Үндэсний цэцэрлэгийн хүрээлэнгийн удирдлагын ажлаа баяр наадмын өмнө хүлээлгэсэн өгсөн НИТХ-ын төлөөлөгч Ж.Энхжаргалан баяр наадам, Төв цэнгэлдэхийн зохион байгуулалттай холбоотой байр сууриа илэрхийлжээ.

Наадмын нээлт хаалт ард иргэдэд зориулсан гэхээсээ илүү дарга нарт түүний гэр бүлүүдэд зориулсан нээлт болоод удаж байгаа. Хамгийн энгийн жишээ бол цэнгэлдэхэд наадмын нээлтийн зохион байгуулах баг гол тайзаа үргэлж дарга нарын суудалруу харуулж засдаг.

Бүх үзүүлбэрээ дарга нарт чиглэсэн бдлаар үзүүлдэг. Тойроод сууж байгаа иргэд нь үзэж харах юм байхгүй бүх үзүүлбэрийг хажуу болон ар талаас нь үздэг. Хүндэлж дээдэлдэг гол үзэх гэж ирсэн бөхчүүдээ хүртэл тайзныхаа ард далд хийчихдэг. Араас хажуугаас ядаж олигтойхон шийдэлтэй үзэх том дэлгэц төлөвлөж өгдөггүй. Нүд хуурсан жаахан юм нэг буланд нь зассан болоод хаядаг.

Жилээс жилд наадам зохион байгуулах төсөв нэмэгдэж байгаа. Бид татвар төлөгчдийн мөнгөөр (иргэдийнхээ мөнгөөр) наадмаа зохион байгуулдаг гэдгийг огт мартаж болохгүй. Дараачийн нэг муухай харагддаг зүйл бол тэр цэнгэлдэхийн захиргааны гадаа дарга нарын машинаа оруулж ирж тавиад нээх том хашаа татдаг явдал. Наадмаа үзэж чадаагүй иргэд нь гадаана багталцахгүй байхад нээх том хашаа татаад түүгээр нь том дарга нар гэр бүлээ дагуулаад инээд алдаад хөтлөөд орцгооно.

Иргэд нь наадам харах биш дарга харах гэж ирдэг болоод удаж байна. Жирийн олон мянган иргэд дотогш орох наадмын нээлтийн билет авч чадахгүй олон жилийн нүүрийг үзлээ. Худалдаанд гардаг 12000 суудал нь хаана ч хүрдэггүй. Ихэвчлэн дарга төвтэй эсвэл олны танил хүмүүс цаашлаад даргын танил талтай хүмүүс л дотор орсон байгаа харагддаг.

Нээлт, Ёслол хоёроо бид салгах ёстой гэж боддог. Наадмын ёслолоо 7 сарын 11ндээ өглөө хийж Наадмын нээлтээ ёслол болохоос 2-3 хоногийн өмнө шөнө харанхуй болохоор хийвэл хамгийн тохиромжтой. Үр дүнд нь нээлтийн чанар мэдэгдэхүйц дээшлэн. Наадам бол том жижиг дарга нарт зориулсан баяр биш.

Нийт Монголын ард түмний баяр. Энэ мэт яриад бвал наадам тойрсон олон² гажуудал буруу явж байгаа олон² том² алдаанууд байгаа үүнийгээ бид засах ёстой. Ухрах биш урагшилдаг байх ёстой. Дарга төвтэй биш иргэн төвтэй наадмыг Монголын ард түмэн хүсэж байна. Бид буруу зүйлээ засаж зөв зүйлээ авч үлдэн хөгжиж дэвших ёстой. Санагдсан зүйлээ л бичлээ авч гээхийн ухаанаар хандана биз ээ Сайхан наадаарай найзуудаа