АНУ-ын Ерөнхийлөгч Доналд Трамп энэ сарын 8-нд цагаачлалын тухай шинэ зарлигийг үзэглэсэн билээ. Шинэ зарлигт Сири, Иран, Ливи, Сомали, Йемен, Судан гэ­сэн зургаан лалын шашинт улсын иргэдэд  виз олголтыг 90 хоно­гоор зогсоох, 120 хоногоор дүр­вэгс­дийг хүлээн авах ажил­ла­гааг царцаах зэрэг заалт тусгагдсан байсан юм. Д.Трамп өмнө нь терроризмын аюулаас урьдчилан сэргийлэх зорилгоор лалын долоон орны иргэдэд хилийн хориг тавих зарлиг гаргасан ч, олны эсэргүүцэлтэй тулгарсны улмаас шүүхээс хэрэгжилтийг зогсоосон байдаг. Харин шинэ зарлиг  өчигдрөөс буюу энэ сарын 16-нд мөрдөгдөж эхлэх байсан ч, Хавай мужийн шүүхээс дахин хориг тавилаа.

Түүний шинээр гаргасан зар­лиг хэрэгжиж эхлэхээс хэд­хэн цагийн өмнө Хавай мужийн Хол­боо­ны шүүх хориг тавьжээ. АНУ-ын Хавай мужийн Хол­боо­­ны шүүх энэ сарын 15-нд ла­лын зур­гаан орны цагаачдад хи­­лийн хо­риг тавих тухай ши­нэ зар­лигийг хэ­лэл­цэж, түр хуга­цаа­гаар хо­риглох тухай шийд­вэр гар­га­сан байна. Шүүх бүрэл­дэ­хүүн зар­­ли­гийг Үндэс­ний аюулгүй бай­дал­тай холбоо­той гэдгийг нот­лох баримт хангалтгүй гэж үз­жээ. Харин Ерөнхийлөгч Доналд Трамп болсон үйл явцыг шүүх ажил­ла­гаа­ны гажуудал хэмээн тодор­хойлж, шүүхийн шийд­вэ­рийг эсэргүүцэж байгаа­гаа илэрхийлсэн байна. Тодруулбал, цагаачлалын тухай шинэ зарлигт хориг тавьсан явдал нь шүүх засаглал эрх мэдлээ урьд өмнө нь хэзээ ч байгаагүйгээр хэтрүүлсэн хэрэг боллоо гэж дүгнэжээ. Тэрбээр лхагва гарагт Теннесси муж улсын Нэшвилл хотод дэмжигчдийнхээ өмнө ингэж мэдэгдсэн байна.

“Энэ хориг миний бодлоор шүүх засаглал эрх мэдлээ урьд хожид байгаагүйгээр хэтрүүлсэн явдал боллоо, зарлигийг анхнаас нь л түдгэлзүүлэх ёсгүй байсан юм” гэж Д.Трамп хэлжээ.  Түүний гаргасан зарлигт исламын шашин зонхилсон зургаан орны иргэдийг АНУ-ын нутаг дэвсгэрт 90 хоногийн турш, дүрвэгсдийг 120 хоногийн турш оруулахгүй байх талаар тусгасан байсан юм. Тэрбээр зарлиг нь алан хядагчдыг АНУ руу нэвтрэхээс сэргийлнэ гэж тайлбарлаж байгаа ч ард иргэд үүнийг ялгаварлан гадуурхалт гэж үзэж байгаа юм.

Өнгөрсөн нэгдүгээр сарын сүүлээр гарсан дээрх зарлигийн анхны хувилбар нь  олон тооны эсэргүүцэлтэй тулгарсан бөгөөд  Сиэттл хотын шүүгч үүнд хориг тавьсан билээ.

Нэшвилл, Теннессид хийсэн уулзалтынхаа үеэр Трамп Хавай мужийн шийдвэр АНУ-ыг “сул дорой” харагдуулж байна гэж мэдэгдсэн бөгөөд  шаардлагатай гэвэл Дээд шүүхэд ч хандахад бэлэн байгаагаа илэрхийлэн, “Бид ялна аа” хэмээн мэдэгдсэн байна.

Хавай муж анхнаасаа энэхүү зарлигт хориг тавих хүсэлтэй байсан цөөхөн хэдэн мужийн нэг юм. Хуульчдын үзэж байгаагаар Трампын зарлиг нэг талаар иргэдийг гарал угсаагаар нь ялгаварлан гадуурхаж, нөгөө талаар Америкийн үндсэн хуулийг зөрчиж байгаа аж. Түүнчлэн аялал жуулчлалын салбарт сөргөөр нөлөөлж, гадаадын оюутнууд болон ажилчдыг ажилд авахад хүндрэл­тэй болно гэж үзэж байгаа юм. Хавай мужийн шүүх ийнхүү шийдсэн учир хэрэг Холбооны давж заалдах шүүхэд шилжих магадлалтай байна.