэ. Идэх дуртай ааруул, сүүн ундаа зэрэг бүтээгдэхүүн дээр хайртай үлгэрийн баатар нь байж байвал түүнийг л сонгоно.  Д.Ганболд “Хүүхдүүдийн соёл хүмүүжилд үндэсний баатар зайлшгүй хэрэгтэй. Өнөөдөр монгол хүүхдүүд поророг шүтэж байгаа нь монгол уран бүтээлд нь үндэсний баатрын дүр дутмаг байгаатай холбож болно” хэмээн сануулж байсан юм. Хэдийгээр хувийн хэвшлийн ганц нэг байгууллагууд үндэсний брэндээ дэмжиж, үйлдвэрлэж байгаа ч хүмүүст хүргэх маркетингийн ажил тун бага харагддаг. Үүнийг ганцхан үйлдвэрлэгчийн нуруун дээр бус үнэхээр үндэсний үлгэрийн баатартай эко бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэсэн бол төрөөс тултал нь дэмждэг болчихвол Монголын ирээдүй болсон бяцхан багачууд эрүүл мэндээрээ хохирохгүй, энх тунх өсөх боломж байна цаана чинь. 

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

2024 ОНЫ ТАВДУГААР САРЫН 29. ЛХАГВА ГАРАГ. № 106 (7350)



МЭДЭЭНИЙ СЭТГЭГДЭЛ


Бидний тухай Редакцийн бодлого Сурталчилгаа байршуулах Холбоо барих

Веб сайтад агуулагдсан мэдээлэл зохиогчийн эрхийн хуулиар хамгаалагдсан тул зөвшөөрөлгүй хуулбарлах хориотой.

Copyright © MMINFO.MN All Rights Reserved. Powered by HUREEMEDIA.





Эхлэл Улс төр Эдийн засаг Үзэл бодол Спорт Нийгэм Дэлхий Энтертайнмэнт Зурхай
  • Нийтлэл
  • •
  • Ярилцлага
  • •
  • Сурвалжлага
  • •
  • Азийн АШТ
  • •
  • Фото мэдээ
  • •
  • Оддын амьдрал
БҮХ СЭДЭВ
  • •Засгийн газар
  • •Чуулган
  • •Ерөнхийлөгч
  • •Сэрэмжлүүлэг
  • •Байнгын хороо
  • •Уул уурхай
  • •Степпе Арена
  • •Бөхийн төрлүүд
  • •Халуун сэдэв
  • •Видео мэдээ
  • •Яам, Агентлаг
  • •Эрүүл мэнд
  • •Гэмт хэрэг
ХУРААХ
Автомашины импорт нэмэгджээ
100 мянган хүний 452 нь сүрьеэтэй ...

Үндэсний бэлгэдэлгүй, чихэр нь ихэдсэн бэлэгнээс татгалзъя

Kuzmo 2024-05-29
    ХУВААЛЦАХ ЖИРГЭХ
Үндэсний бэлгэдэлгүй, чихэр нь ихэдсэн бэлэгнээс татгалзъя

Чойжилсүрэнгийн ГАНТУЛГА

Хоёрхон хоногийн дараа эх үрсийн баяр болно. Энэ өдөр хамгийн их зарагддаг бараа бол ууталсан бэлэг. Тэгвэл  нэг ууттай бэлгэд хэдэн грамм сахар агуулагддагийг та мэдэх үү. Мөн хүүхдийн сэтгэхүй болоод гаднын үздэг хүүхэлдэйн киноных нь баатрыг бизнес болгон ашиглах нь хэрээс хэтэрч байна. Тиймээс “Зууны мэдээ” сонин “Асуудал-Шийдэл” буландаа хүүхдийн сахрын зохистой хэрэглээ болоод, бага насны хүүхдийн хүнсэнд үндэсний үлгэрийн баатруудыг ашиглах тухай сэдвийг хөндөж байна.   

 

“Аспартам”-ыг олон улсад хориглосон

Дөнгөж хэлд, хөлд орж буй бяцхан хүүхдийн өмссөн хантааз, пүүз, үүрсэн цүнхэн дээр Солонгосын хүүхэлдэйн киноны баатар болох поророгийн зураг байх нь хэвийн үзэгдэл болжээ. Эцэг эхчүүд бид ч дэлгүүрт орж хүүхдэдээ хувцас сонгохдоо хайртай үлгэрийн баатартайг нь сонгодог болоод удаж. За хувцас ч яах вэ, идэж болох биш. Харин дэлгүүрт ороод заавал пороротой ундаа, чихэр авна гэж уйлах хүүхдээ яах вэ. Энэ бол бага насны хүүхэдтэй эцэг эх бүрд тулгарч буй асуудал. Үүнд зарим эцэг эх хайхрамжгүй хандаж, шууд аваад өгөх нь бий.

Тэгвэл өнөөдөр таны хүүхэд таргалж, хөдөлгөөний дутагдалд орж, сахрын хэт өндөр хэрэглээнээс болж, ирээдүйн олон өвчний суурь тавигдаж буй гол шалтгаан нь ээж аав бидний өнөөдөр хүүхдийнхээ ходоод руу хийж байгаа хүнсний бүтээгдэхүүнтэй шууд холбоотой. Ялангуяа эх үрсийн баяр дөхсөн энэ өдрүүдэд хүүхдийн бэлгийн голлох амттан нь бяцхан оцон шувуу пороро, мөсөн гүнж Элса, хүн аалз, мини порстой амттанууд. Бид поророгийн эрэн үеийн хүүхдүүдийг өсгөж байгаа нь үнэн. Гэхдээ өдөр тутмын хэрэглээнд нь эдгээр баатруудын зурагтай хүнсийг өгмөөргүй байна. Учир нь  энэхүү ундаа нь чихрийн агууламж хамгийн өндөр байдаг юм байна. Бид хүүхдүүддээ аль болох хийжүүлсэн ундаа өгөхөөс татгалзаж, пороро авч өгдөг. Гэтэл тус бүтээгдэхүүн нь кола ундаанаас чихрийн агууламжаараа 70 дахин их байдаг байжээ. Хүмүүс чихэрлэг ундаа гэхээр сахар гэж боддог. Бүх хийжүүлсэн ундаанд агуулагдаж байгаа сахар бол элсэн чихэр биш, сахар орлуулагч юм байна. Ялангуяа олон улсад хориглочихсон “Аспартам” гэх орлуулагчийг ихэнх орон хэрэглэсээр байгаа  аж. Энэ нь хавдар үүсгэх аюултайг Хятадын эрдэмтэд тогтоосон байдаг. Тиймээс олон улсад хэрэглэхийг хориглоод эхэлжээ. Гэвч энэ бодис хэрэглээнээс хараахан гараагүй байгааг ДЭМБ анхааруулжээ. 

Диет кола, амтат тараг, хатуу чихэр, бохинд агуулагддаг хиймэл чихрийн амт орлуулагч “Аспартам” нь удаан хугацааны туршид аюулгүйд тооцогдож байсан. Гэвч өнгөрсөн жил ДЭМБ бодлоо өөрчилсөн юм. Тус байгууллагын хоёр хороо нэн даруй аспартамыг хорт хавдар үүсгэгч бодис, хорт хавдраар өвчлөх эрсдэлийг нэмэгдүүлдэг байж болзошгүй гэсэн үндэслэлийг дэвшүүлсэн байна. “Аспартам”-ыг 1965 онд Америкийн химич Жеймс Шлаттер санамсаргүйгээр нээжээ. Тэрээр ходоодны шархыг эмчлэх эм бүтээхээр ажиллаж байсан бөгөөд синтезийн завсрын шатанд үл мэдэгдэх чихэрлэг бодис хүлээн авснаа анзаарсан гэдэг. Нунтаг нь ердийн элсэн чихэртэй ижил калорийн агууламжтай ч 200 дахин чихэрлэг байв. Үйлдвэрлэгчид аспартам нь хоолны дэглэмийн амттанд хамгийн тохиромжтой бүтээгдэхүүн гэж тодорхойлсон.

Ингээд 1983 он гэхэд АНУ-ын эрх баригчид амтат амтлагчийг хийжүүлсэн ундаа, дараа нь бусад ундаа, хоолонд нэмэхийг зөвшөөрч, удалгүй аспартам дэлхийг бүхэлд нь эзэмджээ. Өнөөдөр таны хүүхдийн ууж буй ундааны савлагаа дээр аспартамыг илэрхийлдэг E951 тэмдэглэгээ бий. Хэрэв энэ тэмдэглэгээ байгаа л бол тухайн бүтээнд “Аспартам” орсон гэсэн үг. Чихэрлэг ундааны хэт их хэрэглээний тухай СХД-ийн нэгдсэн эмнэлгийн их эмч Б.Өнөрдулам “Бага насны болоод хэт таргалалттай хүүхэдтэй эцэг эхчүүдэд зөв, эрүүл хооллолтыг санал болгодог.

Монгол Улсын хэмжээнд 100 хүүхэд тутамд 20 нь жингийн илүүдэлтэй. Энэ бол буруу хооллолт, ялангуяа хэт их чихэрлэг хэрэглээний уршиг юм. Эцэг эхчүүд хүүхдээ хийжүүлсэн ундаа, түргэн хоол, чихэр, чипс өгөх нь хэвийн үзэгдэл болсон. Гэтэл эдгээр бүтээгдэхүүн эргээд хүүхдийн тань эрүүл мэндэд заналхийлж байна. Ялангуяа чихрийн шижин, ходоодны шарх, гээд  одоо мэдэгдэхгүй ч ирээдүйд өвдөх олон өвчлөлийн суурь нь хүнснээс шууд хамааралтай” гэсэн юм. Өнгөрсөн жил УИХ-ын гишүүдээс “Хэт чихэрлэг ундааны хэрэглээг бууруулах тухай” хуулийн төсөл өргөн барьж байгаа талаар мэдээлэл хийсэн.

Хуулийг санаачилсан УИХ-ын гишүүн С.Одонтуяа “Судалгаагаар Монгол Улсад чихрийн шижин, таргалалт хамгийн тулгамдсан асуудлын нэг болж байна. Ялангуяа 7-11 настай хүүхдийн таргалалт давамгайлж байна. Мөн дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллагаас бүх улс орнуудад хандаж хэт чихэрлэг ундааг хязгаарлахгүй бол сөрөг үр дагавар нийгэмд үүснэ. Эрүүл мэндийн зардал нэмэгдэнэ гэж сануулсан. Иймд бид урт хугацаанд үр дүнгээ өгөх энэ хуулийг өргөн барьж байна. Чихрийн хэмжээг хэт их авч байгаа хүмүүсээс судалгааг авахад 68 хувь нь дангаараа ундаанаас авдаг гэх тооцоолол бий. Тус хуулиар татварын орлого олох бус эрүүл мэндийн салбарын зардлыг бууруулах, монгол хүний эрүүл мэндийг сахин хамгаалахад чиглэсэн хууль юм” гэж байв. Энэ хууль хэрэгжиж байна уу. 

 

Дүрийн бизнесийг бодлогоор дэмжье

Мэдээж хүүхдийн баярыг бэлэггүйгээр төсөөлөмгүй. Уут дүүрэн бэлэг авсан хүүхэд нүд нь баяраар гийдэг. Эцэг эхчүүдийн хувьд хүүхдийнхээ жаргалтай байхыг харах хамгийн сайхан мэдрэмж. Харин ямар бэлэг сонгохоо л сайтар судлах хэрэгтэй. Тэгвэл олон улсын зах зээлд дүрийн бизнес хамгийн чухал байдаг ажээ. Ялангуяа БНСУ, БНХАУ зэрэг оронд энэ салбар хүчтэй хөгжиж байгаагийн илрэл нь өнөөх Пороро ундаа, амттан, хувцас юм. Зөөлөн хүчний бодлого хүчээ авч, дэлхий даяар энэ хүүхэлдэйн баатрыг танихгүй, мэдэхгүй хүүхэд багачууд битгий хэл эцэг эх алга. Яг л монгол үндэсний хүүхэлдэйн киногоо үзэж буй мэт шимтэн сонирхдог болоод удсан. Гэтэл Монгол Улс эртнээс сонсож, уншиж ирсэн олон төрлийн үлгэр, үлгэрийн баатруудтай улс.

“Эрхий мэргэн харваач”, “Цуутын цагаагч гүү”, “Царцаа Намжил”, “Болдоггүй бор өвгөн”, “Долоон өндөгтэй доголон шаазгай” гээд нэрлэвэл урт цуваа болно. Эдгээр үлгэрүүд бяцхан оцон шувууны адал явдлаас илүү монгол хүүхдэд ёс заншил, уламжлалыг таниулахад тустай. Тэгвэл эдгээр үлгэрийн баатрыг дахин сануулж, чихэр, ундаа, чипс дээр бус аарц, ааруул, шар сүүний чихэр гэсэн хүүхдийн эрүүл мэндэд тустай эко хүнсний бүтээгдэхүүндээ ашиглаж болохгүй гэж.

Яг л Поророр шиг хүүхдүүдийн хайрыг татсан, хөөрхөн үлгэрийн баатар гараад ирвэл, монгол хүүхдүүд түүнийгээ л үзнэ. Идэх дуртай ааруул, сүүн ундаа зэрэг бүтээгдэхүүн дээр хайртай үлгэрийн баатар нь байж байвал түүнийг л сонгоно.  Д.Ганболд “Хүүхдүүдийн соёл хүмүүжилд үндэсний баатар зайлшгүй хэрэгтэй. Өнөөдөр монгол хүүхдүүд поророг шүтэж байгаа нь монгол уран бүтээлд нь үндэсний баатрын дүр дутмаг байгаатай холбож болно” хэмээн сануулж байсан юм. Хэдийгээр хувийн хэвшлийн ганц нэг байгууллагууд үндэсний брэндээ дэмжиж, үйлдвэрлэж байгаа ч хүмүүст хүргэх маркетингийн ажил тун бага харагддаг. Үүнийг ганцхан үйлдвэрлэгчийн нуруун дээр бус үнэхээр үндэсний үлгэрийн баатартай эко бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэсэн бол төрөөс тултал нь дэмждэг болчихвол Монголын ирээдүй болсон бяцхан багачууд эрүүл мэндээрээ хохирохгүй, энх тунх өсөх боломж байна цаана чинь. 

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

2024 ОНЫ ТАВДУГААР САРЫН 29. ЛХАГВА ГАРАГ. № 106 (7350)

ФОТО:

Сэдвүүд : #Сурвалжлага  
ХОЛБООТОЙ МЭДЭЭ
Б.Пүрэвдагва: Иргэдтэйгээ уулзаж, 2027 оны төсөвт тусгах санал хүсэлтийг нь нээлттэй сонсож байна
Есөн улаан мэнгэтэй шар нохой өдөр
Ялимгүй цас орно, өдөртөө 4-6 хэм хүйтэн байна
Битүүмжлэгдсэн автомашиныг зарж, 375 сая төгрөг залилжээ
ШУУРХАЙ МЭДЭЭ
1 өдрийн өмнө өмнө

Жүдо бөхийн Залуучуудын дэлхийн аваргаар Т.Ариунзаяа тодорлоо

1 өдрийн өмнө өмнө

Дэлхийд тод гялалзсан оюунлаг охин Б.Оюун-Үжин

1 өдрийн өмнө өмнө

Өрнөдөд сандрал, Дорнодод найдвар, Шэньжэнээс томоохон ахиц дэвшил гарна гэж хүлээж байна

1 өдрийн өмнө өмнө

У.Хүрэлсүх: Эх орныхоо эрх ашгаас урвасан хэнтэй ч Монгол төр тохиролцох ёсгүй

1 өдрийн өмнө өмнө

Б.Пүрэвдагва: Иргэдтэйгээ уулзаж, 2027 оны төсөвт тусгах санал хүсэлтийг нь нээлттэй сонсож байна

1 өдрийн өмнө өмнө

С.Бямбацогт: Парламентад суудалтай намуудын дарга нарыг оролцуулсан ойлголцол, зөвшилцлийн Зөвлөлийг байгуулж ажиллана

1 өдрийн өмнө өмнө

Есөн улаан мэнгэтэй шар нохой өдөр

1 өдрийн өмнө өмнө

Ялимгүй цас орно, өдөртөө 4-6 хэм хүйтэн байна

1 өдрийн өмнө өмнө

Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийг үүрэгт ажлаас нь чөлөөлөв

1 өдрийн өмнө өмнө

М.Нарантуяа-Нара: Энэ танхимд Ерөнхийлөгч орж ирэхээр яагаад бүгд "гөлөг" болчихдог юм бэ

1 өдрийн өмнө өмнө

У.Хүрэлсүх: Эх орныхоо эрх ашгаас урвасан хэнтэй ч монгол төр тохиролцох ёсгүй

2 өдрийн өмнө өмнө

Битүүмжлэгдсэн автомашиныг зарж, 375 сая төгрөг залилжээ

2 өдрийн өмнө өмнө

Токиогийн “Их дуулга”-д оролцох Монголын жүдочид тодорлоо

2 өдрийн өмнө өмнө

Хүүхэд залуусын хөгжлийг дэмжигч "Ачит Ихт" компани

2 өдрийн өмнө өмнө

Говь-Алтай аймагт 3.7 магнитудын хүчтэй газар хөдөлжээ

2 өдрийн өмнө өмнө

Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 62 зөрчил бүртгэгдлээ

2 өдрийн өмнө өмнө

Дүүжин замын тээврээр аюулгүй зорчих зааврыг танилцуулж байна

2 өдрийн өмнө өмнө

Дөрвөн чиглэлд шөнийн автобус иргэдэд үйлчилж байна

2 өдрийн өмнө өмнө

Төрийн өмчит компанийн тоог 85 болгон бууруулахаар тусгажээ

2 өдрийн өмнө өмнө

Ц.Идэрбат: Тариалангийн үйлдвэрлэл эрхлэгчдэд олгох хөнгөлөлттэй зээлийн хүртээмжийг нэмэгдүүлнэ

2 өдрийн өмнө өмнө

“Евро-3” болон түүнээс дээш стандартын АИ-92 автобензиний үнийг 1,000 хүртэл төгрөгөөр бууруулна

2 өдрийн өмнө өмнө

Хууль бус хөрөнгө хураан авах тухай хуулийн төслийг УИХ-д өргөн барина

2 өдрийн өмнө өмнө

Н.Учрал: Төрийн тэргүүний эхлүүлсэн жишгийн дагуу бүгд шалгуулах ёстой

2 өдрийн өмнө өмнө

Хуулийн төсөл: Хаврын морин уралдааныг зөвшөөрнө, зөвшөөрөхгүй

2 өдрийн өмнө өмнө

Ерөнхийлөгчийн албан тушаалаасаа чөлөөлөгдөх хүсэлтийг өнөөдөр шийдвэрлэнэ

2 өдрийн өмнө өмнө

Үс засуулбал эрч хүч ихэснэ

2 өдрийн өмнө өмнө

Цас орохгүй, өдөртөө 3-5 хэм хүйтэн байна

2026-11-18 өмнө

Б.Бямбасүрэн: Бэлтгэл хийж байгаад тамирчин болсон

2026-11-18 өмнө

Засгийн газрын ээлжит хуралдаан болж байна

2026-11-18 өмнө

Ерөнхийлөгчийн албан тушаалаасаа чөлөөлөгдөх хүсэлтийг өнөөдөр хэлэлцэнэ

САНАЛ БОЛГОХ
2026-11-14 өмнө

C.Бямбацогт: Ард түмнийхээ амьжиргаа орлогыг хамгаалсан, аж ахуйн нэгжүүдээ дэмжсэн төсвийг баталлаа

2026-11-14 өмнө

Г.Хосбаяр: Эдгээр 10 аймагт утааны асуудал маш хүнд байгаа

2026-11-14 өмнө

“Сугалаагүй цэцэрлэг” бодлогын дүнд хүүхдийн хамран сургалт 96 хувьд хүрчээ

2026-11-14 өмнө

Төрийн албаны гүйцэтгэлийн удирдлагын цахим системд 444 байгууллагын 23,482 албан хаагч бүртгэгджээ

2026-11-14 өмнө

Л.Мөнхбаясгалан: Алт, зэс, нүүрс дуусдаг юм, ус ч дуусна

2026-11-14 өмнө

Ялимгүй цас орно, өдөртөө 2-4 хэм хүйтэн байна

2026-11-14 өмнө

Эгийн голын усан цахилгаан станц төслийг байгаль орчинд сөрөг нөлөөгүй хэрэгжүүлэх боломжтой гэсэн урьдчилсан дүгнэлт гарчээ

2026-11-14 өмнө

Туул гол дагуу Нисэх, Сонсголон орчимд 14.5 га талбайд олон жил хуримтлагдсан хог хаягдлыг цэвэрлэлээ

2026-11-14 өмнө

Үс засуулбал эд, мал арвижна

2026-11-17 өмнө

2026.11.16: Улстөрчдийн хэн, юу хэлэв

2026-11-16 өмнө

Ус амьдралыг тэтгэдэг бол Мод усыг хамгаалдаг

2026-11-16 өмнө

Н.Учрал: Нөөцийн мах бэлтгэн нийлүүлэх тогтолцоог үндсээр нь шинэчилж байна

2026-11-17 өмнө

Цас цэвэрлэгээнд 1400 орчим ажилтан, албан хаагч ажиллаж, 350 гаруй тонн давс, бодис цацаад байна

2026-11-17 өмнө

Ерөнхий сайд Н.Учрал 2027 оны улсын төсвийн онцлох шийдвэрүүдийг танилцууллаа

1 өдрийн өмнө өмнө

М.Нарантуяа-Нара: Энэ танхимд Ерөнхийлөгч орж ирэхээр яагаад бүгд "гөлөг" болчихдог юм бэ

2026-11-16 өмнө

Өмгөөлөгчид цагдан хорих хугацааг нэг сараар тогтмол сунгадаг практикийг шүүмжиллээ

2026-11-17 өмнө

Төсвийн хуулийн онцлох заалтууд

2026-11-16 өмнө

Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 51 зөрчил бүртгэгдлээ

2026-11-17 өмнө

Нийслэлийн хэмжээнд “Шар дарцаг” аян эхэллээ

2026-11-17 өмнө

Нийслэлийн 7000 өрхийг дулаалж, цахилгаан халаалтад шилжүүлнэ

2026-11-16 өмнө

6,2 тэрбум төгрөгийн өмч хөрөнгийг авран хамгаалж ажиллалаа

2026-11-16 өмнө

Ахуйн хэрэглээний жижиг газны баллон тэсэрч, иргэн гэмтжээ

2026-11-18 өмнө

“Оюу толгойн ашгаас иргэн бүрд 857,000 төгрөгийг хувь дансанд нь шилжүүлж өгөх асуудлаар хуулийн төсөл санаачлан хэлэлцүүлэх” тухай ажлын хэсгийг байгууллаа

2026-11-18 өмнө

“Онцгой хотхон”-ы 512 айлын орон сууцны барилга угсралтын ажлыг шуурхайлахыг үүрэг болголоо

2026-11-18 өмнө

Э.Батшугар: Вакцинаар сэргийлж болох өвчнийг бууруулахад Засгийн газраас анхаарч ажиллана

1 өдрийн өмнө өмнө

Б.Пүрэвдагва: Иргэдтэйгээ уулзаж, 2027 оны төсөвт тусгах санал хүсэлтийг нь нээлттэй сонсож байна

2026-11-17 өмнө

Ачаалал ихтэй 10 чиглэлд автобусны хүртээмжийг нэмэгдүүллээ

2026-11-16 өмнө

Дөрвөн ногоон мэнгэтэй хөх морь өдөр

2026-11-17 өмнө

"Ачит Ихт" компани үйлдвэрийн орчинд экологийн тэнцвэрийг хадгалагч тарвага нутагшууллаа

2026-11-18 өмнө

Засгийн газрын ээлжит хуралдаан болж байна

Бидний тухай Редакцийн бодлого Сурталчилгаа байршуулах Холбоо барих Дээшээ буцах


Веб сайтад агуулагдсан мэдээлэл зохиогчийн эрхийн хуулиар хамгаалагдсан тул зөвшөөрөлгүй хуулбарлах хориотой.

Copyright © MMINFO.MN All Rights Reserved. Powered by HUREEMEDIA.