Зам, тээврийн сайд Б.Дэлгэрсайхан (2026.09.05) “Түмэн наст тээвэрчдийн зөвлөл” ТББ-ын тэргүүн Н.Ялагдашгүй тэргүүтэй Гашуунсухайт, Ханги чиглэлд нүүрс тээвэрлэлт хийж буй жолооч, тээвэрчдийн төлөөлөл болон Тээвэрчдийн Үйлдвэрчний эвлэлийн хорооны төлөөлөл Б.Сайханчимэг нартай уулзаж, тээвэрчдэд тулгамдаж буй асуудлыг сонсож, санал солилцлоо. 

Уулзалтаар Тавантолгой-Ханги-Мандал чиглэлийн автозамын төлбөрийн хураамжийн хэмжээ, автозамын чанар, эвдрэл гэмтэл, засвар арчлалт, автозамын стандарт бус тойрог, хурд сааруулагч, жолооч тээвэрчдийн цалин хөлс болон зам дагуух үйлчилгээний хүртээмж зэрэг асуудлыг хөндөн ярилцлаа. 

Тээвэрчдийн төлөөлөл Цогтцэцийгээс Ханги чиглэлд нүүрс тээвэрлэхэд нийт эргэлтээ тооцоход ойролцоогоор 900 км зам туулдаг бөгөөд нэг рейст 1.2-1.3 сая төгрөгийн автозамын төлбөр төлж байна, энэ нь автозамын чанарын асуудалтай харьцуулахад хангалтгүй байгааг хэлэв. 

Мөн тухайн чиглэлийн автозамын зарим хэсэгт эвдрэл гэмтэл, цөмрөлт, торон хагарал ихэссэн нь тээврийн хэрэгслийн эвдрэл гэмтлийг нэмэгдүүлэхээс гадна жолооч, тээвэрчдийн аюулгүй байдалд эрсдэл учруулж байгааг онцоллоо. Тухайлбал, жолооч нарын төлөөлөл иргэн М “Би автотээврийн салбарт 20 жил, нүүрс тээвэрт 10 жил явж байна. Өнгөрсөн сард 4 удаагийн рейс хийгээд өнөөдөр 1,2 сая төгрөгийн цалин гар дээрээ авлаа. Анх тооцоход 8 сая төгрөгийн орлого олохоор байсан ч татвар, машины түрээс, түлш, автозамын төлбөрт суутгагдаад 2 хүүхдийнхээ хичээлийн бэлтгэлийг базаах мөнгөгүй үлдэж  байна. Иймд Ханги чиглэлийн автозамын төлбөрийг бууруулж, замын чанарыг сайжруулж өгөөч гэсэн хүсэлттэй байна” гэв.

Түүнчлэн дизель түлш болон автомашины эвдрэл гэмтэл, сэлбэг хэрэгслийн үнэ нэмэгдэж, тээвэрчдийн зардал өсөж байгаа нь жолооч нарын орлогод ихээхэн дарамт болж байгааг хэллээ.

Тээвэрчдийн зүгээс Тавантолгой-Ханги-Мандал чиглэлийн автозамаар өдөрт дунджаар 500 орчим тээврийн хэрэгсэл зорчдог гэж тооцвол автозамын төлбөрөөс өдөрт ойролцоогоор 600 сая, сард 18 орчим тэрбум төгрөг төвлөрч байна. Гэсэн ч энэ замын эвдрэл гэмтэл, засвар арчлалт хангалтгүй байгааг хэлж, ЗТЯ-ны зүгээс төлбөрийн хэмжээг бууруулах асуудлыг анхаарч өгөхийг хүсэв.

ЗТЯ: ЗАМЫН ЧАНАР, АЮУЛГҮЙ БАЙДАЛД ТОДОРХОЙ АРГА ХЭМЖЭЭ АВНА

Тээвэрчдийн Үйлдвэрчний эвлэлийн хорооны төлөөлөл Б.Сайханчимэгийн зүгээс тухайн автозамыг улсын комисс хүлээн авсан эсэх, замын чанарыг богино хугацаанд сайжруулах, төлбөр хураамжийн хэмжээг эргэн харах, зам дагуу хоол хүнс, үйлчилгээний төв болон засвар үйлчилгээний цэг байгуулах боломжийг судлах, С зөвшөөрлийн хүртээмж, зохион байгуулалтыг боловсронгуй болгох зэрэг асуудлыг хөндлөө. Мөн уртын тээвэр эрхэлдэг дотоодын аж ахуйн нэгжүүдийн эрхийг том компаниудад давуу байдлаар олгох зэрэг асуудалд анхаарал хандуулж өгөөч гэв. 

Зам, тээврийн сайд Б.Дэлгэрсайхан жолооч тээвэрчдийн санал, хүсэлтийг сонсож, холбогдох байгууллага, аж ахуйн нэгжүүдийн удирдлагуудтай дээрх асуудлаар уулзаж, санал солилцсон талаарх мэдээллийг хуваалцлаа. 

Мөн ЗТЯ-ны зүгээс Ханги-Мандал чиглэлийн автозамын чанар, эвдрэл гэмтлийн нөхцөл байдалд үндэслэн тухайн автозамын хөдөлгөөнийг тодорхой хугацаагаар хязгаарлах, замын чанар, засвар арчлалтыг сайжруулах чиглэлээр хугацаатай үүрэг өгч ажиллаж байгааг дуулгалаа. Автозамыг барьж байгуулсан компанийн зүгээс замын эвдрэл гэмтэл, чанарын асуудлаар шаардлагатай засвар үйлчилгээг 2026 оны есдүгээр сарын 30-ны дотор хийх боломжтойг илэрхийлсэн байна.

ХАНГИ ЧИГЛЭЛИЙН АВТОЗАМЫГ  КОНЦЕССЫН ГЭРЭЭГЭЭР БАРЬСАН УЧИР ТӨЛБӨР БУУРУУЛАХ АСУУДАЛ НЬ  ЭЗХЯ-НД ХАРЬЯАЛАГДАЖ БАЙГААГ ХЭЛЭВ

Харин автозамын төлбөр хураамжийг бууруулах асуудал нь концессын гэрээний нөхцөлтэй холбоотой бөгөөд Зам, тээврийн яамны шууд эрх хэмжээний асуудал биш болохыг сайд тодотголоо. Тухайлбал, Тавантолгой-Ханги-Мандал чиглэлийн автозам нь тусгай зориулалтын автозам бөгөөд уг замыг концессын гэрээгээр барихтай холбоотой холбогдох бичиг баримт, гэрээг Эдийн засаг, хөгжлийн яамтай байгуулсан учир төлбөрийн хураамжийг бууруулах асуудлыг мөн тус яам хариуцаж байгааг хэллээ. 

Зам, тээврийн яамны зүгээс эрх, үүргийн хүрээнд тухайн автозамын чанар, стандарт, эвдрэл гэмтэл, засвар арчлалт, замын хөдөлгөөний аюулгүй байдалтай холбоотой асуудлыг хянан шийдвэрлэхэд анхаарч ажиллахаа илэрхийллээ.

Мөн Зам, тээврийн сайд Б.Дэлгэрсайханы зүгээс нүүрс тээврийн жолооч, тээвэрчдийн тулгамдаж буй асуудлыг шийдвэрлэх хүрээнд Зам, тээврийн яам болон Өмнөговь аймгийн Цагаан хад сууринд удаа дараа уулзалт зохион байгуулж, холбогдох арга хэмжээг авч шат дараатай шийдвэрлэж ирсэн. Тиймээс энэ удаа ч бас амралтын өдөр ЗТЯ-ны газрын дарга нар, холбогдох алба хаагчдыг цуглуулан тээвэрчдийн санал хүсэлтийг сонсож, зарим асуудлыг шат дараатай шийдвэрлэж ажиллах болно гэлээ.   

Үүний зэрэгцээ жолооч тээвэрчдэд иргэд үзэл бодлоо илэрхийлэх, жагсаал цуглаан хийх эрх нээлттэй  боловч улсын хил, боомтын хэвийн үйл ажиллагаа нь  үндэсний аюулгүй байдалтай шууд холбоотой учир аливаа асуудалд ул суурьтай,  хариуцлагатай хандах шаардлагатайг энэ үеэр онцгойлон анхаарууллаа. 

Мөн салбарын сайд энэ сарын эхээр  хөрш орнуудтай хийсэн өндөр дээд хэмжээний уулзалт, яриа хэлэлцээний үеэр манай улс түлш, эрчим хүч, дэд бүтэц, тээвэр ложистикийн асуудлыг үе шаттайгаар хөндөн ярилцаж, тодорхой шийдэлд хүрэх чиглэлээр ажиллаж байгааг дуулгалаа. Цаг үе, геополитикийн нөхцөл байдал хүндэрч буй энэ үед Монгол Улсын хөрөнгө оруулалтын орчин, хамтын ажиллагаанд цахим орчны туйлшрал, хэн нэгэн хувь хүний улс төрийн тоглолт хийх зэрэг нь нүүрс тээврийн автомашины тоог бууруулах, улмаар нүүрсний экспорт буурах зэрэг нь улс орны эдийн засагт сөргөөр нөлөөлөх эрсдэлтэй байгааг анхааруулж, ЗТЯ-наас шалтгаалах асуудлуудад онцгой анхаарч жолооч тээвэрчидтэй хамтран ажиллахаа илэрхийллээ.

Уулзалтад Зам, тээврийн яамны Автозамын бодлого, төлөвлөлтийн газрын дарга Ч.Сугармаа, Автотээврийн бодлого, төлөвлөлтийн газрын дарга Э.Мөнхнасан, Салбарын хяналт-шинжилгээ, үнэлгээ, дотоод аудитын газрын дарга Х.Оюунтуяа, Төрийн захиргааны удирдлагын газрын Хуулийн хэлтсийн дарга С.Мяндасмаа, Салбарын хяналтын газрын Авто зам, замын байгууламжийн хяналтын ахлах шинжээч, Улсын ахлах байцаагч Ш.Гэрэлт-Од болон холбогдох албан тушаалтнууд оролцож, жолооч тээвэрчдийн сонирхсон асуултад хариулт өгч, мэдээлэл солилцлоо.

Уулзалтын төгсгөлд талууд автозамын төлбөр хураамжийг бууруулах асуудлаар концессын гэрээний хүрээнд холбогдох яамд санал хүсэлтээ уламжлах, харин автозамын эвдрэл гэмтэл, засвар арчлалт, замын чанар, аюулгүй байдлыг сайжруулах чиглэлээр Зам, тээврийн яамтай хамтран ажиллахаар санал нэгдэв.