Сенсаацийн эргэн тойронд 

 

Нийслэлийн Засаг дарга С.Батболд хуульд заасан эрхийнхээ хүрээнд захирамж гаргаж, нийслэлийн Баянзүрх дүүргийн Засаг даргаар Энхтайваны Бат-Амгаланг энэ сарын 03-нд батламжилсан. Гэтэл маргааш нь буюу энэ сарын 04-нд нийслэлийн Баянзүрх дүүргийн Засаг даргын Тамгын газрын байр энэ шийдвэрийг эсэргүүцэн цугларсан иргэд рүү цагдаагийн албан хаагчид дайрч, тэнд байсан иргэд болоод цагдаагийн албан хаагчдын дунд багагүй үймээн болсон. 

 

Тус захирамжийг дүүргийн ИТХ-ын төлөөлөгчдийн олонхийн бүрэлдэхүүн хүлээн зөвшөөрөхгүй байгаагаа илэрхийлж, ЗДТГ-ын байрандаа суулт хүртэл зарлаад байсан юм. Харин энэ долоо баасан гарагийн оройноос эхлэн Баянзүрх дүүргийн нэр бүхий иргэд “Улс төрийн өлсгөлөн” зарлаж эхлээд хоёр хоног өнгөрлөө. Түүнчлэн бямба гарагийн орой өлсгөлөн зарлаж буй иргэдийн нэгийнх нь бие муудаж, эмнэлэгт хүргэгдсэн гэсэн мэдээлэл байна.

 

Мөн одоо хэр нь цагдаагийн албан хаагчид тус дүүргийн ЗДТГ-ын байр руу хэнийг ч нэвтрүүлэхгүй байгаа юм. Харин өнөөдөр ажлын өдөр, төрийн үйлчилгээ иргэдэд хүрэх учиртай ч энэ чигээрээ төрийн албан хаагчдыг тус байр руу нэвтрүүлэхгүй байвал төрийн үйлчилгээ тус дүүрэг дээр зогсох төлөвтэй байгаа юм. Энэ мэтээр дүүргийн Засаг даргыг батламжилсантай холбоотой ноцтой үйл явдлууд өрнөж эхэллээ. Тиймээс энэ удаагийн “Онцлох хуудас” булангаараа Баянзүрх дүүргийн Засаг даргын асуудалтай холбоотой сэдвийг онцолж байна.

 

МАН-ын талаас Засаг дарга сонгогдсоноор замбараагүй байдал үүслээ

 

Улаанбаатар хотын захирагч С.Батболд Баянзүрх дүүргийн Засаг даргаар Энхтайваны Бат-Амгаланг батламжилсан билээ. Энэ талаар Баянзүрх дүүргийн хэвлэлийн төлөөлөгч Д.Цэнгэлмаа “Орон нутгийн сонгуулиар нийслэлийн Баянзүрх дүүрэгт МАН-ын 19 нэр дэвшигч, АН-ын 22 нэр дэвшигч ялалт байгуулсан.

 

Гэсэн ч АН-ын гурван нэр дэвшигчийн сонгуулийн дүнгийн асуудал маргаантай байсан учир дүүргийн ИТХ Засаг даргаа сонгох боломжгүй болж, хугацаа алдсан юм. Тэгвэл өчигдөр МАН-ын талаас Засаг дарга сонгогдсоноор ийм эмх замбараагүй байдал үүсээд байна. Харин Ардчилсан намын зүгээс гурван гишүүний асуудал шүүхээр эцэслэгдэн шийдвэрлэгдсэн бөгөөд ИТХ бүрэн эрхийнхээ дагуу Засаг даргаа сонгох ёстой гэсэн байр суурьтай байгаа” гэсэн юм.

 

Ардчилсан намын удирдлагад уриалга хүргүүлжээ

 

Нийслэлийн Засаг дарга С.Батболд Баянзүрх дүүргийн Засаг даргын томилгоотой холбогдуулан хэт улстөржиж, иргэдийн дунд үймээн үүсгэхгүй байхыг АН-ын удирдлагуудад уриалжээ. Тус уриалгад “Баянзүрх дүүргийн ИТХ-ын сонгуулийн зарим тойрогт нэр дэвшигчдийг Баянзүрх дүүргийн Эрүүгийн хэргийн шүүхээс Сонгуулийн тухай хуулийн зарим заалтыг зөрчсөн гэм буруутайд тооцсон. Энэ дагуу Баянзүрх дүүргийн Сонгуулийн хорооноос 2017 оны аравдугаар сарын гурав дахь долоо хоногийн бямба гарагт 1, 5, 14 дүгээр тойрогт дахин сонгууль зохион байгуулахаар товлосон байна.

 

Миний бие бүрэн эрхийг нь хүлээн зөвшөөрсөн 35 төлөөлөгчийн олонхийн саналаар Засаг даргаар томилуулахаар нэр дэвшүүлсэн Э.Бат-Амгаланг батламжилсан. Энэ нь Сонгуулийн тухай хуультай нийцэж байгаа болно. Миний бие дүүргийн Засаг дарга нарыг томилохдоо нийслэлийн иргэдийн сонголтыг хүндэтгэн, Үндсэн хуульд заасан “ардчилсан ёс, шударга ёс, эрх чөлөө, тэгш байдал, үндэсний эв нэгдлийг хангах” зарчмыг баримталж ирсэн.

 

Цаашид иргэдийг хууль бус ажиллагаанд татан оролцуулж, үймээн самуун үүсгэж байгаа Баянзүрх дүүргийн АН-ын удирдлагуудын үйл ажиллагааг таслан зогсоохыг уриалж байна. Бид нэг нийслэлтэй. Нийслэл хотын хөгжилд улстөржилт, талцал, хуваагдлаас том саад үгүй. Иймд Монголын том улс төрийн хүчин болох АН-ын удирдлага хий хоосон улстөржилт, зүй бус үйл ажиллагаагаа зогсоож, нийслэл хотынхоо хөгжил дэвшлийн төлөө хамтдаа зүтгэхийг уриалж байна” гэжээ.

 

Д.Мөнх-Эрдэнэ: Э.Бат-Амгаланг Хотын дарга бүрэн эрхийнхээ хүрээнд томилсон

 

Нийслэлийн Баянзүрх дүүргийн Засаг даргаар Э.Бат-Амгаланг батламжилсан билээ. Үүнтэй холбоотойгоор үүссэн нөхцөл байдал болоод Хотын даргын захирамжийн хууль зүйн үндэслэлийн талаар нийслэлийн Засаг даргын ахлах зөвлөх Д.Мөнх-Эрдэнэ, НЗДТГ-ын дарга М.Отгонбаяр, Төрийн захиргааны удирдлагын хэлтсийн дарга Ү.Ганболд, Хууль, эрх зүйн хэлтсийн дарга А.Даваажаргал, Санхүү, төрийн сангийн хэлтсийн дарга Э.Ганхүү нар хэвлэлийн бага хурал хийлээ. Нийслэлийн Засаг даргын ахлах зөвлөх Д.Мөнх-Эрдэнэ “41 төлөөлөгч бүхий Баянзүрх дүүргийн ИТХ дээр өнөөдрийн байдлаар 35 төлөөлөгчийн бүрэн эрх нь хүлээн зөвшөөрөгдсөн. Үүнээс 19 нь МАН-аас, 16 нь Ардчилсан намаас нэр дэвшиж сонгогдсон байна” гэлээ.

 

Дүүргийн сонгуулийн хороо нэр дэвшиж, ялалт байгуулсан төлөөлөгчдийн нэрсийн жагсаалтыг дүүргийн ИТХ-д өргөн мэдүүлж, ИТХ-аас тогтоол гаргаж баталснаар тухайн дүүргийн ИТХ-ын бүрэн эрх хэрэгжиж эхэлдэг. Баянзүрх дүүргийн ИТХ-аас албан ёсоор бүрэн эрхийг нь хүлээн зөвшөөрсөн 35 төлөөлөгчийн шийдвэр нийслэлийн Засаг даргад ирсэн. Энэ 35 төлөлөөгчдийн оролцсон хуралдаанаас нэр дэвшүүлсэн хүн нь Э.Бат-Амгалан.

 

Ийнхүү дүүргийн ИТХ-аас нэр дэвшүүлсэн Э.Бат-Амгаланг Хотын дарга бүрэн эрхийнхээ хүрээнд дүүргийн Засаг даргаар томилсон. Нийслэлийн есөн дүүргээс Баянгол, Сүхбаатар дүүрэгт Ардчилсан нам олонхи болсон. Эдгээр дүүргүүдэд олонхийг бүрдүүлж байгаа дүүргийн ИТХ-аас нэр дэвшүүлсэн нэр дэвшигчдийг Хотын дарга бүрэн эрхийнхээ хүрээнд томилсон.

 

Баянзүрх дүүргийн хувьд сонгуулийн хууль тогтоомж зөрчөөгүй, бүрэн эрх нь хүлээн зөвшөөрөгдсөн 35 төлөөлөгчөөс нэр дэвшүүлж, томилуулахаар ирүүлсэн хүнийг хотын дарга томилсон. Дахин сонгуулийн үр дүнд 41 төлөөлөгч бүрдсэний дараа аль нам нь олонх болж, ямар хүнийг нэр дэвшүүлнэ, түүнийг нь нийслэлийн Засаг дарга томилох болно” хэмээв.

 

Улаанбаатар хотын Цагдаагийн газрын даргыг огцрохыг шаардав

 

Нийслэлийн АН-аас сэтгүүлчдэд мэдээлэл хийлээ. Нийслэлийн АН-ын Хэрэг эрхлэх газрын дарга П.Нүрзэд “Баянзүрх дүүргийн Засаг даргыг хууль бусаар томилсон шийдвэртэй холбогдож, ноцтой асуудлууд үүслээ. Орон нутгийн сонгуульд Баянзүрх дүүргийн АН-аас нэр дэвшин өрсөлдсөн төлөөлөгчид ялалт байгуулж, олонхи болсон.

 

Гэтэл нийслэлийн Засаг дарга хууль бус шийдвэр гаргаж, дүүргийн Засаг даргыг батламжиллаа. Үүгээр ч барахгүй цагдаа нар иргэд рүү халдаж, ардчиллын үнэт зүйлийг уландаа гишгэлээ. Баянзүрх дүүрэгт болсон бужигнааны үеэр тус дүүргийн Иргэдийн хурлын төлөөлөгчөөр сонгогдсон АН-ын н.Уланмбаяр, н.Батдэлгэр нар баривчлагдсан. Ийм бусармаг үйл явдалтай нийслэлийн АН  тэмцэнэ. Нийслэлийн Цагдаагийн газрын дарга Н.Эрдэнэболд сайн дураараа огцрох ёстой” хэмээлээ.

 

ЦЕГ: Иргэдийг Ганц худаг руу ачсан гэдэг бол худлаа мэдээлэл

 

Баянзүрх дүүргийн Засаг даргаар Э.Бат-Амгаланг томилсон нь буруу гэж үзэж иргэд эсэргүүцлээ илэрхийлж, Баянзүрх дүүргийн гадаа цугларсан. Энэ үеэр  цагдаа нар хүч хэрэглэж, иргэдийг бороохойдож нулимс асгаруулагч хэрэглэсэн, жирэмсэн хүн рүү газ цацсан гэх мэдээлэл гараад байгаа юм.

 

Тэгвэл үүсээд байгаа асуудлын талаар ЦЕГ-ын Хэвлэл, мэдээллийн төвийн дарга, цагдаагийн дэд хурандаа Б.Баатархүү “Цагдаагийн ерөнхий газарт эмх замбараагүй байдал үүссэн гэсэн дуудлага ирсний дагуу Баянзүрх дүүргийн цагдаагийн ажилтнууд иргэдийн амгалан тайван байдлыг хангахын тулд эмх замбараагүй байдлыг тараах, таслан зогсоох арга хэмжээ авч ажилласан. Одоогоор үймээн самуун намжсан байна. Олон нийтийн сүлжээ болон хүмүүсийн ярьж байгаа шиг иргэдийг тараахын тулд цагдаа нар нулимс асгаруулагч хэрэглэж, иргэдийг бороохойдсон гэдэг нь ташаа мэдээлэл.

 

Харин энэ үеэр иргэд цагдаагийн албан хаагч руу нунтаг зүйл цацсан хэрэг гарсан. Ямар нэг нунтаг зүйл цацсан. Хэргийн газарт шалгалт хийж байгаа. Мөн энэ үеэр иргэдийн дунд гэмтэж бэртсэн хүн байхгүй, иргэдийг Ганц худаг руу ачсан гэх нь ч худлаа мэдээлэл. Цагдаагийн ажилтнууд хуулийн дагуу үүргээ гүйцэтгэсэн. Иргэдийг гэмтээх, нулимс асгаруулагч хэрэглэсэн зүйл огт байхгүй” гэсэн тайлбарыг өгсөн юм. 

 

Сэтгүүлчийн өнцөг

 

Мөнгө үрж, сонгууль явуулах хэрэг байна уу

 

Нийслэлийн Засаг дарга С.Батболд хуульд заасан эрхийнхээ хүрээнд захирамж гаргаж, нийслэлийн Баянзүрх дүүргийн Засаг даргаар Энхтайваны Бат-Амгаланг энэ сарын 03-нд батламжилсан. Гэтэл уг шийдвэрийг эсэргүүцсэн иргэд Баянзүрх дүүргийн Засаг даргын Тамгын газрын байранд цугларч, эмх замбараагүй байдал бий болгосон. Тиймээс ч цагдаагийн албан хаагчид суулт зарлаад байсан иргэдийг хүчээр тарааж, иргэд болоод цагдаагийн албан хаагчдын дунд багагүй үймээн үүссэн. Нэг талдаа ард иргэд үзэл бодлоо илэрхийлэн суулт зарлаж байхад хүч хэрэглэн, нулимас асгаруулагч цацаж, цахилгаан бороохой ашиглан суултыг тарааж байгаа нь эрх баригч намын дээрэнгүй болчимгүй үйлдэл мэт.

 

 

Нөгөө талдаа суулт зарлаж байгаа иргэд цагдаагийн алба хаагчид руу гурил цацсан гээд хоёр тал талцаад явган хэрүүл хийж байгаа нь нөгөө гээндээ ч бий, гоондоо ч бий гэдэг шиг л зүйл юм. Гэхдээ энэ бүгдийн цаана ердөө л нөгөө заваан улс төрийн эрх ашиг явж байгаа. Асуудал үүсэх болсон гол шалтгаан нь Баянзүрх дүүргийн АН-ын гишүүд дэмжигчид анх дүүргийн Засаг даргын Тамгын газарт суулт зарлан, дүүргийн МАН-ын хорооны дарга Э.Бат-Амгаланг Засаг даргаар томилсон шийдвэрийг эсэргүүцсэн.

 

Тэд Баянзүрх дүүрэгт АН олонхи болсон байхад МАН-ын хүнийг Засаг даргаар томиллоо гэж үзэж байгаа гэсэн. Харин нөгөө талаас “Баянзүрх дүүргийн зургаан тойрогт мөнгө тараасан нь тогтоогдсон АН-ын нэр дэвшигчдэд сонгуулийн хороо дүүргийн ИХТ-ийн үнэмлэх олгоогүй. Дээрх зургаан тойрогт дахин сонгууль явуулахаар болсон. Тиймээс одоогийн суудлаар Баянзүрх дүүрэгт МАН 19, АН 16 суудалтай. Тэгвэл олонхи байгаа МАН-аас Э.Бат-Амгаланг томилуулахаар ирүүлсэн. Дахин сонгуулийн дүнгээр АН олонхи болсон тохиолдолд Засаг даргаа томилуулах бүрэн эрхтэй” гэдгийг нийслэлийн Засаг даргын хуулийн ахлах зөвлөх Э.Мөнх-Эрдэнэ тайлбарлаж байгаа юм.

 

Үүнээс үзэхэд АН, МАН хоёр албан тушаалаа булаацалдаж жирийн иргэд, төрийн цагдаа нарыг мөргөлдүүлж “наадаж” байгаа хэрэг юм. Монгол түмний уламжлалт сар шинийн баяртай зэрэгцэн болсон энэхүү хар үйл явдлын зураг, дүрс билэг энэ хэдэн баярын өдрүүдэд олон ч хүнийг тавгүйтүүлээд авлаа. Намуудын шоудалтын золиос болж буй иргэд болон цагдаа нарын бага хэмжээний мөргөлдөөний нүд хальтрам зураг, бичлэг одоо болтол цахим сүлжээнд хэдэн мянган хувь шейрлэгдэж, түгсээр байна. Уг нь сонгуулийн маргааныг ингэж тэмцэлдэж шийдэх учиргүй. 

 

Ер нь ч тэгээд сонгуулийн дараа ямар нэг маргаан үүсгэж, түүнийгээ шүүхээр шийдэж, хүч түрэмгийлдэг байдал газар авах шинжтэй. Өмнөх сонгуулиар Өвөрхангай аймагт болсон үйл явдлыг өнөө хэр нь сонгогчид нь мартаагүй л байгаа байх. Өнөөдөр Баянзүрх дүүрэгт мөн л ийм үйл явдал өрнөж байна. Сонгогчдын саналыг шүүхээр шийдээд байх юм бол мөнгө үрж, сонгууль явуулаад ямар хэрэг байна. 

Үнэндээ иргэд, цагдаа нарыг хагаралдуулан “эмгэнэлт жүжиг” тавиад байгаагийн цаана хэн хожих нь тодорхой. Өөрөөр хэлбэл, аль нэг улс төрийн нам л хожих нь ойлгомжтой.

 

Тиймээс хуулиар хүлээсэн үүргээ гүйцэтгэж яваа цагдаа нарыг ашиглаж хүч хэрэглэх, албан тушаал булаалдахдаа жирийн иргэдийг ашиглах бохир тоглоомоо болих хэрэгтэй байна. Өөрөөр хэлбэл, улс төрийн намууд энэ бүх асуудлын ард нуугдаж байхаар өөрсдөө рингэн дээрээ гарвал яаж байна. Учир нь сонгуулийн маргаан өндөрлөж, аль нэг намд ашигтай шийдвэр гарна. Үүний үр дүнд иргэд хохироод үлдэхэд улстөрчид тэдгээр иргэдийг мартана. Харин өнөөх янз бүрээрээ хэлүүлж байгаа тушаал авсан төрийн цагдаа иргэдээ хамгаална шүү дээ.