Эсрэг тэсрэг байр суурь

Ц.ГҮРБАДАМ: ШИНЭ АВТО ЦОГЦОЛБОР НЬ БҮТЭЭН БАЙГУУЛАЛТЫГ УЛАМ ӨРГӨЖҮҮЛЭХ ТӨЛӨВЛӨГӨӨТЭЙ АЖИЛЛАЖ БАЙГАА

/“Авто худалдааны цогцолбор” ОНӨААТҮГ-ын дэд дарга /

-Зам Тээврийн Хөгжлийн сайд, Нийслэлийн засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын захирагчийн хамтарсан ажлын хэсгийн чиг үүргийн дагуу Нийслэлийн газрын албанаас зориулалтын бус газарт автомашины худалдаа эрхэлж буй цэгүүдэд үйл ажиллагаагаа хаах мэдэгдэл өгсөн байгаа.

Хотын төвийн зургаан дүүрэгт автомашины худалдаа, эрхэлдэг есөн зах, 102 цэгүүд байдаг бөгөөд эдгээр нь газраа зориулалтын бусаар ашигладаг нэгдсэн зохион байгуулалт байхгүй, зөвшөөрөлгүй үйл ажиллагаа явуулж байсныг нүүлгэн шилжүүлэхээр болсон. Нөгөөтэйгүүр, Авто Тээврийн Үндэсний төвийн тээврийн хэрэгслийн бүртгэлийн бүх төрлийн үйлчилгээг цогцолборт шилжүүлж, импортын машины бүртгэлийг зөвхөн авто худалдааны цогцолбор дээр бүртгэхээр шийдвэр гарсан байгаа. Өөрөөр хэлбэл, автомашины худалдааг дагасан бүх үйлчилгээ тэнд цогцоороо бүрдэнэ гэсэн үг.

Шинэ авто цогцолбор нь бүтээн байгуулалтыг улам өргөжүүлэх төлөвлөгөөтэй ажиллаж байгаа бөгөөд Улаанбаатар хотын төвлөрлийг сааруулж, замын хөдөлгөөний ачаалал, агаарын болон хөрсний бохирдлыг эрс бууруулан, нийслэл хотдоо иргэд таатай нөхцөлд тайван амгалан ажиллаж, амьдрах нөхцлийг бүрдүүлэхэд  чухал хувь нэмэр оруулах юм. Авто Худалдааны Цогцолбор дээр 6375 авто зогсоол байдаг.

Сул чөлөөтэй байгаа 5000  авто зогсоол дээр эхэлж ирсэн нь эхэлж байршлаа сонгох зарчмаар захиалга авч байна. Зогсоол түрээслэгчдэд 2017 оны аравсарын 01-ийг хүртэл авто зогсоолын түрээсийн төлбөрөөс чөлөөлөх хөнгөлөлттэй.   Нийслэлийн Нийтийн тээврийн газраас “Авто машины цогцолбор”-ын чиглэлд автобус явуулж өгөх боломжтой гэсэн хариуг бидэнд өгсөн байгаа.  Одоогийн байдлаар 1300 гаруй автомашин худалдаалагчид ирчихсэн байна.

Ц.ЦЭНДСҮРЭН:  БИД ТӨР ЗАСГИЙНХНЫ ТОГЛООМ БОЛМООРГҮЙ БАЙНА

/Автомашин сэлбэгийн бизнес эрхлэгчдийн ҮЭХ-ны дарга/

-Өнөөдөр “Да хүрээ” захад автомашин борлуулж байгаа 30 гаруй мянган иргэн аж ахуй нэгжийг түшиглээд  Баянзүрх дүүргийн 3,4 хорооны иргэд амьдралаа залгуулж байна. Автомашины чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулж, дугуй, кузов засвар ажиллуулж байгаа. Зах дээр хоол хийж зараад, хэдэн төгрөг олчихож байна. Тэнд байгаа хүмүүс төрөөс юу ч гуйхгүйгээр амьдралаа залгуулж байгаа шүү дээ. Гэтэл “Да хүрээ” захыг нүүлгэчихвэл тэнд ажиллаж, амьдарч байгаа хүмүүс яах юм.

Ядуучуудын эгнээнд шилжинэ биз дээ. Ажлын байрыг аваад явчихаж байгаа юм чинь яах билээ. Энэ мэтчилэн маш олон асуудал байгаа. Сүүлийн үед “Да хүрээ” зах нүүчихлээ. Автомашины захууд цогцолбор руу нүүчихлээ. Цогцолбор сайхан ажиллаж байгаа гэж мэдээлэл гаргаад байх шиг байна. Авто цогцолбор үйл ажиллагаа явуулж байгаа юу гэвэл тийм. Гэхдээ тэнд цэгцэрсэн юм алга. Зүгээр л шороо асгаад, дээрээс нь цементлээд л хаячихсан.

Хэдэн чингэлэг аваачиж тавьсан байх. Өөр юу ч байхгүй шүү дээ. Тийм болохоор бид нүүхгүй. Яаж ч байсан нүүхгүй. Яагаад нүүхгүй вэ гэдэг шийдвэрийг бид гурван жилийн өмнөөс л тайлбарласан. Авто цогцолбор барьсан газар нь маш хүйтэн. Өвөлдөө -50 хэм хүрч хөрсөн дээрээ хүйтэрдэг гэж байгаа. Тийм газар машин тавихаар чинь хөлдөөд, асахгүй хэцүү биз дээ. Бид гэр орноо барьцаанд тавин байж зээл аваад, гаднаас машин оруулж ирдэг.

Хил, гааль дээр нь зохих татвараа төлж байгаа. Оруулж ирсэн машин чинь зарагдахгүй долоо, найм, цаашлаад 10, 20 ч хонож магадгүй. Хүйтэн газар тавиад эвдэрчихвэл хэн хариуцлагыг нь хүлээх юм. Мөн Авто цогцолбороо цэвэрлэх байгууламжийн салхин дор барьчихсан. Хотын удирдлагууд нээлтийг нь хийх гээд очихдоо бүгд амны хаалттай байсан шүү дээ. Тийм газар яаж хүмүүсийг дасан зохиц гэж байгаа юм. Тэгээд тийшээ явах замыг нь шийдэж, өргөжүүлж, урсгалыг нэмнэ гээд байсан яасан бэ.

Юу ч өөрчлөгдөөгүй байгаа.  Та нар 24 тэрбум төгрөгийн хөрөнгө оруулалт хийгээд, авто цогцолбор барьчихаад байхад нүүсэнгүй гээд байдаг. Тэгвэл автомашины бизнес эрхэлж байгаа 8000 гаруй иргэд, цаашлаад Баянзүрх дүүргийн 3, 4 хорооны иргэд тэр мөнгийг нөхөж өгөхийн тулд тийшээ нүүх болж байна уу. Тийм юм байхгүй. Бид одоо байгаа нөхцөлдөө орчноо сайжруулаад ажиллаж болно. Одоо болтол автомашины захуудыг нүүлгэх асуудал шүүхээр яригдаж байна. Эцэслэн шийдэгдээгүй байна. Ийм үед бид нүүхгүй ээ. Дээрээс нь бид төр засгийнхны тоглоом болмооргүй байна.

Өнөөдөр “Драгон” авто вокзалын түгжрэл ямар байгаа билээ. Энэ авто тээврийн төвийг хотын гадна гарга л даа, тэгвэл. “Өгөөмөр” зах дээр орон нутгийн ачаа ачих гээд л том том машинууд ирээд, зам түгжрүүлдэг биз дээ. Тэр захыг гаргаач. Яагаад автомашин борлуулж байгаа иргэдийг ад үзээд байгаа юм. Би эцэст нь нэг зүйлийг хэлье. Тэр авто цогцолбор нь яг зураг төслийнхөө дагуу баригдаад, бүх шийдэх асуудал нь шийдэгдчихвэл нүүхэд хамаа алга. Тэр зураг төслийг нь та бүхэн хараарай. Зураг төсөл дээрээ олон сайхан барилгатай, дундаа нууртай, тэнд нь усны шувуу ирж буух маягтай л байсан биз дээ. Гэтэл одоо ямар байна. Тэнд юу ч алга. Хөлдүү, цэвдэгтэй газар л байгаа шүү дээ.

Сэтгүүлчийн дүгнэлт

АВТО ЦОГЦОЛБОРОО ОЛИГТОЙХОН БАРЬЧИХ, ДАРАА НЬ “ХӨӨ”

Нийслэлд авто худалдаа эрхэлж байгаа бизнес эрхлэгчдийг гурван жилийн өмнөөс л “ад үзэж” байгаа. Хотын зах руу гаргаж, нийслэлийн түгжрэлийг бууруулж, замын ачааллыг багасгах зорилготой л доо, уг нь. Тэгээд хотын баруун талд Авто худалдааны цогцолбор гээчийг барихаар болсон. Зураг төслийг нь харвал үлгэрийн ордон мэт харагдана.

Дундаа нууртэй, эргэн тойрных нь талбай гял цал. Автомашины бизнес эрхлэгчид нүүгээд очвол бизнес нь цэцэглэж, сайн сайхан болохоор л харагддаг гэж байгаа юм. Тиймдээ ч хүн бүр л ам сайтай байж, автомашин импортлогчдыг хотоос гарах нь гэж найдсан байх. Гэтэл начир дээрээ юу болов. Авто цогцолбор гэдэг нь ердөө л нэг цементлэсэн талбай. Хэдэн чингэлэг. Бие засах газар гэхэд л төмөр чингэлэг байх жишээтэй.

Тийм юм хийчихээд автомашин импортлогчдыг албадан нүүлгэх юм гэнэ лээ. 2015 оны намар, хүйтэн орох цагаар албадан нүүлгэх асуудлыг хөндөж байлаа. Уг нь автомашины захуудыг хотоос гаргах нь зөв. Ер нь авто машины зах гэлтгүй л хотоос гаргах зүйл маш их байна. Барилгын материалын зах, их, дээд сургуулиуд гээд л. Гэхдээ эхлээд авто захуудыг гаргахаар шийдээд, тодорхой хэмжээнд хөрөнгө оруулалт хийгээд, талбай ч болов засчихсан юм чинь ажлаа гүйцээчих л хэрэгтэй юм.

Зураг төсөлд үзүүлсэн шигээ л цогцолбор барьчих хэрэгтэй. Мөн баруун тийшээ явах замыг түгжрэл багатай болгох талаас нь ч ажлаа хийх л хэрэгтэй юм. Тиймгүй байж, хэдэн чингэлэг цэвдэгтэй газар аваачиж тавьчихаад машин зарж байгаа иргэдийг “хөөнө” гэвэл хэцүү л дээ. Албаны хүмүүс нийслэлд машин зарахыг зөвшөөрсөн нэг ч газар байхгүй гээд л яриад байна.

Тийм л байх. Ер нь бол авто захыг хотоос гадагш нь гаргах, нүүлгэх, нийслэлийн ачааллыг багасгахыг хоёр гараа өргөн дэмжих хүн олон байгаа гэдгийг дахиад хэлье. Гэхдээ өөрийнхөө хөдөлмөрөөр амьдраад, улсад өч төчнөөн тэрбум төгрөгийн татварын орлого оруулж байгаа иргэдээ ингэж “хүчиндэж” болох уу.

“Би чамд гэр өгнө” гэж амалчихаад, бүрээсгүй шалдан мод барьж өгөөд, энд амьдар гээд байгаатай ялгаа юу байна. Асуудлын гол үүнд л байна. Дээрээс нь авто худалдаа эрхлэгчдийг хотоос гаргах асуудал одоо Захиргааны хэргийн шүүхээр хянагдаж байгаа юм билээ.  Шүүхийн шийдвэр гарсан тохиолдолд л нүүх эсэх нь шийдэгдэнэ. Ямар ч шүүхийн шийдвэр гараагүй байхад нүүх мэдэгдэл тараагаад байгаа нь албаны хүмүүс хууль зөрчиж байна гэсэн үг.

Тийм болохоор энэ жилдээ лав машин импортлогчид, ченжүүд хотоос гарахгүй нь. “Да хүрээ” ч нүүчихгүй нь тодорхой байна. Ер нь бол Авто худалдааны цогцолбор байгуулна гэж цементэн талбай засаж, хэдэн чингэлэг байрлуулахад улсаас 24 тэрбум төгрөг зарцуулсан гэдэг. Тэр мөнгөө л нөхөх гээд байгаа нь үнэний ортой юм биш үү. Нөгөө талаар худалдаа эрхлэгчдээс мөнгө босгоод, түүгээрээ зураг төсөл дээрх шиг цогцолбор бий болгох төлөвлөгөөтэй талаар ч ярьж буй. Хэчнээн ч жилийн дараа тэр нь босох юм. Тэр хооронд авто худалдаа эрхлэгчид нь яах болж байна. Ингэж хүчиндэж болохгүй ээ. Эхлээд бүх зүйлээ ном журмаар нь хийчих. Барилга байшингаа барь. Замынхаа асуудлыг шийд.

Тэгээд дараа нь захаа хотоос гарга. Энэ төсөл анх яригдаж байхад хятадууд авто худалдааны цогцолборыг чинь бариад өгье гэсэн санал тавьж байсан талаар зарим хүмүүс ярьдаг. Хоосон талбай руу бизнес эрхлэгчдээ хөөж байхаар гадаадаас зээл, тусламж аваад, асуудлаа нэг мөр шийдчихээд, эргээд орж ирэх мөнгөөр нь төлөх хувилбар, боломж байгааг судалж болдоггүй юм уу.