М.Даваа 

Сүүлийн хэдэн сар  Монголчууд цахилгаан скүүтер түрээсийн үйлчилгээ гэх шинэ үйлчилгээ авах болсон билээ.  Мөн түрээсийн дугуйн үйлчилгээ ч бий болсон. Мэдээж, эдгээр нь унахад хялбар, сонирхолтой бас хөгжилтэй ч байж магадгүй, бидний хувьд шинэ үйлчилгээ болохоор. Харин өнөөдөр бол бид түрээсийн дугуй болон  скүүтерийн  тухай нэлээдгүй мэдлэгтэй болсон. Анхны хувилбар болох механик ажиллагаатай, өөрөө жийж унаx зориулалттай скүүтер анх 1817 онд Герман улсад үүсч байжээ. Харин анхны цахилгаан скүүтерт тооцогдох хагас цахилгаан, хагас түлшээр ажилладаг Autoped нэртэй скүүтер 1915 онд АНУ-ын Нью-Йорк хотод бий болсон юм байна. Ер нь алхахад арай хол газар түргэн хүрэх зорилгоор бий болж байжээ.   Зөвхөн түрээслэх бус хэрэглэгчид цахилгаан скүүтер  худалдаж авах сонирхол ч их болж, тэр хэрээрээ жилээс жилд хэрэглэгчийн тоо дэлхий даяар өссөөр байгаа.

Тухайлбал,  2017 онд цахилгаан скүүтер хэрэглэгчдийн тоо 520 мянга байсан бол 2019 он гэхэд 40 сая болж огцом өсчээ. Үүнээс хойш хэрэглэгчдийн тоо нэмэгдсээр 2023 оны байдлаар цахилгаан скүүтер хэрэглэгчдийн тоо 77 саяд хүрсэн байна гэнэ. 

Бид ч юу дутах вэ, тэдний нэг болон хэдийн хэрэглэгч болчихлоо. Мэдээж түрээсийн дугуй, цахилгаан скүүтэр хэрэглэснээр замын түгжрэл багасна, агаарын бохирдол зохих хэмжээгээр буурах ач холбогдолтой ч осолд өртөх өндөр эрсдэлтэй. Бидний хувьд шинэ хэрэглэгч тул  осол, гэмтэл гарсан тохиолдолд хэрхэн зохицуулахаас эхлээд явган хүний замаар явах уу, автомашины замаар зорчих уу зэрэг олон асуудал тулгарч байгаа. Мэдээж  жолоодох эрх, насны хязгаар, зориулалтын малгай, шөнийн гэрэлтүүлэг, унахыг зөвшөөрсөн  тусгайлан тогтоосон бүс, цахилгаан скүүтер унаж буй бол гэрлэн дохио, замын тэмдэг, тэмдэглэгээг дагах гээд  шийдвэрлэх асуудлууд бишгүй байна. Нөгөөтэйгүүр энэ бүхнийг зохицуулах эрхзүйн зохицуулалт нэн тэргүүнд шаардлагатай байгаа. Түүнчлэн хэрэглэгч бидэнд учир бас их бий. Скүүтэр хэрэглэж байгаа хэрэглэгчдийг харахад саад тотгор дээгүүр харайлгах, хоёроороо давхар хэрэглэх, зориулалтын бус цэгт орхих, эвдлэх хэмхлэх гээд зохисгүй асуудлууд бишгүй харагддаг. Мөн хулгайлах үзэгдэл ч нэлээд гарч байгааг хэлэх хэрэгтэй, бүр эзэн нь юмаа авах гэхээр хэрэлдээд өгөхгүй. Тэгэхээр зохисгүй хэрэглээ энүүхэнд юм даа. Ямар сайндаа түрээсийн дугуй эрхлэгч компанийнхан  “Гомдохгүй ээ бас хэнийг ч буруутгахгүй. Анх үйлчилгээнд 1000 дугуй гарсан ч 14 хоногийн хугацаанд 200 дугуй маань санаатай болон санамсаргүй байдлаар эвдэгдэж дахин хэрэглээнд ашиглагдахааргүй болжээ…” гэж цахим сүлжээнд бичих вэ дээ. 14 хоногийн дотор 200 дугуй гэдэг том тоо байгаа биз дээ, хүний хөрөнгийг арай л хэтэрхий  сүйтгэж байгаа бус уу. Хэрвээ дэлхийтэй хөл нийлүүлэн алхая гэвэл жижиг гэлтгүй юманд өөриймсөг хандаж, хотын соёлд суралцах хэрэгтэй л байна даа.   Түрээсийн дугуй, цахилгаан скүүтэрээ хэзээнээс зөв, зохистой хэрэглэж сурах юм бэ, бүгдээрээ. 

Эх сурвалж: Монголын мэдээ сонин

2023 оны есдүгээр сарын 14. Пүрэв. №146 (5874)