Ганцхан жишээ л энд татъя. Архангай аймгийн нутагт байх үзэсгэлэн Тэрхийн цагаан нуур жилийн жилд л хүн ихтэй байдаг газар. Сүүлийн жилүүдэд дотоодын жуулчлал илүү их хөгжиж байгаа болохоор монголчууд өөрсдөө Тэрхийн цагаан нуур, Өгий нуур, Эрдэнэзуу хийд гэх мэт олон газраар аялдаг болсон. Тиймдээ ч жил ирэх тусам Тэрхийн цагаан нууранд очиж амрах иргэдийн тоо эрс өсч байна. Үүнийхээ хэрээр тэр сайхан байгаль сүйдэж эхэллээ. Нуурын эрэг дагуу эргэн тойрондоо хүний ялгадасаар дүүрч байна. Дэрээс нь элдэв хог хаягдалаар дүүрчихсэн. Тэр нь хийсч голдоо ороод л.

 

Өнөөх аялал жуучлал огт хөгжөөгүйн гай. Архангай аймгийн, эсвэл Тариат сумын удирдлагууд аялал жуулчлалд огт анхаарахгүй байгаагийн ч гай байх. Уг нь жаахан анхаарчихад л болно  шүү дээ. Тариат сумын удирдлагууд нэг хүм томилоод, ажиллуулчихаа ч дээ. Тэгээд нуурын эрэг дагуу, уснаасаа жаахан зайтай хэд хэдэн жорлон барьчих. Гүнзгийхэн нүх ухаад, аятайхан модон жорлон хэдийг барьчихад чинь ядаж л очиж байгаа хүмүүст хэрэгтэй. Дээрээс нь байгаль орчноо бохирдуулаад байхгүй амар. Тэгээд хогийн сав нэлээд хэдийг байрлуулчихмаар байгаа юм.

 

Мөн эрэг дагуу тодорхой хэдэн газарт л майхан саваа барьдаг байлгамаар байна. Тэр газартаа л бариулдаг, тэгээд тав, арван мянган төгрөгийн хураамжтай байг, хамаагүй. Тэр мөнгөөрөө тухайн орчноо анхаарч ажиллаж байгаа хүнээ цалинжуулдаг байвал зүгээр биз дээ. Ингээд нэг эзэнтэй болгоод өгчихвөл арай л дээр. Тэгэхгүй бол одоо ямар ч эзэнгүй болчихоод, хэн дуртай нь очоод, хаа хамаагүй газар майхан бариад, хогоо хаяад, биеэ засаад, байгаль орчноо бохирдуулаад байна.

 

Ядаж байхад тэр хавьдаа жуулчны бааз гэхээр юм цөөн болохоор иргэд майхнаа барьж буудаллахаас өөр яах билээ. Ингээд орчноо бохирдуулаад, тэр сайхан нуурын үзэсгэлэнг дарж байгаа юм. Тиймээс эзэнтэй болгоод, тэр нь очсон жуулчдад шаардлага тавиад, хог хаягдлыг нь эмх замбараатай хаяулаад байвал аятай юу.  Энэ чинь л аялал жуулчлал хөгжихийн эхлэл. Ядаж л гадаадын жуулчид очиход ч бие засах цэвэрхэн 00-той байвал хэрэгтэй биз дээ. Иймхэн ажлыг зохион байгуулахад заавал улс хараад байх шаардлага байхгүй. Аймаг, сумын сэтгэлтэйхэн удирдлага л багахан чармайлт гаргахад л бүтчих ажил.

 

Яахав, эхлээд модон 00 барих, хогийн цэг байгуулах, майхан барих, машин зогсоох талбайг бага сага хашихад хэдхэн төгрөгийн хөрөнгө оруулалт орно биз. Дараа нь ирсэн иргэдээс тав, аравхан мянган төгрөг татаад л босгоод авчихна  шүү дээ. Ингэж л байгалиа хамгаалж, аялал жуулчлалаа ч бага саг хөгжүүлэхгүй бол зөвхөн Тэрхийн цагаан нуур гэлтгүй бүхий л газар хүний ялгадас, хогоор дүүрээд байна.